| Жүру барысын алдын ала үйлестіру Алғашқы сөз (кезең) Ортаңғы кезең Тапсырм лар легі Соңы(бекіту) | І. Ұйымдастыру кезеңі – «Жылы жүрек» шеңбері Мұғалім оқушылармен амандасып, шеңберге шақырады. «Әр адамның көңіл күйі әртүрлі болуы мүмкін. Бір-бірімізді түсіну үшін алдымен тыңдап, байқап, сезімге мән береміз». Эмоция суреттерін көрсетіп сұрайды: – Бұл адамның көңіл күйі қандай? – Оған не әсер етуі мүмкін? – Оған қалай қолдау көрсетуге болады? Мұғалім: – Басқа адамның көңіл күйін қалай түсінуге болады? – Досымыз мұңайып тұрса, оған қалай көмектесеміз? – Басқаларды түсіну не үшін маңызды? Қорытынды: Басқаларды түсіну – олардың сезімдері мен ойларын құрметтеу. Әр адамға жанашырлық танытып, мұқият тыңдап, көмектесуге тырысайық. ІІ. Жұптық жұмыс ұйымдастырады. Бір оқушы 30 секунд ішінде өзі ұнататын ісі туралы айтады, екіншісі бөлмей тыңдайды. Кейін тыңдаушы естігенін бір-екі сөйлеммен қайталайды. Сұрақтар: – Сені бөлмей тыңдағанда қандай сезімде болдың? – Тыңдаушының түсінгенін қалай байқадың? ІІІ. Мұғалім түсіндіреді: «Басқаларды түсіну – адамның не сезіп тұрғанын байқауға, оның ойын тыңдауға және жағдайға оның көзқарасымен қарауға тырысу». Тақтаға үш қадам жазады: 1. Байқа – адамның көңіл күйіне назар аудар. 2. Тыңда – сөзін бөлме, сұрақ қой. 3. Қолда – көмектесуді ұсын, мазақтама. Сұрақ: «Бір жағдайға адамдар неге әртүрлі жауап беруі мүмкін?» IV. Оқушыларды 3 топқа бөледі. Әр топ жағдаятты талқылап, шешімін ұсынады. 1-топ: Сыныпқа жаңа оқушы келді. Үзілісте жалғыз отыр. 2-топ: Досың тапсырманы түсінбей, көңілі түсіп отыр. 3-топ: Бір оқушының жауабына балалар күліп жіберді. Талқылау сұрақтары: Ол не сезінуі мүмкін? Сен не айтар едің? Қандай әрекет көмектеседі? Қорытынды: алдымен сезімді түсінуге тырысу, содан кейін әдеппен әрекет ету маңызды. X. «Достық ағашы» Тақтада жапырақсыз ағаштың суреті тұрады. Әр оқушыға жапырақ таратылады. Жапыраққа: «Мен досымды түсіну үшін...» деген сөйлемді аяқтап жазады. Оқушылар жапырақтарын ағашқа жапсырады. Мұғалім: – Әр жапырақ – біздің бір жақсы ісіміз. Егер әрқайсымыз достыққа өз үлесімізді қоссақ, сыныбымыздың «Достық ағашы» әрқашан жайқалып тұрады. XI. Қорытынды. «Бір сөзбен» Мұғалім: – Бүгінгі тәрбие сағатынан қандай ой түйдіңдер? Мұғалімнің қорытынды сөзі: Плакатқа «Мен» және «Біз» деген екі жағалауды салып, арасына көпір жасайды. Мұғалім сөздер ұсынады: тыңдау, құрмет, сенім, мейірімділік, көмек, сабыр. Қорытынды сөз: «Басқаны түсіну – оның пікірімен міндетті түрде келісу емес. Бұл – сезімін тыңдап, құрметпен қарау». Рефлексия – «Жүрек жылуы» Оқушыларға сөйлемді аяқтауды ұсынады: «Бүгін мен түсіндім…», «Басқаны түсіну үшін мен…». Қажет болса, эмоция түстерінен біреуін таңдауды ұсынады. «Әр адамның сезімі мен ойы маңызды. Бір-бірімізді тыңдап, түсінуге тырыссақ, сыныбымызда сенім мен достық нығаяды. Түсіністік кішкентай әрекеттен басталады: жылы сөзден, мұқият тыңдаудан және көмектесуге дайын болудан». | «Жылы жүрек» жаттығуы Әр оқушы жанындағы досына қарап, бір жылы сөз айтады: – Сен мейірімдісің! – Сен көңілдісің! – Сен ақылдысың! – Сен жақсы доссың! – Сен көмектескенді жақсы көресің! Жұппен сөйлеседі, серіктесін бөлмей тыңдайды, кейін рөлдерін ауыстырады. Тыңдау адамның өзін маңызды сезінуіне көмектесетінін түсінеді. Оқушылар мысал келтіреді. Әр адамның сезімі мен пікірі әртүрлі болуы мүмкін екенін айтады. «Сені не мазалап тұр?», «Саған көмектесейін бе?» сияқты қолдау сөздерін ұсынады. Топта ойласады, рөлдерге бөліп көрсетеді немесе жауаптарын айтады. Күтілетін жауаптар: танысуға шақыру; тапсырманы түсіндіру; күлмеу, оқушыны қолдау және мұғалімге хабарлау қажет болса. Оқушылардың жауаптары: Мен сыныбымның тату болу үшін: -Мен досымды түсіну үшін оны мұқият тыңдаймын. -Мен досымды түсіну үшін оның сезімдерін құрметтеймін. -Мен досымды түсіну үшін оған көмектесемін. -Мен досымды түсіну үшін оның көңіл күйіне назар аударамын. -Мен досымды түсіну үшін оған жанашырлық танытамын. -Мен досымды түсіну үшін оның орнында өзімді елестетемін. Оқушылар бір сөзбен жауап береді: |