?аза?стан Республикасы, ?ызылорда ?аласы,
№217 Батыржан Шал?ынбаев атында?ы орта мектеп
Ашы? саба?
«?йнке кесу ?дістері»
9-сынып
Технология п?ні
М??алім: Ахмет Са?ынбек Ж?ман?лы
2014-2015 о?у жыл
Саба?ты? та?ырыбы: «?йнек кесу ?дістері».
Саба?ты? ма?саты: О?ушылар?а ?йнек кесу ?дістерін уйрету, ?йнеккескіш т?рлерін к?рсету, ?йнек таба?тарыны? т?рлері ?ай жерде пайдаланады, ?андай т?сілмен ?йнекті терезе к?здеріне бекітіледі.
Корекциялы? ма?саты: О?ушыларды? к?ру, есте са?тау с?йлеу мен ойлау ?абілеттерін дамытып, ?ол ?имылдарын жетілдіру.
Т?рбиелік ма?саты: О?ушыларды ?йымшылды??а, ??ыптылы??а, т?зімділікке, е?бекс?йгіштікке баулу.
К?рнекті ??ралдар: Плакат, сызбалар, н?с?ау картасы, ??рал-саймандар, ?йнек т?рлері.
П?наралы? байланыс: Математика, сызу.
??рал-саймандар: ?йнеккескіш, метрлік, сыз?ыш, бал?а, ?ашау, тістеуік, б?рыштама.
Саба?ты? барысы:
- ?йымдастыру кезе?і: О?ушылармен с?лемдесу, оларды т?гелдеу, назарын саба??а аудару, ??ралдарды ж?мас?а дайындау. ?ауіпсіздік ережесін еске т?сіру.
- ?ткен та?ырыпты ?айталау (с?ра?тар-жауаптар).
- А?аш ??дейтін ??рал саймандар т?рлері?
- С?ргіні? т?рлері, ?андай ж?мыс ат?арады?
- Егеуді? т?рлері, ?андай ж?мыс ат?арады?
- Араны? т?рлері, ?андай ж?мыс ат?арады?
- ?лшеп сызатын ??ралдар?
- Жа?а та?ырыпты т?сіндіру:
Терезеге ?йнектеуге ?ажет аспаптар.
?йнектеу ж?мыстарына ?йнеккескіш (алмас), сыз?ыш, б?рышты?, ?ашау, пыша?, тістеуік ж?не бал?а, шеге пайдаланады.
?йнеккескіш – ?шына алмас немесе ?атты ?орытпадан ??йыл?ан ауна?ша орнатыл?ан ж?не кесілмей ?ал?ан ?йнекті? жі?ішке б?ліктерін кертіп сындыру?а арнал?ан ?йнек ?алы?ды?ына с?йкес ойы?тары, бал?ашасы ж?не сабы бар аспап.
?йнекті кескен кезде сыз?ыш (м?мкіндігінше а?аштан жасал?ан) пайдалан?ан ж?н. Оны ?йнекке ?атты басып т?рып (?исайып кетсе аспап б?лінеді) кеседі. Кесу сызы?ы сыз?ыштан 4 мм-дей алша?тау болатынын естен шы?арма?ан ж?н.
Аспапты д?рыс ?стама?ан жа?дайда немесе оны ?аттыра? ?ысып ?ста?анда сызат тым баттыйып т?седі ж?не а? т?сті ?йнек ?нта?ы пайда болады. Кесу орны шетіне 3-5 мм ?ал?анда, ?йнек шетін ?шырап алмау ?шін, ?йнеккескішке т?сетін салма?ты азайта т?седі.
Егер ?йнек бірден сына ?оймаса, ?йнеккескіш бал?ашасымен сызы?ты? бойымен, астынан сызат пайда бол?анша то?ылдатып, же?іл ?ана ?рып шы?у керек. ?йнекті кесу кезінде оны? асты таза болуы ?рі ?йнек тегіс жатуы керек. Егер б?л ереже б?зылса, кесу кезінде салма?ты? ?серінен ?йнек сынып кетуі ?бден ы?тимал.
Материялдар. ?йнектеу ?шін ?алы?ды?ы 2-6 мм (к?бінесе 3-4 мм) ?йнек таюа?тары пайдаланады. ?алы?дау ?йнекті? жылу ?ста?ышты? ?асиеті жо?ары бол?анымен, онымен ж?мыс істеу ?йыныра?.
Мысалы ?йнекті? орны?атын ойы?ыны? ?зынды?ы 600 мм, ал ені 500 мм болса, онда о?ан салынатын ?йнекті? ?лшемі – ?зынды?ы 598 мм, ал ені 498 мм шамасында болуы тиіс. Шеге ойы??а ?ондырыл?ан ?йнекті бекітуге ?олданылады. О?ан ?зынды?ы 15-20 мм жі?ішке шегелерді? б?рі жарай береді.
- Е?бекті ?йымдастыру:
Шеберханаларда?ы негізгі ж?мыс орны ?арапайым а?аш ?стелі (верстак). Б?л ?стелде шеберханада ж?мыс бабына ?арай ы??айластырып, я?ни жары?ты? т?суі мен ш?кірттерді? бойын ескеріп орналастырыл?ан д?рыс.
Жа?а та?ырыпты бекіту.
- Терезені ?йнектеу ?шін ?андай ??рал-жабды?тар пайдаланады?
- ?йнек кесуді? ?андай ?зіндік ерекшеліктері бар?
- ?йнек салуды? ?андай ?дістері бар? Е? тиімдісі ?андай?
- О?ушыларды? білімі мен е?бегін ба?алау.
- Т?жірибе ж?зынде ж?мыс істеу.
О?ушылар?а ?йнекті кесуді? 2 т?рін к?рсету, ?йрету. ?йнек кескен кезде, ?ауіпсіздік ережелерін са?тауларын ?ада?алап, ж?мыстарына к?мек беру.
- ?орытындылау.
- Б?гінгі саба?ты? та?ырыбын аны?тау?
- ?йнекті кесуді? ?андай т?рлері бар?
- ?йнекті? ?андау т?рлері бар?
- О?ушыларды? білімі мен е?бегін ба?алау.
- Ж?мыс орнын жинастыру, ??рал-саймандарды м??алімге тапсыру.
