П?ні биология
Сыныбы 10 «?»
Саба? № 58
Саба?ты? та?ырыбы Жануарлар селекциясы
Саба?ты? ма?саты: а)білімділігі- О?ушылар?а жануарлар селекциясында ?олданылатын
будандастыру ?аза?стан селекционерлеріні? ?ол жеткен табыстары
туралы т?сінік беру.
?) дамытушылы?ы-О?ушыларды? жануарлар селекциясыны? ?зіндік
ерекшеліктері мен ма?ызы туралы т?сініктерін дамыту.
б) т?рбиелігі – О?ушылар?а ?й жануарларыны? ауыл шаруашылы?ы
ж?не с?рыптау ?шін ма?ыздылы?ын ?йрете отырып,оларды ?ор?ау?а,
аялау?а т?рбиелеу.
Саба?ты? типі. жа?а білім беру
Саба?ты? т?рі аралас саба?
Саба?ты? ?дісі: ??гіме-с?хбат, ?зіндік ж?мыс, т?сіндіру,с?рау,жауап алу.
Саба?ты? к?рнекілігі Жануарлар суреттері,схемалар,интерактивті та?та.
Саба?ты? жоспары І. ?йымдастыру кезе?і
ІІ ?й тапсырмасын с?рау
ІІІ. Жа?а саба?ты ме?герту
ІV. Жа?а саба?ты бекіту
V. Саба?ты ?орытындылау
VІ. Білімдерін ба?алау
VІІ.Тапсырма беру.
Саба?ты? барысы І. ?йымдастыру кезе?і
2.О?ушылармен с?лемдесу, т?гендеу.
- О?ушыларды? назарын саба??а аудару
ІІ ?й тапсырмасын с?рау.
Ой маржан
- Селекция дегеніміз не?
- ?сімдіктер селекциясында ?олданылатын ?андай ерекшеліктері бар?
- Жаппай ж?не жеке с?рыптауды? ?андай ерекшеліктері бар?
- Туысты? ж?не туысты? емес будандастыру туралы не білесі??
- Гетерозиз ??былысын ?алай т?сінесі?,мысал келтір?
- ?сімдіктер селекциясында ?аза?стан с?рыптаушыларды? жетістіктері?
Білім биржасы
І. ?ашан?
- ?ай жылы т???ыш рет орыс цитогенетигі Г.Д.Карпаченко т?рып пен ?ыры??абатты будандастыру ар?ылы туыс аралы? будан алды? 1924 ж.
- Генетика терминін е? ал?аш а?ылшын биологі У.Бэтсон ?ашан ?сынды? 1906 ж.
- М?ндай ??былысты е? ал?аш америкалы? генетик Дж.Шелл ж?гері ?сімдігінен бай?ап,оны гетерозис деп атады. 1914 ж
ІІ Б?л кім?
ІІІ Б?л не?
(Б?л зат ?ара ж?шікті? ішінде жасырынып т?рады)
1.Б?л ?сімдік Абхазия,Грузия,?збекстан,Т?ркменстан,О?т?стік ?аза?стан облысында ?сіріледі.Б?л жеміс осы жерлерге ?р т?рлі т??ымдарын гибридтеу ар?ылы жерсіндірілген.Оны? ??рамында (жемісінде) ?р т?рлі органикалы? ?ыш?ылдар,?ант С,В1,В2,РР витаминдері,?абы?ында 140мг жуы? С витамині бар.
?осымша м?лімет
Субтропиктік ж?не тропиктік м??гі жасыл ?сімдік,шы??ан орталы?ы Жерорта те?ізі.Т?мау,суы? тию,?аназды?,ас?азан ауруларына,теріні а?артатын ?асиетіне байланысты парфюмерияда ?олданылады,к?птеген т?рмысты? затты? ??рамына кіреді.(Лимон)
2. Б?л ?сімдікті Тияр,Евфрат ?зендеріні? жанында т?ратын халы?тар бізді? заманымыздан б?рын 2-1,5мы? жыл б?рын ?сіре баста?ан. Арабтар одан ?рі д?рі жасап, медицинада ?олдан?ан.Оны тек д?рілік ?сімдік ретінде ?олдан?ан, тама??а тек жапыра?тарын пайдалан?ан жемісіне к??іл аудар?ан.
?осымша м?лімет.
1811жылы Наполеон ?німні? сапасын жо?арлат?андар?а сыйлы? берген.Тамыр ж?йесіні? ??рамында жас?ны? (клетчатка), ?ант,минералды заттар, С витамині бар. Алабота т??ымдасына жатады. Ас?азан,жыныс м?шелері, ж?рек-?ан тамырларыны? ж?мыстарын жа?сартады (?ант ?ыылшасы)
?ызы?ты м?ліметтер
ІІІ. Жа?а саба?ты ме?герту
?аза?станды? селекционер ?алымдары
?ол жеткен табыстары
?.Е. Еламанов, К.?.Медеубеков
Биязы ж?нді ?ойы
Б.М.Мусин, Н.З.?алиакберов
?аза?ты? а?бас сиыры
Д.Н.Пак
Алатау сиыры
Ф.М.М?хамбет?алиев
Трасплатация ?дісі
В.А. Бальмонт
?аза?ты? биязы ж?нді ?ойы
ІV. Жа?а саба?ты бекіту
І –де?гей Терминдік болжам
- Инбридинг
- Аутбридинг
- Гетерозис
- Трансплатация
ІІ-де?гей. Венн диаграммасы
ІІІ-де?гей Ой ?оз?ау.
- Жануарлар селекциясында будандастыруды? ?андай ?дістері ?олданылады?
- Жаппай с?рыптауды пайдаланып,ірі ?араны? ?андай т??ымдары алынды?
- Алыстан будандастыруды? н?тижесінде бие мен есекті? арсынан ?андай будан алынды?
- ?ай ?алымны? бас?аруымен ?аза?ты? биязы ж?нді ?ойы алынды?
- С?рыптауды? ?андай т?рін пайдаланып, гетерозиготалы гендер бар топтар алу?а болады?
- ?аза?станды? ?алымдар шы?ар?ан ?андай ?ол т??ымдарын білесі?дер?
- Т?раралы? будандастыруды пайдаланып ар?ар-меринос т??ымын ал?ан ?алым?
- Саба?ты ?орытындылау
Рефлексия
Білемін
?йрендім
?йренгім келеді
VІ. Білімдерін ба?алау
VІІ.Тапсырма беру. Жануарлар селекциясы
Пайдалан?ан ?дебиеттер тізімі:
1. Биология 10 класс о?улы?ы, Алматы “Мектеп” 2008 ж.
2. Биология ?дістемесілік н?с?ау 10 класс Алматы “Мектеп” 2008 ж.
3.Интернет материалдары
4.Электронды о?улы? 9-10 сынып.
