Саба?ты? та?ырыбы: Шешен.Шешенге ?ойылатын талаптар
Саба?ты? ма?саты:
а) Білімділік: Шешендікті? ?лы ?нер екендігін паш ету,адам бойында?ы талант,тере? білім,?алыптас?ан да?дыны? болуы - шешен болу?а итермелейтінін, о?ушыларды? шешенге артылар жауапкершілік пен ?ойылатын талапты? мол екенін т?сіндіру;
?)Т?рбиелік: Шешен.Шешенге ?ойылатын талаптарды ?мірде д?рыс ж?йелі ?олдану, о?ушыларды тап?ыр болу?а итермелейтін оларды? бойында?ы дарындылы?ын аша т?су, жиын, топтарда д?л, на?ты, шебер с?йлеуге саба? барысында шы?армашылы? ?абілет к?рсетуге ша?ыру, б?гінгі саба?та игергендерін ?мірде ?олдану, шы?армашыл т?л?а ?алыптастыру;
б) Дамытушылы?: Ора? тілді, от ауызды шешендерді? ?нерін д?ріптеу, ой ?ш?ырлы?ын шы?дау, с?здік ?орын дамыту;
Саба?ты? ба?дарламасы: “Сын т?р?ысынан ойлауды дамыту”
?діс-т?сілдер: “Ойлан, ж?птас, орта?а сал”, автор орынды?ы т.б.
Ж?мыс т?рі: Жеке,ж?пты?, топты?
П?наралы? байланыс: ?аза? ?дебиеті
Саба? т?рі: Саяхат саба?
Саба? типі: Жа?а білім беру
?ажетті ??ралдар: о?улы?тар, м?тін, саяхат картасы,ба?алау пара?ы
Саба? барысы
I.?йымдастыру кезе?і:
а) Саба?ты? ?раны:
?зі? ойлан, ?зі? тап, ?зі? ізден,
Деген а?ыл о?имын к?зі?ізден.
Талай ?аза? келеді с?з алдырмай,
К?кжалды?ты ?йрендім ?зі?ізден.
?. Мырза-?лі
?) М??алімні? баяндауы:
Саба? 2 топ?а б?ліне отырып ж?ргізіледі:
I топ “А?тайла? шешен”
II топ “Жиренше шешен”
Алдымен саба? бойына ж?ріп отыратын саяхат картасымен таныс болайы?. (саяхат жоспарымен таныстыру)
І. ?ызы?ушылы?ын ояту. « Кім шапша??»
1)?й тапсырмасын пысы?тау. Тест тапсырмасы
1.Шешендікті білім ж?йесіні? бір б?лімі ретінде тану, оны ?мір танымыны? бір амалы ретінде ?арау ?ай д?уірден бастал?ан?
а) Ке?естік д?уір; в) антикалы? д?уір; с) ?ола д?уірі:
2. Шешендік ?нер туралы жазыл?ан “Риторика” е?бегіні? авторы?
а) Сократ; в) Цицерон; с) Аристотель ;
3. Жеке адам тол?анысы ар?ылы с?з иесіні? с?йлеу шеберлігі к?рінетін шешендікті? т?рі?
а)диалогтік в) монологтік с) полилогтік
4. Мектептегі, жо?ары о?у орындарында?ы д?ріс шешендік с?зді? ?ай тегінен к?рінеді?
а) ?леуметтік-т?рмысты?; в) ?леуметтік-саяси; с) академиялы? шешендік;
5. С?ра? т?рінде берілген белгілі бір фраза?а жина?тал?ан межелі ?сыныстар т?йіні.
а) метафора, в) те?еу; с) риторикалы? с?рау;
6. ?міріні? со??ы кездерінде “Ликей” деп атал?ан жекеменшік мектеп аш?ан ??лама.
а) Сократ; в) Платон; с) Аристотель ;
7. Шешендік с?зді? эмоционалды? ?серлілігін арттыра т?сетін риторикалы? т?л?аларды? бірі-
а) Пейзаж; в) Фигура; с) Градация (дамыту);
8. Софистерге ?арсы ба?ыт ?станушылар
а) Сократ пен Платон; в) цицерон мен Аристотель;
с) Протагор мен Квинтилиан;
9. “Шешен с?з” ??ымын термин ретінде ал?аш ?олданушы, зерттеп, зерделеуші ?алым?
а) Ш.Уалиханов; в) А.Байт?рсынов; с) М.?уезов;
10. Шешендік с?здер айтылатын орнына, мазм?нына ж?не айтылу ма?сатына ?арай неше текке б?лінеді?
а) 3; в) 4; с) 5;
2) Саяхат картасымен таныстыру
Шешендерді? ?аны?пыз атына біз,
Астарында сан т?рлі жатыр а?ыз.
“Шешендер еліне” б?рі?ізді,
Саяхаттап ?айту?а ша?ырамыз.
ІІ. Ма?ынаны тану. Жа?а саба?ты т?сіндіру
?аза? тіліні? т?сіндірме с?здігінде Шешен –ділмар, тап?ыр, ресми жиындарда шы?ып с?йлеуші (оратор) деген ??ымды білдіреді.
Шешенге ?ойылатын талаптар: 1.Тілдік ?абілеттілік 2.Білімділік 3.Шыншылды? 4.С?йлейтін м?селесін аны?тай білуі 5.Жина?ылы? 6.А??арымпазды?
Шешенні? таби?и ?асиеті: ?ткір ой, ?алыпты тыныс, жа?ымды дауыс,жады, жина?ылы?, с?йкімді келбет, таби?и ?абілет.
1.Мектеп аялдамасы Топпен ж?мыс М?тін-с?ра?
І топ. Бірде ?з Ж?нібек ханбилерінен: «Жігітке жа?сы болу ?шін не керек?»-деп с?райды. Сонда олар не деп жауап берген екен?
(Жігітке бірінші білім, екінші ?ылым, ?шінші ??ым, сосын отты ж?рек, батыл тіл керек)
ІІ топ А.??нанбаев: К?ллі адам баласын ?ор ?ылатын ?ш н?рсе бар. Сонан ?ашпа? керек деген екен. Ол ?андай н?рселер?
(?уелі-наданды?, екінші-еріншектік, ?шіншісі-з?лымды?)
2. «Зымыран с?ра?-жылдам жауап» аялдамасы
?р топ?а 10 с?ра? ?ойылады.
3. «К?п ойлан, аз с?йле» аялдамасы
О?улы?пен ж?мыс І топ 136-тапсырма
А)м?тінді о?ып,т?сінігін айту
Б) «Батырсын?ан жігітті жау келгенде сына, шешенсінген жігітті дау келгенде сына» (ма?ынасын ашу)
С)Та?тамен ж?мыс Венн диаграммасы
Шешен мен актер (айырмашылы?ы,??састы?ы)
Д)Съезд, сессия с?здеріне лексикалы? талдау
ІІ топ 137-тапсырма
А)м?тінді о?ып,т?сінігін айту
Б)Топтастыру Демосфенні? бойында?ы ?асиеттер
С)Демосфенні? с?зі шешендікті? ?ай т?ріне жатады? (аны?тамасы, т?рлері)
Д) Демосфенні? шешендік ?нері ?зіні? шыр?ау шегіне жеткен. (С?йлемге синтаксистік талдау жасау)
ІІІ. Тол?аныс 4. «Шешендер елі» аялдамасы Автор орынды?ы.
І топ?а “Біз келешегімізге сенеміз”
I I топ?а “Ма?танам ?аза? болып ту?аныма”
(3-5 минут тол?ау)
Саба?ты ?орытындылау. М??алім с?зі:
Шешендікті? с?ні жо?,
С?зіне с?ттей ел ?йып,
?олты?ына ел сыйып,
Басына ба?ыт ?онбаса
Шешендік ?нерді д?ріптеу - міндетіміз
?йге тапсырма беру
139-тапсырма. А.??нанбаевты? отыз екінші ?ара с?зін о?ып, т?жырым жасау;
Ба?алау. (ба?алау пара?ы ар?ылы)
