kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Видеоуроки Олимпиады Подготовка к ЕГЭ

Талдай білген ұтады

Нажмите, чтобы узнать подробности

Болатова  Динара  Адильбековна

Қарағанды облысы

Қарқаралы ауданы

Ақжол ауылы

Әлібек Бүркітбаев атындағы №12 орта мектебінің

қазақ  тілі  мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

                                           

Талдай  білген  ұтады   

     Әдебиет сабақтарында ұсынылған көркем шығармамен алғашқы танысуда балалардың оның мазмұнында баяндалған оқиғалары мен кейіпкерлері жөнінде алған әсерлері, білімдері шамалы дәрежеде болады. Оқу материалын терең игерту мәтіннің идеялық-көркемдік жақтарын, образдар жүйесін жан-жақты талдау арқылы іске асырылады.Ал,талдау жұмыстарының нәтижелі болуы оқушының шығарма табиғатын құрайтын әдеби-теориялық ұғымдардан түсінігі болып, соларды сабақта қолдана білуіне байланысты.

   Орта мектеп бағдарламасында әдеби-теориялық ұғымдарды оқытуға  арнайы сағат бөлінбегенмен әрбір шығарманы оқып, талдауда  сюжеті мен кейіпкерлерінің суреттелуін сөз еткенде теориялық мәселелерден аттап кету мүмкін емес.Керісінше, шығарманың тақырыбы мен тәрбиелік мәнін жан-жақты ашып жеткізу балалардың әдеби-теориялық біліміне сүйенген жағдайда ғана нәтижелі болмақ.Оқушылардың әр сыныпта меңгерулеріне тиісті теориялық ұғымдардың бірталайы  бағдарлама мен оқулықтарда арнайы көрсетіледі.              Мәселен,эпитет,теңеу,әдеби кейіпкер т.б түсініктер.

      Оқыту үрдісінде теориялық білім шығарманы талдаумен ұштастырылып беріледі және көлемі,түрі оқушылардың жас ерекшелігімен байланыстырыла,жүйелі түрде, жеңілден күрделіге қарай алынады.          

      Әдебиет сабақтарында оқылатын көркем шығармадағы автордың ойын жеткізетін элементтердің бірі - кейіпкер бейнесі.Оның іс- әрекеті, мінез – құлқы, көзқарасы  әр түрлі  оқиғалар арқылы, басқа кейіпкерлермен қарым-қатынасынан айқындалады. Шығарманың мазмұнымен танысқанда  кейіпкердің барлық қыры мен сырын толық біле алмайды. Сондықтан көркем мәтінге талдау жұмысы жүргізіледі. Ғылыми әдістеме, іс тәжірибесінде талдау жұмыстарын жүргізудің белгілі бір түрде қалыптасқан реті, жолы бар деуге болмайды. Көркем шығарманы қарастырғанда бірнеше психологиялық, педагогикалық жағдайларды ескеруіміз қажет.Сабақ барысында жүргізілетін жұмыс түрлері көркем шығарманың жанрлық, композициялық, поэтикалық ерекшеліктеріне байланысты.Осындай жағдайларда автордың кейіпкер бейнесін сомдау әдісі де талдаудың негізі болуы мүмкін.

    Көркем шығарманы меңгеру екі кезеңде іске асырылады.

    Бірінші, оқушы шығарма мазмұнымен танысып белгілі бір дәрежеде әсер алса,

   Екінші,   сол әсерін кейіпкер бейнесі мен оқиғаларды талдау арқылы тереңдей түсіп, автордың ойын ұғынып түсінуге тырысады. Бірақ әрқашанда мұғалімнің іс-әрекеті оқушының кейіпкер бейнесін дұрыс қабылдауын, мәтінмен белсенді жұмыстар орындап, мұғалім түсіндірген бағытпен өз бетінше ізденіп түйін шығара білуін көздейді.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

     Әңгіме тақырыбының сыры жөнінде толыққанды пікір айта алады, өзіндік ойлау қабілеті ұшталып,мәтінмен жұмыс істеуге машықтанады, ойын жинақтап нық жеткізуге,терең талдауға үйренеді.

     Талдау жұмысының дұрыс жолға қойылуы оқушының көркем мәтінді берілген мерзімде оқуына,қызыға қабылдауына да байланысты болмақ.

Просмотр содержимого документа
«Талдай білген ұтады»


Болатова Динара Адильбековна

Қарағанды облысы

Қарқаралы ауданы

Ақжол ауылы

Әлібек Бүркітбаев атындағы №12 орта мектебінің

қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Талдай білген ұтады

Әдебиет сабақтарында ұсынылған көркем шығармамен алғашқы танысуда балалардың оның мазмұнында баяндалған оқиғалары мен кейіпкерлері жөнінде алған әсерлері, білімдері шамалы дәрежеде болады. Оқу материалын терең игерту мәтіннің идеялық-көркемдік жақтарын, образдар жүйесін жан-жақты талдау арқылы іске асырылады.Ал,талдау жұмыстарының нәтижелі болуы оқушының шығарма табиғатын құрайтын әдеби-теориялық ұғымдардан түсінігі болып, соларды сабақта қолдана білуіне байланысты.

Орта мектеп бағдарламасында әдеби-теориялық ұғымдарды оқытуға арнайы сағат бөлінбегенмен әрбір шығарманы оқып, талдауда сюжеті мен кейіпкерлерінің суреттелуін сөз еткенде теориялық мәселелерден аттап кету мүмкін емес.Керісінше, шығарманың тақырыбы мен тәрбиелік мәнін жан-жақты ашып жеткізу балалардың әдеби-теориялық біліміне сүйенген жағдайда ғана нәтижелі болмақ.Оқушылардың әр сыныпта меңгерулеріне тиісті теориялық ұғымдардың бірталайы бағдарлама мен оқулықтарда арнайы көрсетіледі. Мәселен,эпитет,теңеу,әдеби кейіпкер т.б түсініктер.

Оқыту үрдісінде теориялық білім шығарманы талдаумен ұштастырылып беріледі және көлемі,түрі оқушылардың жас ерекшелігімен байланыстырыла ,жүйелі түрде, жеңілден күрделіге қарай алынады.

Әдебиет сабақтарында оқылатын көркем шығармадағы автордың ойын жеткізетін элементтердің бірі - кейіпкер бейнесі.Оның іс- әрекеті , мінез – құлқы , көзқарасы әр түрлі оқиғалар арқылы , басқа кейіпкерлермен қарым-қатынасынан айқындалады. Шығарманың мазмұнымен танысқанда кейіпкердің барлық қыры мен сырын толық біле алмайды. Сондықтан көркем мәтінге талдау жұмысы жүргізіледі. Ғылыми әдістеме, іс тәжірибесінде талдау жұмыстарын жүргізудің белгілі бір түрде қалыптасқан реті, жолы бар деуге болмайды. Көркем шығарманы қарастырғанда бірнеше психологиялық, педагогикалық жағдайларды ескеруіміз қажет.Сабақ барысында жүргізілетін жұмыс түрлері көркем шығарманың жанрлық, композициялық, поэтикалық ерекшеліктеріне байланысты.Осындай жағдайларда автордың кейіпкер бейнесін сомдау әдісі де талдаудың негізі болуы мүмкін.

Көркем шығарманы меңгеру екі кезеңде іске асырылады.

Бірінші, оқушы шығарма мазмұнымен танысып белгілі бір дәрежеде әсер алса,

Екінші , сол әсерін кейіпкер бейнесі мен оқиғаларды талдау арқылы тереңдей түсіп, автордың ойын ұғынып түсінуге тырысады. Бірақ әрқашанда мұғалімнің іс-әрекеті оқушының кейіпкер бейнесін дұрыс қабылдауын, мәтінмен белсенді жұмыстар орындап, мұғалім түсіндірген бағытпен өз бетінше ізденіп түйін шығара білуін көздейді.

Әңгіме тақырыбының сыры жөнінде толыққанды пікір айта алады, өзіндік ойлау қабілеті ұшталып,мәтінмен жұмыс істеуге машықтанады, ойын жинақтап нық жеткізуге,терең талдауға үйренеді.

Талдау жұмысының дұрыс жолға қойылуы оқушының көркем мәтінді берілген мерзімде оқуына,қызыға қабылдауына да байланысты болмақ.






Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Литература

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс

Скачать
Талдай білген ұтады

Автор: Болатова Динара Адильбековна

Дата: 10.04.2018

Номер свидетельства: 465735

Похожие файлы

object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(36) "Талдай білген ұтады"
    ["seo_title"] => string(22) "taldai_bilghien_u_tady"
    ["file_id"] => string(6) "464684"
    ["category_seo"] => string(10) "literatura"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1522675532"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(124) "Белгісіз  ?осыл?ышты  табу?а берілген есепті те?деуді? к?мегімен шешу."
    ["seo_title"] => string(87) "bielghisiz-k-osylg-yshty-tabug-a-bierilghien-iesiepti-tien-dieudin-komieghimien-shieshu"
    ["file_id"] => string(6) "284386"
    ["category_seo"] => string(10) "matematika"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1453975853"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(180) "Кіріспе. Физикалы? география – Жер таби?аты жайында?ы ?ылым. Жер туралы м?ліметтер ?алай жина?талды? "
    ["seo_title"] => string(113) "kirispie-fizikalyk-ghieoghrafiia-zhier-tabig-aty-zhaiyndag-y-g-ylym-zhier-turaly-m-limiettier-k-alai-zhinak-taldy"
    ["file_id"] => string(6) "166899"
    ["category_seo"] => string(10) "geografiya"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1423023434"
  }
}
object(ArrayObject)#883 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(55) "Физика – табиғат туралы ғылым"
    ["seo_title"] => string(31) "fizika_tabig_at_turaly_g_ylym_2"
    ["file_id"] => string(6) "458251"
    ["category_seo"] => string(6) "fizika"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1518982515"
  }
}
object(ArrayObject)#861 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(92) "242*4 ж?не 968:4 т?ріндегі жазбаша к?бейту ж?не б?луге ?МЖ"
    ["seo_title"] => string(58) "2424zhnie9684turindieghizhazbashakobieituzhniebolughiekmzh"
    ["file_id"] => string(6) "318549"
    ["category_seo"] => string(16) "nachalniyeKlassi"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1460615712"
  }
}

ПОЛУЧИТЕ БЕСПЛАТНО!!!
Личный сайт учителя
Получите в подарок сайт учителя


Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства