kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Лексика. Сөз бен мағына

Нажмите, чтобы узнать подробности

Разроботка содержит материалы пятого класса

Просмотр содержимого документа
«Лексика. Сөз бен мағына»

“ Қайнар” мектеп – гимназия” коммуналдық мемлекеттік мекемесі   Cабақтың тақырыбы: Сөз бен мағына Қазақ тілі 5 – сынып Пән мұғалімі: Ерғалиева Әлия

Қайнар” мектеп – гимназия” коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Cабақтың тақырыбы:

Сөз бен мағына

Қазақ тілі 5 – сынып

Пән мұғалімі: Ерғалиева Әлия

Сабақтың мақсаты: а) білімдік: сөз бен мағынаның бірлікте қолданылатынын аңғарту, сөздердің де топқа бөлінетін түсіндіру; ә) дамытушылық: ана тілінде өз ойларын көркем тілде жеткізе білу қабілеттерін дамыту, шығармашылық қабілетін жетілдіру; б) тәрбиелік: сөздердің табиғатын түсіне отырып, орынды қолдана білуге дағдыландыру, сауаттылық пен ұқыптылыққа тәрбиелеу. Күтілетін нәтиже:  сөз бен мағынаны қолдануды біледі, сөздерді топтарға бөлінетінін біліп, дұрыс пайдалана біледі

Сабақтың мақсаты:

а) білімдік: сөз бен мағынаның бірлікте қолданылатынын аңғарту, сөздердің де топқа бөлінетін түсіндіру;

ә) дамытушылық: ана тілінде өз ойларын көркем тілде жеткізе білу қабілеттерін дамыту, шығармашылық қабілетін жетілдіру;

б) тәрбиелік: сөздердің табиғатын түсіне отырып, орынды қолдана білуге дағдыландыру, сауаттылық пен ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже:

сөз бен мағынаны қолдануды біледі, сөздерді топтарға бөлінетінін біліп, дұрыс пайдалана біледі

Сабақ түрі: аралас сабақ Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, пікірлесу Пәнаралық байланыс: әдебиет Көрнекіліктер: интербелсенді тақта, кеспе қағаздар

Сабақ түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, пікірлесу

Пәнаралық байланыс: әдебиет

Көрнекіліктер: интербелсенді тақта, кеспе қағаздар

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі А) Сәлемдесу, сыныпты түгелдеу Ә) Сабаққа даярлықтарын тексеру Б) Топқа бөлу (оқушыларды мақал арқылы топтарға бөлем) Болар адам — он бесінде бас болар, Болмас адам — қырық бесінде жас болар.     Сыпайы, киімді киіп тоздырады,  Сараң, киімді жиып тоздырады .

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

А) Сәлемдесу, сыныпты түгелдеу

Ә) Сабаққа даярлықтарын тексеру

Б) Топқа бөлу (оқушыларды мақал арқылы топтарға бөлем)

Болар адам — он бесінде бас болар,

Болмас адам — қырық бесінде жас болар.

Сыпайы, киімді киіп тоздырады,

Сараң, киімді жиып тоздырады .

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау  Үй тапсырмасы жазылған дәптерлерін тексеру, талдау Оқулықтың 15-бетіндегі 28 – жаттығу орындалуын тексеру

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

Үй тапсырмасы жазылған дәптерлерін тексеру, талдау

Оқулықтың 15-бетіндегі 28 – жаттығу орындалуын тексеру

ІІІ. Жаңа сабақ А) Психологиялық дайындық Қазақ тілім – өз тілім, ана тілім, Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім. Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені Болашағым, бақытым, дара тілім.  (Ж. Молдағалиев)

ІІІ. Жаңа сабақ

А) Психологиялық дайындық

Қазақ тілім – өз тілім, ана тілім,

Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім.

Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені

Болашағым, бақытым, дара тілім.

(Ж. Молдағалиев)

Ә) Мағынаны тану Лексика – белгілі бір тілдегі сөздердің жиынтығы. Сөз – зат не құбылыс атауы. СӨЗ Заттық ұғым атауы Сындық ұғым атауы Ана, жұлдыз, аспан, өзен, гүл, жапырақ, адам, балапан, бақыт, тілек, қуаныш, анар, арман, жидек, топырақ Сандық ұғым атауы Ақ, қоңыр, көк, әдемі, жақсы, сыпайы, таза, ащы, кермек, жуас, жүйрік, таяз, лай, сары, шабан, алыс Қимыл іс-әрекет атауы Жеті, отыз, алты, мың, тоқсан, миллион,бесеу, жетпыс тоғыз, он төрт, қырық бесінші, жиырма тоғыз Жүр, бар, оқы, бер, жаз, айт, дайындал,көр, тынық, жүгір, еңбектен, отыр, жақында, түзет, ақылдас, ойлан

Ә) Мағынаны тану

Лексика – белгілі бір тілдегі сөздердің жиынтығы. Сөз – зат не құбылыс атауы.

СӨЗ

Заттық ұғым атауы

Сындық ұғым атауы

Ана, жұлдыз, аспан, өзен, гүл, жапырақ, адам, балапан, бақыт, тілек, қуаныш, анар, арман, жидек, топырақ

Сандық ұғым атауы

Ақ, қоңыр, көк, әдемі, жақсы, сыпайы, таза, ащы, кермек, жуас, жүйрік, таяз, лай, сары, шабан, алыс

Қимыл іс-әрекет атауы

Жеті, отыз, алты, мың, тоқсан, миллион,бесеу, жетпыс тоғыз, он төрт, қырық бесінші, жиырма тоғыз

Жүр, бар, оқы, бер, жаз, айт, дайындал,көр, тынық, жүгір, еңбектен, отыр, жақында, түзет, ақылдас, ойлан

Тапсырма. Сөздерді өз орнына қойыңдар. Сөйлем құрауға бізге қандай тілдік құрал беріліп тұр? Мөлдір, сулы, айналуы тиіс, Қазақстан, желекті, жасыл, өлкеге. «Қазақстан мөлдір, сулы, жасыл желекті өлкеге айналуы тиіс.» Н.Назарбаев .

Тапсырма. Сөздерді өз орнына қойыңдар. Сөйлем құрауға бізге қандай тілдік құрал беріліп тұр?

  • Мөлдір, сулы, айналуы тиіс, Қазақстан, желекті, жасыл, өлкеге.

«Қазақстан мөлдір, сулы, жасыл желекті өлкеге айналуы тиіс.» Н.Назарбаев .

- Ал олардан сөйлем шығару үшін қандай қасиетіне қарадық? - Мағына - Мағына – сөздің ішкі мазмұны - Алайда тіліміздегі барлық сөздердің мағынасы бар ма? - Жоқ - Олай болса, тіліміздегі сөздерді де топқа бөледі екенбіз.  Сөз Атауыш сөз Көмекші сөз Ұлт туралы Атамекен Одағай сөз үшін қарай Кең алақай пай-пай паһ

- Ал олардан сөйлем шығару үшін қандай қасиетіне қарадық?

- Мағына

- Мағына – сөздің ішкі мазмұны

- Алайда тіліміздегі барлық сөздердің мағынасы бар ма?

- Жоқ

- Олай болса, тіліміздегі сөздерді де топқа бөледі екенбіз.

Сөз

Атауыш сөз

Көмекші сөз

Ұлт

туралы

Атамекен

Одағай сөз

үшін қарай

Кең

алақай

пай-пай

паһ

Оқулықпен жұмыс 32-жаттығу. Мәтіннен бес сөз таңдап алып, олардың лексикалық мағыналарын анықтандар. 33-жаттығу. Мәтіннен тура мағынадағы сөздерді тауып жазындар. 35-жаттығу. Жасыл, әсемпаз, үйірсек сөздерінің құрамындағы дыбыстарды пайдалана отырып, әрқайсысы бойынша бірнеше мағыналы сөз құрандар. Кез келген дыбыстар тізбегі сөз бола ала ма?

Оқулықпен жұмыс

32-жаттығу. Мәтіннен бес сөз таңдап алып, олардың лексикалық мағыналарын анықтандар.

33-жаттығу. Мәтіннен тура мағынадағы сөздерді тауып жазындар.

35-жаттығу. Жасыл, әсемпаз, үйірсек сөздерінің құрамындағы дыбыстарды пайдалана отырып, әрқайсысы бойынша бірнеше мағыналы сөз құрандар. Кез келген дыбыстар тізбегі сөз бола ала ма?

Сергіту сәті.  Орнымыздан тұрайық, Алақанды созайық. Оңға қарай иіліп, Солға қарай иіліп, Бір отырып, бір тұрып, Сәл тынығып алайық.

Сергіту сәті.

Орнымыздан тұрайық,

Алақанды созайық.

Оңға қарай иіліп,

Солға қарай иіліп,

Бір отырып, бір тұрып,

Сәл тынығып алайық.

В) Деңгейлік тапсырмалармен жұмыс 1-тапсырма: Төмендегі тірек сөздерді пайдаланып, шағын мәтін құраңдар. Тірек сөздер: Қазақстан, болашақ ұрпақ, ел тізгіні, әлемдік көзқарас, қазақ халқы, тіл мәртебесі. 2-тапсырма: Сөйлемдегі асты сызылған сөзге фонетикалық талдау жасаңдар. Адамның ең үлкен бақыты – оның өмір сүрген әр күні .

В) Деңгейлік тапсырмалармен жұмыс

1-тапсырма: Төмендегі тірек сөздерді пайдаланып, шағын мәтін құраңдар.

Тірек сөздер: Қазақстан, болашақ ұрпақ, ел тізгіні, әлемдік көзқарас, қазақ халқы, тіл мәртебесі.

2-тапсырма: Сөйлемдегі асты сызылған сөзге фонетикалық талдау жасаңдар.

Адамның ең үлкен бақыты – оның өмір сүрген әр күні .

ІҮ. Сабақты бекіту. Лексика дегеніміз не? Сөз деген не? Сөздің мағынасы деген не? Тіліміздегі барлық сөздердің мағынасы бар ма? Сөз мағынасының қандай түрлері бар? Мағынасы қарама-қарсы, мағынасы жуық, дыбысталуы бірдей, мағынасы әр басқа сөздер.

ІҮ. Сабақты бекіту.

Лексика дегеніміз не?

Сөз деген не?

Сөздің мағынасы деген не?

Тіліміздегі барлық сөздердің мағынасы бар ма?

Сөз мағынасының қандай түрлері бар?

Мағынасы қарама-қарсы, мағынасы жуық, дыбысталуы бірдей, мағынасы әр басқа сөздер.

« Тез ойла, сөз ойла! » ойыны.  (мағынасы әртүрлі сөздер ойлау керек. Мысалы: алма тәтті, (Алма мектепте) кілт: үйдің кілті, кілт тоқтады.

« Тез ойла, сөз ойла! » ойыны.

(мағынасы әртүрлі сөздер ойлау керек. Мысалы: алма тәтті, (Алма мектепте) кілт: үйдің кілті, кілт тоқтады.

«Кім тапқыр?» ойыны. Мына сөздерді пайдаланып сөйлем құра. Сөйлемді мағынасын өзгерту үшін нені пайдаланамыз? Мысал келтір. 1 топқа: Ана, жұлдыз, аспан, өзен, гүл, жапырақ, адам, балапан, бақыт, тілек, қуаныш, анар, арман, жидек, топырақ 2 топқа: Ақ, қоңыр, көк, әдемі, жақсы, сыпайы, таза, ащы, кермек, жуас, жүйрік, таяз, лай, сары, шабан, алыс

«Кім тапқыр?» ойыны.

Мына сөздерді пайдаланып сөйлем құра. Сөйлемді мағынасын өзгерту үшін нені пайдаланамыз? Мысал келтір.

1 топқа: Ана, жұлдыз, аспан, өзен, гүл, жапырақ, адам, балапан, бақыт, тілек, қуаныш, анар, арман, жидек, топырақ

2 топқа: Ақ, қоңыр, көк, әдемі, жақсы, сыпайы, таза, ащы, кермек, жуас, жүйрік, таяз, лай, сары, шабан, алыс

Ана – өмір шуағы. Ана - баласына пана. Ана тілім – тағдырым.

Ана – өмір шуағы.

Ана - баласына пана.

Ана тілім – тағдырым.

Үйге тапсырма: № 34 – жаттығу

Үйге тапсырма:

34 – жаттығу


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 5 класс

Скачать
Лексика. Сөз бен мағына

Автор: Ергалиева Алия Хамзеевна

Дата: 25.01.2017

Номер свидетельства: 383675

Похожие файлы

object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(74) "?аза? тілі Та?ырыбы:Лексика.С?з бен ма?ына."
    ["seo_title"] => string(47) "k-azak-tili-tak-yryby-lieksika-soz-bien-mag-yna"
    ["file_id"] => string(6) "295539"
    ["category_seo"] => string(13) "vsemUchitelam"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1455820525"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(26) "Сөз бен мағына"
    ["seo_title"] => string(16) "soz_bien_mag_yna"
    ["file_id"] => string(6) "369858"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1481767697"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(70) "Казахский  язык. Лексика. С?з бен ма?ына"
    ["seo_title"] => string(42) "kazakhskii-iazyk-lieksika-soz-bien-mag-yna"
    ["file_id"] => string(6) "273812"
    ["category_seo"] => string(10) "literatura"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1452271724"
  }
}
object(ArrayObject)#873 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(29) "Лексиканы оқыту"
    ["seo_title"] => string(17) "lieksikany_ok_ytu"
    ["file_id"] => string(6) "396647"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1488298176"
  }
}
object(ArrayObject)#851 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(43) "?БТ-ге  дайынды? жоспары "
    ["seo_title"] => string(27) "u-bt-ghie-daiyndyk-zhospary"
    ["file_id"] => string(6) "215779"
    ["category_seo"] => string(13) "vsemUchitelam"
    ["subcategory_seo"] => string(12) "planirovanie"
    ["date"] => string(10) "1432795512"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства