kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Конспект урока по татарскому языку по теме "Сыйфат фигыль"

Нажмите, чтобы узнать подробности

Тема: Сыйфат фигыль

Максат:

1.  белем бир?: затланышсыз фигыльл?р турында белешм? бир?; сыйфат фигыль т?шенч?сен формалаштыру; аны? м?гън?се, сыйфат ??м фигыль бел?н уртаклыгын, ??мл?д?ге вазифасын ачыклау;

2.  ?стер?: фикерл??, с?йл?м к?некм?л?рен ??м т?ркемд? эшли бел?не ?стер?;

3.  т?рбияви: ?нил?рг? карата х?рм?т, табигатьк?  м?х?бб?т т?рбиял??г? эт?ргеч ясау.

Д?рес тибы: я?а т?шенч?л?р формалаштыру д?ресе.

?и?азлау: электрон презентация, д?реслек (Ф.Ю. Юсупов, Д.Г. Тумашева, Ч.М. Харисова, К.З. Зинн?туллина, Б.М. Мифтахов “Татар теле” 6 нчы сыйныф, “М?гариф” н?шрияты, 2006 ел) 83-86 битл?р.

Д?ресбарышы:

I.    Оештыру ?леше

1.Укучыларны? д?реск? ?зерлеген тикшер?.

2.У?ай психологик хал?т тудыру.

- Ис?нмесез, х?ерле к?н укучылар! К?нне яхшы с?з бел?н башласа?, б?тен к?не? яхшы ?т?р, дил?р. ?йд?гез ?ле бер-беребезг? карап елмаеп алыйк.

- Ирт? та?нан балкып чыккан кояш та сезг? бары шатлык китерсен, й?зегезд?ге елмаюлар беркайчан да с?релм?сен. Мен? шундый матур тел?кл?р бел?н д?ресебезне башлап ?иб?р?без.

3. Белемн?рне тигезл??.

- Укучылар, кайсыгыз ?йт?, узган д?рест? без нинди тема ?тк?н идек? (Шарт фигыль)

- ?йд?гез, шарт фигыль турында белемн?ребезне тикшереп китик ?ле.

- Шарт фигыль затланышлы яис? затланышсыз фигыль т?ркемч?семе? (Затланышлы)

- Шарт фигыль нинди сорауларга ?авап бир?? (нишл?с?? нишл?м?с??)

- Нинди кушымчалар ярд?менд? ясала? (-са, -с?)

- Н?рс? бел?н т?рл?н??  (зат-сан бел?н, барлыкта-юклыкта, юн?лешт? кил? ала)

- Нинди ??мл? кис?ге булып кил?? (х?л)

4. Уку м?сь?л?сен кую.

-Укучылар, узган д?ресл?рд? без сезне? бел?н зат-сан бел?н т?рл?н?че, ягъни затланышлы фигыль т?ркемч?л?рен ?ттек. Алар барлыгы 3 иде: хик?я фигыль, боерык фигыль, шарт фигыль. Без аларны? барсын да ?йр?неп бетердек. ? зат-сан бел?н т?рл?нми торган  фигыльл?р ничек атала со?? (Затланышсыз) Дим?к, б?ген нинди фигыльл?рне ?йр?н? башлыйбыз инде? (Слайд 3 карау) Затланышсыз фигыльл?рг? кайсы т?ркемч?л?р кер?, алар нич??? Кайсы т?ркемч? исеме язылмыйча калган? Уйлап карагыз ?ле. Моны? ?чен сезг? ребус ярд?мг? килер (4 слайд) (Сыйфат фигыль). Шулай итеп, безне? б?генге д?ресне? темасы “Сыйфат фигыль”

III. Я?а тема а?лату

 Сыйфат фигыль 3 т?рле заманда кил?  (Слайд 6), алты т?рле формасы бар (Слайд  7)

-         Х?зерге заман сыйфат фигыль

(-учы/-?че; -а/-?; -ый/- и + торган);

-          ?тк?н заман сыйфат фигыль

 (-ган/-г?н; -кан/-к?н);

-          Кил?ч?к заман сыйфат фигыль

(– ачак/- ?ч?к; -ячак/-яч?к; -асы/-?се; -ыйсы/- исе)

  • 147 нче к?нег? – текстны к?череп язарга, сыйфат фигыльл?рне табып, нинди с?зне ачыклавын, кайсы заманда кил?ен ?йтерг?.
  • 148 нче к?нег? -  фигыльл?рд?н сыйфат фигыльл?рне ясарга.

 

  • Сыйфат фигыльне? сыйфат бел?н уртаклыгы

1.Сыйфат фигыль эш-х?лне предметны? билгесе итеп белдер?: ?тк?н еллар, туган ?ир.

2.Сыйфатланмышы т?шеп калганда, исемл?ш? ??м килеш, сан,  тартым бел?н т?рл?н?: Белг?н белг?нен эшл?р, белм?г?н бел?ген тешл?р.

3. Сыйфат кебек ??мл?д?, исемне ачыклап, аергыч була: Аткан ук кире кайтмас.

  • Фигыль бел?н уртаклыгы

1. Эш-х?л, процесс м?гън?сен белдер?, барлыкта-юклыкта була: язган хат, килм?г?н кунак.

2.?зен? т?рле килешт?ге исемн?р, алмашлыклар иярт? ала: балык тотучы малай.

3. Заман формалары бар: бии торган  кыз, югалган матурлык, барыр юл.

 

  1. . Белемн?рне актуальл?штер?.
    1. С?зтем?л?р т?з?: оч – оча торган, очучы, очачак, очкан (шар);

бар – баручы, бара торган, барачак, барган (юл);

кил – кил?че, кил? торган,  кил?ч?к, килг?н (кеше).

 

  1. ??мл?л?рд?н сыйфат фигыльл?рне табарга.
  1. Шахмат уйнаучы малай минем дустым иде.
  2. З??г?р балконлы квартирада яш??че ?бине? улы кайтты.
  3. Эшлисе эшл?рем бик к?п ?ле”, - диде Ма?руй ?би.
  4. Сабантуйга кайткан кунаклар клубка ?ыелдылар.
  5. “Эшк? кит?р вакыты? ?итте, тиз бул”, - диде ?ни.
  •  

- Мин сезг? сыйфат фигыль бел?н с?зтезм?л?р ?йтермен, ? сез аларны х?р?к?тт? к?рс?терсез:

1)й?з?че малай;

2)сикер?че куян;

3)й?гер?че кеше;

4)ява торган я?гыр;

5)ис? торган ?ил.

  1. Санлы тест. (С?зтезм?л?р арасыннан сыйфат фигыльл?рне табарга)

1.     ?рг?н эт

2.     Матур кыз

3.     С?йл?нм?г?н хик?я

4.     ?ырлый торган кыз

5.     Куе урман

6.     Йоклаган бала

7.     Олы абый

8.     Эшлисе эш.

 

  1. Бирелг?н р?семн?рг? карап, сыйфат фигыльл?р кертеп с?тезм?л?р т?зерг?.

    1)

  • ?ыючы малай,
  • й?гер?че балалар,
  • басып торучы кыз,
  • уйнаучы балалар,
  • чабучы эт,
  • саргайган яфрак,

            ?с? торган агач

 2) Туктап торучы автобус,т?ш?че кыз,  баручы балалар.

5.Укучылар, ? х?зер ?нил?р турында бер матур шигырь укып китик ?ле ??м иск? т?шерик, тизд?н безне? нинди б?йр?м була. Шигырьд?н сыйфат фиг. табарбыз. (24 сл.)

?нием  турында

И? мату рюллар–син й?рг?н юллар.

И? т?мле сулар – син бирг?н сулар.

И? йомшак куллар – син с?йг?н куллар.

И? якты мо?нар – син белг?н мо?нар.

И? кайнар эзл?р – син баскан эзл?р.

И? мо?лы к?зл?р – син бакан к?зл?р.

И? тугры с?зл?р–син ?йтк?н с?зл?р.

6.Р?семн?рг? карап с?зтезм?л?р т?зибез

- т?лке + й?ри

-?рд?к + й?з?

- сыер + ашый

К?не буе й?рг?н т?лке бик арыды.

Суда й?з? торган ?рд?к бик матур.

?л?н ашаучы сыер с?тне к?п бир?.

7.М?кальл?рд?н сыйфат фигыльл?рне табарга:

  • ?зе егылган бала еламый
  • Й?рг?н таш шомарыр, яткан таш к?г?рер.
  • Иленн?н аерылган – канаты каерылган.
  • Тырышкан табар, ташка кадак кагар.
  • Алдан кычкырган к?кене? башы авырта.
  • Эшл?м?г?н ашамый.
  • Калган эшк? кар ява.
  • Туган телен кадерл?г?н халык кадерле була.
  • К?п укыган к?п белг?н

V. Йомгаклау.

- Дим?к, укучылар, без б?ген д?рест? нинди тема ?ттек, н?рс? турында с?йл?штек?

- Билгел?р кую.

VI. ?й эше бир?.

Хезм?т турында сыфат фиг. керг?н 7 м?каль язып килерг?

 

Просмотр содержимого документа
«Конспект урока по татарскому языку по теме "Сыйфат фигыль"»

Тема: Сыйфат фигыль

Максат:

  1. белем бирү: затланышсыз фигыльләр турында белешмә бирү; сыйфат фигыль төшенчәсен формалаштыру; аның мәгънәсе, сыйфат һәм фигыль белән уртаклыгын, җөмләдәге вазифасын ачыклау;

  2. үстерү: фикерләү, сөйләм күнекмәләрен һәм төркемдә эшли белүне үстерү;

  3. тәрбияви: әниләргә карата хөрмәт, табигатькә мәхәббәт тәрбияләүгә этәргеч ясау.

Дәрес тибы: яңа төшенчәләр формалаштыру дәресе.

Җиһазлау: электрон презентация, дәреслек (Ф.Ю. Юсупов, Д.Г. Тумашева, Ч.М. Харисова, К.З. Зиннәтуллина, Б.М. Мифтахов “Татар теле” 6 нчы сыйныф, “Мәгариф” нәшрияты, 2006 ел) 83-86 битләр.

Дәресбарышы:

  1. Оештыру өлеше

1.Укучыларның дәрескә әзерлеген тикшерү.

2.Уңай психологик халәт тудыру.

- Исәнмесез, хәерле көн укучылар! Көнне яхшы сүз белән башласаң, бөтен көнең яхшы үтәр, диләр. Әйдәгез әле бер-беребезгә карап елмаеп алыйк.

- Иртә таңнан балкып чыккан кояш та сезгә бары шатлык китерсен, йөзегездәге елмаюлар беркайчан да сүрелмәсен. Менә шундый матур теләкләр белән дәресебезне башлап җибәрәбез.

3. Белемнәрне тигезләү.

- Укучылар, кайсыгыз әйтә, узган дәрестә без нинди тема үткән идек? (Шарт фигыль)

- Әйдәгез, шарт фигыль турында белемнәребезне тикшереп китик әле.

- Шарт фигыль затланышлы яисә затланышсыз фигыль төркемчәсеме? (Затланышлы)

- Шарт фигыль нинди сорауларга җавап бирә? (нишләсә? нишләмәсә?)

- Нинди кушымчалар ярдәмендә ясала? (-са, -сә)

- Нәрсә белән төрләнә? (зат-сан белән, барлыкта-юклыкта, юнәлештә килә ала)

- Нинди җөмлә кисәге булып килә? (хәл)

4. Уку мәсьәләсен кую.

-Укучылар, узган дәресләрдә без сезнең белән зат-сан белән төрләнүче, ягъни затланышлы фигыль төркемчәләрен үттек. Алар барлыгы 3 иде: хикәя фигыль, боерык фигыль, шарт фигыль. Без аларның барсын да өйрәнеп бетердек. Ә зат-сан белән төрләнми торган фигыльләр ничек атала соң? (Затланышсыз) Димәк, бүген нинди фигыльләрне өйрәнә башлыйбыз инде? (Слайд 3 карау) Затланышсыз фигыльләргә кайсы төркемчәләр керә, алар ничәү? Кайсы төркемчә исеме язылмыйча калган? Уйлап карагыз әле. Моның өчен сезгә ребус ярдәмгә килер (4 слайд) (Сыйфат фигыль). Шулай итеп, безнең бүгенге дәреснең темасы “Сыйфат фигыль”

III. Яңа тема аңлату

Сыйфат фигыль 3 төрле заманда килә (Слайд 6), алты төрле формасы бар (Слайд 7)

  • Хәзерге заман сыйфат фигыль

(-учы/-үче; -а/-ә; -ый/- и + торган);

  • Үткән заман сыйфат фигыль

(-ган/-гән; -кан/-кән);

  • Киләчәк заман сыйфат фигыль

(– ачак/- әчәк; -ячак/-ячәк; -асы/-әсе; -ыйсы/- исе)

  • 147 нче күнегү – текстны күчереп язарга, сыйфат фигыльләрне табып, нинди сүзне ачыклавын, кайсы заманда килүен әйтергә.

  • 148 нче күнегү - фигыльләрдән сыйфат фигыльләрне ясарга.



  • Сыйфат фигыльнең сыйфат белән уртаклыгы

1.Сыйфат фигыль эш-хәлне предметның билгесе итеп белдерә: үткән еллар, туган җир.

2.Сыйфатланмышы төшеп калганда, исемләшә һәм килеш, сан, тартым белән төрләнә: Белгән белгәнен эшләр, белмәгән беләген тешләр.

3. Сыйфат кебек җөмләдә, исемне ачыклап, аергыч була: Аткан ук кире кайтмас.

  • Фигыль белән уртаклыгы

1. Эш-хәл, процесс мәгънәсен белдерә, барлыкта-юклыкта була: язган хат, килмәгән кунак.

2.Үзенә төрле килештәге исемнәр, алмашлыклар ияртә ала: балык тотучы малай.

3. Заман формалары бар: бии торган кыз, югалган матурлык, барыр юл.



IV. Белемнәрне актуальләштерү.

  1. Сүзтемәләр төзү: оч – оча торган, очучы, очачак, очкан (шар);

бар – баручы, бара торган, барачак, барган (юл);

кил – килүче, килә торган, киләчәк, килгән (кеше).



  1. Җөмләләрдән сыйфат фигыльләрне табарга.

  1. Шахмат уйнаучы малай минем дустым иде.

  2. Зәңгәр балконлы квартирада яшәүче әбинең улы кайтты.

  3. Эшлисе эшләрем бик күп әле”, - диде Маһруй әби.

  4. Сабантуйга кайткан кунаклар клубка җыелдылар.

  5. “Эшкә китәр вакытың җитте, тиз бул”, - диде әни.



Физкультминут

- Мин сезгә сыйфат фигыль белән сүзтезмәләр әйтермен, ә сез аларны хәрәкәттә күрсәтерсез:

1)йөзүче малай;

2)сикерүче куян;

3)йөгерүче кеше;

4)ява торган яңгыр;

5)исә торган җил.



  1. Санлы тест. (Сүзтезмәләр арасыннан сыйфат фигыльләрне табарга)

  1. Өргән эт

  2. Матур кыз

  3. Сөйләнмәгән хикәя

  4. Җырлый торган кыз

  5. Куе урман

  6. Йоклаган бала

  7. Олы абый

  8. Эшлисе эш.


  1. Бирелгән рәсемнәргә карап, сыйфат фигыльләр кертеп сүтезмәләр төзергә.

1)

  • Җыючы малай,

  • йөгерүче балалар,

  • басып торучы кыз,

  • уйнаучы балалар,

  • чабучы эт,

  • саргайган яфрак,

үсә торган агач

2) Туктап торучы автобус,төшүче кыз, баручы балалар.

5.Укучылар, ә хәзер әниләр турында бер матур шигырь укып китик әле һәм искә төшерик, тиздән безнең нинди бәйрәм була. Шигырьдән сыйфат фиг. табарбыз. (24 сл.)

Әнием турында

Иң мату рюллар–син йөргән юллар.

Иң тәмле сулар – син биргән сулар.

Иң йомшак куллар – син сөйгән куллар.

Иң якты моңнар – син белгән моңнар.

Иң кайнар эзләр – син баскан эзләр.

Иң моңлы күзләр – син бакан күзләр.

Иң тугры сүзләр–син әйткән сүзләр.

6.Рәсемнәргә карап сүзтезмәләр төзибез

- төлке + йөри

-үрдәк + йөзә

- сыер + ашый

Көне буе йөргән төлке бик арыды.

Суда йөзә торган үрдәк бик матур.

Үлән ашаучы сыер сөтне күп бирә.

7.Мәкальләрдән сыйфат фигыльләрне табарга:

  • Үзе егылган бала еламый

  • Йөргән таш шомарыр, яткан таш күгәрер.

  • Иленнән аерылган – канаты каерылган.

  • Тырышкан табар, ташка кадак кагар.

  • Алдан кычкырган күкенең башы авырта.

  • Эшләмәгән ашамый.

  • Калган эшкә кар ява.

  • Туган телен кадерләгән халык кадерле була.

  • Күп укыган күп белгән

V. Йомгаклау.

- Димәк, укучылар, без бүген дәрестә нинди тема үттек, нәрсә турында сөйләштек?

- Билгеләр кую.

VI. Өй эше бирү.

Хезмәт турында сыфат фиг. кергән 7 мәкаль язып килергә










Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Конспект урока по татарскому языку по теме "Сыйфат фигыль"

Автор: Гилязова Фаниля Гиниятулловна

Дата: 03.12.2015

Номер свидетельства: 261376

Похожие файлы

object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(174) "Конспект урока татарского языка "Үткән заман сыйфат фигыль. ““Милли киемнәр” кибете” тексты""
    ["seo_title"] => string(80) "konspiekt_uroka_tatarskogho_iazyka_utk_n_zaman_syifat_fighyl_milli_kiiemn_r_kibi"
    ["file_id"] => string(6) "384590"
    ["category_seo"] => string(10) "literatura"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1485533588"
  }
}
object(ArrayObject)#874 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(212) "Конспект урока по татарскому языку на тему: Затланышлы ??м затланышсыз фигыль т?ркемч?л?рен гомумил?штереп кабатлау. "
    ["seo_title"] => string(126) "konspiekt-uroka-po-tatarskomu-iazyku-na-tiemu-zatlanyshly-h-m-zatlanyshsyz-fighyl-torkiemch-l-rien-ghomumil-shtieriep-kabatlau"
    ["file_id"] => string(6) "194246"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1427738354"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства