kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ауа райы. Климат

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Ауа райы. Климат 

 Саба?ты? ма?саты:  

1.Та?ырыпты? мазм?нын ме?герту, ал?ан білімдерін ж?йелі ж?мыс істеуге ?алыптастыру.

2.О?ушыларды? шы?армашылы? ізденістерін  дамыту. Т?жірибе ар?ылы  ауаны? ?асиетін, ?айда болатынын оны? т?ссіз ж?не м?лдір болатынын  біледі ж?не ауа райын зерттеу туралы  ма?л?мат алады.

         3. Таби?атты ?ор?ау?а оны  аялау?а,ауаны  ластанудан  са?тау?а ж?не оны жа?ын тани  білуге т?рбиелеу

Саба?ты? т?рі: Аралас саба?

Саба?ты? ?дісі: т?сіндіру, т?жірибе к?рсету,с?ра?- жауап,топтастыру ?дісі.

Саба?ты? к?рнекілігі: Схемалар, интерактивті та?та, т?жірибе ??ралдары, термометр т.б

Саба? барысы:  ?йымдастыру  кезе?і. Ой ша?ыру.

Слайд - 1

Жер  байлы?ы  к?п  екен

Ме?геруді  ?алайды

Осыны?  б?рін  білдірген

Д?ниетану  саба?ы.

Электрон та?тамен  ж?мыс.

Адам ?міріне  ?ажетті 5 жа?дайды топтастыру.

(ауа, су, ?орек, жары?, жылу)

?й   ж?мысын  тексеру.  Ауа  ?абы?ы.

А) 2-3 о?ушы   тізбектей  ??гімелейді.

Слайд - 2

1. Ауа  ?абаты  деген не?

2.Оны?  жерге  ?сері  я?ни  ?ор?аныш болу себебі?

3. А??ан   ж?лдыз  деген  не?

4. Тауды?  басы мен  етегіндегі  ауа  ?згерісі?

5.Ауа  мен тіршілік  иесі  арасында?ы  байланыс  туралы  не айтасы??

6.Айда?ы  температура  м?лшерін  айт, себебі не?

Олай болса  біз сусыз тіршілік  жо? десек те,судан да ма?ызды ауа т?р екен.Сусыз адам бірер  апта тіршілік ете алса, ауасыз бірнеше  минут ?ана тіршілік ете алады  екенбіз.

Слайд – 3. Біз ауаны?  ?андай ?асиеттерін білеміз?

Топтастыру.

сы?ылады

к?рінбейді

серпімді

жануды ?олдайды

т?ссіз, м?лдір

Т?жірибе:

• Шарды ?рлеп, б?ірінен  ?ысу  - б?л ауаны?  сы?ылуы.

• Допты еденге ?ру,?айта ыршуы - б?л  серпілуі.

• Шыра?дан жа?ып  оны банкамен  жабу - ауа  т?ншы?ады,жануды   ?олдауы.

• Стакан?а су ??йып, бірер минут ?ойса?, оны ?абыр?асынан  б?ршіктер пайда бол?анын  к?реміз,б?л ауа.

Жа?а саба?.

Саба?ты? та?ырыбымен ж?не ма?сатымен таныстыру.

Кіріспе:

1. Ауа райыны? негізгі к?рсеткіштері

2. Метеорологиялы? станция

3  Климат ??ымыны? негізгі белгілері.

3. Картамен ж?мыс

 Ауа райы. Климат

Ауа рауйын к?н сайын сiз радио мен теледидардан ты?дайсыз. Ал ауа райы деген не?

    Ауа райы дегенiмiз  - белгілі бір жердегі т?улік ішінде болатын атмосфераны? т?менгі ?абатыны?  жа?дайы. Ауа райы сипаттамасына  ауа температурасы, атмосфералы? ?ысым, ауа ыл?алдылы?ы, б?лттылы?, атмосфералы?  жауын-шашын, жердi?  к?шi мен ба?ыты жатады.  Ауа райыны?  негiзгi  ерекшелiгi – т?ра?сызды?ы ж?не ?згергiштiгi. Б?гiн аспанда К?н с?улесi ?те жары?, ал ерте? б?лттар ?аптап ж?не майда жа?быр жауады. Ауа райы белгiлi жерде ?згермейдi, ол 1 к?нде жер шарыны? ?р т?рлi жерлерiнде де ?згереді.Сол себепті оны арнайы  мамандар к?нделікті алдын ала ба?ылап зерттеп отыратын орталы? бар. Оны метеорологиялы? орталы? дейміз.Ауа райы ?ылымы ?з атауын гректі? «метеоро» деген я?ни «аспанда?ы ?лдене» деген ма?ынаны білдіретін с?зден шы??ан. Ауа райын алдын ала болжау барлы? ж?ргіншілер ?шін (?ша?, те?ізші,к?лік т?рлері) ж?не ауыл шаруашылы?ыны? е?бекшілері ?шін ?те ма?ызды. Тіпті бізді? саба??а келуіміз ?шін де аса ?ажет.

      Ауа райы туралы м?ліметтерді ты?дап,оны? Жер шарында алуан т?рлі екеніне к?з жеткіземіз.Бір мезгілді? ?зінде бір жерде ысты?,екінші жерде суы?тан м?з басып жатады.Б?л белгілі бір айма?та т?ра?ты т?рде ?айталанады.Бір жердегі ауа райыны? жылсайын ?айталануы осы ара климатыны? ?алыптасуын білдіреді.  Бізді? елімізді? ауа райы континентті деп аталады. Оны? себебі о?т?стік тропиктен жылы ауа келеді, солт?стіктен м?зды м?хитты? суы? ауасы ?сер етеді.Сонды?тан бізде ауа райы ??былмалы болып келеді. Мысалы, жазда бiздi? жергiлiкте ысты? ж?не ??р?а? немесе сал?ын ж?не жа?бырлы, ?ыста аязды немесе жылы, ?арлы немесе ?ары аз болуы м?мкiн екенiн бай?амыз. Б?л ?згерiстер ауа райыны? ?згергiштiгi туралы айтады. Еш?ашан ?ыс жаздан жылы, ал жаз ?ыстан суы? болмайды. Климат осы ерекшелiкпен сипатталады.

  Экватор ауданында климат ысты?, ол жерде К?н жыл бойы к?кжиек ?стiнде жо?ары орналас?ан,сонды?тан жер бетi к?н с?улесiнi? к?п м?лшерiн ?абылдайды. Б?л жерде жыл бойы ауа температурасы с-?а жуы?. Ысты? климатта жыл маусымы жо? ж?не жыл бойы жаз болып т?рады.

  Б?л жерде климат ысты? немесе ыл?алды, сонды?тан жылу с?йгiш ?сiмдiктер тез ?седi, оларды? г?лдеуi мен жемiстеуi жыл маусымымен байланысты емес.

   Бiз  ?о?ыржай климатта ?мiр с?ремiз, ол жерде к?н с?улесiнi? т?су б?рышы экватор?а ?ара?анда аз. Сонды?тан жер бетi аз жылу ?абылдайды. ?о?ыржай климатта жыл маусымдары аны? к?рiнедi. Осы жа?дайда тiршiлiк ететiн ?сiмдiктер мен жануарлар да ?олайсыз ?ыс кезе?iне шыдай алатын бейiмделгiштiгi бар. ?сiмдiктер ?ыс кезiнде тынышты? к?йде болады. Оларды? ?суi то?тап, жапыра?тары т?седi. Ж?ндiктерде де тынышты? кезе? туады, кейбiр жануарлар ?й?ы?а кетедi. К?птеген ??стар жылы жа??а ?шады, ?ыстау?а ?ал?ан жануарлар ?оректiк ?орын ?ыс?а жинайды.

Кітаппен ж?мыс.

- Тізбектей о?ыту.

- Іштерінен о?ып шы?у

Слайд – 5. Ауа райын болжау т?рлері.

Кедендік ауданды? аума?тарда -

- 12 са?аттан 7 т?улікке дейін болжау,

- бір айлы? ауа райын болжау,

- он к?ндік  ауа райын  болжау,

- бір  маусым?а  болжау.

Сергіту с?ті: Жел со?ады гу гу

                      Жа?быр жауады тырс тырс

                      Жа?быр басылады

                       К?н ашылады

Слайд – 6. Д?птермен ж?мыс.(жазып алады)

Тіпті ертеректе  ?ылым мен техника дамымай т?р?анда  ауа  райын  ?алай болжайтын  бол?ан?

? ?арлы?аштар жер  бауырлап  ?шса, жа?быр  жауады.

? ?оян жатар  орнын  б?рын?ыдан  жо?арыра?  салса, ?ыс  cуы  болды.

? ?ар?а  т?мсы?ын ?анатыны? астына  ты?са, к?н  суытады.

? Т?тін жер  бауырлап  ?шса, ?ар жауады.

? Ай ?оралансы, алда  жылы  болатынды  білдіреді деген  екен.

Слайд – 7.

Шартты  белгілермен  таныстыру.

Слайд – 8.  Тараз ?аласыны? апталы? ауа райы болжамы

Апталы?  ауа  райы  болжамы.

Слайд – 9.

Саба?ты ?орыту.

- Ауа райы деген не ?

- Ауа  райыны?  к?рсеткіштерін санамалап айтып бер?

- Ауа  райын  ба?ылау не ?шін  ?ажет?

- Ауа  райыны?  ?андай  ??былыстарын  білесі??

?й ж?мысы: Та?ырыпты  ??гімелеу,екі  к?ндік  ауа  райын  біліп, салыстырмалы  т?рде айту.

Ал?ан  ?пай саны бойынша ба?алау. 

Просмотр содержимого документа
«Ауа райы. Климат»

Сабақтың тақырыбы: Ауа райы. Климат

Сабақтың мақсаты:

1.Тақырыптың мазмұнын меңгерту, алған білімдерін жүйелі жұмыс істеуге қалыптастыру.

2.Оқушылардың шығармашылық ізденістерін дамыту. Тәжірибе арқылы ауаның қасиетін, қайда болатынын оның түссіз және мөлдір болатынын біледі және ауа райын зерттеу туралы мағлұмат алады.

3. Табиғатты қорғауға оны аялауға,ауаны ластанудан сақтауға және оны жақын тани білуге тәрбиелеу

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: түсіндіру, тәжірибе көрсету,сұрақ- жауап,топтастыру әдісі.

Сабақтың көрнекілігі: Схемалар, интерактивті тақта, тәжірибе құралдары, термометр т.б

Сабақ барысы: Ұйымдастыру кезеңі. Ой шақыру.

Слайд - 1

Жер байлығы көп екен

Меңгеруді қалайды

Осының бәрін білдірген

Дүниетану сабағы.

Электрон тақтамен жұмыс.

Адам өміріне қажетті 5 жағдайды топтастыру.

(ауа, су, қорек, жарық, жылу)

Үй жұмысын тексеру. Ауа қабығы.

А) 2-3 оқушы тізбектей әңгімелейді.

Слайд - 2

1. Ауа қабаты деген не?

2.Оның жерге әсері яғни қорғаныш болу себебі?

3. Аққан жұлдыз деген не?

4. Таудың басы мен етегіндегі ауа өзгерісі?

5.Ауа мен тіршілік иесі арасындағы байланыс туралы не айтасың?

6.Айдағы температура мөлшерін айт, себебі не?

Олай болса біз сусыз тіршілік жоқ десек те,судан да маңызды ауа тұр екен.Сусыз адам бірер апта тіршілік ете алса, ауасыз бірнеше минут қана тіршілік ете алады екенбіз.

Слайд – 3. Біз ауаның қандай қасиеттерін білеміз?

Топтастыру.

сығылады

көрінбейді

серпімді

жануды қолдайды

түссіз , мөлдір

Тәжірибе:

• Шарды үрлеп, бүірінен қысу - бұл ауаның сығылуы.

• Допты еденге ұру,қайта ыршуы - бұл серпілуі.

• Шырағдан жағып оны банкамен жабу - ауа тұншығады,жануды қолдауы.

• Стаканға су құйып, бірер минут қойсақ, оны қабырғасынан бүршіктер пайда болғанын көреміз,бұл ауа.

Жаңа сабақ.

Сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру.

Кіріспе:

1. Ауа райының негізгі көрсеткіштері

2. Метеорологиялық станция

3 Климат ұғымының негізгі белгілері.

3. Картамен жұмыс

Ауа райы. Климат

Ауа рауйын күн сайын сiз радио мен теледидардан тыңдайсыз. Ал ауа райы деген не?

    Ауа райы дегенiмiз - белгілі бір жердегі тәулік ішінде болатын атмосфераның төменгі қабатының жағдайы. Ауа райы сипаттамасына ауа температурасы, атмосфералық қысым, ауа ылғалдылығы, бұлттылық, атмосфералық жауын-шашын, жердiң күшi мен бағыты жатады. Ауа райының негiзгi ерекшелiгi – тұрақсыздығы және өзгергiштiгi . Бүгiн аспанда Күн сәулесi өте жарық, ал ертең бұлттар қаптап және майда жаңбыр жауады. Ауа райы белгiлi жерде өзгермейдi, ол 1 күнде жер шарының әр түрлi жерлерiнде де өзгереді.Сол себепті оны арнайы мамандар күнделікті алдын ала бақылап зерттеп отыратын орталық бар. Оны метеорологиялық орталық дейміз.Ауа райы ғылымы өз атауын гректің «метеоро» деген яғни «аспандағы әлдене» деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан. Ауа райын алдын ала болжау барлық жүргіншілер үшін (ұшақ, теңізші,көлік түрлері) және ауыл шаруашылығының еңбекшілері үшін өте маңызды. Тіпті біздің сабаққа келуіміз үшін де аса қажет.

Ауа райы туралы мәліметтерді тыңдап,оның Жер шарында алуан түрлі екеніне көз жеткіземіз.Бір мезгілдің өзінде бір жерде ыстық,екінші жерде суықтан мұз басып жатады.Бұл белгілі бір аймақта тұрақты түрде қайталанады.Бір жердегі ауа райының жылсайын қайталануы осы ара климатының қалыптасуын білдіреді. Біздің еліміздің ауа райы континентті деп аталады. Оның себебі оңтүстік тропиктен жылы ауа келеді, солтүстіктен мұзды мұхиттың суық ауасы әсер етеді.Сондықтан бізде ауа райы құбылмалы болып келеді. Мысалы, жазда бiздiң жергiлiкте ыстық және құрғақ немесе салқын және жаңбырлы, қыста аязды немесе жылы, қарлы немесе қары аз болуы мүмкiн екенiн байқамыз. Бұл өзгерiстер ауа райының өзгергiштiгi туралы айтады. Ешқашан қыс жаздан жылы, ал жаз қыстан суық болмайды. Климат осы ерекшелiкпен сипатталады.

  Экватор ауданында климат ыстық, ол жерде Күн жыл бойы көкжиек үстiнде жоғары орналасқан,сондықтан жер бетi күн сәулесiнiң көп мөлшерiн қабылдайды. Бұл жерде жыл бойы ауа температурасы с-қа жуық. Ыстық климатта жыл маусымы жоқ және жыл бойы жаз болып тұрады.

  Бұл жерде климат ыстық немесе ылғалды, сондықтан жылу сүйгiш өсiмдiктер тез өседi, олардың гүлдеуi мен жемiстеуi жыл маусымымен байланысты емес.

   Бiз қоңыржай климатта өмiр сүремiз, ол жерде күн сәулесiнiң түсу бұрышы экваторға қарағанда аз. Сондықтан жер бетi аз жылу қабылдайды. Қоңыржай климатта жыл маусымдары анық көрiнедi. Осы жағдайда тiршiлiк ететiн өсiмдiктер мен жануарлар да қолайсыз қыс кезеңiне шыдай алатын бейiмделгiштiгi бар. Өсiмдiктер қыс кезiнде тыныштық күйде болады. Олардың өсуi тоқтап, жапырақтары түседi. Жәндiктерде де тыныштық кезең туады, кейбiр жануарлар ұйқыға кетедi. Көптеген құстар жылы жаққа ұшады, қыстауға қалған жануарлар қоректiк қорын қысқа жинайды.

Кітаппен жұмыс.

- Тізбектей оқыту.

- Іштерінен оқып шығу

Слайд – 5. Ауа райын болжау түрлері.

Кедендік аудандық аумақтарда -

- 12 сағаттан 7 тәулікке дейін болжау,

- бір айлық ауа райын болжау,

- он күндік ауа райын болжау,

- бір маусымға болжау.

Сергіту сәті: Жел соғады гу гу

Жаңбыр жауады тырс тырс

Жаңбыр басылады

Күн ашылады

Слайд – 6. Дәптермен жұмыс.(жазып алады)

Тіпті ертеректе ғылым мен техника дамымай тұрғанда ауа райын қалай болжайтын болған?

 Қарлығаштар жер бауырлап ұшса, жаңбыр жауады.

 Қоян жатар орнын бұрынғыдан жоғарырақ салса, қыс cуы болды.

 Қарға тұмсығын қанатының астына тықса, күн суытады.

 Түтін жер бауырлап ұшса, қар жауады.

 Ай қоралансы, алда жылы болатынды білдіреді деген екен.

Слайд – 7.

Шартты белгілермен таныстыру.

Слайд – 8. Тараз қаласының апталық ауа райы болжамы

Апталық ауа райы болжамы.

Слайд – 9.

Сабақты қорыту.

- Ауа райы деген не ?

- Ауа райының көрсеткіштерін санамалап айтып бер?

- Ауа райын бақылау не үшін қажет?

- Ауа райының қандай құбылыстарын білесің?

Үй жұмысы: Тақырыпты әңгімелеу,екі күндік ауа райын біліп, салыстырмалы түрде айту.

Алған ұпай саны бойынша бағалау.


























Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Планирование

Целевая аудитория: 4 класс

Скачать
Ауа райы. Климат

Автор: Тюмебаева Кулзайнат Орынбасаровна

Дата: 19.05.2016

Номер свидетельства: 328379

Похожие файлы

object(ArrayObject)#864 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(37) "Ауа райы ж?не климат."
    ["seo_title"] => string(22) "aua-raiy-zh-nie-klimat"
    ["file_id"] => string(6) "255750"
    ["category_seo"] => string(10) "geografiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1447995343"
  }
}
object(ArrayObject)#886 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(103) "Ауа райы ж?не климат. Тірі а?заларды? климат?а бейімделуі "
    ["seo_title"] => string(62) "aua-raiy-zh-nie-klimat-tiri-ag-zalardyn-klimatk-a-bieiimdielui"
    ["file_id"] => string(6) "213564"
    ["category_seo"] => string(10) "geografiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1432096814"
  }
}
object(ArrayObject)#864 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(52) ": Ауаны? ластануы.Ауаны ?ор?ау"
    ["seo_title"] => string(32) "auanyn-lastanuy-auany-k-org-au-1"
    ["file_id"] => string(6) "277399"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1452880750"
  }
}
object(ArrayObject)#886 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(106) "конспект урока по познанию мира "Ауаны тазарту ж?не ?ор?ау" "
    ["seo_title"] => string(63) "konspiekt-uroka-po-poznaniiu-mira-auany-tazartu-zh-nie-k-org-au"
    ["file_id"] => string(6) "201525"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1429083045"
  }
}
object(ArrayObject)#864 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(53) ""Ауа райы және климат" 6-сынып."
    ["seo_title"] => string(30) "aua_raiy_zh_nie_klimat_6_synyp"
    ["file_id"] => string(6) "461365"
    ["category_seo"] => string(10) "geografiya"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1520777736"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства