Как тратить минимум сил на подготовку и
проведение уроков?
Как быстро и объективно проверять
знания учащихся?
Как сделать изучение нового материала
максимально понятным?
Как избавить себя от подбора заданий и
их проверки после уроков?
Как наладить дисциплину на своих
уроках?
Как получить возможность работать
творчески?
Просмотр содержимого документа
«Теоретические и практические основы обучения музыке детей дошкольного возраста»
MAKTABGACHA TA'LIM VA MUSIQA PEDAGOGIKASI
Maktabgacha yoshdagi bolalarni musiqaga o'rgatishning nazariy va amaliy asoslari
Bolalarda musiqiy eshitish, ritm tuyg'usi va ijodiy qobiliyatlarni shakllantirish usullari
Tayyorladi: Abdramanova Dilbar
Prezentatsiya rejasi
Maktabgacha yoshdagi bolalar musiqa ta'limining asosiy yo'nalishlari
02
Yosh xususiyatlariga ko'ra musiqiy rivojlanish
Maktabgacha davrda musiqa tarbiyasining ahamiyati
3–4, 4–5 va 5–7 yoshli bolalarning musiqani idrok etish darajalari
Bolaning aqliy, hissiy va estetik rivojlanishida musiqaning o'rni
02
01
O'yin texnologiyalari va innovatsion metodlar
Musiqa mashg'ulotlarining asosiy faoliyat turlari
Karl Orff, Zoltán Kodály tizimlari hamda didaktik musiqiy o'yinlar
Musiqa tinglash, qo'shiq kuylash, musiqiy-ritmik harakatlar va cholg'ular
03
04
Milliy folklor va bolalar qo'shiqlarining tarbiyaviy roli
Xulosa va amaliy tavsiyalar
O'zbek va qoraqalpoq bolalar folklori orqali milliy qadriyatlarni singdirish
Musiqa rahbari va ota-onalar hamkorligini tashkil etish
05
06
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
Maktabgacha davrda musiqa tarbiyasining ahamiyati
Nima uchun bolalarni erta yoshdan musiqaga o'rgatish muhim?
03
Estetik va hissiy tarbiya
Jismoniy va ijtimoiy ko'nikma
Intellektual va nutq rivoji
• Musiqiy-ritmik harakatlar qomat va koordinatsiyani to'g'rilaydi.
• Musiqiy ritm va ohang miyaning ikkala yarim shari faoliyatini faollashtiradi.
• Go'zallikni his qilish va san'atga mehr uyg'otadi.
• Qo'shiq matnlarini yodlash orqali xotira va diqqat mustahkamlanadi.
• Bolaning ichki kechinmalari va ijobiy emotsiyalarini boyitadi.
• Nafas olish tizimi va ovoz apparati chiniqadi.
• Talaffuz aniqligi, so'z boyligi va ravon nutq shakllanadi.
• Musiqiy asar kayfiyatini (quvnoq, mayin, tantanavor) farqlashni o'rgatadi.
• Jamoaviy qo'shiq va raqslar muloqot madaniyatini oshiradi.
• Badiiy did va madaniy dunyoqarash poydevorini yaratadi.
• Mantiqiy fikrlash va tasavvur doirasi kengayadi.
• O'ziga ishonch va sahna madaniyati shakllanadi.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
Yosh guruhlari bo'yicha musiqiy rivojlanish xususiyatlari
Har bir yosh bosqichida bolaning musiqiy idrok imkoniyatlari
04
5–7 YOSH
4–5 YOSH
3–4 YOSH
Kichik guruh
Katta va tayyorlov guruhi
O'rta guruh
▸ Musiqaning umumiy xarakterini (sho'x yoki sokin) ajrata oladi.
▸ Musiqa janrlarini (marsh, raqs, alla) mustaqil farqlaydi.
▸ Tovushlarning baland-pastligi va temp (tez-sekin) o'zgarishini sezadi.
▸ Sof intonatsiya bilan yakka va jamoa bo'lib kuylash malakasi shakllanadi.
▸ Qo'shiqni tabiiy ovozda, so'zlarni aniq talaffuz qilib ayta boshlaydi.
▸ Qisqa, oddiy diapazonli qo'shiqlarga jo'r bo'lib kuylaydi.
▸ Bolalar cholg'u asboblarida (doira, qo'ng'iroqcha, metallofon) ritm chaladi.
▸ Musiqa ostida oddiy harakatlar (chapak chalish, oyoq tepish) bajaradi.
▸ Ansambl bo'lib cholg'u chalish va murakkabroq raqs elementlarini bajaradi.
▸ Musiqiy obrazlarni harakat va mimika orqali ifodalay oladi.
▸ Diqqat barqarorligi qisqa (10–15 daqiqa), o'yin shakli ustun.
▸ Mustaqil ijodiy improvizatsiya va musiqiy savod elementlarini o'zlashtiradi.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
Musiqa mashg'ulotlarining 4 ta asosiy faoliyat turi
Maktabgacha ta'lim tashkilotlarida kompleks yondashuv
05
2. Qo'shiq kuylash
1. Musiqa tinglash
Bolalarda diqqat bilan eshitish madaniyati, mumtoz va milliy kuylarni idrok etish, asar kayfiyati hamda mazmunini tushunish ko'nikmasini rivojlantiradi.
Musiqiy eshitish, toza intonatsiya, to'g'ri nafas olish, diksiya va jamoa bo'lib uyg'un kuylash malakasini shakllantiruvchi asosiy vosita.
3. Musiqiy-ritmik harakatlar
4. Bolalar cholg'ularida chalish
Musiqa sur'ati va xarakteriga mos ravishda o'yinlar, marsh yurishlari va milliy raqs elementlarini bajarish orqali plastikani oshiradi.
Doira, qoshiq, qo'ng'iroqcha, metallofon va ksilofon kabi cholg'ularda ritmik jo'r bo'lish bolalarning ijodiy qiziqishini kuchaytiradi.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
O'yin texnologiyalari va jahon tajribasi
Bolalarni musiqaga qiziqtirishning samarali pedagogik metodlari
06
Karl Orff «Elementar musiqiy tarbiya» tizimi
So'z, musiqa va harakat birligi: bolalar tana perkussiyasi (chapak, chertish) va oddiy zarbli cholg'ular orqali musiqani o'zlari yaratadilar.
Zoltán Kodály metodikasi
Xalq qo'shiqlari va qo'l ishoralari (relativ solmizatsiya) yordamida bolalarda ichki musiqiy eshitishni tabiiy rivojlantirish.
Musiqiy-didaktik o'yinlar
«Kimning ovozi?», «Quvnoq va g'amgin», «Ritmni takrorla» kabi o'yinlar orqali murakkab musiqiy tushunchalarni oson o'rgatish.
Izoh: Muntazam musiqiy mashg'ulotlarda qatnashgan 5–6 yoshli bolalarda asosiy kognitiv va ijodiy ko'rsatkichlarning o'sish darajasi.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
Milliy folklor va bolalar qo'shiqlarining tarbiyaviy roli
Ona allasidan bolalar folklorigacha bo'lgan ma'naviy meros
07
Bolalar folklorining asosiy janrlari
Milliy musiqa orqali qadriyatlarni singdirish
• O'zbek va qoraqalpoq xalq kuylari orqali ona yurtga hurmat tuyg'usini shakllantirish.
• Alla va erkalama qo'shiqlar — bolada mehr-muhabbat va xotirjamlik uyg'otadi.
• Milliy cholg'ular (doira, dutor, rubob, qo'biz) ovozi bilan bolalarni tanishtirish.
• Sanamalar va tez aytishlar — nutq ravonligi va ritmik sezgirlikni oshiradi.
• Mavsumiy va marosim qo'shiqlari («Boychechak», «Laylak keldi») — tabiatni sevishga o'rgatadi.
• Baxshichilik va dostonchilik an'analariga xos qahramonlik ohanglarini sodda shaklda yetkazish.
• O'yin qo'shiqlari («Oq terakmi, ko'k terak») — jamoaviylik va chaqqonlikni tarbiyalaydi.
• Milliy bayramlar (Navro'z, Mustaqillik) ssenariylarida bolalar ijodiyotini namoyish etish.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
Xulosa va amaliy tavsiyalar
Samarali musiqiy ta'limni tashkil etish uchun muhim qadamlar
08
Xulosa: Maktabgacha yoshda to'g'ri tashkil etilgan musiqa mashg'ulotlari har bir bolani professional musiqachi qilishni emas, balki har tomonlama barkamol, nozik didli, ijodkor va ma'naviy boy shaxsni tarbiyalashni maqsad qiladi.
Ota-onalar uchun tavsiyalar
Musiqa rahbarlari uchun tavsiyalar
• Uyda bolalar uchun sifatli, yoshiga mos musiqalar va allalar qo'yib berish.
• Mashg'ulotlarni o'yin va ertak syujetlari asosida qiziqarli tashkil etish.
• Har bir bolaning individual ovoz diapazoni va qobiliyatini inobatga olish.
• Bolaning kichik ijodiy yutuqlari va qo'shiqlarini rag'batlantirib borish.
• Repertuarga zamonaviy bolalar qo'shiqlari bilan birga milliy merosni kiritish.
• Birgalikda bolalar konsertlari va qo'g'irchoq teatrlariga tashrif buyurish.
• Ko'rgazmali qurollar, audio-video vositalar va bolalar cholg'ularidan unumli foydalanish.
• Maktabgacha ta'lim tashkiloti musiqa rahbari bilan doimiy hamkorlik qilish.
Maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarni musiqaga o'rgatish metodikasi | Abdurahmonova Dilbar
object(ArrayObject)#853 (1) {
["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
["title"] => string(266) "Конспект музыкального занятия в детском саду «Пение как основной вид музыкальной деятельности детей. Программы для усвоения певческих навыков»"
["seo_title"] => string(80) "konspekt_muzykalnogo_zaniatiia_v_detskom_sadu_penie_kak_osnovnoi_vid_muzykalnoi_"
["file_id"] => string(6) "584282"
["category_seo"] => string(21) "doshkolnoeObrazovanie"
["subcategory_seo"] => string(12) "planirovanie"
["date"] => string(10) "1625034224"
}
}