kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ашы? саба? "Кілем то?у"

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Кілем то?у технологиясы

Саба?ты? ма?саты:

Білімділік: о?ушылар?а кілем туралы толы? ма?л?мат беру, кілем то?у т?рлерін, ?діс-т?сілдерін ?йрету;

Дамытушылы?: теориялы? білімдерін сараманды? ж?мыста пайдалана білу, о?ушыларды ?з бетінше ізденуге да?дыландыру, оларды? ой-?рісін дамыту;

Т?рбиелік: о?ушыларды осы ?нер  т?рімен ?ызы?тыру, ??ыптылы??а, е?бекс?йгіштікке, с?лулы?ты ?абылдау сезімін ояту, эстетикалы? тал?амды??а т?рбиелеу.

Саба?ты? т?рі: аралас

Саба?ты? ?дісі: т?сіндіру, с?ра?-жауап, ?з бетінше сараманды? ж?мыс.

Саба?ты? к?рнекілігі: Дайын кілем т?рлері.

П?наралы? байланыс: сызу, бейнелеу ?нері, тарих.

І.?йымдастыру кезе?і:

  • О?ушылармен с?лемдесемін;
  • О?ушыларды т?гендеймін;
  • О?ушыларды? ??рал-жабды?тарын т?гендеу;

ІІ. ?й тапсырмасын тексеру.

?ткен та?ырыпты ?айталай отырып, о?ушылар?а та?ырып бойынша с?ра?тар ?ою.

ІІІ.Жа?а саба?.

«?й жасауы-кілем» дейді дана халы?. Кілем-Жайса? т?сеніш, ілсе? с?н. Осындай ел аузына ілінген асыл ?асиетін ол ?лі де са?тап келе жат?ан ба?алы зат. Осындай ?иын да ?ызы?ты ?нер ?аза?ты? топыра?ында б?дан мы? жылдар б?рын, ?арапайым халы? ?нерпаздарыны? ой ?азынасынан шы?ып, шебер ?олдарымен то?ылатын.

?аза?стан облыстарында кездесетін кілем т?рлері де, атаулары да к?п. К?не заман деректерінде де олар тап осы к?нгі аттарымен аталады. Мысалы, б??ар кілем, жол кілем, жола? кілем, жібек кілем, масаты кілем, ма?та кілем, ?алы кілем, ?ара кілем, ??лпырма кілем, та?ыр кілем, т?кті кілем, а? сира? кілем, алаша кілем, андіжан кілем, т?ркімен кілем сия?ты к?птеген атауларды? ?зі-а? ?аза? хал?ыны? кілем то?умен ертеден таныс екенін ж?не кілемні? ?р жерде ?р т?рлі м?нердежасал?анды?ын а??артады.

Кілем ?рмегін «аспалы ?рмек» немесе «кілем ?рмек» деп атайды. Со?ан ?арай кілемні? бой жіптері де т?мен ?арай кейде 3, кейде 4бет болып тізіледі. Оны? ар?ауы т?йе ж?ні аралас (кейде шудааралас) ма?тадан, жібектен ?рі мы?ты, ?рі жуандау етіліп иіріледі. Бой жіптермен ?атарлас т?ратын т?к ж?не ?рнек жасаушы жіптер ?ойды? биязы ж?нінен, т?йені? ж?нінен ?зге  ?атты ж?ндерденбостау иіріледі. Кейде б?л жіптер бой жіптерді? ?стінде арнаулы к?зеулерде бос т?рады. Оны кілем то?ушы шебер ?з керегіне ?арай суыртпа?тап отырып ар?ау мен бой жіптерге іліп отырып т?р жасайды. ?детте т?кті кілемді 2-3 шебер ?атар отырып то?иды. Шебер ?з-?зінен тез суырылатын етіп домала?та?ан ?рнек жасаушы т?к жіптерін санап, оны? т?тас еніне жеткенше бір-а? шалып шы?ады да, кесермен ?иып, адар?ы тара?пен ар?ау?а бастырта ?а?ады. Осылай бір ?атарды салып, оны ?рнекті? н?с?асына ?арай кесіп ал?ан со? та?ы да ар?ау?а бастыра адар?ы тара?ты? тістерімен ны?тайды. Б?л арады бойларды? ерсісі мен ?арсысы ауысып то?ылып отырады. Осы ?діспен ені 2-3,5 м, ?зыны 3,5-4 м кілемді 2 адам бір айды? ішінде то?ып шы?арады.

Кілемше теріліп то?ылатын б?йымдарды? жіптері к?п т?сті бояумен боялады. Кілем ?рнегінде, ?сіресе, ?ызыл фон?а ?ара, к?к, сары ж?не а? т?сті ?рнектер к?бірек ж?ргізіледі, кейде тіпті негізгі бір т?сті? бір-біріне жа?ын бірнеше ??дері де ?олданылады. М?нда?ы кілем ?рнектері ?р т?рлі. Сол к?птеген ?рнек т?рлеріні?  ?р?айсысыны? аттарын кілемшілер жа?сы біледі. Кілем ?рнектеріні? ішінде жануарлар бейнесін немесе оларды? жеке м?шелерін суреттейтін оюлар да к?п. М?селен, «?ош?ар м?йіз», «сы?ар м?йіз», «иттабан», «к?белек» ж?не т.б. М?нымен бірге геометриялы? ?рнектер де кездеседі (ирек, т?марша, т?рт б?рыш ж?не т.б.).

Саба?ты ?орытындылау:

О?ушылар б?гін біз кілем туралы толы? ма?л?мат алды?. Сонымен

  • Кілем дегеніміз не?
  • Кілем неше т?рге б?лінеді?
  • Кілемде ?андай суреттер басым?

ІV. О?ушы білімін ба?алау.

?рбір о?ушыны? жаса?ан ж?мысын ?абылдап, ба?а ?ойып, жіберілген ?атерлерін ?айта т?сіндіру.

V.?йгетапсырма:

Кілем туралы ?осымша деректерді жазып ?келу.

О?Т?СТІК ?АЗА?СТАН ОБЛЫСЫ

ШАРДАРА АУДАНЫ

АУДАНДЫ? О?УШЫЛАР ?ЙІ

Ашы? саба?.

Та?ырыбы:«Кілем то?у»

Дайында?ан: «К?ркем е?бек» ?йірмесіні?

                                                                            жетекшісі: Ешентаева А.

2015-2016 о?у жылы

Просмотр содержимого документа
«Ашы? саба? "Кілем то?у"»

Сабақтың тақырыбы: Кілем тоқу технологиясы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: оқушыларға кілем туралы толық мағлұмат беру, кілем тоқу түрлерін, әдіс-тәсілдерін үйрету;

Дамытушылық: теориялық білімдерін сарамандық жұмыста пайдалана білу, оқушыларды өз бетінше ізденуге дағдыландыру, олардың ой-өрісін дамыту;

Тәрбиелік: оқушыларды осы өнер түрімен қызықтыру, ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке, сұлулықты қабылдау сезімін ояту, эстетикалық талғамдыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап , өз бетінше сарамандық жұмыс.

Сабақтың көрнекілігі: Дайын кілем түрлері.

Пәнаралық байланыс: сызу, бейнелеу өнері, тарих.

І.Ұйымдастыру кезеңі:

  • Оқушылармен сәлемдесемін;

  • Оқушыларды түгендеймін;

  • Оқушылардың құрал-жабдықтарын түгендеу;

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

Өткен тақырыпты қайталай отырып, оқушыларға тақырып бойынша сұрақтар қою.

ІІІ.Жаңа сабақ.

«Үй жасауы-кілем» дейді дана халық. Кілем-Жайсаң төсеніш, ілсең сән. Осындай ел аузына ілінген асыл қасиетін ол әлі де сақтап келе жатқан бағалы зат. Осындай қиын да қызықты өнер қазақтың топырағында бұдан мың жылдар бұрын, қарапайым халық өнерпаздарының ой қазынасынан шығып, шебер қолдарымен тоқылатын.

Қазақстан облыстарында кездесетін кілем түрлері де, атаулары да көп. Көне заман деректерінде де олар тап осы күнгі аттарымен аталады. Мысалы, бұқар кілем, жол кілем, жолаң кілем, жібек кілем, масаты кілем, мақта кілем, қалы кілем, қара кілем, құлпырма кілем, тақыр кілем, түкті кілем, ақ сирақ кілем, алаша кілем, андіжан кілем, түркімен кілем сияқты көптеген атаулардың өзі-ақ қазақ халқының кілем тоқумен ертеден таныс екенін және кілемнің әр жерде әр түрлі мәнердежасалғандығын аңғартады.

Кілем өрмегін «аспалы өрмек» немесе «кілем өрмек» деп атайды. Соған қарай кілемнің бой жіптері де төмен қарай кейде 3, кейде 4бет болып тізіледі. Оның арқауы түйе жүні аралас (кейде шудааралас) мақтадан, жібектен әрі мықты, әрі жуандау етіліп иіріледі. Бой жіптермен қатарлас тұратын түк және өрнек жасаушы жіптер қойдың биязы жүнінен, түйенің жүнінен өзге қатты жүндерден бостау иіріледі. Кейде бұл жіптер бой жіптердің үстінде арнаулы күзеулерде бос тұрады. Оны кілем тоқушы шебер өз керегіне қарай суыртпақтап отырып арқау мен бой жіптерге іліп отырып түр жасайды. Әдетте түкті кілемді 2-3 шебер қатар отырып тоқиды. Шебер өз-өзінен тез суырылатын етіп домалақтаған өрнек жасаушы түк жіптерін санап, оның тұтас еніне жеткенше бір-ақ шалып шығады да, кесермен қиып, адарғы тарақпен арқауға бастырта қағады. Осылай бір қатарды салып, оны өрнектің нұсқасына қарай кесіп алған соң тағы да арқауға бастыра адарғы тарақтың тістерімен нықтайды. Бұл арады бойлардың ерсісі мен қарсысы ауысып тоқылып отырады. Осы әдіспен ені 2-3,5 м, ұзыны 3,5-4 м кілемді 2 адам бір айдың ішінде тоқып шығарады.

Кілемше теріліп тоқылатын бұйымдардың жіптері көп түсті бояумен боялады. Кілем өрнегінде, әсіресе, қызыл фонға қара, көк, сары және ақ түсті өрнектер көбірек жүргізіледі, кейде тіпті негізгі бір түстің бір-біріне жақын бірнеше өңдері де қолданылады. Мұндағы кілем өрнектері әр түрлі. Сол көптеген өрнек түрлерінің әрқайсысының аттарын кілемшілер жақсы біледі. Кілем өрнектерінің ішінде жануарлар бейнесін немесе олардың жеке мүшелерін суреттейтін оюлар да көп. Мәселен, «қошқар мүйіз», «сыңар мүйіз», «иттабан», «көбелек» және т.б. Мұнымен бірге геометриялық өрнектер де кездеседі (ирек, тұмарша, төрт бұрыш және т.б.).

Сабақты қорытындылау:

Оқушылар бүгін біз кілем туралы толық мағлұмат алдық. Сонымен

  • Кілем дегеніміз не?

  • Кілем неше түрге бөлінеді?

  • Кілемде қандай суреттер басым?

ІV. Оқушы білімін бағалау.

Әрбір оқушының жасаған жұмысын қабылдап, баға қойып, жіберілген қатерлерін қайта түсіндіру.

V.Үйге тапсырма:

Кілем туралы қосымша деректерді жазып әкелу.















ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ

ШАРДАРА АУДАНЫ

АУДАНДЫҚ ОҚУШЫЛАР ҮЙІ











Ашық сабақ.


Тақырыбы: «Кілем тоқу»








Дайындаған: «Көркем еңбек» үйірмесінің

жетекшісі: Ешентаева А.














2015-2016 оқу жылы


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Технология (девочки)

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 5 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Ашы? саба? "Кілем то?у"

Автор: Ешентаева Айгул ?алдар?ызы

Дата: 13.02.2016

Номер свидетельства: 292730

Похожие файлы

object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(48) "Ашық сабақ: Ғарыш әлемінде"
    ["seo_title"] => string(29) "ashyk_sabak_g_arysh_liemindie"
    ["file_id"] => string(6) "436261"
    ["category_seo"] => string(21) "doshkolnoeObrazovanie"
    ["subcategory_seo"] => string(7) "prochee"
    ["date"] => string(10) "1509618992"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(58) ""Т?кті кілем  то?у  технологиясы" "
    ["seo_title"] => string(35) "tukti-kiliem-tok-u-tiekhnologhiiasy"
    ["file_id"] => string(6) "166584"
    ["category_seo"] => string(12) "tehnologiyad"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1422975011"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(76) "Б?гінгі білім- ерте?гі болаша?ым ашы? саба? "
    ["seo_title"] => string(51) "bughinghi-bilim-iertien-ghi-bolashag-ym-ashyk-sabak"
    ["file_id"] => string(6) "202466"
    ["category_seo"] => string(21) "doshkolnoeObrazovanie"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1429260311"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(63) "Жерді? пішіні ж?не ?лшемі ашы? саба? "
    ["seo_title"] => string(44) "zhierdin-pishini-zh-nie-olshiemi-ashyk-sabak"
    ["file_id"] => string(6) "181742"
    ["category_seo"] => string(10) "geografiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1425391440"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(41) ""Қыс қызығы" ашық сабақ"
    ["seo_title"] => string(27) "k_ys_k_yzyg_y_ashyk_sabak_1"
    ["file_id"] => string(6) "471220"
    ["category_seo"] => string(21) "doshkolnoeObrazovanie"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1527442167"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства