kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Антонимнар темасы буенча презентация.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Презентация для самостоятельного изучения темы "антонимы" по татарскому языку.

Д?рес темасы: Антонимнар

Д?рес тибы: Я?а т?шенч?л?р формалаштыру.

?ст?м? материал:  тест биремн?ре.

Д?ресне? максатлары:

Белем бир? максаты

а) антонимны? м?гън?сен а?лату;

б) антонимнарны? ни ?чен кулланылуын билгел??;

в) капма-каршы м?гън?д?ге с?зл?рне? кайчан антоним булу-булмавын ачыклау;

г) антонимнарны? сыйл?мнне ?анландыру ?чен махсус чара буларак кулланылуын а?лату.

2/ Т?рбияви максат

а) туган телг? ихтирам т?рбиял??г? эт?ргеч ясау

Д?реск? кыскача аннотация

“Антонимнар” темасына программа буенча (“Татар теленд? урта гомуми белем бир? м?кт?пл?ре ?чен татар теленн?н программа” (5-11 нче сыйныфлар). – Казан: “М?гариф” н?шрияты, 2010) бер д?рес вакыт бирелг?н. Д?рес алты этаптан: оештыру, белемн?рне тигезл??, уку м?сь?л?сен кую, уку м?сь?л?сен адымлап чиш?, ныгыту, рефлексияд?н тора. М?гъл?матны ?зл?штер?не ?и?ел?йт? максатыннан д?рес презентация бел?н берг? алып барыла. Укучылар ?зл?рен? билге куйганда, презентацияг? карап, ?авапларны чагыштырып карый ??м хаталарын т?з?т? алалар. Д?рест? укучылар бел?н индивидуаль эш эшл?? каралган. Алдагы д?ресне? уку м?сь?л?сен иск? т?шер? ??м кабатлау максатыннан карточкалар ?зерл?нг?н. Я?а теманы ?зл?штер? д?р???сен тикшер? ?чен тест биремн?ре кулланылган. Презентацияне ??м тест биремн?рен шулай ук антоним темасын кабатланда да кулланырга м?мкин.

Эшне оештыру формалары:

индивидуаль якын кил?/

Просмотр содержимого документа
«Антонимнар темасы буенча презентация. »

Елмай әле, син елмайсаң, Яратыр олы-кече. Дөньяда иң матур кеше- Елмайган, көлгән кеше .

Елмай әле, син елмайсаң,

Яратыр олы-кече.

Дөньяда иң матур кеше-

Елмайган, көлгән кеше .

Карточка №1 Матур, карт, чибәр, ямьсез, зур, гүзәл. Карточка №2 Бару, утыру, кайту, атлау, йоклау, хәрәкәт итү. Карточка №3 Зур , кечкенә, олы, яшел, киң, дәү, Карточка №4 Аска, кырыйга, түбәнгә, өскә,еракка, төпкә.

Карточка №1

Матур, карт, чибәр, ямьсез, зур, гүзәл.

Карточка №2

Бару, утыру, кайту, атлау, йоклау, хәрәкәт итү.

Карточка №3

Зур , кечкенә, олы, яшел, киң, дәү,

Карточка №4

Аска, кырыйга, түбәнгә, өскә,еракка, төпкә.

Карточка №1 Матур,, чибәр, гүзәл.  Карточка №2 Бару, атлау, , хәрәкәт итү. Карточка №3 Зур , олы, дәү, Карточка №4 Аска, түбәнгә, төпкә.

Карточка №1

Матур,, чибәр, гүзәл.

Карточка №2

Бару, атлау, , хәрәкәт итү.

Карточка №3

Зур , олы, дәү,

Карточка №4

Аска, түбәнгә, төпкә.

Яхшы тел яз кебек , ... тел көз кебек . Тырышлык бәхет китерер , ... хурлык китерер.  Аз сөйлә , ... эшлә. Ир егет үзе өчен туа , иле өчен ... . Өең кысан булса да, күңелең ... булсын. Яхшы сүз- җанга дару ,  ... сүз канга ... . яман ялкаулык күп  үлә  иркен агу яман

Яхшы тел яз кебек , ... тел көз кебек .

Тырышлык бәхет китерер , ... хурлык китерер.

Аз сөйлә , ... эшлә.

Ир егет үзе өчен туа , иле өчен ... .

Өең кысан булса да, күңелең ... булсын.

Яхшы сүз- җанга дару , ... сүз канга ... .

яман

ялкаулык

күп

үлә

иркен

агу

яман

Антонимнар

Антонимнар

Табигать күренешләрен күрсәтәләр: җылы-салкын, аяз-болытлы... Вакыт төшенчәсен белдерәләр: көн-төн, яз-көз... Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлан белдерәләр: ак-кара, таза-ябык... Антонимнарның төркемчәләре Гомумирәк төшенчәләрне белдерәләр: байлык-ярлылык, сугыш-тынычлык... Күренешләрнең озынлыгын, күләмен, урнашуын ачыклыйлар: аз –мул, озын-кыска... Процессларны каршы куялар: бару-кайту, туу-үлү...

Табигать күренешләрен күрсәтәләр: җылы-салкын, аяз-болытлы...

Вакыт төшенчәсен белдерәләр: көн-төн, яз-көз...

Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлан белдерәләр: ак-кара, таза-ябык...

Антонимнарның төркемчәләре

Гомумирәк төшенчәләрне белдерәләр: байлык-ярлылык, сугыш-тынычлык...

Күренешләрнең озынлыгын, күләмен, урнашуын ачыклыйлар: аз –мул, озын-кыска...

Процессларны каршы куялар: бару-кайту, туу-үлү...

Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлары Чиста - пычрак

Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлары

Чиста - пычрак

Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлары Ябык - таза

Күренешләрнең, предметларның, кешеләрнең сыйфатлары

Ябык - таза

Кечкенә - зур

Кечкенә - зур

Карт - яшь

Карт - яшь

Биек - тәбәнәк

Биек - тәбәнәк

Киендерә - чишендерә

Киендерә - чишендерә

Кышын суык, җәен җылы

Кышын суык, җәен җылы

Антонимнар яхшы-яман яз-көз тырышлык-ялкаулык аз- күп туа-үлә кысан-иркен яхшы-яман дару- агу    сыйфат исем исем рәвеш фигыль сыйфат сыйфат исем

Антонимнар

  • яхшы-яман
  • яз-көз
  • тырышлык-ялкаулык
  • аз- күп
  • туа-үлә
  • кысан-иркен
  • яхшы-яман
  • дару- агу

сыйфат

исем

исем

рәвеш

фигыль

сыйфат

сыйфат

исем

Антонимнарны тап ! 1. Күпме җырлар оттым  һәм оныттым,  Тик арышлар җырын онытмам.  (Ф.Шәфигуллин) Җырлый-җырлый күтәреләм  Тормышның үрләренә.  Шатлыгым да, хәсрәтем дә  Тик туган җирдә генә.  (Р.Рәсимов) 3.  Үлгәннәрнең каберен бел,  Исәннәрнең кадерен бел! (Ш.Галиев) Агыйделдән көймә килә  Чит-чите буйлап кына.  Ак йөзләрем сары булды  Гел сине уйлап кына.  (Җыр)

Антонимнарны тап !

1. Күпме җырлар оттым

һәм оныттым,

Тик арышлар җырын онытмам. (Ф.Шәфигуллин)

  • Җырлый-җырлый күтәреләм

Тормышның үрләренә.

Шатлыгым да, хәсрәтем дә

Тик туган җирдә генә. (Р.Рәсимов)

3. Үлгәннәрнең каберен бел,

Исәннәрнең кадерен бел! (Ш.Галиев)

  • Агыйделдән көймә килә

Чит-чите буйлап кына.

Ак йөзләрем сары булды

Гел сине уйлап кына. (Җыр)

Антонимнар оттым- оныттым шатлыгым-хәсрәтем үлгәннәрнең-исәннәрнең  ак- сары даими контекстуаль

Антонимнар

оттым- оныттым

шатлыгым-хәсрәтем

үлгәннәрнең-исәннәрнең

ак- сары

даими

контекстуаль

Даими һәм контекстуаль антонимнарны билгеләгез . 1.Картлар сүзен капчыкка сал,  яшьләр сүзен янчыкка сал. (М.) 2. Җырлый белмиләр бөркетләр,  Сугыша белми былбыл.  Җырдан сызланмый бөркетләр  Сугышта үлми былбыл. (Зөлфәт) 3. Туры әйткән котылган,  ялганлаган тотылган. (М.) 4. Яхшы сүз - җан азыгы,  яман сүз - баш казыгы. (М.) 5. Мин үзем дә белми торган  Бер сәерлектә яшим.  Челләләрдә кайчак өшим,  Кышларын ярсып яшьним . (Р. Ф.) картлар-яшьләр- даими җырлый-сугыша- контекст. бөркет-былбыл- контекст. туры әйткән-ялганлаган  - даими котылган-тотылган - даими яхшы-яман -  даими челләләрдә - кышларын– контекст . Өшим-яшьним-  контекст.

Даими һәм контекстуаль антонимнарны билгеләгез .

1.Картлар сүзен капчыкка сал,

яшьләр сүзен янчыкка сал. (М.)

2. Җырлый белмиләр бөркетләр,

Сугыша белми былбыл.

Җырдан сызланмый бөркетләр

Сугышта үлми былбыл. (Зөлфәт)

3. Туры әйткән котылган,

ялганлаган тотылган. (М.)

4. Яхшы сүз - җан азыгы,

яман сүз - баш казыгы. (М.)

5. Мин үзем дә белми торган

Бер сәерлектә яшим.

Челләләрдә кайчак өшим,

Кышларын ярсып яшьним . (Р. Ф.)

картлар-яшьләр- даими

җырлый-сугыша- контекст.

бөркет-былбыл- контекст.

туры әйткән-ялганлаган - даими

котылган-тотылган - даими

яхшы-яман - даими

челләләрдә - кышларын– контекст .

Өшим-яшьним- контекст.

Антонимнар капма –каршы м әгънәле сүзләр даими контекстуаль

Антонимнар

капма –каршы м әгънәле сүзләр

даими

контекстуаль

Антонимнарга хас үзенчәлекләр:

Антонимнарга хас үзенчәлекләр:

  • Бөтен сүзләрнең дә антонимнары булмый.
  • Сыйфат һәм рәвеш сүз төркемнәрендә антонимнар күп очрый, чөнки алар билге белдерә.
  • Даими антонимнар (тел антонимнары) контексттан тыш та антоним булалар, алар һәрвакыт капма-каршы мәг ъ нәле.
  • Контекстуаль антонимнар билгеле бер контекстта гына антоним булалар.
  • Антонимнардан парлы сүзләр күп ясала.
  • Әдәбиятта антоним сүзләрдән сурәт ясау антитеза дип атала.
  • Антонимнар мәкальләрдә, җырларда, табышмакларда күп очрый.
  • Сөйләмдә антонимнарның сүзтезмә ясап бәйләнешкә керүе оксюморон дип атала.
Тормыш капма-каршылыклардан тора. Килешәсезме?  Юк?! Димәк, сез бу тормышны аңламыйсыз. Сезгә һичшиксез ярдәм кирәк! Әйе?! Чыннан да, яшәү ул каршылыкларны җиңү, дигән бер акыл иясе. Каршылыклар дөньясына рәхим итегез.

Тормыш капма-каршылыклардан тора.

Килешәсезме?

Юк?! Димәк, сез бу тормышны аңламыйсыз. Сезгә һичшиксез ярдәм кирәк!

Әйе?! Чыннан да, яшәү ул каршылыкларны җиңү, дигән бер акыл иясе. Каршылыклар дөньясына рәхим итегез.

3. Кайсы сүз төркемнәре антоним була ала? а) исем, сыйфат; б) фигыль, рәвеш; в) барысы да. 4. Җылы сүзенең антонимын табыгыз а) матур б) салкын в) кечкенә  1. Антонимнар дип нинди сүзләргә әйтәләр? а) мәгънәдәш сүзләргә; б) капма-каршы мәгънәдәге сүзләргә; в) охшаш сүзләргә. 2. Нинди сүзләр антоним була ала? а) төрле сүз төркеменә кергән сүзләр; б) язылышлары бер төрле булган сүзләр; в) бер сүз төркеменә кергән сүзләр генә.
  • 3. Кайсы сүз төркемнәре антоним була ала?
  • а) исем, сыйфат;
  • б) фигыль, рәвеш;
  • в) барысы да.
  • 4. Җылы сүзенең антонимын табыгыз
  • а) матур
  • б) салкын
  • в) кечкенә
  • 1. Антонимнар дип нинди сүзләргә әйтәләр?
  • а) мәгънәдәш сүзләргә;
  • б) капма-каршы мәгънәдәге сүзләргә;
  • в) охшаш сүзләргә.
  • 2. Нинди сүзләр антоним була ала?
  • а) төрле сүз төркеменә кергән сүзләр;
  • б) язылышлары бер төрле булган сүзләр;
  • в) бер сүз төркеменә кергән сүзләр генә.
1.а 2.в 3.в 4.б
  • 1.а
  • 2.в
  • 3.в
  • 4.б
Игътибарыгыз өчен зур рәхмәт !

Игътибарыгыз өчен зур рәхмәт !


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 5 класс

Скачать
Антонимнар темасы буенча презентация.

Автор: Рысаева Лилия Халимовна

Дата: 27.02.2015

Номер свидетельства: 179734

Похожие файлы

object(ArrayObject)#853 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(123) ""Лексика ??м лексикология турында т?шенч?" темасы буенча презентация"
    ["seo_title"] => string(71) "lieksikahmlieksikologhiiaturyndatoshienchtiemasybuienchapriezientatsiia"
    ["file_id"] => string(6) "307772"
    ["category_seo"] => string(7) "prochee"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1458419479"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства