kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Бошлангич синфларда атрофимиздаги олам ва табиатшунослик дарсларини ташкил этиш усуллари

Нажмите, чтобы узнать подробности

Бошлангич синфларда атрофимиздаги олам ва табиатшунослик дарсларини ташкил этиш усуллари

Просмотр содержимого документа
«Бошлангич синфларда атрофимиздаги олам ва табиатшунослик дарсларини ташкил этиш усуллари»

Namangan shahar 31- umumiy o’rta ta’lim maktabi oliy toifali boshlang’ich sinf o’qituvchisi Yuldasheva Munojat

Namangan shahar 31- umumiy o’rta ta’lim maktabi oliy toifali boshlang’ich sinf o’qituvchisi Yuldasheva Munojat

Mavzu: Atrofimizdagi olam va tabiatshunoslik darslarini tashkil etish usullari

Mavzu:

Atrofimizdagi olam va

tabiatshunoslik darslarini

tashkil etish usullari

Tabiat -  bizni o‘rab turgan butun borliq (olam), kishilarning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish manbaidir.
  • Tabiat - bizni o‘rab turgan butun borliq (olam), kishilarning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish manbaidir.

Osmon

Tog’lar

Quruqlik

O’rmon

Suv

Ekologik xilma xillikni saqlash yurtimizda huquqiy jihatdan ham keng miqyosda yo'lga qo'yilgan. Atrof-muhitni muhofaza qilishga doir Konstitutsiyamizda ma'lum qononlar mavjuddir. Jumladan,
  • Ekologik xilma xillikni saqlash yurtimizda huquqiy jihatdan ham keng miqyosda yo'lga qo'yilgan. Atrof-muhitni muhofaza qilishga doir Konstitutsiyamizda ma'lum qononlar mavjuddir. Jumladan, "Fuqarolar atrof-tabiiy-muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo'lishga majburdirlar."

(O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 50-modda)

  • "Yer, yer osti, yer usti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy zahiralar Umummilliy boyligimizdir.

(O'zbekiston Respub­likasi Konstitutsiyasi 55-modda)

“ Guruhdoshlarni toping”

“ Guruhdoshlarni toping”

  • Rasmlarga mos gap tizing
“ Bu meniki” o’yini

“ Bu meniki” o’yini

  • Sholi, suli, anor, qo’ng’ir olxo’ri, turp, zarpechak, ezman, qorag’at, machin, dalachoy, yovvoyi olma, kiyik o’t, piyoz, malina, tog’ bodomi, no’xat, g’umay, sabzi, sholg’om, anjir.
“ Do’stingni top” o’yini

“ Do’stingni top” o’yini

“ Do’stingni top” o’yini

“ Do’stingni top” o’yini

Bu qaysi qushga tegishli?

Bu qaysi qushga tegishli?

Qaysi daraxtning bargi?

Qaysi daraxtning bargi?

Qizil kitob

Qizil kitob

  •   Yer kurrasida hozirgi vaqtda 670 ming (shundan 500 mingi gulli o'simliklar) o'simliklar va 1,5 million hayvon turlari mavjud bo'lib, ularning 93 foizi uchun quruqlik va 7 foizi uchun suv yashash muhiti hisoblanadi. Turlarning hosil bo'lishi va ularning yo'qolib ketishi sababi evolyutsion taraqqiyot jarayoni bo'lib, yerda geologik sharoitlarning o'zgarishiga ham bog'liqdir. Ammo odamning kelib chiqishi natijasida bu tabiiy jarayon buzila boshladi, hayvon va o'simliklarning antropogcn (inson faoliyati) ta"sirlari natijasida yo'qolib borish jarayoni tezlasha boshladi. Odam tomonidan yangi yorlarning, orollarning va kontinentlarning o'zlashtirilishi natijasida butun sayyora masshtabida fauna va floraning xilma-xilligi tobora kamayib borish jarayoni kuzatilmoqda.
Qizil kitob

Qizil kitob

  • Turlarning qirilishi qadim zamonlardayoq boshlangan edi. O'n minglab yillar ilgari ovchilar tomonidan mamontlar, qalin junli karkidonlar, gigant bug'ular, g'or arsloni va ayiqlari, o'rta asrlarda Yevropa turi, Stellcr sigiri qirilib ketdi. Hozirgi biz yashab turgan davrda turlarning yo'qolib ketish jarayoni juda jadallik bilan davom etmoqda. 1600-yildan 1875-yilgacha sut emizuvchilarning 63-turi, qushlaming 74 turi yo'qolib ketdi. Keyingi yillarda har yili 1 dan 10 gacha hayvon va ltadan o'simlik turlari yo'qolib ketmoqda. Hozirgi vaqtda umurtqali hayvonlarning 600 ga yaqin turi, juda ko'p o'simliklar turlari butunlay yo'qolib ketish xavfi ostida turibdi.
  • O'simlik va hayvon turlarining tobora yo'qolib borish xavfi mamIakatlar va butun dunyo miqyosida zarur chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish ehtiyojini tug'dirmoqda.
Qizil kitob

Qizil kitob

  • 1948-yilda tabiatni va tabiiy resurslarni muhofaza qilish Xalqaro Ittifoqi tuzildi. Bu tashkilot flora va faunani muhofaza qilishga qaratilgan hamma ishlarni birlashtiradi. Mazkur xalqaro uyushma 1973 yilda «qora ro'yxat»ni chop etdi, unda batamom yo'qolib kotgan hayvonot turlari ro'yxati keltirilgan.
  • «Qizil kitob» xavf-xatar belgisi. Bu kitobga kam va yo'qolib ketayotgan o'simlik va hayvonlarning turlari to'g'risida ma'lumotlar berilgan
Qizil kitob

Qizil kitob

  • O'zbekistonda o'simlik va hayvon turlari soni 27000 dan ortiq bo'lib, ulardan hayvon turlari 15000 dan ortiq, o'simliklar, zamburug'lar va suv o'tlari esa 11000 atrofida. O'zbekiston Respublikasi hududida hozirgi kunda 4500 ga yaqin gulli o'simlik turlari mavjud. Ular orasida jiddiy muhofazaga muhtoj ko'pgina kamyob, endem va rHikt lurlar mavjud. Bunday turlarning soni 400 atrofida bo'lib, ular O'zbekiston florasining 10-12 foizini tashkil qiladi.
  • O'zbekiston florasining yo'qolib ketish xavfi ostida turgan 163 tur o'simlik «Qizil kitob»ning 1984-yilgi nashriga kiritilgan, yangi «Qizil kitob»da esa (1998) kiritilgan o'simlik turlarining soni 301 taga yetdi.
Qizil kitob

Qizil kitob

  • O'zbekiston faunasida umurtqasiz hayvonlarning 677 turi (sut emizuvchilar-108, qushlar-432, sudralib yuruvchilar-58, amfibiyalar-2 va baliqlar-77) mavjud, umurtqasiz hayvonlar turlari esa 15 mingdan ortiq.
  • O'zbekistonning birinchi «Oizil kitob»i 1983-yilda nashr qilingan bo'lib, unga umurtgali hayvonlarning 63 turi kiritilgan edi.
  • Yangi «Qizil kitob» (2003) birinchi bor davlat tilida yozilgan bo'lib, ikkinchi tomida sut emizuvchilarning 23 turi, qushlarning 48 turi, sudralib yuruvchilarning 16 turi, baliqlarning 17 turi, halqasimon chuvalchanglarning 3 turi, molluskalarning 14 turi va bo'g'imoyoqlilarning 61 turi kiritilgan.
  • Ta'kidlash lozimki, «Qizil kitob»ga kiritilgan o'simliklar va hayvonlar ro'yxati yildan-yilga aniqroq bo'lmoqda va biz ularning yangi nashrlariga guvoh bo'lamiz.
E’tiboringiz uchun  rahmat!

E’tiboringiz uchun

rahmat!


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 4 класс.
Урок соответствует ФГОС

Автор: Юлдашева Мунажат Худайбердина

Дата: 19.05.2020

Номер свидетельства: 550327

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства