Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей
П?ні: Сызу
Саба? та?ырыбы: Геометриялы? денелерді? проекциялары.
Саба?ты? ма?саты: Геометриялы? денелерді? проекцияларын сызу ??ралдары ар?ылы салып ?йрену
а) Білімділік: О?ушыларды? таным ?абілетін, логикалы? ойлау ?абілетін дамыту, о?ушыларды детальдарды кескіндеп, бейнелеуге ?йрету.
?) Дамытушылы?: Детальдарды? к?рделілігіне ?арай сызбаларын сызу, ?ажетті ?лшемдерін т?сіруге ?йрету.
б) Т?рбиелілік: Сызбаларды сауатты сызып, топпен ж?мыс жасап, бір-бірін ты?дай білуге ?йрету, м?дениетті болу?а т?рбиелеу.
Саба?ты? к?рнекілігі: Компютер, сергіту с?ті «К??ілді к?н»,А4 пішіміндегі ?а?аз, ?арындаштар, сыз?ыш, ?шіргіш, ше?берсызар ж?не та?ы бас?а.
Саба? ?бісі: С?здік,к?ркемдік,практикалы?.
Саба? типі: Аралас саба?.
Саба?ты? ?ту барысы:
Саба?ты? барысы:
1.?йымдастыру кезе?і.
а)О?ушыларды т?гендеу, сергіту с?ті «К??ілді к?н»жасау ар?ылы саба?а бейімдеу.
2.?йге берілген тапсырманы тексеру.
а) Графикалы? ж?мыс №8
3.Білімді жан жа?ты тексеру
А)?андай геометриялы? денелерді білесіндерме?
Б) Цилиндр,Конус,Шар ережесін айтындар?
4. Жа?а білімді ме?геру кезе?і
Цилиндр. Цилиндр туралы жо?ары да айтыл?ан. Математика курсында цилиндрді тік т?ртб?рыш ?зіні? бір ?абыр?асынан айнал?анда шы?атын айналу денесі деп т?сіндіреді. Тік т?ртб?рышты? ?оз?алмайтын ?абыр?асын цилиндрді? осі деп атайды, ал о?ан ?арама-?арсы ?абыр?асы – жасаушысы. Жасаушысы цилиндрді? б?йір бетін ж?не ?ал?ан екі ?абыр?асы цилиндрді? табандары болатын бірдей екі д??гелекті сызып шы?ады. 72-суретте горизонталь проекциялар жазы?ты?ында т?р?ан цилиндрді? сызбасы ж?не тікб?рышты изометриясы сызыл?ан. Цилиндрді? фронталь ж?не профиль проекциялары – те? тік т?ртб?рыштар, ал горизонталь проекциясы ше?бер болатынын к?реміз. Айналу цилиндріні? осі табан жазы?ты?тарына перпендикуляр. Цилиндрді? бетінде жататын оны? осіне параллель кесінді ж?ргізуге болады. 72-суретте осындай кесінділерді? бірі АВ к?рсетілген. Осындай кесіндіні, мысалы, АВ кесіндісін, цилиндрді? жасаушысы деп атайды. Оны? себебі АВ кесіндісін осьтен айналдырса, онда ол кесінді цилиндрді? б?йір бетін жасайды. Цилиндр ді картоннан жасап алу?а болады. Ол ?шін оны? жаймасын салу керек. 72, б-суретте цилиндр бетіні? жаймасы келтірілген. Жайма тікт?ртб?рыштан ж?не екі д??гелектен т?рады. Д??гелектер – цилиндрді? табандары, ал тікт?ртб?рыш – оны? б?йір бетіні? жаймасы. Тікт?ртб?рышты? биіктігі цилиндрді? биіктігіне те?, ал ?зынды?ы оны? табанында?ы д??гелек
ше?беріні? ?зынды?ына те?. Ше?берді? ?зынды?ы с болсын, ал диаметрі d болсын. Оларды? ?атынасын гректі?p ("пи" деп о?ылады) ?рпімен белгілейді. Сонда Осыдан с =, ал p 3,14. Жо?арыда ?арастырыл?ан цилиндрді тік цилиндр дейді. Жасаушылары табан жазы?ты?тарына к?лбеу болатын цилиндрді к?лбеу цилиндр деп атайды. К?лбеу цилиндрді? табандарында?ы д??гелектерді? центрлерін ?осатын т?зу (цилиндрді? осі) оны? табан жазык?ты?тарына перпендикуляр болмайтынды?ын бай?ау ?иын емес. К?лбеу цилиндрді? сызбасы 73-суретте к?рсетілген.
Конус. Тікб?рышты ?шб?рышты катеттеріні? біреуінен айналдыр?анда шы?атын айналу денесін конус дейді. Тікб?рышты ?шб?рышты? ?оз?алмайтын катеті конусты? осі, гипотенуза – жасаушысы деп аталады, ал екінші катет конусты? табаны болатын д??гелекті жасайды. 74, а-суретте айналу конусыны? сызбасы, ал 74, ?-суретте аксонометриясы кескінделген. S н?ктесі конусты? т?бесі деп аталады. Сонда конусты? фронталь ж?не профиль проекциялары те?б?йірлі ?шб?рыштар, ал горизонталь проекциясы табанына те? д??гелек болады. Конусты? т?бесіp2 жазы?ты?ына ?зіні? горизонталь проекциясы болатын д??гелекті? центріне проекцияланады. Конусты? аксонометриясын салу ?шін аксонометриялы? осьтер ж?ргізіп, табаныны? центрі – О' н?ктесі координаталары бойынша салынады. Одан кейін конусты? табанында?ы ше?берді? кескіні болатын сопа?ша сызылады. Конус т?бесіні? аксонометриясы – S' н?ктесі координаталары бойынша салынады. S' н?ктесінен сопа?ша?а жанамалар ж?ргізіледі (74, ?-сурет). Конусты картоннан жасау ?шін, оны? бетіні? жаймасын салуды ?арастырайы? (74, б-сурет). ?алауымызша S0 н?ктесін алып, центрі осы S0 н?ктесі болатын, радиусы конус жасаушысыны? ?зынды?ына те? ше?бер до?асын ж?ргіземіз. До?аны? бір ?шын А0 деп белгілейік. До?аны? бойына А0 н?ктесінен бастап ше?берді? (конусты? табанында?ы) ?зынды?ын салу керек. Б?л арада жуы?тап салу ?дісін пайдалан?ан тиімді. Ше?берді те? 12 б?лікке (одан да к?п те? б?ліктерге) б?леді. А2В2 – ше?берді? 1/12 б?лігі болсын. А2В2 кесіндісін ?лшеуішпен (ше?берсызармен) ?лшеп алып, до?аны? бойына А0 н?ктесінен бастап 12 рет саламыз. Е? со??ы н?ктені ж?не А0 н?ктесін S0 н?ктесімен кесінді ар?ылы ?осамыз. Сонда конусты? б?йір бетіні? жаймасы шы?ады. Оны? толы? бетіні? жаймасын алу ?шін б?йір бетіні? жаймасына та?ап конусты? табанын салса болады. Егер т?бесі мен табаныны? центрін ?осатын т?зу оны? табанына перпендикуляр болмаса, конусты к?лбеу конус дейді. К?лбеу конусты? мысалы 75-суретте келтірілген.
Шар. Д??гелекті диаметрлеріні? біреуінен айналдыр?анда пайда болатын денені шар деп атайды. Шарды? бетін сфера дейді, оны? проекциялары ?зара те? ше?берлер болады (76-сурет).
5. Жа?а білімді бекіту кезе?і
Жатты?у
1. Табан ?ырыны? ?зынды?ы 30 мм, биіктігі 50 мм т?ртб?рышты д?рыс пирамиданы? сызбасын ?ш проекцияда салып к?рсет. Оны? ?и?ашб?рышты фронталь диметриясын т?р?ыз.
2. Табанына сырттай сызыл?ан ше?берді? диаметрі 60 мм, биіктігі 40 мм д?рыс бесб?рышты призманы? фронталь, горизонталь ж?не профиль проекцияларын салып, тікб?рышты изометриясын т?р?ыз.
6.?йге тапсырма беру: Табаны фронталь проекциялар жазы?ты?ында жат?ан диаметрі 50 мм, биіктігі 40 мм цилиндрді? (конусты?) ?ш проекциясын ж?не фронталь ?и?ашб?рышты диметриясын сал.
* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт