kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

"?лкенге - ??рмет, кішіге - ізет".

Нажмите, чтобы узнать подробности

                                                                Т?рбие са?аты

Та?ырыбы:     «?лкенге - ??рмет, кішіге – ізет»
Ма?саты: 
  «Сыйласты?», «??рмет» адамгершілік ??ндылы?тары туралы т?сініктерін ке?ейту.
Міндеттері:   - ?лкендер мен кішілер арасында?ы сыйласты?ты т?сіндіру;
                        - сыйласты?ты ?арым - ?атынас жасау іскерліктерін дамыту, 
                         - ?лкендерді сыйлау?а, кішілерге ?ам?ор болу?а т?рбиелеу;

Шатты? ше?бері

?айырлы к?н, балалар!
Ше?бер болып т?райы? жылы ж?збен, 
Бізге келсін ?уаныш н?р іздеген, 
Шуа? тол?ан жанымыз, ж?регіміз
?лгі алсын к?рген жан мына бізден

     Сендерді к?ргеніме мен б?гін ?те ?уаныштымын. Ендеше, сендерде сондай ?уанышты ж?збен бір –бірлері?е к?лімсірей ?арап, бас иіп амандасайы?.

   М??алім: Хал?ымызда «?лкенге - ??рмет, кішіге – ізет» деген ма?ал бар. Б?ны? ?зі ?сіп келе жат?ан ?рбір жас ?рпа?ты имандылы??а, мейірім-?айырымдылы??а т?рбиелеу. Адам бойында жа?сы –жаман ?асиеттер болады екен. Бізді? хал?ымызда ?лкенді ??рметтеп, кішіге ?ам?ор болу?а бала кезден к?п к??іл б?лінеді. Ол ананы? с?тінен, ?лкенні? а?ылынан, ?стазды? ?йреткенінен, кез келген адамны? кісілігінен білінеді.
М?селен: жасы ?лкенге иіліп с?лем беру, алдын кесіп ?тпеу, алдынан барып есік ашу, ?йге б?рын кірмеу, дастархан?а б?рын ?ол созбау, ?лкенні? с?зін б?лмеу, с?з жарыстырмау- жастарымыз ?шін б?лжымас за? болатын. Сені ?мірге ?келген, м?пелеген, ?сірген сені? ана? мен ?ке?. Е? алдымен соларды сыйла.
?ке – ас?ар тау,
Ана – а??ан б?ла?,
Бала – бауырында?ы ??ра?.
Мен де сендерді? ?депті де, а?ылды, адамгершілігі мол, ?лкенді сыйлай білетін, кішілерге ?ам?оршы а?а, ата-ана?а к?мекші, адамдар?а мейірімді бола білетін о?ушы болады деп сенім білдіремін.

- Ендеше, ?азір біз, балалар б?гінгі к?німізге, ?зімізге жа?сылы?, жарасымды к??іл к?й тілей отырып ортада т?р?ан «Ба?ыт себетін» жылы лебіздерге толы г?л шо?тарымен толтырайы?.
О?ушылар тілектерін айтып, себетті г?л шо?тарымен толтырады.

Мысалы:
Аспанымыз ашы? болсын!
?міріміз к?лкіге толсын!
Деніміз сау, отбасымыз аман болсын!
?р к?німіз жары? болсын!
Ж?мыстары?ыз жемісті болсын!
Еліміз тыныш болсын!
Жан?ялары?ыз берекеге толсын!
К?к туымыз биікте желбіресін!
Бір - бірімізге мейірімді болайы?!
К??іліміз м?лдір б?ла?тай таза болсын!

     Балалар, енді б?ріміз сендерді? дайындап келген ?ле? жолдарына кезек берейік.

Ойы тере? м?хиттай дана бол?ым келеді,
К??ілі аппа? с?ттен де бала бол?ым келеді.
Адалды?ты с?йетін ж?регімен, жанымен,
Бал б?ла?тай м?п-м?лдір таза бол?ым келеді.
Отты, ойлы жыры бар а?ын бол?ым келеді,
?иынды?тан ?айтпайтын асыл бол?ым келеді,
Адамдарды? б?рінен кіші бол?ым келеді,
Е? бастысы ?мірде – кісі бол?ым келеді.

Адамдар?а кешіріммен ?арайтын,
Жан жылуы жылылы? боп тарайтын.
Кішіпейіл бала бол?ым келеді,
Айналасын н?рлы к?нге б?лейтін.

Жа?сылы?тан ?йреніп, 
Боламыз біз жа?сы адам.
Жаманды?тан жиреніп
?лгі аламыз жа?сыдан.

??гімелесу (о?ушылар?а мына с?ра?тар ?ойылады)
• ?зі?ді, ?згені ??рметтей білесі? бе?
• ?зара сыйласты??а ?алай жетуге болады?
• Достары?мен арада ?андай сыйласты? бар?
Балаларды? ?з ойларын еркін айтуына ж?не сыйласымды ?арым - ?атынас
жасау адамны? ?зіне байланысты екенін т?сіндіру.

М?тінмен ж?мыс
??гімені о?ып, талдау ар?ылы адамны? ?р ісінде, ж?ріс - т?рысында сыйласты? ?ажет екенін ??ындыру.
?ш дос М.Т?режанов

      К?п ?абатты ?йді? ауласы бір толас болмайды. Кішкене кішкене балалар ?ызылшеке болып ойнайды да жатады. Б?гін де ?азан?ап пен ?арымса? трамвайын ?келіп а?аулы жерін ?арап ?уре  болды.

    Б?ларды? ойыныны? ?стіне Самат келді. Ол трамвайды? иесі  ?азан?ап?а :

      - Ойындары?а мен де ?осылайыншы, - деп ?тінді.

?азан?ап:  Ойын?а ?оспаймыз,-деді бірден кесімін айтып. С?йтіп, Саматты? бетін ?айтарып тастады.

        Самат біраз ?арап т?рды да,томсырай?ан к?йі ?йіне ?арай   беттеді.

         Келесі к?ні Самат ?ызыл ?рт с?ндіретін машинасын алып шы?ты. Жанына ?арымса?ты ?осып алды  ?арымса? кіммен болмасын тату ойнайтын. Ойынны? не ше т?рлісін тауып,?ыздырып ала !ж?нелетін-ді. Б?лар ?йден шы??ан ?ртті  о?ан су ??йып, с?ндіріп, баланы алып шы?ып, жедел –ж?рдем к?рсетіп ойнап ж?рді. ?арымса? ?азан?ап?а :   Кел! Ойын?а сен де аралас,- деді. ?азан?апты?   Кешегісі есіне т?сті.   Самат мені ойын?а ?оса ма?,- ?ипа?тады.   Кел,ойнай бер. Мен ойыншы?ымды ?ыз?анатын сен сия?ты емеспін. ?рт с?ндіру ?шін ?олды? к?п бол?аны жа?сы, - деп Самат ?азан?апты? ?олынан  ?стап, ойын?а ?зі араластырды.

-   ?азан?ап ?иналып,екі беті ?ып-?ызыл болып:

-    Самат кешегімді кешір,мен енді ойыншы?ымды ?ыз?ан баймын,- деді. Содан бері ?шеуі тату ойнайтын болды.


• Балалар неліктен бірге ойнай алмады?
• Бір - бірімен сыйласты?та болу ?шін адамны? бойында ?андай ?асиеттер болуы керек?
 

Ойын - жатты?у. «??рмет - ізет»
    Та?та?а жапыра?сыз а?аштарды? (?лкен, кіші) суреті салын?ан плакаттар
ілінеді. О?ушылар?а ?а?аздан жасал?ан а?аш жапыра?тары таратылып беріледі. Жапыра?тарды? арт?ы бетіне ??рметті, ізетті білдіретін с?здер жазыл?ан, ал жола?тар?а с?здер жазылма?ан.
О?ушылар жапыра?тарда?ы с?здерді дауыстап о?ып, осы с?здер ?лкендер айтатын с?здер болса - «?лкен а?аш?а», кішілер айтатын с?здер болса - «кіші а?аш?а» іледі.
Жапыра?тарда?ы с?здерді? ?лгісі: ?ті?із, жолы?ыз болсын, сізге рахмет, 
отыры?ыз, ?афу еті?із, сау болы?ыз, алы?ыз, айты?ыз, кешірі?із, ала ?ой, ты?дай ?ой, кешірім ет, сау бол, айта ?ой, к?мектес, жол бер, сыйлы бол, ?депті бол, сыпайы бол.
Ойын - жатты?у бойынша орындал?ан тапсырма н?тижесін ?орытындылау.
- Балалар, енді ?лкен а?аш?а ілінген с?здер ?лкенге ??рметті білдіреді, сонды?тан оны «??рмет» а?ашы, ал кіші а?аш?а ілінген с?здер кішіге ізетті білдіреді, сонды?тан оны «Ізет а?ашы» деп атайы?.
Рахмет! Балалар, тапсырманы ойда?ыдай орындап шы?ты?дар деп ойлаймын.

Жа?а а?парат
Адамдар бір - бірін сыйлап, т?сіне білсе жа?сы ?арым - ?атынас жасау?а ?ол жеткізеді. ?зара сыйласты? досты??а ?келеді.?мірде адамдар бір - бірін кешіре, т?сіне білгенде ізгілікке жетуге болатынын ж?не ?зара сыйласты? ?ана досты??а ?келетінін т?сіндіру.
Сергіту с?ті.
Тапсырма
Б?гінгі саба?ымызда айтыл?ан ой - пікірлерді ?алай т?сінгендері?ді бай?ау
?шін мен, сендерге мынадай тапсырма бергелі т?рмын.
1 топ?а тапсырма: «Мені? айтар а?ылым»
Бос жолдар?а ?арындасы?а (сі?лі), іні?е арнап а?ыл хат жаз.
2 топ?а тапсырма : «Мені? ты?дар а?ылым»
Бос жолдар?а ?йдегі ?лкендерді? ?зі?е айтатын а?ылдарын жаз.
Жариялау.

Ж?ректен - ж?рекке
?олымыз?а мына кішкене ж?рекшелерді ?стап т?рып мына ?ле? жолдарын
бірге айтамыз.
??рметтеп ата - анамды, 
Арда?тап ?пке, а?амды, 
?ам?ор боп сі?лі - ініме, 
Сыйлымын ?лкен - кішіге.
Б?рін де жа?сы к?ремін, 
?немі к?мек беремін.
?лкенді сыйлау - кішілік, 
?лгілі мінез - кісілік.

Просмотр содержимого документа
«"?лкенге - ??рмет, кішіге - ізет".»

Тәрбие сағаты

Тақырыбы: «Үлкенге - құрмет, кішіге – ізет»
Мақсаты: «Сыйластық», «құрмет» адамгершілік құндылықтары туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері: - үлкендер мен кішілер арасындағы сыйластықты түсіндіру;
- сыйластықты қарым - қатынас жасау іскерліктерін дамыту, 
- үлкендерді сыйлауға, кішілерге қамқор болуға тәрбиелеу;

Шаттық шеңбері

Қайырлы күн, балалар!
Шеңбер болып тұрайық жылы жүзбен, 
Бізге келсін қуаныш нұр іздеген, 
Шуақ толған жанымыз, жүрегіміз
Үлгі алсын көрген жан мына бізден

Сендерді көргеніме мен бүгін өте қуаныштымын. Ендеше, сендерде сондай қуанышты жүзбен бір –бірлеріңе күлімсірей қарап, бас иіп амандасайық.

Мұғалім: Халқымызда «Үлкенге - құрмет, кішіге – ізет» деген мақал бар. Бұның өзі өсіп келе жатқан әрбір жас ұрпақты имандылыққа, мейірім-қайырымдылыққа тәрбиелеу. Адам бойында жақсы –жаман қасиеттер болады екен. Біздің халқымызда үлкенді құрметтеп , кішіге қамқор болуға бала кезден көп көңіл бөлінеді. Ол ананың сүтінен, үлкеннің ақылынан, ұстаздың үйреткенінен, кез келген адамның кісілігінен білінеді.
Мәселен: жасы үлкенге иіліп сәлем беру, алдын кесіп өтпеу, алдынан барып есік ашу, үйге бұрын кірмеу, дастарханға бұрын қол созбау, үлкеннің сөзін бөлмеу, сөз жарыстырмау- жастарымыз үшін бұлжымас заң болатын. Сені өмірге әкелген, мәпелеген, өсірген сенің анаң мен әкең. Ең алдымен соларды сыйла.
Әке – асқар тау,
Ана – аққан бұлақ,
Бала – бауырындағы құрақ.
Мен де сендердің әдепті де, ақылды, адамгершілігі мол, үлкенді сыйлай білетін, кішілерге қамқоршы аға, ата-анаға көмекші, адамдарға мейірімді бола білетін оқушы болады деп сенім білдіремін.

- Ендеше, қазір біз, балалар бүгінгі күнімізге, өзімізге жақсылық , жарасымды көңіл күй тілей отырып ортада тұрған «Бақыт себетін» жылы лебіздерге толы гүл шоқтарымен толтырайық.
Оқушылар тілектерін айтып, себетті гүл шоқтарымен толтырады.

Мысалы:
Аспанымыз ашық болсын!
Өміріміз күлкіге толсын!
Деніміз сау, отбасымыз аман болсын!
Әр күніміз жарық болсын!
Жұмыстарыңыз жемісті болсын!
Еліміз тыныш болсын!
Жанұяларыңыз берекеге толсын!
Көк туымыз биікте желбіресін!
Бір - бірімізге мейірімді болайық!
Көңіліміз мөлдір бұлақтай таза болсын!

Балалар, енді бәріміз сендердің дайындап келген өлең жолдарына кезек берейік.

Ойы терең мұхиттай дана болғым келеді,
Көңілі аппақ сүттен де бала болғым келеді.
Адалдықты сүйетін жүрегімен, жанымен,
Бал бұлақтай мөп-мөлдір таза болғым келеді.
Отты, ойлы жыры бар ақын болғым келеді,
Қиындықтан қайтпайтын асыл болғым келеді,
Адамдардың бәрінен кіші болғым келеді,
Ең бастысы өмірде – кісі болғым келеді.

Адамдарға кешіріммен қарайтын,
Жан жылуы жылылық боп тарайтын.
Кішіпейіл бала болғым келеді,
Айналасын нұрлы күнге бөлейтін.

Жақсылықтан үйреніп, 
Боламыз біз жақсы адам.
Жамандықтан жиреніп
Үлгі аламыз жақсыдан.

Әңгімелесу (оқушыларға мына сұрақтар қойылады)
• Өзіңді, өзгені құрметтей білесің бе?
• Өзара сыйластыққа қалай жетуге болады?
• Достарыңмен арада қандай сыйластық бар?
Балалардың өз ойларын еркін айтуына және сыйласымды қарым - қатынас
жасау адамның өзіне байланысты екенін түсіндіру.

Мәтінмен жұмыс
Әңгімені оқып, талдау арқылы адамның әр ісінде, жүріс - тұрысында сыйластық қажет екенін ұғындыру.
Үш дос М.Төрежанов

Көп қабатты үйдің ауласы бір толас болмайды. Кішкене кішкене балалар қызылшеке болып ойнайды да жатады. Бүгін де Қазанғап пен Қарымсақ трамвайын әкеліп ақаулы жерін қарап әуре  болды.

    Бұлардың ойынының үстіне Самат келді. Ол трамвайдың иесі  Қазанғапқа :

      - Ойындарыңа мен де қосылайыншы, - деп өтінді.  

Қазанғап: Ойынға қоспаймыз ,-деді бірден кесімін айтып. Сөйтіп, Саматтың бетін қайтарып тастады.

        Самат біраз қарап тұрды да,томсырайған күйі үйіне қарай   беттеді.

         Келесі күні Самат қызыл өрт сөндіретін машинасын алып шықты. Жанына Қарымсақты қосып алды  Қарымсақ кіммен болмасын тату ойнайтын. Ойынның не ше түрлісін тауып ,қыздырып ала !жөнелетін-ді. Бұлар үйден шыққан өртті  оған су құйып, сөндіріп, баланы алып шығып, жедел –жәрдем көрсетіп ойнап жүрді. Қарымсақ Қазанғапқа :  Кел! Ойынға сен де аралас ,- деді. Қазанғаптың   Кешегісі есіне түсті.   Самат мені ойынға қоса ма? ,- қипақтады.  Кел,ойнай бер. Мен ойыншығымды қызғанатын сен сияқты емеспін. Өрт сөндіру үшін қолдың көп болғаны жақсы , - деп Самат Қазанғаптың қолынан  ұстап, ойынға өзі араластырды.

-   Қазанғап қиналып,екі беті қып-қызыл болып:

-    Самат кешегімді кешір ,мен енді ойыншығымды қызған баймын,- деді. Содан бері үшеуі тату ойнайтын болды.


• Балалар неліктен бірге ойнай алмады?
• Бір - бірімен сыйластықта болу үшін адамның бойында қандай қасиеттер болуы керек?

Ойын - жаттығу. «Құрмет - ізет»
Тақтаға жапырақсыз ағаштардың (үлкен, кіші) суреті салынған плакаттар
ілінеді. Оқушыларға қағаздан жасалған ағаш жапырақтары таратылып беріледі. Жапырақтардың артқы бетіне құрметті, ізетті білдіретін сөздер жазылған, ал жолақтарға сөздер жазылмаған.
Оқушылар жапырақтардағы сөздерді дауыстап оқып, осы сөздер үлкендер айтатын сөздер болса - «үлкен ағашқа», кішілер айтатын сөздер болса - «кіші ағашқа» іледі.
Жапырақтардағы сөздердің үлгісі: өтіңіз, жолыңыз болсын, сізге рахмет, 
отырыңыз, ғафу етіңіз, сау болыңыз, алыңыз, айтыңыз, кешіріңіз, ала ғой, тыңдай ғой, кешірім ет, сау бол, айта ғой, көмектес, жол бер, сыйлы бол, әдепті бол, сыпайы бол.
Ойын - жаттығу бойынша орындалған тапсырма нәтижесін қорытындылау.
- Балалар, енді үлкен ағашқа ілінген сөздер үлкенге құрметті білдіреді, сондықтан оны «Құрмет» ағашы, ал кіші ағашқа ілінген сөздер кішіге ізетті білдіреді, сондықтан оны «Ізет ағашы» деп атайық.
Рахмет! Балалар, тапсырманы ойдағыдай орындап шықтыңдар деп ойлаймын.

Жаңа ақпарат
Адамдар бір - бірін сыйлап, түсіне білсе жақсы қарым - қатынас жасауға қол жеткізеді. Өзара сыйластық достыққа әкеледі.Өмірде адамдар бір - бірін кешіре, түсіне білгенде ізгілікке жетуге болатынын және өзара сыйластық қана достыққа әкелетінін түсіндіру.
Сергіту сәті.
Тапсырма
Бүгінгі сабағымызда айтылған ой - пікірлерді қалай түсінгендеріңді байқау
үшін мен, сендерге мынадай тапсырма бергелі тұрмын.
1 топқа тапсырма: «Менің айтар ақылым»
Бос жолдарға қарындасыңа (сіңлі) , ініңе арнап ақыл хат жаз.
2 топқа тапсырма : «Менің тыңдар ақылым»
Бос жолдарға үйдегі үлкендердің өзіңе айтатын ақылдарын жаз.
Жариялау.

Жүректен - жүрекке
Қолымызға мына кішкене жүрекшелерді ұстап тұрып мына өлең жолдарын
бірге айтамыз.
Құрметтеп ата - анамды, 
Ардақтап әпке, ағамды, 
Қамқор боп сіңлі - ініме, 
Сыйлымын үлкен - кішіге.
Бәрін де жақсы көремін, 
Үнемі көмек беремін.
Үлкенді сыйлау - кішілік, 
Үлгілі мінез - кісілік.




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Классному руководителю

Категория: Прочее

Целевая аудитория: 5 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
"?лкенге - ??рмет, кішіге - ізет".

Автор: Сайранова Алтынай Сайран?ызы

Дата: 03.12.2015

Номер свидетельства: 261619

Похожие файлы

object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(50) "?лкенге –??рмет, кішіге-ізет"
    ["seo_title"] => string(31) "ulkienghiekurmietkishighieiziet"
    ["file_id"] => string(6) "280205"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1453348435"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(157) ""Үлкенге құрмет - кішіге ізет" тақырыбындағы 9 сыныпқа арналған тәрбие сағатын жоспары"
    ["seo_title"] => string(80) "ulkienghie_k_u_rmiet_kishighie_iziet_tak_yrybyndag_y_9_synypk_a_arnalg_an_t_rbii"
    ["file_id"] => string(6) "458402"
    ["category_seo"] => string(8) "istoriya"
    ["subcategory_seo"] => string(7) "prochee"
    ["date"] => string(10) "1519044346"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(55) ""Үлкенге - құрмет,кішіге - ізет""
    ["seo_title"] => string(38) "ulkienghie_k_u_rmiet_kishighie_iziet_2"
    ["file_id"] => string(6) "447147"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1514446782"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(52) "?лкенге - ??рмет, кішіге - ізет "
    ["seo_title"] => string(38) "ulkienghie-k-u-rmiet-kishighie-iziet-2"
    ["file_id"] => string(6) "170968"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1423618191"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(59) ""?лкенге – ??рмет, кішіге – ізет " "
    ["seo_title"] => string(38) "ulkienghie-k-u-rmiet-kishighie-iziet-1"
    ["file_id"] => string(6) "165739"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1422868136"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства