Презентация открытого урока казахскому языку "Қос сөз"

Қос сөз. Қайталама

қос сөз.

Ойын сабақ.

6- сынып

Сабақтың грамматикалық

тақырыбы:

Қос сөздер. Қайталама

қос сөздер.

Лексикалық тақырыбы:

Қазақтың ұлттық

ойындары.

“ Ақ боран және жайдары жаз” ойыны

• Наурыз мейрамында осы ойын екі жақтың тартысы арқылы ойналып, келе жатқан жаздың жайдары немесе салқын болуын болжаған. Мерекеге жиналғандар екітопқа бөлініп,бірі- “Ақ боран”, екіншісі- “Жайдары жаз” тобы болған Әр топ ойын басталмас бұрын, өздерінің ішінен әр түрлі өнер түрінен ойыншыларын дайындап, сайлап алады. Ойынды бастамастан бұрын әр топтың ақсақалдары бір-біріне бата берген. Ойынның әр түрінен жеңген сайын әр топ өзінің саялы бәйтерегіне ақтық байлап отырған. Ойын соңында жеңген топтың атауы арқылы алдағы жаздың қандай боларын болжаған.

І топ: “Жарқын болашақ”

ІІ топ: “Бақытты ұрпақ”

“ Бата”

“ Ізгі тілек”

Үй тапсырмасы:

“ Аударыспақ”

• Дара сөз, күрделі сөз деген не?
• Сөздер құрамы жағынан нешеге бөлінеді?

• Күрделі сөздерді ата.

• Біріккен сөздер деген не?

• Кіріккен сөз дегеніміз не?
• Аң – құс, жәндік, өсімдік атауларына мысалдар келтір:

• Географиялық атауларға мысалдар келтір.
• Кісі аттарына мысалдар келтір .

1. Дене мүшелері атауларына мысалдар келтір.

2. Ойын атауларына мысалдар келтір.

• Ән-күй, өлең аттарына мысалдар келтір.
• Мезгіл атауларына мысал келтір.

• Қоғамдық өмірге тұрмысқа байланысты атаулар.
• Белгісіздік, болымсыздық мәндегі атаулар

Үй тапсырмасын

қорытындылау:

“ Ақсүйек” ойыны

(семантикалық карта)

№

Мысалдар

1

Қысқарған сөз

Бүгін

2

Біріккен сөз

БҰҰ

3

Қос сөз

Қара көк

4

Әке-шеше

Тіркескен сөз

Жауаптары

№

Мысалдар

1

Қысқарған сөз

Бүгін

2

Біріккен сөз

3

БҰҰ

+

Қос сөз

+

Қара көк

4

Тіркескен сөз

Әке-шеше

+

+

Жаңа сабақ:

“ Асық” ойыны

Қос сөз

Қайталама қос сөз

Қосарлама қос сөз

Сөздердің қосарланып немесе қайталанып

айтылуынан жасалған сөздер қос сөздер деп аталады.

1. Көре – көре көсем боласың,

Сөйлей – сөйлей шешен боласың

Түбірдің түгелдей қайталануы арқылы жасалады .

2. Анасы мен баласы жүзбе-жүз көрісті.

Бір сыңары қосымшалы, бір сыңары

қосымшасыз бір түбірдің қайталануы

3. Барар –бармасымды Құртқа біледі.

Бір түбірдің әр түрлі қосымша жалғанып

қайталануы арқылы жасалады.

4. Апасы үйге ет-мет, шай-пай сияқты азықтарды ала келіпті.

Екінші сыңары бірінші сыңарына еліктеу

мәнінде жұмсалуы арқылы жасалады.

5. Түнге қарай ауа райы бұзыла бастады, артынша найзағай жарқ-жұрқ етіп

Үрейді ұшырды.

Еліктеуіш сөздің екінші сыңары кейбір дыбыстық

өзгерістерге ұшырап жасалуы.

6. Алма бағында қып-қызыл алмалар үлбіреп пісіп тұр.

Түбір сөздің алдынан күшейткіш буын қосылып айтылуы

“ Қыз қуу” ойыны

Жаттығу жұмысы

88-жаттығу

Берілген сөздерден сөйлем құрап, қос сөздердің қалай жасалғанын айт.

Дүркін-дүркін, қолма-қол, көзбе-көз, жалт-жұлт, өзінен-өзі, қараптан-қарап, жымың-жымың, қараң-қараң, мөлт-мөлт, тарс-тарс.

Айтыс

89-жаттығу

89-жаттығу

Суретке қарап, әңгіме құра

“ Тақия тастамақ”

Бір оқушы қос сөздің бір сыңарын айтады, екіншісі жалғасын тауып, қалай жасалғанын айту керек.

“ Соқыртеке”

Тақтада жазылған сөздерді қайталап айту:

Алыс-жақын, үп- үлкен, түйе-мүйе, аузы-аузына, ат-мат, алпамсадай-алпамсадай, Екібастұз, Катонқарағай, сары май.

“ Күш сынасу”

Деңгейлік тапсырмалар

20 пұт

5 пұт

10 пұт

Қызыл- сөйлем мүшесіне талдау

Сары- дыбыстық талдау жасау

Көк- түбір мен қосымшасын ажырату

“ Сыйқырлы қоржын” ойыны

Графика-

лық диктант

Графикалық диктант

-

.

Қортындылау:

“ Саялы бәйтерек аясында”

Қос сөз дегеніміз не?

Қос сөздер нешеге бөлінеді

Қайталама қос сөз деген не?

« Тау-тау » қалай жасалған?

« жүзбе-жүз » қалай жасалған?

« Орынды – орынсыз » қалай жасалған?

« Ет-мет » қалай жасалған?

« Жалт-жұлт » қалай жасалған?

« Қып-қызыл » қалай жасалған?

Біріккен сөз дегеніміз не?

Елтаңбаның авторы кім?

Тудың авторы кім?

Әнұранның авторлары кімдер?

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасының авторы

Қазақстан Республикасының мемлекеттік туының авторы

Әнұранның авторлары

Үйге тапсырма:

Қайталама қос сөздер, 91-жаттығу

Бағалау

Назарларыңызға рахмет