Cауат ашу

Тақырыбы: Алфавит.

Мақсаты:

білімділік: алфавит-әріптердің орналасу реті екендігін түсіндіру, таныстыру. Буынды дұрыс құрап, одан әрі біртіндеп сөзді тұтас оқуға дағдыландыру. Сөз дыбыстарын әріптермен дұрыс таңбалай білуге үйрету.

дамытушылық: балалардың сөйлеу тілдерін жетілдіру. Сөздік қорын, байланыстырып сөйлеуін дамыту.

тәрбиелік: оқушыны ұқыптылыққа, тәрбиелікке, жазудың каллиграфиялық талаптарын дұрыс орындауға үйрету

Түрі: Саяхат сабақ

Әдісі: сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру

Көрнекілігі: алфавит, үлестірме қағаздар, суреттер, жазулар кеспе әріптер.

Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

Психологиялық дайындық:

Армысың, асыл күн

Армысың, асыл жер,

Армысың, көк аспан,

Армысыздар құрметті қонақтар,

Армысың, асыл досым

Жылуыма-жылу қос

Міне менің қолым.

ІІ.Мақсат қою кезеңі:

(Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.)

Балалар, бүгін біз сендермен саяхатқа шығамыз. Алыс қазақ ауылына барамыз, яғни «Көне аспаптар еліне» жетіп, саяхаттан көңілді оралуымыз керек.Баратын жеріміз алыс қазақ ауылы болғандықтан ол жерге атпен барамыз.

Саяхатқа шықпас бұрын қақпаны ашып алуымыз керек. Ол үшін тапсырманы орындайық.Тапсырманың астында қақпаның кілті бар.

ІІІ.Өткен сабақты пысықтау.

Тақтаға қасық – қасығы, терек – терегі, шөп – шөбі.

К,қ,п – ға аяқталған сөзден кейін дауысты дыбыс келсе к,қ,п дыбыстары г,ғ,б дыбыстарына айналады.

ІҮ. Жаңа сабақ

1. «Әріптер әлемі» ертегісін баяндау арқылы проблемалы сұрақ қойып, сабақтың тақырыбын логикалық ойлату.

Ерте заманда әріптер барлығы бірге өмір сүріпті. Олар барлығы бір түсті болыпты. Тату- тәтті өмір сүріпті. Бір күні қатты дауыл соғады. Желдің қатты соққаны соншалық әріптердің барлығы жан- жаққа шашырап ұшыпты.

А, ә, е, и, о, ө, ү, ұ, ы, і, э, ю, я- дыбыстары күнге қонып күйіп қып-қызыл болыпты.

Б, в, г, ғ, д, ж, з- дыбыстары ағашқа қонып (ұяң) болып қалыпты.

К, қ, п, с, т, ф, х, ... ц, ч, ғ, ш, щ- дыбыстары ағаштың діңіне қонып (қатаң) болыпты.

Л, м, н, ң, р, й, (у)- дыбыстары бұлтқа қонып (үнді) болыпты.

Олар күні бойы қайғырып – жылап, «Не істейміз?» дейді.

• Ондай болса, балалар, шашырап кеткен әріптерді біріктіруге көмектесейік.Ол үшін бүгінгі сабағымыздың тақырыбын ашып алайық.

1 тапсырма «Тақырыпты ашу».

Жұмбақ жасыру арқылы тақырыпты ашу.

Үйреткен ілімді,

Қырық екі білімді. «Алфавит»

Демек біздің бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Алфавит»

- Балалар, міне мынау алфавит.

Әріптердің орналасу ретін алфавит дейміз.

Оқулықтарыңның 112 –бетін ашыңдар.

Оқулықтарыңда алфавит жазылған. Бірінші бетінде баспа түрі, екінші бетінде жазбаша түрі көрсетілген.

- Баспа түрін қайдан көреміз?

- Жазба түрін ше?

2 тапсырма. «Сәттілік»

Балалар, алма ағашы алмалардан бұтағын көтере алмай тұр, алмасын жинауға көмектесейік.

(Оқушылар сандар бойынша алмаларды жинап, алмалардың артындағы әріптерді оқып беріп, алманы себетке жинайды.)

Балалар, біз қанша әріппен таныстық?

• Оның ішінде дыбысталмайтын қандай әріп таңбалары бар?

• Дыбыстар нешеге бөлінеді?

• Дауысты дыбыстарды ата.

• Дауыссыз дыбыстарды ата.

• Қосарланған қандай дауысты дыбыстарды білесіңдер?(Я, Ю, Е)

• Қандай дыбыстардың қосарлануы арқылы жасалған?(й-а, й-у, й-о)

дыбысты – айтамыз, естиміз

әріпті –көреміз, жазамыз.

3 тапсырма. «Жоғалған буын».

Буындардан сөздер құрау.

Тақтаға буындарды шашыратып ілу, сызық арқылы қосып сөздер құрап, ол сөздерден сөйлем құрау.

Жа лау кі лем шах мат са бақ шах тер шө же да ла ке ме

Балалар, шаршаған шығарсыңдар, аттан түсіп бой сергітіп алайық.

Сергіту сәті:

Орнымыздан тұрайық,

Алақанды ұрайық.

Бір отырып-бір тұрып,

Сабаққа ынта қояйық.

Қане қанат жазайық,

Қарлығаш боп ұшайық

Бір отырып-бір тұрып,

Түлкі болып қашайық.

4 тапсырма. «Адасқан әріп»

Балалар,байқадыңдар ма, ағашта не жетіспей тұр? Олай болса жапырақтардың артында орындары ауысқан әріптер жазылған. Сол әріптерден сөз құрап көрейік.

Орны ауысып кеткен әріптерден сөздер шығарып орындау

Зық алб абал итін екме ғаша ошпан

Қыз, бал, бала, тиін, кеме, ағаш, шопан

5 тапсырма. Дәптермен жұмыс

Алфавит жаздыру.

Ү. Сабақты бекіту:

Балалар, «Көне аспапатар» еліне де келіп жеттік, енді аспаптардың атауын оқиық және аспапқа тиесілі жазылған мақалдарды оқиық.

ҮІ.Сабақты қорыту:

-Сонымен алфавит дегеніміз не?

-Алфавитте қанша әріп бар?

- Бүгінгі сабақ сендерге ұнады ма?

ҮІІ.Оқушылардың білімдерін бағалау.