Просмотр содержимого документа
«Ән - хор үйірмесі жоспары»
1. Әркім өз идеясын ортаға салу;
2. Достарының ойын бөлмей аяғына дейін тыңдау;
3. Өз ойын нақты сеніммен жеткізу;
4. Әділ бағалау.
Мұғалімнің рұқсатынсыз тапсырманы орындауға кіріспеңдер.
Тәжірбие жүргізілген кезде өлшеуіш приборларды олардың өлшеу шегіне жеткізе жұмыс жасамаңдар.
Жұмыс аяқталғаннан кейін, құралдарды өткізіп, оларға жауапкершілікпен қарауға үйреніңдер.
Ой қозғау
Нені білемін?
Нені білгім келеді?
Нені білдім?
Егер қозғалыстағы дененің жолындағы барлық кедергі жойылған болса, ол қалай қозғалар еді?
Аққу, шортан, һам шаян неге бір арба шөпті тарта алмады
Спорттық ойындардың бір түрі- арқан тарту. Арқан тарту кезінде денеге түсірілетін күш неге тең?
И.Ньютон тұжырымдаған (1687)
классикалық механиканың негізгі үш
заңы
Егер денеге басқа денелер әсер етпесе,немесе олардың әсерлері бір-бірін теңестірсе,онда дене тыныштық күйін,немесе бір қалыпты түзу сызықты қозғалыс күйін сақтайды.
Сыртқы әсер болмағанда дененің жылдамдығын сақтау құбылысы инерция деп аталады.
Анықтама бойынша,күш дененің үдеуіне пропорционал.Сондықтан дененің үдеуі оған әрекет ететін күшке туры пропорционал және дененің массасына кері пропорционал.Ньютонның екінші заңын пайдаланып келесі теңдеуді алуға болады
Дене массасы мен үдеудің көбейтіндісі денеге әсер еткен күшті білдіреді.Күш векторы мен үдеу векторы бір біріне бағыттас.
Ньютонның екінші заңы тек қана инерциалық санақ жүйелерінде орындалады.
Инерция заңы орындалатын санақ жүйесін инерциалды санақ жүйе деп атаймыз.
Жер бетінде өтетін тәжірибелерде инерция заңы жеткілікті дәлдікпен орындалады,сондықтан Жермен байланысты санақ жүйелерін инерциалық санақ жүйелері деп есептейміз.
Әрбір әсерге оған тең, бірақ кері бағытталған қарсы әсер болады, басқаша айтқанда, екі дене бір-біріне шама жағынан тең, бағыты жағынан қарама-қарсы күштермен әсер етеді.
Әрекет және кері әрекет күштерінің физикалық табиғаты бірдей және олар әр түрлі денелерге әрекет етеді.
Ньютонның 3-ші заңы тек қана инерциалық санақ жүйелерінде орындалады.
№ 1Б
Осы суреттегі тең әсерлі күш қайсысы? Дене қозғала ма? Қозғалса, қалай қарай?
Массасы 200 г ойыншық тыныш тұрған орыннан үдей қозғалып, 4 с –та 1м жол жүрді. Денеге әсер етуші тең әсерлі күш қанша?
Екі адам, әр қайсысы 100 Н күшпен арқанды кереді. Арқан 190 Н күшке төзімді болса, ол үзілеме?
№ 2Б
Суреттегі 3Н және 4Н екі күштің тең әсерлі күшін есептеңіз;
Массасы 0,5 т тыныш тұрған денеге 35Н күш әсер етеді. Ол 4 с –та қанша жол жүреді?
Екі баланың бірі арқанды 50Н күшпен тартады. Екінші бала қанша күшпен тартады?
№ 3Б
1. Сурет бойынша барлық күштердің тең әсерлі күші қандай? (өрнек түрінде жазыңыз)
Массасы 5кг дене бір күш әсерінен 2 м/с 2 үдеу алады. Массасы 10 кг денеге сол күш қандай үдеу береді?
Келе жатқан автомобильге маса келіп соғылды. Масаға әсер ететін (Ғ 1 ) пен автомобтльге әсер ететін күшті (Ғ 2 ) салыстыпыңыз.
№ 4Б
Парашютші бір қалыпты түзу сызықты қозғалыс жасап төментүсіп келеді. Қандай денелердің әсерлері теңестірілді?
120Н күш денеге 1,6 м/с 2 үдеу береді. Осы денеге қандай күш 2 м/с 2 үдеу береді?
Салмағы 600Н бала, саламағы 400Н жүкті иығына көтеріп тұр. Осы бала еденді қандай күшпен қысады?
Үйге тапсырма
Тапқырлыққа арналған тапсырмалар:
Сызғыш, кітап берілген. Кітаптың бір парағының (мм) қалыңдығын анықтаңыз.
Қалам, сызғыш, жіңішке сымтемір берілген. Сымтемірдің диаметрі қанша?