kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Конспект урока на тему "Біріккен с?з"

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Біріккен с?з

Саба?ты? ма?саты:

 Білімділік: Біріккен с?здерді? екі т?бірді? бірігуі ар?ылы жасалып, т?тас бір

 ??ымды беріп, бір с?ра??а жауап беретінін ??ындыру, с?йлем

 ішінен біріккен с?здерді таба алу?а, ?рт?рлі т?бірлерден біріккен

 с?здер жасай алу?а ?йрету.

Т?рбиелік: Бірігіп ж?мыс жасауын ?йымдастыра отырып, ізденімпазды??а,

 ??ыптылы??а, сауаттылы??а, жина?тылы??а,ту?ан жерін ??рметтеуге т?рбиелеу.

Дамытушылы?: О?ушыларды шы?армашылы??а баули отырып, ойлау

 ?абілеттерін дамыту, с?здік ?орларын молайту.

Т?рі: аралас саба?

П?наралы? байланыс: ?дебиеттік о?у,,д?ниетану

?дісі: ??гімелеу,с?ра?-жауап.

К?рнекіліктер: сызбалар, суреттер.

Техникалы? ??рал: интерактивті та?та

Барысы: І.?йымдастыру б?лімі.

 Поэззия минуты:

?аза? тілім – ол мені? ана тілім.

?аза? тілім-байсалды баба тілім !

Сол байлы?тан аз емес алатыным.

Болаша?ым, байлы?ым,дара тілім !

-Міне балалар ?аза? тіліні? ат?аратын орны ерекше, ?азіргі кезде ?аза?станда т?ратын барлы? бас?а ?лт ?кілдері бізді? мемлекеттік тіліміз, ?аза? тілін жетік ме?геруге талпынуда.

М??алім: Ал, енді балалар, біз Астана ?аласына саяхат жасайы?.

М??алім:  Сендер Астана ?аласына саяхат жаса?ылары? келеді ме?

М??алім: Онда ойша саяхатымызды бастаймыз. Біз Астананы? е? ?демі жерлеріне барамыз.

 «?уе жай». Атырау

- Астана ?аласына тез жету ?шін біз Атыраудан ?ша??а мініп барамыз.

- Саяхат?а дайынбыз ба?

-?ша??а міну ?шін бізге не керек?

-Билет.

- Билеттерді таратамын, билетті? артында жазыл?ан с?ра?тар?а д?рыс жауап беруіміз  ?ажет.

 ІІ.?й тапсырмасын тексеру.

К?рделі с?здер.

-С?з дегеніміз не?

С?з- затты?,сапалы?,?имылды?,санны? атауы.

- Т?бір дегеніміз не?

С?зді? одан ?рі б?лінбейтін ма?ыналы б?лігін т?бір с?з деп атаймыз.

-К?рделі с?здер дегеніміз не?

Екі немесе одан да к?п т?бірден ??рал?ан с?зді к?рделі с?з дейміз.Олар бір с?ра??а жауап береді.

-К?рделі с?здер ?алай жасалады?

К?рделі с?здер т?бірлерді? тіркесуі,бірігуі,?осарлануы ар?ылы жасалады.

-Енді билетімізді алды?,?ша?пен ?шамыз.(?ша?ты? дыбысы)

 -Саба?ымыз саяхат бол?анды?тан біз сендермен к?птеген аялдамалар?а то?таймыз, т?рлі тапсырмалар орындаймыз.

-Аспаннан не к?ріп т?рмыз?

-К?нді, б?лттарды.

-Олай болса к?нні? тапсырмасын орындайы?.

2.?ткен саба?та таныс?ан к?рделі с?здерге слайд бойынша ауызша с?ра?тар ар?ылы пысы?тап алу.

Біріккен с?з                    К?рделі с?здерді?

                                        жасалу жолдары                               ?ос с?з

  Тіркесті с?здер                                                                                ?ыс?ар?ан с?з

ІІІ.Жа?а саба?.

-?ша?пен  ?шып келе жат?анда ?андай ?алаларды? ?стімен ?шып келеміз?

-А?т?бе, А?тау,?ызылорда

-Балалар б?лар ?андай с?здер?

-К?рделі с?здер

-Б?л с?здер неше т?бір с?зден ??ралып т?р?

-Екі т?бірден

-Екі т?бір туралы не айтар еді?дер?

-Бірігіп т?р.

-Ал балалар осыдан ?зіміз ереже шы?арып к?рейік.

-Екі не одан да к?п т?бірден бірігіп,т?тас бір ??ымды білдіретін к?рделі с?здер біріккен с?з деп аталады.

Д?птермен ж?мыс.

-Олай болса, б?гінгі саба?ты? та?ырыбы:Біріккен с?здер

Ма?сат ?ою. Б?гінгі саба?ымызды? ма?саты-бірікен с?здермен танысу ж?не оны? жасалу жолдарын ме?геру.

Б?гінгі к?нні? жадысын жазу.

 Біріккен с?здер ?р?ашан бірге жазылады. Мысалы:Темір?азы?, Сарыа?аш, К?кшетау,Жетісу,алабота т.б.

?аза? тілінде біріккен с?з екі т?рлі болады.1.Біріккен с?здер

                                                                           2.Кіріккен с?здер

Кіріккен с?з-сы?арлары дыбысты? ?згеріске ?шырап,бірт?тас ма?ына беретін с?здер

.Мысалы:?ол+?ап=?ол?ап (?ап с?зіні? басында?ы ? дыбысы ?-айнал?ан),

жазды?+к?ні=жаздык?ні (бірінші с?зді? со??ы дыбысы т?сіп ?ал?ан,екінші с?зді? басында?ы к дыбысы г-ге айнал?ан )

Біріккен с?з-сы?арлары дыбысты? ??рамын са?тай отырып,бір ма?ына?а ие болатын с?здер.

Мысалы: Темір?азы?, Алатау

Міне, Астанамыз?а да жа?ындап ?алды?! З?улім биік ?йлер, ?сем ?имаратар, ба?ытты балалар!

1- аялдама. «Б?йтерек» Астана

 (Балалар алдын ала дайындап ?келген м?ліметтерді баяндап береді. )

 Б?йтеректі? тапсырмасы

9-жатты?у ?(та?тада орындалады)

?.О?улы?пен ж?мыс.С?здерді о?ы.Олар ?алай жасал?ан? ?р с?з неше т?бірден ??рал?ан?

А??у,б?заубас,егеу??йры?,А?марал, Жеті?ара?шы,ша?сор?ыш, балм?зда?,шекара.

(а?+?у,б?зау+бас,егеу+??йры?,Жеті+?ара?шы,ша?+сор?ыш,бал+м?зда?,шек+ара)

2-аялдама. «?аза? елі» монументі.(та?тамен ж?мыс)

 «?аза? елі» монументіні? тапсырмасы

10-жатты?у. ?ле?ді о?ып.?ле?де кездескен біріккен с?здерді ата

   Кемпір?оса?

К?н к?ркіреп, себелеп,                                                                                                                                           Жа?быр жауып, басылды.                                                                                                                                 К?кжиекке керемет                                                                                                                                                     Кемпір?оса? асылды

3-аялдама Келесі к?рікті жерлеріні? бірі- “Думан” ойын-сауы? кешені ?ы океанариум

-Енді келесі аялдама?а ?ту ?шін сендерге «Думан» ойын – сауы? орталы?ы да тапсырма ойластырып ?ойыпты.

11-жатты?у( та?тада орындалады)

Берілген с?здерді ?атыстырып с?йлем ??рап жазы?дар.С?йлем ішінен біріккен с?здерді тауып,астын сыз.

А???тан,шекара,е?бека?ы

А???тан

1.А???тан -ірі ?рі ?те са? ??с.

2.Мені? а?ам шекарада ?ызмет етеді.

3.Анам е?бека?ысына біздерге о?у ??ралдар алып берді.

4-аялдама

 «Хан Шатыр

12-жатты?у.К?п н?ктені? орнына тиісті біріккен с?здерді тауып жаз.

1.А?дар:.,. ( жолбарыс,егеу??йры?,м?йізт?мсы?)   3. ?сімдіктер:.,. (аск?к,итм?рын)

2.??стар:.,.(А??у,бір?азан,)                                         4. Жер-су аттары:.,.(Сырдария,Жетісу)

-Балалар ауылымыз?а ?айтатын уа?ытта келді.?ша??а мініп ауылымыз?а ?айтамыз.(?ша? дыбысы)

-Сыныбымыз?а жеткенше б?гінгі ойша саяхатымызда ал?ан білімдерімізді бекітіп алайы?.

Бекіту.

С?йлем м?шесіне талдау.Біріккен с?здерді табу.

Алатау елдеріні? ?ыстыг?ні малдары ?араойда жайылады.

?орытынды. «Атырау»

- Жарайсы?дар балалар !

-Ту?ан жерге еште?е жетпейді ?ой !

-Ту?ан жер туралы ?андай ма?ал- м?тел білеміз?

-Балалар бiз белгiлi Астана ?аласынаойша саяхат жасап, бiлiм к?рсетіп, енді ?зімізді? с?йiктi сыныбымыз?а оралды?.

-Біріккен с?здер туралы білімізді орта?а салайы?.

 -Біріккен с?здер дегеніміз не?

- Екі не одан к?п т?бірден бірігіп,т?тас бір ??ымды білдіретін к?рделі с?здер біріккен с?з деп    аталады.

- Біріккен с?здерге мысал келтір.Екібаст?з,О?жетпес,К?кшетау,Ж?мба?тас т.б

- Біріккен с?здер ?алай жазылады?Біріккен с?здер ?р?ашан бірге жазылады

 Біріккен с?здерге жататын атауларды ата.Кісі аттары,а?-??с аттары,ойын атаулары,дене м?шелері,жер-су аттары,ауру атаулары,дене м?шелеріні? атаулары,т?рмыс?а байланысты атаулар т.б.

-Бізді? сыныбымызда біріккен с?зден келетін о?ышыларды? аттары бар ма? А?с?уле,Бекасыл,Н?рдаулет,Дастанбек.

Ба?алау.

?й тапсырмасы.13-жатты?у.

Ауылымызда біріккен с?зден кездесетін жер-су,к?ше атауларын жазып келу. 

Просмотр содержимого документа
«Конспект урока на тему "Біріккен с?з"»

Сабақтың тақырыбы: Біріккен сөз

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Біріккен сөздердің екі түбірдің бірігуі арқылы жасалып, тұтас бір

ұғымды беріп, бір сұраққа жауап беретінін ұғындыру, сөйлем

ішінен біріккен сөздерді таба алуға, әртүрлі түбірлерден біріккен

сөздер жасай алуға үйрету.

Тәрбиелік: Бірігіп жұмыс жасауын ұйымдастыра отырып, ізденімпаздыққа,

ұқыптылыққа, сауаттылыққа, жинақтылыққа,туған жерін құрметтеуге тәрбиелеу.

Дамытушылық: Оқушыларды шығармашылыққа баули отырып, ойлау

қабілеттерін дамыту, сөздік қорларын молайту.

Түрі: аралас сабақ

Пәнаралық байланыс: Әдебиеттік оқу, ,дүниетану

Әдісі: әңгімелеу,сұрақ-жауап.

Көрнекіліктер: сызбалар, суреттер.

Техникалық құрал: интерактивті тақта

Барысы: І.Ұйымдастыру бөлімі.

Поэззия минуты:

Қазақ тілім – ол менің ана тілім.

Қазақ тілім-байсалды баба тілім !

Сол байлықтан аз емес алатыным.

Болашағым, байлығым,дара тілім !

-Міне балалар қазақ тілінің атқаратын орны ерекше, қазіргі кезде Қазақстанда тұратын барлық басқа ұлт өкілдері біздің мемлекеттік тіліміз, қазақ тілін жетік меңгеруге талпынуда.

Мұғалім: Ал, енді балалар, біз Астана қаласына саяхат жасайық.

Мұғалім: Сендер Астана қаласына саяхат жасағыларың келеді ме?

Мұғалім: Онда ойша саяхатымызды бастаймыз. Біз Астананың ең әдемі жерлеріне барамыз.

«Әуе жай» . Атырау

- Астана қаласына тез жету үшін біз Атыраудан ұшаққа мініп барамыз.

- Саяхатқа дайынбыз ба?

-Ұшаққа міну үшін бізге не керек?

-Билет.

- Билеттерді таратамын, билеттің артында жазылған сұрақтарға дұрыс жауап беруіміз қажет.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

Күрделі сөздер.

-Сөз дегеніміз не?

Сөз- заттың,сапалық,қимылдың,санның атауы.

- Түбір дегеніміз не?

Сөздің одан әрі бөлінбейтін мағыналы бөлігін түбір сөз деп атаймыз.

-Күрделі сөздер дегеніміз не?

Екі немесе одан да көп түбірден құралған сөзді күрделі сөз дейміз.Олар бір сұраққа жауап береді.

-Күрделі сөздер қалай жасалады?

Күрделі сөздер түбірлердің тіркесуі,бірігуі,қосарлануы арқылы жасалады.

-Енді билетімізді алдық,ұшақпен ұшамыз.(Ұшақтың дыбысы)

-Сабағымыз саяхат болғандықтан біз сендермен көптеген аялдамаларға тоқтаймыз , түрлі тапсырмалар орындаймыз.

-Аспаннан не көріп тұрмыз?

-Күнді, бұлттарды.

-Олай болса күннің тапсырмасын орындайық.

2.Өткен сабақта танысқан күрделі сөздерге слайд бойынша ауызша сұрақтар арқылы пысықтап алу.

Біріккен сөз Күрделі сөздердің

жасалу жолдары Қос сөз

Тіркесті сөздер Қысқарған сөз

ІІІ.Жаңа сабақ.

-Ұшақпен ұшып келе жатқанда қандай қалалардың үстімен ұшып келеміз?

-Ақтөбе, Ақтау,Қызылорда

-Балалар бұлар қандай сөздер?

-Күрделі сөздер

-Бұл сөздер неше түбір сөзден құралып тұр?

-Екі түбірден

-Екі түбір туралы не айтар едіңдер?

-Бірігіп тұр.

-Ал балалар осыдан өзіміз ереже шығарып көрейік.

-Екі не одан да көп түбірден бірігіп,тұтас бір ұғымды білдіретін күрделі сөздер біріккен сөз деп аталады.

Дәптермен жұмыс.

-Олай болса, бүгінгі сабақтың тақырыбы:Біріккен сөздер

Мақсат қою. Бүгінгі сабағымыздың мақсаты-бірікен сөздермен танысу және оның жасалу жолдарын меңгеру.

Бүгінгі күннің жадысын жазу.

Біріккен сөздер әрқашан бірге жазылады. Мысалы:Темірқазық, Сарыағаш, Көкшетау,Жетісу,алабота т.б.

Қазақ тілінде біріккен сөз екі түрлі болады.1.Біріккен сөздер

2.Кіріккен сөздер

Кіріккен сөз-сыңарлары дыбыстық өзгеріске ұшырап,біртұтас мағына беретін сөздер

.Мысалы:қол+қап=қолғап (қап сөзінің басындағы қ дыбысы ғ-айналған),

жаздың+күні=жаздыкүні (бірінші сөздің соңғы дыбысы түсіп қалған,екінші сөздің басындағы к дыбысы г-ге айналған )

Біріккен сөз-сыңарлары дыбыстық құрамын сақтай отырып ,бір мағынаға ие болатын сөздер.

Мысалы: Темірқазық, Алатау

Міне, Астанамызға да жақындап қалдық! Зәулім биік үйлер, әсем ғимаратар, бақытты балалар!


Сурет бойынша бойынша біріккен сөзге жататын атауларды көрсету



Кісі аттары Дене мүшелер атаулары


Ауру атаулары Ойын атаулары

Біріккен сөздерге жататын атаулар




Жәндік , өсімдік атаулары Мезгілге байланысты атаулар



Қоғамдық өмірге, күнделікті

тұрмысқа байланысты әр түрлі атаулар



1- аялдама . «Бәйтерек» Астана

(Балалар алдын ала дайындап әкелген мәліметтерді баяндап береді. )



Бәйтеректің тапсырмасы

9-жаттығу ?(тақтада орындалады)

Ү.Оқулықпен жұмыс.Сөздерді оқы.Олар қалай жасалған? Әр сөз неше түбірден құралған?

Аққу,бұзаубас,егеуқұйрық,Ақмарал, Жетіқарақшы,шаңсорғыш, балмұздақ,шекара.

(ақ+қу,бұзау+бас,егеу+құйрық,Жеті+қарақшы,шаң+сорғыш,бал+мұздақ,шек+ара)



2-аялдама. «Қазақ елі» монументі.(тақтамен жұмыс)

«Қазақ елі» монументінің тапсырмасы

10-жаттығу. Өлеңді оқып.Өлеңде кездескен біріккен сөздерді ата.

Кемпірқосақ

Күн күркіреп, себелеп, Жаңбыр жауып, басылды. Көкжиекке керемет Кемпірқосақ асылды


3-аялдама Келесі көрікті жерлерінің бірі- “Думан” ойын-сауық кешені қы океанариум

-Енді келесі аялдамаға өту үшін сендерге «Думан» ойын – сауық орталығы да тапсырма ойластырып қойыпты.


11-жаттығу( тақтада орындалады)

Берілген сөздерді қатыстырып сөйлем құрап жазыңдар.Сөйлем ішінен біріккен сөздерді тауып,астын сыз.

Аққұтан,шекара,еңбекақы

Аққұтан

1.Аққұтан -ірі әрі өте сақ құс.

2.Менің ағам шекарада қызмет етеді.

3.Анам еңбекақысына біздерге оқу құралдар алып берді.


4-аялдама

«Хан Шатыр

12-жаттығу.Көп нүктенің орнына тиісті біріккен сөздерді тауып жаз.

1.Аңдар: ... , ... ( жолбарыс,егеуқұйрық,мүйізтұмсық) 3. Өсімдіктер: ... , .... (аскөк,итмұрын)

2.Құстар: ..., ...(Аққу,бірқазан,) 4. Жер-су аттары: ... , ...(Сырдария,Жетісу)

-Балалар ауылымызға қайтатын уақытта келді.Ұшаққа мініп ауылымызға қайтамыз.(ұшақ дыбысы)

-Сыныбымызға жеткенше бүгінгі ойша саяхатымызда алған білімдерімізді бекітіп алайық.

Бекіту.

Сөйлем мүшесіне талдау.Біріккен сөздерді табу.

Алатау елдерінің қыстыгүні малдары Қараойда жайылады.


Қорытынды. «Атырау»

- Жарайсыңдар балалар !

-Туған жерге ештеңе жетпейді ғой !

-Туған жер туралы қандай мақал- мәтел білеміз?

-Балалар бiз белгiлi Астана қаласынаойша саяхат жасап, бiлiм көрсетіп, енді өзіміздің сүйiктi сыныбымызға оралдық.

-Біріккен сөздер туралы білімізді ортаға салайық.

-Біріккен сөздер дегеніміз не?

- Екі не одан көп түбірден бірігіп,тұтас бір ұғымды білдіретін күрделі сөздер біріккен сөз деп аталады.

- Біріккен сөздерге мысал келтір.Екібастұз,Оқжетпес,Көкшетау,Жұмбақтас т.б

- Біріккен сөздер қалай жазылады?Біріккен сөздер әрқашан бірге жазылады

Біріккен сөздерге жататын атауларды ата.Кісі аттары,аң-құс аттары,ойын атаулары,дене мүшелері,жер-су аттары,ауру атаулары,дене мүшелерінің атаулары,тұрмысқа байланысты атаулар т.б.

-Біздің сыныбымызда біріккен сөзден келетін оқышылардың аттары бар ма? Ақсәуле,Бекасыл,Нұрдаулет,Дастанбек.

Бағалау.

Үй тапсырмасы.13-жаттығу.

Ауылымызда біріккен сөзден кездесетін жер-су,көше атауларын жазып келу.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 4 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Конспект урока на тему "Біріккен с?з"

Автор: Ележанова Айжан Муканалиевна

Дата: 27.02.2016

Номер свидетельства: 299764

Похожие файлы

object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(113) "Конспект урока на тему "Махамбет ?теміс?лы "Ар?аны? ?ызыл изені"""
    ["seo_title"] => string(70) "konspiekt-uroka-na-tiemu-makhambiet-otiemisu-ly-ark-anyn-k-yzyl-izieni"
    ["file_id"] => string(6) "210302"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1431418810"
  }
}
object(ArrayObject)#874 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(83) "Конспект урока на тему: "Радионы? шы?у тарихы". "
    ["seo_title"] => string(48) "konspiekt-uroka-na-tiemu-radionyn-shyg-u-tarikhy"
    ["file_id"] => string(6) "174934"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1424191341"
  }
}
object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(108) "Конспект урока по казахскому языку по теме "Мені? ?уес ісім" "
    ["seo_title"] => string(64) "konspiekt-uroka-po-kazakhskomu-iazyku-po-tiemie-mienin-uies-isim"
    ["file_id"] => string(6) "183531"
    ["category_seo"] => string(10) "vneurochka"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1425897288"
  }
}
object(ArrayObject)#874 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(89) "конспект урока по тему "?жемні? сырма?ы.  Зат есім" "
    ["seo_title"] => string(52) "konspiekt-uroka-po-tiemu-zhiemnin-syrmag-y-zat-iesim"
    ["file_id"] => string(6) "131062"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1416068775"
  }
}
object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(82) "Конспект урока на тему "?рпа?- артта ?ал?ан із " "
    ["seo_title"] => string(49) "konspiekt-uroka-na-tiemu-u-rpak-artta-k-alg-an-iz"
    ["file_id"] => string(6) "194186"
    ["category_seo"] => string(22) "klassnomuRukovoditeliu"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1427734391"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства