Басқаларды түсіну қабілеті

Тақырыбы: «Басқаларды түсіну қабілеті

» Біз бәріміз басқаларды сүюді және оларды түсінуді үйренгендей адам болдық. Борис Леонидович Пастернак Мақсаты: оқушыларды эмпатия ұғымымен таныстыру, оның маңыздылығын түсіндіру, басқа адамның сезімдерін түсіну және бөлісу қабілетін дамытудың практикалық стратегияларын ұсыну. Жоспарланған нәтижелер: Сабақтың соңында оқушылар: • эмпатияның не екенін біледі; • оның тұлғааралық қатынастардағы рөлін түсінеді; • әр түрлі жағдайларда жанашырлық көрсете біледі; • мектеп қоғамдастығында қолайлы және инклюзивті ортаны қалыптастыруға бағытталған іс-шараларға қатысу әдістерін қамтитын төртінші сынып оқушыларына бару жоспарын бірлесіп әзірлейді. Ресурстар: сынып бөлмесінің белгілі бір жеріне орналастырылған және барлығына қолжетімді жоба кейсі (жәшік, сұрақтар мен ұсыныстарға арналған қорап), доп немесе бөлмеде қозғалтуға болатын кез келген нәрсе, кішкентай қағаз парақтары, жазу құралдары (қаламдар, маркерлер), ттақта немесе флипчарт, маркерлер, бейнеклипке арналған аудиовизуалды жабдық, оқушылар санына байланысты А4 форматындағы парақтар. Сабақ барысы I. Кіріспе 1. «Мұзжарғыш» ойыны Бұл ойынды позитивті және ашық атмосферасын құру, тәжірибе үшін негіз қалыптастыру, бірге өмір сүру және белсенді тыңдау әдетін қалыптастыру, сондай - ақ сынып ұжымын біріктіру үшін пайдалануға болады. Оны сабақтың басында немесе соңында қолдануға болады. Ойын түрі: Тұлғааралық қызмет Нұсқаулық: Оқушылардан ішкі шеңбер құрап тұруын немесе отыруын сұраңыз. Оқушыларға келесі ережелерді түсіндіріңіз: бір оқушы ньюсболды (допты немесе шеңберге лақтыруға болатын кез келген басқа затты) алады. Доп сіздің қолыңызда болған кезде, топпен бөліскіңіз келетін жаңалықтар туралы ойланыңыз. Ол сізді қуантқан, ренжіткен, ашуыңызды тудырған кез келген жаңалық болуы мүмкін. Жаңалықтарыңызбен бөліспес бұрын, басқалардың сіздің жаңалықтарыңызды қалай қабылдағанын немесе оларға қалай ден қойғанын қалайтыныңыз туралы ойланыңыз. Мысалы, сіз өз жаңалықтарыңызбен бөліскеннен кейін топтың қол шапалақтауын, сізге бес балл қоюын немесе бас бармағын жоғары көтеруін қалауыңыз мүмкін. Сіз өз жаңалықтарыңызбен бөліскеннен кейін және топ оған ден қойғаннан кейін, допты жаңалықтармен бөліспеген басқа топ мүшесіне беріңіз. 246 Мұғалімге арналған ұсыныстар 1. Реакциялардың орнына оқушылардан жаңалықтарға ден қоюдың өзіндік тәсілдерін ойлап табуды сұраңыз. Бұл өз қолдауын немесе түсінігін жақсырақ жеткізуге көмектесетін жеке нәрсе болуы мүмкін. 2. Оқушыларға тақырыпты таңдау еркіндігін беріңіз. Оларға қосымша критерийлерді ұсына аласыз. Айтқысы келетін нәрсені таңдауға мүмкіндік беріңіз. 3. Көбірек қатысуын қамтамасыз ету үшін, жаңалықтармен бөліскендерге қайта қатысуға мүмкіндік бермес бұрын, барлығына қатысуға рұқсат етіңіз. 4. Оқушыларға сыйластық пен позитивті қарым-қатынас аясында ойын ауыстыруға мүмкіндік беріңіз. Бұл оларға атмосфера мен ойын процесі үшін жауапкершілікті сезінуге көмектеседі. II. Негізгі бөлігі Эмпатияны түсіну Эмпатияға анықтама беріңіз (анықтама тақтадағы оқушылардың көз алдында болуы керек және сабақтың соңына дейін қалуы керек. Бормен жазыңыз немесе интерактивті тақтаға шығарыңыз): Эмпатия – бұл басқа адамның сезімдерін түсіну және бөлісу қабілеті. Ол өзін басқа адамның орнына қоюды, оның эмоцияларын тануды және жауап беру мен түсінуді қамтиды. Эмпатия жанашырлықтан асып түседі, өйткені ол басқа адамның эмоцияларын мойындауды ғана емес, оларды белгілі бір дәрежеде сезінуді де талап етеді. Бұл мағыналы байланыстар, тиімді және қолайлы қарым-қатынастар құру үшін негіз болып табылады. Бейнеклипті қарау: https://www.tiktok.com/@minprosvet/video/7060565569824705794 2. Талқылау Оқушыларды эмпатияның жеке және әлеуметтік контексіндегі маңыздылығын талқылауға тартыңыз. Оларға басқа адамдардың көзқарастарын түсіну қарымқатынасты қалай жақсартуға және қоғамдастық сезімін дамытуға болатындығы туралы өз ойларымен бөлісуді ұсыныңыз. 2. Төртінші сынып оқушыларымен бірге қарт адамдарға бару кестесін жасаңыз; 3. Қарт адамдардың қажеттіліктеріне талдау жасаңыз; 4. Қарт адамдарға нақты көмек көрсетуге бағытталған іс-шаралар жоспарын жасаңыз; 5. Әрекет жоспарын іске асырыңыз; 6. Эксперимент жасаңыз: төртінші сынып оқушыларын бақылаңыз: әр оқушының пікірін ескеріңіз, шешім қабылдау қиын болған жерде көмек ұсыныңыз, сынып ұжымының ынтымақтастығын нығайту үшін шағын ойындар, әңгімелер ұйымдастырыңыз. 7. Жобаны қорытындылаңыз. 249 IV. Үй тапсырмасы Оқушыларға жоба жоспарларын пысықтауды ұсыныңыз. V. Қорытындылау. Талдау және бағалау Рефлексиялық күнделік: Оқушыларға эмпатия көрсету тәжірибесі туралы ойлауға бірнеше минут беріңіз. Оларды түсінген кезде немесе басқа біреудің көзқарасын түсінген кезде қағазға жазуды ұсыныңыз. Мұғалімге арналған ұсынымдар 1. Оқушыларға олардың жазбаларынан не күтетіні туралы нақты және қарапайым нұсқаулар беріңіз. Мысалы, олар эмпатияны сезінген немесе басқа біреудің көзқарасын түсінген жағдайларды сипаттай алатынын нақтылаңыз. 1. Оқушыларға сіздің не айтқыңыз келетінін жақсы түсінуге көмектесетін жағдайлардың мысалдарын келтіріңіз. Бұл қысқа әңгіме немесе олардың күнделікті өміріндегі мысалы болуы мүмкін. 2. Оқушыларға өз ойлары мен сезімдерін еркін білдіруге мүмкіндік беріңіз. Оларды жеке тәжірибесін білдіргенде шектемеңіз және бағаламаңыз. 3. Оқушыларға эмпатия мен басқаларды түсіну саласындағы дамуын қадағалап отыру үшін осы рефлексиялық журналды жүйелі түрде жүргізуді ұсыныңыз. 4. Мүмкін болса, олардың жазбаларына кері байланыс беріңіз. Бұл қысқа түсініктеме немесе олар жазған нәрсеге қолдау көрсететін реакция болуы мүмкін. 5. Олардың жазбаларында ашықтық пен адалдықтың маңыздылығын атап өтіңіз. Олардың ойлары мен сезімдері құнды және үкімсіз қабылданатынын білсін. 6. Әр оқушы үшін жайлылық деңгейіндегі айырмашылықтарды қарастырыңыз. Кейбіреулер анонимді болуды таңдауы мүмкін, сондықтан оларға ыңғайлы болуы үшін жағдай жасаңыз. VІ.Аяқталуы Сабақта талқыланған негізгі мәселелерді қысқаша қорытындылаумен аяқтаңыз және эмпатияның маңыздылығын тағы бір рет атап өтіңіз. Оқушыларға сабақта алған білімдерін басқа адамдармен қарым-қатынаста пайдалануды ұсыныңыз. Қосымша әрекеттерге арналған идеялар Шақырылған дәріскер, мысалы, психолог немесе қоғам қайраткері, оқушыларға эмпатияның маңыздылығы туралы айтып, нақты өмірден мысалдар келтіреді. Бұл мәселеге екінші жағынан қарауға және жеке әңгімелер арқылы тұжырымдаманы нығайтуға мүмкіндік береді. Мұғалімге арналған ұсынымдар Ашық талқылау үшін қауіпсіз және инклюзивті орта жасаңыз. Эмпатия – бұл уақыт өте келе дамитын дағды екенін және оның қолдау көрсететін және түсінетін қоғамдастық құруда маңызды рөл атқаратынын атап өтіңіз. Оқушыларды сабақ бойы белсенді қатысуға және пікір алмасуға ынталандырыңыз. 250 Ұсынылатын әдебиет 1. Эмпатияны зерттеу: сыни талдау және жаңа перспективалар https://psy.su/feed/10996/ 2. Мен саған қалай көмектесе аламын: эмпатия дегеніміз не? Психика бойынша нұсқаулық. № 40 шығарылым https://journal.tinkoff.ru/empathy-tips/ 3. Эмпатия – жаңа жазбалар https://fishki.net/tag/jempatija/ 4. Эмпатияны зерттеудің теориялық аспектісі. Қазіргі психологияның өзекті мәселесі ретінде https://cyberleninka.ru/article/n/teoreticheskiyaspekt-issledovaniya-empatii-kak-aktualnaya-problema-sovremennoypsihologii 5. Тыңдау ғана емес, есту: эмпатияны қалай және неге дамыту керек https://www.forbes.ru/forbeslife/471555-ne-tol-ko-slusat-no-i-slysat-kak-i-zacemrazvivat-empatiu 6. Гифка эмпатиясы 7. https://gifer.com/ru/gifs/%D1%8D%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D1% 82%D0%B8%D1%8F 8. https://kaznpu.kz/docs/ins_pedagogiki_psih/Verstka-Mangilik_ El.pdf 9. https://www.kaznpu.kz/docs/docs/1052023dissertation.pdf 10. https://www.s-vfu.ru/universitet/rukovodstvo-i-struktura/instituty/ pi/ums/kpp/NO/podlasuy1.pdf 11. https://mcc.gse.harvard.edu/resources-for-educators/newsball