Урок по теме "Наши предки"

МАЯ РАДЗІМА – БЕЛАРУСЬ

Тэма: Нашы продкі

Мэта: даць вучням агульнае ўяўленне аб найстаражытнейшых жыхарах на тэрыторыі Беларусі і рассяленні ўсходнеславянскіх плямён на беларускіх землях.

Задачы:

паказаць вучням, як з'явіліся на тэрыторыі Беларусі ўсходнеславянскія плямёны крывічоў, дрыгавічоў і радзімічаў; пазнаёміць вучняў з заняткамі найстаражытнейшых жыхароў Беларусі;

фарміраваць і развіваць у вучняў першапачатковыя ўменні працаваць з гістарычнай картай і малюнкамі падручніка;

выхоўваць у вучняЎ пачуцці гонару за нашых продкаў.

Ход

1. Арганізацыйны момант

2. Праверка дамашняга задання

Выкананне тэставых заданняў

Адзнач знакам «+» правільны адказ.

1. Як называецца наша краіна?

Расія Польшча Беларусь

2. Сярод пералічаных магчымых назваў абласцей Беларусі абазнач знакам «+» сапраўдныя.

Мінская Віцебская Барысаўская

Гомельская Гродзенская Магілёўская

Столінская Брэсцкая

3. Размясці ў парадку ўзрастання тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі.

сельскі савет вобласць  раён

4. Падкрэслі назвы краін, з якімі мяжуе Беларусь.

Расія, Францыя, Украіна, Польшча, Літва, Данія, Латвія, Англія.

5. Запоўні пропускі ў сказах.

Наша краіна размяшчаецца ў самым цэнтры _____________. Працягласць тэрыторыі Беларусі з поўначы на поўдзень - ________ км, а з захаду на ўсход - _______ км.

3. Паведамленне тэмы і мэты ўроку

4. Тлумачэнне новага матэрыялу

Работа пачынаецца з вызначэння задач (навучання і развіцця), знаёмства з назвай тэмы, планам, а таксама з іншымі запісамі, зробленымі на класнай дошцы.

Работа над новым матэрыялам вядзецца у адпаведнасці з вызначаным планам.

1. Найстаражытнейшыя жыхары Беларусі.

- Як вы разумееце выраз «Найстаражытнейшыя»? (Адказы: першыя, самыя старажытныя.)

- Ці можна вызначыць час, калі яны з'явіліся на тэрыторыі Беларусі? (Звярнуцца да асноўных дат на с. 156 дапаможніка.) Вучні запісваюць дату і назву падзеі ў свае сшыткі.

Далей настаўнік прапануе вучням прачытаць услых першы абзац апавядання і адказаць на пытанні:

а) Чым займаліся найстаражытнейшыя людзі?

б) Што яны ўмелі рабіць?

2. Кіеўская Русь.

Канцэнтруецца ўвага на апорныя словы: усходнеславянскія плямёны, Кіеўская Русь. Работа над гэтым матэрыялам завяршаецца запісам вучнямі ў сшыткі дату 1500 г. таму назад і паняцця «племя». Тлумачэнне даты запісваецца пад дыктоўку настаўніка, а вызначэнне паняцця вучні шукаюць у слоўніку (с. 154) і запісваюць яго ў свае сшыткі.

Вучні запісваюць выраз «Кіеўская Русь — дзяржава ўсходніх славян».

3. Усходнеславянскія плямёны: крывічы, дрыгавічы, радзімічы.

Гэты матэрыял тлумачыць настаўнік, спалучаючы яго з каменціраваным чытаннем асобных абзацаў вучнямі. Вывучэнне грунтуецца на рабоце з гістарычнай картай.

Работа з картай

Памятка

1. Звярніце ўвагу на назву карты.

2. Зрабіце агульны агляд карты, каб мець уяўленне пра яе змест.

3. Пры паказе на карце кіруйцеся наступнымі правіламі:

а) гарады і месцы бітваў паказваюцца адным пунктам;

б) рассяленне плямен, тэрыторыі дзяржаў, вобласці, азеры - памежнай лініяй, якая замыкаецца;

в) накірункі ваенных паходаў, водныя шляхі, рэкі паказваюцца суцэльнай лініяй.

4. Любы паказ на карце суправаджаецца слоўным апісаннем: крывічы пасяліліся на землях ад Немана да Дзвіны і Дняпра, дзе цяпер размяшчаюцца Віцебская, часткова Гродзенская, Мінская і Магілёўская вобласці, і занялі боль­шую частку тэрыторыі сучаснай Беларусі.

Пошуковая работа

У час работы з картай звяртаецца ўвага на гарады, найперш за ўсе Полацк, Віцебск, Тураў, Гомель якія з цягам часу стануць цэнтрамі княжанняў.

Настаўнік прапануе вучням самастойна знайсці на карце горад Кіеў і дадае, што ён стаў сталіцай старажытнарускай дзяржавы — Кіеўскай Русі.

Чытанне адпаведных абзацаў матэрыялу тэмы, у якіх тлумачыцца паходжанне назваў «крывічы», «дрыгавічы», «радзімічы». Вучням прапануецца выдзяліць галоўнае ў прачытаным і зрабіць наступныя запісы ў сваіх сшытках:

Крывічы — правадыр Крыў або кроўныя.

Дрыгавічы — правадыр Дрыгавіт або дрыгва.

Радзімічы — правадыр Радзіма.

Вучні самастойна чытаюць матэрыял апошняга абзаца тэмы і адказваюць на пытанні:

- Якімі якасцямі валодалі нашы продкі?

- Якія з гэтых якасцей вы лічыце найбольш важнымі і неабходнымі ў жыцці?

Работа з малюнкамі

Вучні ўважліва разглядаюць малюнкі і адказваюць на пытанні настаўніка.

А) Малюнак «Паляванне».

- На якіх жывёл палявалі нашы продкі?

- Якую зброю выкарыстоўвалі яны для палявання?

- З якога матэрыялу яе выраблялі?

- Што яшчэ яны прымянялі, каб паляванне было больш удалым?

Па ходу работы з малюнкамі ідзе запаўненне настаўнікам схемы на класнай дошцы.

Б) Малюнак «Старажытнае паселішча».

Заданне: скласці апісанне па наступным плане:

1. Месца размяшчэння.

2. Умацаванні.

3. Жыллё людзей.

5. Замацаванне вывучанага

Заданні 1, 2.

З дапамогай лічбаў і літар правільна суаднясіце паміж сабой назвы ў левым і правым слупках.

Задание 1

1 - в; 2 - а; 3 - б.

Заданне 2

1 - б, г; 2 - а, в.

6. Падвядзенне вынікаў уроку

7. Дамашняе заданне: стар. 10-14, адказы на пытанні