kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Баяндауыш.

Нажмите, чтобы узнать подробности

І. Ұйымдастыру кезеңі:

а) сәлемдесу

ә) оқушылардың зейінін  сабаққа аудару

ž

II. Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақ.

ІV. Сабақты бекіту (тапсырмалар)

V. Қорытынды. (Венн диаграммасы.)

VI.Үйге тапсырма беру.

VІІ. Оқушыларды бағалау.

Просмотр содержимого документа
«Баяндауыш.»

Сыныбы: 8 “В” Пән мұғалімі: Давидова П.О.

Сыныбы: 8 “В”

Пән мұғалімі: Давидова П.О.

Қазанның сегізі  Сынып жұмысы  Баяндауыш
  • Қазанның сегізі
  • Сынып жұмысы
  • Баяндауыш
Білімділік : Оқушыларға сөйлемнің тұрлаулы мүшесі баяндауыш туралы жан-жақты түсінік беріп, дара және күрделі баяндауыш түрлерін ажырата білуге үйрету. Дамытушылық : Оқушылардың сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін дамытып, өз ойын жүйелі түрде жеткізуге, топпен жұмыс істеуге үйрету. Тәрбиелік : дүниетанымдық көзқарастарын, рухани-адамгершілік, еңбексүйгіштік дағдыларын қалыптастыру, отанды сүюге, қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру. Сабақтың түрі : жаңа сабақ. Сабақ әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, ой қозғау,салыстыру әдісі тест т.б. Сабақ көрнекілігі : интербелсенді тақта, кеспе қағаздар, плакаттар т.б.
  • Білімділік : Оқушыларға сөйлемнің тұрлаулы мүшесі баяндауыш туралы жан-жақты түсінік беріп, дара және күрделі баяндауыш түрлерін ажырата білуге үйрету.
  • Дамытушылық : Оқушылардың сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін дамытып, өз ойын жүйелі түрде жеткізуге, топпен жұмыс істеуге үйрету.
  • Тәрбиелік : дүниетанымдық көзқарастарын, рухани-адамгершілік, еңбексүйгіштік дағдыларын қалыптастыру, отанды сүюге, қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру.
  • Сабақтың түрі : жаңа сабақ.
  • Сабақ әдісі : сұрақ-жауап, түсіндіру, ой қозғау,салыстыру әдісі тест т.б.
  • Сабақ көрнекілігі : интербелсенді тақта, кеспе қағаздар, плакаттар т.б.
І. Ұйымдастыру кезеңі : а) сәлемдесу ә) оқушылардың зейінін сабаққа аудару II . Үй тапсырмасын тексеру. ІІІ . Жаңа сабақ. І V . Сабақты бекіту (тапсырмалар) V. Қорытынды. (Венн диаграммасы.) VI. Үйге тапсырма беру. V ІІ. Оқушыларды бағалау.

І. Ұйымдастыру кезеңі :

а) сәлемдесу

ә) оқушылардың зейінін сабаққа аудару

II . Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ . Жаңа сабақ.

І V . Сабақты бекіту (тапсырмалар)

V. Қорытынды. (Венн диаграммасы.)

VI. Үйге тапсырма беру.

V ІІ. Оқушыларды бағалау.

2.Тұрлаусыз мүшелерді ата?   1. Тұрлаулы мүшелерді ата 3.Сөйлем мүшесі дегеніміз не? 4.Синтаксис нені зерттейтін ғылым? 6.Сөйлем түрлерін ата? 5.Бастауыш дегеніміз не? 7.Дара бастауыш дегеніміз не?

2.Тұрлаусыз мүшелерді ата?

1. Тұрлаулы мүшелерді ата

3.Сөйлем мүшесі дегеніміз не?

4.Синтаксис нені зерттейтін ғылым?

6.Сөйлем түрлерін ата?

5.Бастауыш дегеніміз не?

7.Дара бастауыш дегеніміз не?

Бастауыштың іс-әрекетін, қимылын, жай- күйін, оқиғаның болған шағын білдіретін сөйлемнің тұрлаулы мүшесі баяндауыш деп аталады.  Сұрақтары: Не істеді? Қайтеді? Қайтті?  Не істемек? Немене?Кімдікі?Ненікі?Кім?Не?Неше?Қандай?т.б.

Бастауыштың іс-әрекетін, қимылын, жай- күйін, оқиғаның болған шағын білдіретін сөйлемнің тұрлаулы мүшесі баяндауыш деп аталады.

Сұрақтары: Не істеді? Қайтеді? Қайтті?

Не істемек? Немене?Кімдікі?Ненікі?Кім?Не?Неше?Қандай?т.б.

Баяндауыш құрлысына қарай 3 түрге жіктеледі.

Баяндауыш құрлысына қарай 3 түрге жіктеледі.

Баяндауыштардың жасалуы.    Сөз табының бәрі де баяндауыш бола алады. Көбіне баяндауыш болатын с өз табы – етістіктер.  Мысалы: Амантайдың жүрегі аттай тулады. (С.Мұқанов.) Қазақ тілінде есім сөздердің (зат есім,сын есім, сан есім, есімдіктердің) қайсысы болса да баяндауыш қызметінде жұмсала береді. Зат есімдерден болған баяндауыштар: Түнергенде түнмін , күлгенде күнмін. Сөзім- шекер, тілім- бал , лебізімнен алған нәр. (Ғ.Мұстафин.) Сын есімдерден болған баяндауыштар: Ауа-райы жақсы. Қар қалың. Сан есімдерден болған баяндауыштар: Мен он бестемін. Білгенің – бір тоғыз, білмегенің тоқсан тоғыз. (Мақал.) Есімдіктерден болған баяндауыштар: Басқаға үлгі болатын бізбіз. Жидебайдағы қыстаудың ең үлкен бөлмесі- осы. (М.Әуезов.)

Баяндауыштардың жасалуы.

Сөз табының бәрі де баяндауыш бола алады. Көбіне баяндауыш болатын с өз табы – етістіктер. Мысалы: Амантайдың жүрегі аттай тулады. (С.Мұқанов.)

Қазақ тілінде есім сөздердің (зат есім,сын есім, сан есім, есімдіктердің) қайсысы болса да баяндауыш қызметінде жұмсала береді.

Зат есімдерден болған баяндауыштар: Түнергенде түнмін , күлгенде күнмін. Сөзім- шекер, тілім- бал , лебізімнен алған нәр. (Ғ.Мұстафин.)

Сын есімдерден болған баяндауыштар:

Ауа-райы жақсы. Қар қалың.

Сан есімдерден болған баяндауыштар: Мен он бестемін. Білгенің – бір тоғыз, білмегенің тоқсан тоғыз. (Мақал.)

Есімдіктерден болған баяндауыштар: Басқаға үлгі болатын бізбіз. Жидебайдағы қыстаудың ең үлкен бөлмесі- осы. (М.Әуезов.)

Баяндауыш болатын сөз таптары № Сөз таптары 1 Сөйлемдер Етістік 2 Сын есім Сен қайда жүрсің? 3 4 Зат есім Бәріміз бір кісінің баласындай татумыз Сан есім 5 Ат – көлік, қамшы - қару Ер кезегі – үш Есімдік 6 Еліктеуіш сөзбен көмекші етістік Кешегі келген – соның өзі От жылт етті. Мылтық даусы тарс етті

Баяндауыш болатын сөз таптары

Сөз таптары

1

Сөйлемдер

Етістік

2

Сын есім

Сен қайда жүрсің?

3

4

Зат есім

Бәріміз бір кісінің баласындай татумыз

Сан есім

5

Ат – көлік, қамшы - қару

Ер кезегі – үш

Есімдік

6

Еліктеуіш сөзбен көмекші етістік

Кешегі келген – соның өзі

От жылт етті.

Мылтық даусы тарс етті

ІІІ. Оқулықпен жұмыс 38- жаттығу. Мына сөздерді баяндауыш етіп сөйлем құраңдар ....... – ынтымақ,..... – байлық, ...... – оқу,...сәлем берді...., .....төрт,... бөлінбейді,... – жетім,.. білерсің .... Жаман, .... арсыз 1-тапсырма.Сөлемдегі баяндауыштың орнын толықтырыңдар. Адам баласы табиғатты Біз бұлақтардың көзін Су мол болса, астық та Көк шөпті таптауға Ата-бабаларымыз табиғатқа жанашырлықпен Керекті сөздер: қараған, болмайды, мол болады, аштық, қорғауы тиіс.  2- тапсырма. Екі сөзден тастап оқып, сөздерден өлең жолын құрастыр.Құрамынан баяндауышты тап. Адамның бала оқытуды, бір деген жек, қызығы баланы көрмедім.

ІІІ. Оқулықпен жұмыс

38- жаттығу. Мына сөздерді баяндауыш етіп сөйлем құраңдар

....... – ынтымақ,..... – байлық,

...... – оқу,...сәлем берді...., .....төрт,... бөлінбейді,... – жетім,.. білерсің

.... Жаман, .... арсыз

1-тапсырма.Сөлемдегі баяндауыштың орнын толықтырыңдар.

  • Адам баласы табиғатты
  • Біз бұлақтардың көзін
  • Су мол болса, астық та
  • Көк шөпті таптауға
  • Ата-бабаларымыз табиғатқа жанашырлықпен

Керекті сөздер: қараған, болмайды, мол болады, аштық, қорғауы тиіс.

2- тапсырма. Екі сөзден тастап оқып, сөздерден өлең жолын құрастыр.Құрамынан баяндауышты тап.

Адамның бала оқытуды, бір деген жек, қызығы баланы көрмедім.

IV. Шығармашылық жұмыс 1- тапсырма. Мақалды жалғастыр 1.Білімдіге дүние ................  Білімсіздің күні ................. 2.Еңбекқордың ерні............ 3.Ақыл тозбайтын .............. Білім таусылмайтын ........... 1) Бастауыш пен баяндауышты тауып, астын сыз. 2) Баяндауыштың қандай сөз табынан жасалғанын анықта. ) )

IV. Шығармашылық жұмыс

1- тапсырма. Мақалды жалғастыр

1.Білімдіге дүние ................

Білімсіздің күні .................

2.Еңбекқордың ерні............

3.Ақыл тозбайтын ..............

Білім таусылмайтын ...........

1) Бастауыш пен баяндауышты тауып, астын сыз.

2) Баяндауыштың қандай сөз табынан жасалғанын анықта.

)

)

Жаңа сабақты қорытындылау Венн диаграммасы (салыстыру) әдісі арқылы  Бастауыш Баяндауыш Сұрақ – жауап арқылы Баяндауыш дегеніміз не? Баяндауыш қай сөз табынан жасалады? Баяндауыш құрамына қарай нешеге бөлінеді? Дара және күрделі баяндауыштарға мысал келтіріңдер? Оқушыларды бағалау Үй жұмысы: 39- жаттығуды орындау.

Жаңа сабақты қорытындылау

  • Венн диаграммасы (салыстыру) әдісі арқылы

Бастауыш Баяндауыш

Сұрақ – жауап арқылы

  • Баяндауыш дегеніміз не?
  • Баяндауыш қай сөз табынан жасалады?
  • Баяндауыш құрамына қарай нешеге бөлінеді?
  • Дара және күрделі баяндауыштарға мысал келтіріңдер?

Оқушыларды бағалау

Үй жұмысы: 39- жаттығуды орындау.

Тест тапсырмалары 1.Бір ғана ойды білдіріп, бір ғана интонациямен айтылатын сөйлем не деп аталады? А.құрмалас сөйлем В. жай сөйлем С.сабақтас құрмалас сөйлем D.салалас құрмалас сөйлем Е.аралас құрмалас сөйлем 2. Сөйлем айтылу мақсаты мен интонациясына қарай нешеге бөлінеді? А. 5 В. 3 С. 2 D. 4 Е. 6 3. Сөйлем ішінде басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түсіп, белгілі сұраққа жауап бере алатын мағыналы сөздер не деп аталады? А. Сөз таптары D.сөз тіркесі В. сөйлем мүшелері Е. сөз формасы С. сөз 4. Сөйлем мүшелеріне жатпайтынын көрсетіңіз? А.бастауыш D. толықтауыш В. анықтауыш Е. сөз тіркесі С. баяндауыш 5. Сөйлемде айтылған қимыл-әрекеттің иесін білдіретін сөйлемнің тұрлаулы мүшесі? А. Баяндауыш D. анықтауыш В. бастауыш Е. пысықтауыш С. толықтауыш

Тест тапсырмалары

1.Бір ғана ойды білдіріп, бір ғана интонациямен айтылатын сөйлем не деп аталады?

А.құрмалас сөйлем

В. жай сөйлем

С.сабақтас құрмалас сөйлем

D.салалас құрмалас сөйлем

Е.аралас құрмалас сөйлем

2. Сөйлем айтылу мақсаты мен интонациясына қарай нешеге бөлінеді?

А. 5 В. 3 С. 2 D. 4 Е. 6

3. Сөйлем ішінде басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түсіп, белгілі сұраққа жауап бере алатын мағыналы сөздер не деп аталады?

А. Сөз таптары D.сөз тіркесі

В. сөйлем мүшелері Е. сөз формасы

С. сөз

4. Сөйлем мүшелеріне жатпайтынын көрсетіңіз?

А.бастауыш D. толықтауыш

В. анықтауыш Е. сөз тіркесі

С. баяндауыш

5. Сөйлемде айтылған қимыл-әрекеттің иесін білдіретін сөйлемнің тұрлаулы мүшесі?

А. Баяндауыш D. анықтауыш

В. бастауыш Е. пысықтауыш

С. толықтауыш


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 8 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Баяндауыш.

Автор: Давидова Перизат Осбановна

Дата: 04.02.2017

Номер свидетельства: 387549

Похожие файлы

object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(102) "урок на тему "Бастауыш пен баяндауыш арасында?ы сызы?ша" "
    ["seo_title"] => string(62) "urok-na-tiemu-bastauysh-pien-baiandauysh-arasyndag-y-syzyk-sha"
    ["file_id"] => string(6) "213987"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1432193777"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(19) "Баяндауыш "
    ["seo_title"] => string(11) "baiandauysh"
    ["file_id"] => string(6) "166201"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1422926556"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(110) "Презентация по казахскому языку на тему "Баяндауыш (глагол)" "
    ["seo_title"] => string(67) "priezientatsiia-po-kazakhskomu-iazyku-na-tiemu-baiandauysh-ghlaghol"
    ["file_id"] => string(6) "205962"
    ["category_seo"] => string(13) "vsemUchitelam"
    ["subcategory_seo"] => string(12) "meropriyatia"
    ["date"] => string(10) "1430063565"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(34) "Та?ырыбы Баяндауыш"
    ["seo_title"] => string(19) "takyrybybaiandauysh"
    ["file_id"] => string(6) "299832"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1456597001"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(95) "Презентация по казахскому языку на тему "Баяндауыш" "
    ["seo_title"] => string(58) "priezientatsiia-po-kazakhskomu-iazyku-na-tiemu-baiandauysh"
    ["file_id"] => string(6) "205964"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1430063764"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства