kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Презентация для урока казахского языка

Нажмите, чтобы узнать подробности

Презентация для урока казахского языка. Лексическая тема: Абай Құнанбаев, грамматическая тема:Етістіктің райлары. Қалау рай. Шартты рай.

Просмотр содержимого документа
«Презентация для урока казахского языка»

Грамматикалық тақырып: Етістіктің райлары. Қалау рай. Шартты рай. Лексикалық тақырып: Абай Құнанбаев   Орындаған: ҚР, Қарағанды медициналық интерколледжінің оқытушысы Байтасова Асем Амангельдыевна

Грамматикалық тақырып: Етістіктің райлары. Қалау рай. Шартты рай.

Лексикалық тақырып:

Абай Құнанбаев

Орындаған: ҚР, Қарағанды медициналық интерколледжінің оқытушысы Байтасова Асем Амангельдыевна

Етістіктің райлары       Ашық рай (Изъявительное )  Бұйрық рай Шартты рай  (повелительное) ( Условное )  Қалау рай  (Желательное)

Етістіктің райлары

Ашық рай

(Изъявительное )

Бұйрық рай

Шартты рай

(повелительное)

( Условное )

Қалау рай

(Желательное)

Қалау рай- айтушының тілегін, ниетін білдіріп, етістікке – ғы,-гі,-қы,-кі жұрнақтары+жеке жалғаулықтар+  көмекші етістіктер келеді, келді, келіп отыр арқылы жасалады. Мысалы: Менің театрға бар+ғы+м келеді.  Менің театрға барғым келді.  Менің театрға барғым келіп отыр. Желательное наклонение выражает желание, намерение говорящего и образуется путем прибавления к корню глагола суффиксов –ғы,-гі,-қы,-кі +личные окончания+ вспомогательные глаголы келеді, келді, келіп отыр. Отрицательная форма образуется при помощи отрицательных суффиксов –ма,-ме,-ба,-бе,-па,-пе, которые присоединяются к корню глагола келеді: жаз+ғы+м кел+ме+йді.

Қалау рай- айтушының тілегін, ниетін білдіріп, етістікке – ғы,-гі,-қы,-кі жұрнақтары+жеке жалғаулықтар+ көмекші етістіктер келеді, келді, келіп отыр арқылы жасалады.

Мысалы: Менің театрға бар+ғы+м келеді.

Менің театрға барғым келді.

Менің театрға барғым келіп отыр.

Желательное наклонение выражает желание, намерение говорящего и образуется путем прибавления к корню глагола суффиксов –ғы,-гі,-қы,-кі +личные окончания+ вспомогательные глаголы келеді, келді, келіп отыр.

Отрицательная форма образуется при помощи отрицательных суффиксов –ма,-ме,-ба,-бе,-па,-пе, которые присоединяются к корню глагола келеді: жаз+ғы+м кел+ме+йді.

Қалау рай формасы  Менің оқы+ғы+м келеді Сенің оқы+ғы+ң келеді Сіздің оқы+ғы+ңыз келеді Оның оқы+ғы+сы келеді  Біздің оқы+ғы+ мыз келеді  Сендердің оқы+ғы+лар+ың келеді  Сіздердің оқы+ғы+лар+ыңыз келеді  Олардың оқы+ғы+сы келеді

Қалау рай формасы

Менің оқы+ғы+м келеді

Сенің оқы+ғы+ң келеді

Сіздің оқы+ғы+ңыз келеді

Оның оқы+ғы+сы келеді

Біздің оқы+ғы+ мыз келеді

Сендердің оқы+ғы+лар+ың келеді

Сіздердің оқы+ғы+лар+ыңыз келеді

Олардың оқы+ғы+сы келеді

Шартты рай- басқа іс-әркеттің жүзеге асуы үшін, келесі іс-әрекетке шарт қою арқылы жүзеге асады. Етістікке+ са,-се жұрнағы+жеке жалғаулықтар жалғанады. Мысалы: Сен кел+се+ң, мен де келемін. Көр+се+м , айтамын. Мысалы: Мен жаз+са+м Біз жаз+са+қ  Сен жаз+са+ң Сендер жаз+са+ң+дар  Сіз жаз+са+ңыз Сіздер жаз+са+ңыз+дар  Ол жаз+са Олар жаз+са Условное наклонение обозначает действие, являющееся условием для совершания другого действия. Отрицательная форма - суффиксы -ма,-ме,-ба,-бе,-па,-пе. Мысалы: мен жаз+ба+са+м, I и II лице прибавляется частица –шы,-ші жаз+ба+са+м+шы, жаз+ба+са+ң+шы.

Шартты рай- басқа іс-әркеттің жүзеге асуы үшін, келесі іс-әрекетке шарт қою арқылы жүзеге асады. Етістікке+ са,-се жұрнағы+жеке жалғаулықтар жалғанады. Мысалы: Сен кел+се+ң, мен де келемін. Көр+се+м , айтамын.

Мысалы: Мен жаз+са+м Біз жаз+са+қ

Сен жаз+са+ң Сендер жаз+са+ң+дар

Сіз жаз+са+ңыз Сіздер жаз+са+ңыз+дар

Ол жаз+са Олар жаз+са

Условное наклонение обозначает действие, являющееся условием для совершания другого действия. Отрицательная форма - суффиксы

-ма,-ме,-ба,-бе,-па,-пе. Мысалы: мен жаз+ба+са+м, I и II лице прибавляется частица –шы,-ші жаз+ба+са+м+шы, жаз+ба+са+ң+шы.

1-тапсырма Мына етістіктерге ғы,-гі,-қы,-кі жұрнақтарын қосып, жекеше және көпше түрде жіктеңіз. Үйрену, шығу, танысу, тексеру.  Үлгі : Менің үйрен+гі+м келеді, Біздің үйрен+гі+міз келеді.

1-тапсырма

Мына етістіктерге ғы,-гі,-қы,-кі жұрнақтарын қосып, жекеше және көпше түрде жіктеңіз.

Үйрену, шығу, танысу, тексеру.

Үлгі : Менің үйрен+гі+м келеді, Біздің үйрен+гі+міз келеді.

2-тапсырма Көп нүктенің орнына қажетті қалау рай формасындағы жұрнақтарын қойыңыз. Арманның ауылға бар...келеді. Гүлденнің өлең айт.....келеді. Сенің театрда жұмыс істе....келеді ме? Біздің колледжге түс....келеді. Менің жауап бер....келіп отыр. Бұл фильмді көр....келмейді. Асханадан тамақ іш...келмей отыр. Баланы балабақшадан ал...келмей ме?

2-тапсырма

Көп нүктенің орнына қажетті қалау рай формасындағы жұрнақтарын қойыңыз.

Арманның ауылға бар...келеді. Гүлденнің өлең айт.....келеді. Сенің театрда жұмыс істе....келеді ме? Біздің колледжге түс....келеді. Менің жауап бер....келіп отыр. Бұл фильмді көр....келмейді. Асханадан тамақ іш...келмей отыр. Баланы балабақшадан ал...келмей ме?

3-тапсырма  Берілген сөз тіркестерін шартты рай формасына қойып, жекеше және көпше жіктеңіз.  Тауда сырғанау, коньки тебу, домбырада ойнау, ерте тұру.  Үлгі: Мен тауда сырғана+са+м  Сен тауда сырғана+са+ң  Сіз тауда сырғана+са+ңыз  Ол тауда сырғана+са

3-тапсырма

Берілген сөз тіркестерін шартты рай формасына қойып, жекеше және көпше жіктеңіз.

Тауда сырғанау, коньки тебу, домбырада ойнау, ерте тұру.

Үлгі: Мен тауда сырғана+са+м

Сен тауда сырғана+са+ң

Сіз тауда сырғана+са+ңыз

Ол тауда сырғана+са

4-тапсырма АБАЙ  (1845-1904)  Қазақ халқының ұлы ақыны Абай 1845 жылы Семей облысы  Абай ауданында дүниеге келген. Абайдың әкесі өте қатал  болса, шешесі Ұлжан қайырымды, тілге бай болған. Әжесі  Зере мен анасы Ұлжан Абайға ертегілерді, аңыз-әңгімелерді  айтып, жақсы тәрбиелеп отырған. Әкесі Құнанбай Абайды  9 жасында Семейдегі діни мектепке береді. Семейде жүргенде  үш ай орыс мектебінде оқиды. Абай Пушкинді, Лермонтовты,  Крыловты көп оқып, шығармаларын қазақ тіліне аударады.  Абай аударған Пушкиннің “Татьянаның әні”, Лермонтовтың “ Қараңғы түнде тау қалғып” деген өлеңдеріне ән шығарған.  Абай өз заманында болыс-билерді қатты сынға алған. “Болыс  болдым, мінекей”, “Интернатта оқып жүр” өлеңдерінен байқауға  болады. Абай 1904 жылы қайтыс болды. Ол өз шығармаларын  кітап болып 1909 жылы Петербург қаласында басылып шық-  қанын көрмей кетті. Абай шығармалары орыс тіліне, шетел тіл-  деріне аударылды. Қазіргі таңда бүкіл әлем таниды. “Қазақтың ақыны- Ыбыраһим” деген басылыммен кітап болып шығады. Шын  аты Ибраһим.

4-тапсырма АБАЙ

(1845-1904)

Қазақ халқының ұлы ақыны Абай 1845 жылы Семей облысы

Абай ауданында дүниеге келген. Абайдың әкесі өте қатал

болса, шешесі Ұлжан қайырымды, тілге бай болған. Әжесі

Зере мен анасы Ұлжан Абайға ертегілерді, аңыз-әңгімелерді

айтып, жақсы тәрбиелеп отырған. Әкесі Құнанбай Абайды

9 жасында Семейдегі діни мектепке береді. Семейде жүргенде

үш ай орыс мектебінде оқиды. Абай Пушкинді, Лермонтовты,

Крыловты көп оқып, шығармаларын қазақ тіліне аударады.

Абай аударған Пушкиннің “Татьянаның әні”, Лермонтовтың

Қараңғы түнде тау қалғып” деген өлеңдеріне ән шығарған.

Абай өз заманында болыс-билерді қатты сынға алған. “Болыс

болдым, мінекей”, “Интернатта оқып жүр” өлеңдерінен байқауға

болады. Абай 1904 жылы қайтыс болды. Ол өз шығармаларын

кітап болып 1909 жылы Петербург қаласында басылып шық-

қанын көрмей кетті. Абай шығармалары орыс тіліне, шетел тіл-

деріне аударылды. Қазіргі таңда бүкіл әлем таниды. “Қазақтың ақыны- Ыбыраһим” деген басылыммен кітап болып шығады. Шын

аты Ибраһим.

Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезов “Абай жолы” эпопеясын осы ақын өміріне арнап жазады. Абайдың кішкентай балалық шағынан үлкен азамат-ақын дәрежесіне жетуін көрсеткен. Абай қазақтың ұлы ақыны, философ, ағартушы, аудармашы, композитор, жазба әдебиетінің негізін қалаушы.

Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезов “Абай жолы” эпопеясын

осы ақын өміріне арнап жазады. Абайдың кішкентай балалық

шағынан үлкен азамат-ақын дәрежесіне жетуін көрсеткен.

Абай қазақтың ұлы ақыны, философ, ағартушы, аудармашы,

композитор, жазба әдебиетінің негізін қалаушы.

Мына сұрақтарға жауап беріңіз.

Мына сұрақтарға жауап беріңіз.

  • Абай кім?
  • Абай қайда және қашан туған?
  • Әкесі мен шешесі қандай мінезді адамдар болған?
  • Абайды кім тәрбиеледі?
  • Ол қайда оқыды?
  • Кімнің шығармаларын қазақ тіліне аударды?
  • Абай туралы эпопеяны кім жазды?
  • Онда ол нені көрсеткен?
  • Абайдың шығармалары қашан басылып шықты?
  • Абай шығармаларында кімді сынады?
  • Абайдың қандай шығармаларын білесіз?
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ  9-жаттығу, 274 бет. 9-жаттығу 515 бет.  Абайдың бір өлеңін жаттап келу.

ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ

9-жаттығу, 274 бет. 9-жаттығу 515 бет.

Абайдың бір өлеңін жаттап келу.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Всем учителям

Категория: Презентации

Целевая аудитория: Прочее

Скачать
Презентация для урока казахского языка

Автор: Байтасова Асем Амангельдыевна

Дата: 01.02.2017

Номер свидетельства: 386400

Похожие файлы

object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(105) "Презентация для урока казахского языка в русских группах"
    ["seo_title"] => string(67) "priezientatsiia_dlia_uroka_kazakhskogho_iazyka_v_russkikh_ghruppakh"
    ["file_id"] => string(6) "386873"
    ["category_seo"] => string(13) "vsemUchitelam"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1486029649"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(155) "Презентация к уроку казахского языка в 3 классе по теме "Негізгі ж?не туынды зат есім" "
    ["seo_title"] => string(100) "priezientatsiia-k-uroku-kazakhskogho-iazyka-v-3-klassie-po-tiemie-nieghizghi-zh-nie-tuyndy-zat-iesim"
    ["file_id"] => string(6) "185163"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1426154428"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(138) "Презентация для урока казахского языка в 5 классе на тему " Согласные звуки" "
    ["seo_title"] => string(85) "priezientatsiia-dlia-uroka-kazakhskogho-iazyka-v-5-klassie-na-tiemu-soghlasnyie-zvuki"
    ["file_id"] => string(6) "158394"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1421741415"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(106) "Презентация к уроку казахского языка "Мені? Отаным" 4 класс"
    ["seo_title"] => string(57) "priezientatsiiakurokukazakhskoghoiazykamieninotanym4klass"
    ["file_id"] => string(6) "295712"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1455866445"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(161) "Презентация для урока русского языка "Фонетика и орфоэпия русского и казахского языков""
    ["seo_title"] => string(80) "priezientatsiia_dlia_uroka_russkogho_iazyka_fonietika_i_orfoepiia_russkogho_i_ka"
    ["file_id"] => string(6) "392668"
    ["category_seo"] => string(12) "russkiyYazik"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1487267679"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства