Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу.

Математика

6 “а” сыныбы

Сабақтың тақырыбы:

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигі.

Маңғыстау облысы, Мұнайлы ауданы,

Қызылтөбе селосы,«№2 жалпы білім беру орта мектебі»ММ

Математика пәні мұғалімі:

Юсупова Гульнара Жеткизгеновна

Сабақтың моделі

І

Тақырыбы

ІІ

Мақсаты

VIІI

Бағалау

ІІІ

Өткенді

қайталау

ІІІ

Өткенді

қайталау

VIІ

Үй тапсыр-

масы

ІV

Жаңа сабақ

VI

Қорытын -

дылау

V

Ойын жаттығулар

Сабақ мақсаты:

• Оқушыларға берілген екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигін үйрету, екі айнымалысы бар сызықтық теңдеуде алған білімдерін пысықтау.
• Танымдық, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
• Өзара ынтымақтастыққа , қайырымдылыққа, жылдамдыққа, алғырлыққа баулу.

Графиктер

Сызықтық функция

Функция

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу

“ Функция” ауылы

Функцияның графигі деп координаталық жазықтықтағы абсциссалары аргументтің мәніне тең, ал ординаталары функцияның сәйкес мендеріне тең нүктелердің жиынын атайды.

“ Сызықтық функция” ауылы

y = kx + l сызықтық функциясының графигі түзу сызық болады.

Жаңа сабақ

Екі айнымалысы бар сызықтық

теңдеудің графигі.

“ Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу” ауылы

Координаталық жазықтықтағы координаталары екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің шешімдері болатын нүктелер жиыны осы теңдеудің графигі деп атады .

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигін сызуды үйренейік.

Ол үшін:

• Берілген ax+by=c екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигін салу үшін, алдымен у арқылы х өрнектеп аламыз;
• y=kx+l сызықтық функциясы шығады;
• х-ке қандай да бір мән беріп, оған сәйкес у-тің мәнін есептеп табу керек;
• Табылған шешімдерді координаталарына сәйкес координаталық жазықтықта белгілейміз;
• Пайда болған нүктелерді қоссақ, бізде екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигі шығады (түзу сызық).

1-мысал. х–2y=4 екі айнымалысы бар сызықтық теңдеуінің графигін салайық.

x–2y=4

• 2y=4–x

y=0,5x–2

x=0; y=-2;

x=4; y=0;

Егер ax+by=c теңдеуіндегі b=0; a≠0, және c≠0 болса, ax+0y=c немесе аx=c.

2 – мысал: 4х+0у=8, яғни 4х=8, х=2

Егер ax+by=c теңдеуіндегі а=0; b≠0, және c≠0 болса, 0x+by=c немесе by=c.

3 – мысал: 0х+3у=9, яғни 3y=9, y=3

ax+by=c екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің ең болмағанда бір айнымалысының коэффициенті нөлге тең болмаса, оның графигі түзу сызық болады.

Тақырыпты бекіту сұрақтары

• Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің ең болмағанда бір айнымалының коэффициенті нөлге тең болмаса, оның графигі қандай сызық болады?
• Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графигін қалай салады?
• у-тің коэффициенті (b=0) нөлге тең болғанда теңдеудің графигі қандай сызық?

Оқулықпен жұмыс

№ 1454. (ауызша).

1) А(3;0); 2) В(2;5); 3) С(-3;10); 4) D(-6;15) нүктесі 5x+3y=15 теңдеуінің графигіне тиісті ме?

№ 1455.

• 2х+у=5 теңдеуінің графигін салыңдар. Графиктен абсциссасы 2-ге тең нүктенің ординатасын табыңдар;
• х+3у=7 теңдеуінің графигін салыңдар. Графиктен ординатасы 1-ге тең нүктенің абсциссасын табыңдар.

№ 1456. 9.5 – суреттегі AB және CD түзулерін екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің графиктері ретінде қарастырып, олардың әр қайсысының теңдеуін жазыңдар.

Сергіту сәті

1

2

3

4

5

Үйге тапсырма:

№ 1453.

Назарларыңызға рахмет!

Ш Ы Ғ У

5-ке бөлгенде 4 қалдық қалатын, ал 3-ке бөлгенде 2 қалдық қалатын ең кіші натурал санды табыңдар.

2

3

4

5