kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

А?заны? ішкі ортасы

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? ма?саты:   

а)      білімділік :   ?ан жасушалары мен ?антамырларыны?   адам а?засында?ы ма?ызын айту, ??рылыстарымен мен ат?аратын ?ызметі туралы о?ушыларды? білімдерін ?алыптастыру, ?лпа туралы ал?ан білімдерін дамыту.

б) дамытушылы? ма?саты: О?ушыларды? ?ан таратушы м?ше туралы білімін жетілдіру, ?ан жасушалары туралы ал?ан білімдерін ке?ейтіп дамыта т?су ?шін ?осымша материалдар пайдалану?а, ?з ойын т?жырымдап жеткізе білуге ?йрету, ойлау ?абілетін дамыту.

в) т?рбиелік: о?ушыларды салауатты ?мір салтын ?алыптастыру?а, дене гигиенасы,  тазалы? са?тау?а, а?заны? иммунды? ?ызметін арттыру?а ба?ыттал?ан жатты?уларды жасау?а баулу, фитотерапия, ?ан  ауруларынан са?тану?а,?лтты? емдеу ?дістерін ?олдану?а ?йрету к?зделеді.

Саба?ты? п?наралы? байланыс: химия, физика, дене шыны?тыру

Саба?ты? ?дісі: т?сіндіру, с?ра?-жауап.

Саба?ты? к?рнекілігі: компьютер, электронды о?улы?, ?ан жасушалары салын?ан суреттер,   кеспелер. Микроскоп, микропрепарат.

Саба?ты? жоспары:

І.   ?йымдастыру кезе?і.

ІІ. Ми?а шабуыл-  Нені білу керек ?

ІІІ. Лекция тезистері- тірек сызба ар?ылы

      а)А?заны? ішкі ортасы туралы толы? ма?л?мат айтылады.

І?. Венн диаграммасы:

  1. А?заны? ішкі ортасыны? ерекшеліктері

     2. ?ан жасушаларыны? т?рлерін ай?ындау. Зертханалы? ж?мыс №

?. Топтастыру ?дісі ар?ылы ?анны? адам а?засында?ы  ?ызметеріне   

      жалпы шолу

 а) Сурет бойынша ж?не тірек сызба ар?ылы иммунды ж?йе т?сіндіріледі.

?І  Кім жылдам -?ан ??ю топтарын аны?тау

?ІІ. Инсерт ?дісі н/е т?ртіп алу ?дісі

?ІІІ. Саба?ты ба?алау.

 

 

Саба?ты? барысы:

І.  ?йымдастыру кезе?і

      а) Психологиялы? дайынды?

      б) Саба?ты? та?ырыбы мен ма?саты ай?ындалады.

ІІ.  Ми?а шабуыл - нені білу ?ажет ?

 о?ушылар ?ткен саба?тарда?ы тірек с?здерді, биологиялы? терминдік с?здерді жылдам ?рі тияна?ты жаттау?а м?мкіндік береді. О?ушылар 1 минутта с?здерді д?птерлеріне еске т?сіріп жазады. Кейін бір-біріні? д?птеріндегі с?з санын санайды. М??алім та?та?а тірек с?здерді жазады.

Тірек с?здер: ?ан, ?лпа с?йы?ты?ы, лимфа, эритроцит, гемоглобин, плазма,лейкоцит,тромбоцит,фибрин,протромбин,фагоцитоз,лимфоциттер,?анны? сарысуы,антидене,донор,реципиент, ВИЧ,СПИД.

 

О?ушылар а?заны? ішкі ортасын. ?анны? ??рамы мен ?ан жасушаларыны? т?рлерін, ?ызметін. ?лпа с?йы?ты?ы мен лимфа ж?йесіні? ??рылысы мен ат?аратын ?ызметін. ?ан топтары мен ?ан ??ю м?мкіндіктері. А?заны? иммунды? ж?йесіні? ма?ызын т?сініп, терминдерге сипаттама беру ар?ылы оны? ма?ызын ??ынулары ?ажет. Топты? ж?мыс барысы ?йымшылды??а, шы?армашылы??а, ізденімпаздылы??а ба?ытталуы тиіс.

 

ІІІ. Лекция тезистері.

Жа?а саба? 1. Тірек сызба ар?ылы

А?заны? ішкі ортасы

 

 

                    ?ан                        ?лпа с?йы?ты?ы               Лимфа

 

 

 

 

2. А?заны? ішкі ортасы туралы толы? ма?л?мат айтылады.

Ішкі ортаны? ерекшеліктер

?ан

?лпа с?йы?ты?ы

Лимфа

1

М?лшері

4,5-5 л

20 л

1-3 л

2

Т?сі

?ызыл

сар?ыш

А?шыл сары

3

?лпасы

Д?некер

Д?некер

Д?некер

4

??рамы

а)?ан плазмасы-55 %

?)?ан жасушалары  -45 %

?ан плазмасына ??сас. ??рамында н?руыз аз, лимфоциттер, лейкоциттер бар.

?ан плазмасына ??сас, ??рамындла н?руыз ?те аз. Лимфоциттері бар.

5

Т?зілетін орны

С?йектерді? кемік майында, к?кбауырда, лимфа т?йіндері т?зіледі.

?анны? ??рамынан б?лініп жасушаларды ?оршап жатады.

?лпа с?йы?ты?ынан б?лінеді.

6

Ат?аратын ?ызметі

Тасымалдау, тыныс алу, ?оректік, з?р шы?ару, жылу реттеу, ?ор?анышты?, ішкі ортаны? т?ра?тылы?ын ?амтамасыз ету.

Капилляр ?антамырларын жасушалармен байланыстырып, заттар мен газ алмасуды реттейді.

Суды? таралуын реттеу, ?ор?анышты?, ?лпа с?йы?ты?ын реттеу, тасымалдау.

7

Айырмашылы?ы

Т?йы? ше?бер т?рінде ж?ректен м?шелерге, м?шелерден ж?рекке ?арай а?ып т?рады.

Азда?ан м?лщері капилляр тамырларында?ы ?ан?а ?айта ?осылады.

М?шелерден ж?реке ?арай бір ба?ыта ?те баяу а?ады.

 

 

 

 

І?. Венн диаграммасы:

1.А?заны? ішкі ортасыны? ерекшеліктері

  1. ?ан жасушалары

 

?ан жасушалары

 

Эритроцит               Лейкоцит              Тромбоцит

Т?мендегі кесте графопроектор ар?ылы к?рсетіліп  ?ан жасушалары туралы толы? ма?л?мат айтылады.

 

Ма?ызы

Эритроцит

Лейкоцит

Тромбоцит

1

??рылысы

Диск т?різді ?ызыл т?сті жасушалар

Ядросы бар, амеба т?різді

Т?ссіз, домала? н/е сопа?ша пішінді

2

Т?зілетін орны

С?йекті? кемігіні? майында

С?йекті? ?ызыл кемігінде, лимфа т?йіндерінде, айырша безде, к?кбауырда

С?йек кемігіні? майында

3

?мір с?ру ?за?ты?ы

3-4 ай

2-5 к?н

7-10 к?н

4

Тіршілігін жоюы

Бауырда, к?кбауырда

Бауырда, к?кбауырда, ?абыну процесі ж?рген жерде

Бауыр, к?кбауыр

5

1мм3 ?анда?ы м?лшері

4,5-5 млн.

6-8 мы?

250-400 мы?

6

?ызметі

Гемоглобин-?анны? ?ызыл т?сті пигменті ?лсіз байланыс ар?ылы О2 тынысалу м?шелерінен ?лпалар?а, СО2 ?лпалардан тыныс алу м?шелеріне тасымалдайды.

Фагоцитоз процесі ар?ылы а?заны зиянды ауру тудыр?ыш микробтар?а ?арсы антиденелер т?зіп, иммунитетті ?алыптастырады.

Ерігіш фибриноген протромбин н?руызыны? к?мегімен фибрин талшы?тарына айналдырып, ?ан жасушаларымен бірігіп тромб т?зеді

 

 

?.  Топтастыру ?дісі ар?ылы ?анны? адам а?засында?ы  ?ызметеріне то?талып кетемін.

                  

 

 

 

 

а) Сурет бойынша ж?не тірек сызба ар?ылы иммунды ж?йе т?сіндіріледі.

 ?І. Кім жылдам - ?ан ??ю топтары –




 

 

?ан беретін адам- донор.

?ан ?абылдайтын адам- реципиент.

 

Иммунитет т?рлері

 









 

                           Таби?и иммунитет                  Жасанды иммунитет

 

?ІІІ. Инсерт ?дісі н/е т?ртіп алу ?дісі

*V* -білемін

*+* - жа?а м?лімет

*-* - білмеймін

*?* - с?ра? туды

Саба?ты ба?алау.

А

Б

В

Г

Д

Е

1

2

3

4

5

Б?л о?ушыларды? сыныпта?ы отыратын орнына тікелей байланысты. ?рбір о?ушыны? жеке сайты бар. О?ушыны ?з уа?ытында ба?алау, оны? жетістігін к?ре білу б?л о?ушы?а берілген д?рыс ба?а деп ойлаймын. ?р тапсырмадан со? о?ушыны? ?з сайтына ?-3, ?-4, ?-5 тиісті ба?асын ?ойып отыру керек.

?р о?ушы А-1, А-2, В-1, В-2 деп б?лінеді. Ойын 4 кезе?нен т?рады. ?р кезе?нен кейін жауап берген о?ушы?а тиісті ба?асы ?ойылып отырады.

 

 

 

 

Просмотр содержимого документа
«А?заны? ішкі ортасы »



ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ

ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ


Қалалық білім беру бөлімі


35 М.Мәметова атындағы орта мектеп




Ашық сабақ :


Ағзаның ішкі ортасы




Биология пән мұғалімі: Беркинбаева А.Н.









Шымкент -2009 жыл







Сабақтың мақсаты:

а) білімділік : Қан жасушалары мен қантамырларының адам ағзасындағы маңызын айту, құрылыстарымен мен атқаратын қызметі туралы оқушылардың білімдерін қалыптастыру, ұлпа туралы алған білімдерін дамыту.

б) дамытушылық мақсаты: Оқушылардың қан таратушы мүше туралы білімін жетілдіру, қан жасушалары туралы алған білімдерін кеңейтіп дамыта түсу үшін қосымша материалдар пайдалануға, өз ойын тұжырымдап жеткізе білуге үйрету, ойлау қабілетін дамыту.

в) тәрбиелік: оқушыларды салауатты өмір салтын қалыптастыруға, дене гигиенасы, тазалық сақтауға, ағзаның иммундық қызметін арттыруға бағытталған жаттығуларды жасауға баулу, фитотерапия, қан ауруларынан сақтануға ,ұлттық емдеу әдістерін қолдануға үйрету көзделеді.

Сабақтың пәнаралық байланыс: химия, физика, дене шынықтыру

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап.

Сабақтың көрнекілігі: компьютер, электронды оқулық, қан жасушалары салынған суреттер, кеспелер. Микроскоп, микропрепарат.



Сабақтың жоспары:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Миға шабуыл- Нені білу керек ?

ІІІ. Лекция тезистері- тірек сызба арқылы

а)Ағзаның ішкі ортасы туралы толық мағлұмат айтылады.

ІҮ. Венн диаграммасы:

  1. Ағзаның ішкі ортасының ерекшеліктері

2. Қан жасушаларының түрлерін айқындау. Зертханалық жұмыс №

Ү. Топтастыру әдісі арқылы қанның адам ағзасындағы қызметеріне

жалпы шолу

а) Сурет бойынша және тірек сызба арқылы иммунды жүйе түсіндіріледі.

ҮІ Кім жылдам -қан құю топтарын анықтау

ҮІІ. Инсерт әдісі н/е түртіп алу әдісі

ҮІІІ. Сабақты бағалау.




Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

а) Психологиялық дайындық

б) Сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.

ІІ. Миға шабуыл - нені білу қажет ?

оқушылар өткен сабақтардағы тірек сөздерді, биологиялық терминдік сөздерді жылдам әрі тиянақты жаттауға мүмкіндік береді. Оқушылар 1 минутта сөздерді дәптерлеріне еске түсіріп жазады. Кейін бір-бірінің дәптеріндегі сөз санын санайды. Мұғалім тақтаға тірек сөздерді жазады.

Тірек сөздер: қан, ұлпа сұйықтығы, лимфа, эритроцит, гемоглобин, плазма,лейкоцит,тромбоцит,фибрин,протромбин,фагоцитоз,лимфоциттер,қанның сарысуы,антидене,донор,реципиент, ВИЧ,СПИД.

Оқушылар ағзаның ішкі ортасын. Қанның құрамы мен қан жасушаларының түрлерін, қызметін. Ұлпа сұйықтығы мен лимфа жүйесінің құрылысы мен атқаратын қызметін. Қан топтары мен қан құю мүмкіндіктері. Ағзаның иммундық жүйесінің маңызын түсініп, терминдерге сипаттама беру арқылы оның маңызын ұғынулары қажет. Топтық жұмыс барысы ұйымшылдыққа, шығармашылыққа, ізденімпаздылыққа бағытталуы тиіс.


ІІІ. Лекция тезистері.

Жаңа сабақ 1. Тірек сызба арқылы

Ағзаның ішкі ортасы



Қан ұлпа сұйықтығы Лимфа





2. Ағзаның ішкі ортасы туралы толық мағлұмат айтылады.

Ішкі ортаның ерекшеліктер

Қан

Ұлпа сұйықтығы

Лимфа

1

Мөлшері

4,5-5 л

20 л

1-3 л

2

Түсі

қызыл

сарғыш

Ақшыл сары

3

Ұлпасы

Дәнекер

Дәнекер

Дәнекер

4

Құрамы

а)Қан плазмасы-55 %

ә)Қан жасушалары -45 %

Қан плазмасына ұқсас. Құрамында нәруыз аз, лимфоциттер, лейкоциттер бар.

Қан плазмасына ұқсас, құрамындла нәруыз өте аз. Лимфоциттері бар.

5

Түзілетін орны

Сүйектердің кемік майында, көкбауырда, лимфа түйіндері түзіледі.

Қанның құрамынан бөлініп жасушаларды қоршап жатады.

Ұлпа сұйықтығынан бөлінеді.

6

Атқаратын қызметі

Тасымалдау, тыныс алу, қоректік, зәр шығару, жылу реттеу, қорғаныштық, ішкі ортаның тұрақтылығын қамтамасыз ету.

Капилляр қантамырларын жасушалармен байланыстырып, заттар мен газ алмасуды реттейді.

Судың таралуын реттеу, қорғаныштық, ұлпа сұйықтығын реттеу, тасымалдау.

7

Айырмашылығы

Тұйық шеңбер түрінде жүректен мүшелерге, мүшелерден жүрекке қарай ағып тұрады.

Аздаған мөлщері капилляр тамырларындағы қанға қайта қосылады.

Мүшелерден жүреке қарай бір бағыта өте баяу ағады.





ІҮ. Венн диаграммасы:

1.Ағзаның ішкі ортасының ерекшеліктері

  1. Қан жасушалары


Қан жасушалары


Эритроцит Лейкоцит Тромбоцит

Төмендегі кесте графопроектор арқылы көрсетіліп қан жасушалары туралы толық мағлұмат айтылады.


Маңызы

Эритроцит

Лейкоцит

Тромбоцит

1

Құрылысы

Диск тәрізді қызыл түсті жасушалар

Ядросы бар, амеба тәрізді

Түссіз, домалақ н/е сопақша пішінді

2

Түзілетін орны

Сүйектің кемігінің майында

Сүйектің қызыл кемігінде, лимфа түйіндерінде, айырша безде, көкбауырда

Сүйек кемігінің майында

3

өмір сүру ұзақтығы

3-4 ай

2-5 күн

7-10 күн

4

Тіршілігін жоюы

Бауырда, көкбауырда

Бауырда, көкбауырда, қабыну процесі жүрген жерде

Бауыр, көкбауыр

5

1мм3 қандағы мөлшері

4,5-5 млн.

6-8 мың

250-400 мың

6

қызметі

Гемоглобин-қанның қызыл түсті пигменті әлсіз байланыс арқылы О2 тынысалу мүшелерінен ұлпаларға, СО2 ұлпалардан тыныс алу мүшелеріне тасымалдайды.

Фагоцитоз процесі арқылы ағзаны зиянды ауру тудырғыш микробтарға қарсы антиденелер түзіп, иммунитетті қалыптастырады.

Ерігіш фибриноген протромбин нәруызының көмегімен фибрин талшықтарына айналдырып, қан жасушаларымен бірігіп тромб түзеді



Ү. Топтастыру әдісі арқылы қанның адам ағзасындағы қызметеріне тоқталып кетемін.




а) Сурет бойынша және тірек сызба арқылы иммунды жүйе түсіндіріледі.



ҮІ. Кім жылдам - Қан құю топтары –










Қан беретін адам- донор.

Қан қабылдайтын адам- реципиент.


Иммунитет түрлері


Табиғи иммунитет Жасанды иммунитет


ҮІІІ. Инсерт әдісі н/е түртіп алу әдісі

*V* -білемін

*+* - жаңа мәлімет

*--* - білмеймін

*?* - сұрақ туды








Сабақты бағалау.



А

Б


В

Г


Д

Е

1







2







3







4







5








Бұл оқушылардың сыныптағы отыратын орнына тікелей байланысты. Әрбір оқушының жеке сайты бар. Оқушыны өз уақытында бағалау, оның жетістігін көре білу бұл оқушыға берілген дұрыс баға деп ойлаймын. Әр тапсырмадан соң оқушының өз сайтына ∆-3, □-4, ☺-5 тиісті бағасын қойып отыру керек.


Әр оқушы А-1, А-2, В-1, В-2 деп бөлінеді. Ойын 4 кезеңнен тұрады. Әр кезеңнен кейін жауап берген оқушыға тиісті бағасы қойылып отырады.








Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
А?заны? ішкі ортасы

Автор: Беркинбаева Айнур Нуралиевна

Дата: 23.02.2015

Номер свидетельства: 177525

Похожие файлы

object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(42) ""А?заларды? ішкі ортасы""
    ["seo_title"] => string(21) "agzalardynishkiortasy"
    ["file_id"] => string(6) "288770"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1454674052"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(213) "С?т?оректілер класыны? жалпы сипаттамасы. С?т?оректілерді? тіршілік ортасы. Сырт?ы ж?не ішкі ??рылысыны? ерекшеліктері "
    ["seo_title"] => string(135) "sutk-oriektilier-klasynyn-zhalpy-sipattamasy-sutk-oriektilierdin-tirshilik-ortasy-syrtk-y-zh-nie-ishki-k-u-rylysynyn-ieriekshieliktieri"
    ["file_id"] => string(6) "206659"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1430234527"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(148) "С?т?оректілер класыны? жалпы сипаттамасы,тірішілік ортасы, ??рылыс ерекшеліктері "
    ["seo_title"] => string(91) "sutk-oriektilier-klasynyn-zhalpy-sipattamasy-tirishilik-ortasy-k-u-rylys-ieriekshieliktieri"
    ["file_id"] => string(6) "204183"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1429618494"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(278) "С?т?оректілер класына жалпы сипаттамасы, тіршілік ортасы, оларды? ішкі ж?не сырт?ы ??рылысыны? ерекшеліктері. К?беюі ж?не дамуы. ?рпа?тарына ?ам?орлы? жасауы"
    ["seo_title"] => string(178) "sutk-oriektilier-klasyna-zhalpy-sipattamasy-tirshilik-ortasy-olardyn-ishki-zh-nie-syrtk-y-k-u-rylysynyn-ieriekshieliktieri-kobieiui-zh-nie-damuy-u-rpak-taryna-k-amk-orlyk-zhasauy"
    ["file_id"] => string(6) "250643"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1447095524"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(102) "??стар класы. Класты? жалпы сипаттамасы, тіршілік ортасы "
    ["seo_title"] => string(58) "k-u-star-klasy-klastyn-zhalpy-sipattamasy-tirshilik-ortasy"
    ["file_id"] => string(6) "211183"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1431574610"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства