kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Жас тілші С?з тіркесі

Нажмите, чтобы узнать подробности

П?ні:         Жас тілші

Сыныбы:     8 «А» сынып

Саба?ты? та?ырыбы:                   С?з    тіркесі     

Саба?ты? ма?саты:    А)  С?з тіркесі туралы т?сінік беру,с?йлемдерден с?з тіркестерін табу?а жатты?тыру, к?ркем, таза жазу каллиграфиясына т?селдіру.
?) С?йлеу кезінде с?з тіркестерін саналы т?рде пайдалана білу да?дысын ?алыптастырып, ойлауын, тілін дамыту.Б) Кішіпейілділікке, м?дениетілікке т?рбиелеу.
Саба?ты? т?рі

Саба?ты? ?дісі: М??алімні? с?здік ?дісі, ішінара зерттеу, салыстыру, д?лелдеу, талдау - жина?тау.
Саба?ты? к?рнекілігі: 

П?наралы? байланыс:  ана тілі, д?ниетану, математика, музыка, е?бекке баулу.      

Саба?ты? барысы:                           

I  ?йымдастыру кезе?і:

 О?ушылармен амандасу,т?гелдеу, о?у ??ралдарын тексеру, сыныпты? тазалы?ына к??іл б?лу.  О?ушыларды? зейінін саба??а аудару.

II  Негізгі б?лім

С?йлемде с?здерді? бір-бірімен байланысуы негізінде с?з тіркесі жасалады. Толы? ма?ыналы кем дегенде екі с?зді? ?зара саба?таса, бірі екіншісіне ба?ына байланысуын с?з тіркесі деп атайды. Тіркестегі ба?ындырып т?р?ан с?з басы??ы деп, басы??ы?а ба?ынып т?ратын с?з ба?ыны??ы деп аталады. Мысалы: самал жел, о?ы?ан жігіт дегенде самал, о?ы?ан — ба?ыны??ы сы?арлар, жел, жігіт — басы?кы сы?арлар. Мысалы, а?аш ?й, алтын са?ат, темір к?рек, ойлап с?йлеу, а?ырын ж?ру дегендер — жай тіркес те, а? боз ат, ой?а беріліп кетпеу, ж?з ша?ты кісі, те?із жа?асында ж?ру, сары ала тон дегендер — к?рделі тіркестер. ?йткені б?л тіркестер с?з бен к?рделі с?здерді? ?зара бірі екіншісіне ба?ына байланысуы ар?ылы жасал?ан. С?здер бір-бірімен тіркескенде, кейбірі есім с?зді?, кейбірі етістікті? айналасына топталады. Осы?ан с?йкес с?з тіркесі есімді с?з тіркестері ж?не етістік с?з тіркестері болып екіге б?лінеді. есімді с?з тіркестеріні? сы?арлары бір-бірімен ?абыса, матаса, ме?геріле байланысады. С?з тіркесі кем дегенде екі толы? ма?ыналы с?зден ??ралатынды?тан ж?не олар бір-бірімен саба?таса, бірі екіншісіне ба?ына байланысатынды?тан, онда с?з байланысыны? матасу, ме?геру, ?абысу т?рлері болады да, ?иысу болмайды. ?йткені ?иысу — бастауыш пен баяндауышты? арасында?ы байланыс т?рі, с?з тіркесі емес, с?йлем ??райды, негізгі ойды білдіреді. С?з тіркесі с?йлем іші?де болады да, ойды білдіре алмайды.

 С?з тіркесі

К?рделі с?здер

Т?ра?ты тіркес

К?ре? ат

?демі ?ыз

Кішкентай бауыры

К?ре? кер

Ала жаздай

Ж?з жиырма бес

?ыр?и ?аба?

К?ре? к?з

Тая? тастам жер

Сергіту с?ті
Біздер тату баламыз,
Г?л - г?л жайнап жанамыз.
Жатты?улар жасаса?,
Біздер сергіп ?аламыз.

(?зіндік ж?мыс) С?з тіркестерін,к?рделі с?з, т?ра?ты тіркестерді ?атыстырып  «Мейірімділік» та?ырыбына ша?ын ой тол?ау жазу.

«Тіркесін тап»

 жазыл?ан с?здерге ауызша тіркестерін тап?ызу.
?зен, т?сек, к?белек, к?ктем, жыл, сурет, к?мір, ?й.
«Ойлан тап» ойыны
Карточкалармен ж?мыс.
С?ра?тар:
1. Отан туралы ма?ал айт.
2. ?аза?ты? ?ш биін ата.
3. Бишілер с?зін с?з ??рамына талда

III ?орытынды.

- Б?гін не ?йрендік?- С?з тіркесі деген не?
- ?андай ж?мыстар жасады??- ?ай ма?алды ескере отырып ж?мыс жасады??
- Бірлесіп ж?мыс жасаса?, неге ?ол жеткізуге болады?
- Саба? сендерге ?нады ма? Биік тау, м?лдір б?ла?, ке? ?ріс, ашы? аспан, а? тауы?, таза сынып, таза жазу, ?лкен ?й, т?тті шырын, ?алы? ?ар, тере? ??ды?, жа?сы о?ушы.
IV О?ушыларды ба?алау.

V.?й тапсырмасы:  С?з тіркестерін пайдаланып, «Мені? Отаным – ?аза?стан» та?ырыбына ??гіме ??рау. Ереже жаттау.
 

Просмотр содержимого документа
«Жас тілші С?з тіркесі»

Пәні: Жас тілші

Сыныбы: 8 «А» сынып

Сабақтың тақырыбы: Сөз тіркесі

Сабақтың мақсаты: А) Сөз тіркесі туралы түсінік беру,сөйлемдерден сөз тіркестерін табуға жаттықтыру, көркем, таза жазу каллиграфиясына төселдіру.
Ә) Сөйлеу кезінде сөз тіркестерін саналы түрде пайдалана білу дағдысын қалыптастырып, ойлауын, тілін дамыту.Б) Кішіпейілділікке, мәдениетілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі

Сабақтың әдісі: Мұғалімнің сөздік әдісі, ішінара зерттеу, салыстыру, дәлелдеу, талдау - жинақтау.
Сабақтың көрнекілігі:

Пәнаралық байланыс: ана тілі, дүниетану, математика, музыка, еңбекке баулу. 

Сабақтың барысы:

I Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу,түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына көңіл бөлу. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

II Негізгі бөлім

Сөйлемде сөздердің бір-бірімен байланысуы негізінде сөз тіркесі жасалады. Толық мағыналы кем дегенде екі сөздің өзара сабақтаса, бірі екіншісіне бағына байланысуын сөз тіркесі деп атайды. Тіркестегі бағындырып тұрған сөз басыңқы деп, басыңқыға бағынып тұратын сөз бағыныңқы деп аталады. Мысалы: самал жел, оқыған жігіт дегенде самал, оқыған — бағыныңқы сыңарлар, жел, жігіт — басыңкы сыңарлар. Мысалы, ағаш үй, алтын сағат, темір күрек, ойлап сөйлеу, ақырын жүру дегендер — жай тіркес те, ақ боз ат, ойға беріліп кетпеу, жүз шақты кісі, теңіз жағасында жүру, сары ала тон дегендер — күрделі тіркестер. Өйткені бұл тіркестер сөз бен күрделі сөздердің өзара бірі екіншісіне бағына байланысуы арқылы жасалған. Сөздер бір-бірімен тіркескенде, кейбірі есім сөздің, кейбірі етістіктің айналасына топталады. Осыған сәйкес сөз тіркесі есімді сөз тіркестері және етістік сөз тіркестері болып екіге бөлінеді. есімді сөз тіркестерінің сыңарлары бір-бірімен қабыса, матаса, меңгеріле байланысады. Сөз тіркесі кем дегенде екі толық мағыналы сөзден құралатындықтан және олар бір-бірімен сабақтаса, бірі екіншісіне бағына байланысатындықтан, онда сөз байланысының матасу, меңгеру, қабысу түрлері болады да, қиысу болмайды. Өйткені қиысу — бастауыш пен баяндауыштың арасындағы байланыс түрі, сөз тіркесі емес, сөйлем құрайды, негізгі ойды білдіреді. Сөз тіркесі сөйлем ішіңде болады да, ойды білдіре алмайды.

Сөз тіркесі

Күрделі сөздер

Тұрақты тіркес

Күрең ат

Әдемі қыз

Кішкентай бауыры

Күрең кер

Ала жаздай

Жүз жиырма бес

Қырғи қабақ

Күрең күз

Таяқ тастам жер

Сергіту сәті
Біздер тату баламыз,
Гүл - гүл жайнап жанамыз.
Жаттығулар жасасақ,
Біздер сергіп қаламыз.

(өзіндік жұмыс) Сөз тіркестерін,күрделі сөз, тұрақты тіркестерді қатыстырып  «Мейірімділік» тақырыбына шағын ой толғау жазу.

«Тіркесін тап»

жазылған сөздерге ауызша тіркестерін тапқызу.
Өзен, төсек, көбелек, көктем, жыл, сурет, көмір, үй.
«Ойлан тап» ойыны
Карточкалармен жұмыс.
Сұрақтар:
1. Отан туралы мақал айт.
2. Қазақтың үш биін ата.
3. Бишілер сөзін сөз құрамына талда

III Қорытынды.

- Бүгін не үйрендік?- Сөз тіркесі деген не?
- Қандай жұмыстар жасадық?- Қай мақалды ескере отырып жұмыс жасадық?
- Бірлесіп жұмыс жасасақ, неге қол жеткізуге болады?
- Сабақ сендерге ұнады ма? Биік тау, мөлдір бұлақ, кең өріс, ашық аспан, ақ тауық, таза сынып, таза жазу, үлкен үй, тәтті шырын, қалың қар, терең құдық, жақсы оқушы.
IV Оқушыларды бағалау.

V.Үй тапсырмасы: Сөз тіркестерін пайдаланып, «Менің Отаным – Қазақстан» тақырыбына әңгіме құрау. Ереже жаттау.














Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Всем учителям

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс

Скачать
Жас тілші С?з тіркесі

Автор: Даршеева Меруерт Лашейевна

Дата: 29.03.2016

Номер свидетельства: 311620

Похожие файлы

object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(133) "Ма?ала "Фразеологизмдерді? зерттелу кезендері, зерттеудегі жа?а ба?ыттар""
    ["seo_title"] => string(86) "mak-ala-frazieologhizmdierdin-zierttielu-kieziendieri-zierttieudieghi-zhan-a-bag-yttar"
    ["file_id"] => string(6) "321379"
    ["category_seo"] => string(13) "vsemUchitelam"
    ["subcategory_seo"] => string(7) "prochee"
    ["date"] => string(10) "1461263678"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(39) "Т?ра?ты с?з тіркестері"
    ["seo_title"] => string(22) "turaktysoztirkiestieri"
    ["file_id"] => string(6) "284207"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1453950123"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(32) ""Астана - бас ?ала" "
    ["seo_title"] => string(16) "astana-bas-k-ala"
    ["file_id"] => string(6) "140898"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1418036854"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства