kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Саба? жоспары "Ж??а линзаны? формуласы. Оптикалы? аспаптар"

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? ма?саты:

            Білімділік: О?ушы білімін, іскерлігін, да?ды де?гейін ба?ылау, ба?алау. Оптикалы? аспаптармен таныстырып солар жайлы т?сінік ?алыптастыру.

            Дамытушылы?: О?ушыларды? білім де?гейін ж?не білім мазм?ныны? т?ра?тылы?ы мен оны игерудегі іскерлік пен да?дыны ба?ылау.

         Т?рбиелік: Адамгершілікке, ??ыптылы??а, ал?ырлы??а,  таби?атты аялау?а, сыйласты? пен ?дептілікке баулу.

Саба?ты? т?рі: жа?а білімді ?алыптастыру, жалпылау.

Саба?ты? к?рнекіліктері : «Activstudio», «ActivInspire», «Activote» программалары.

Саба?ты? ??рылымы:

            1.      Саба?ты ?йымдастыру – 5мин

2.      ?тілген та?ырыпты пысы?тау– 2 мин

3.      Жа?а та?ырыпты т?сіндіру – 23  мин

4.      Жа?а та?ырып бойынша тест алу  – 12 мин

5.      ?орытынды- 2 мин

6.      ?йге тапсырма – 1 мин

 

Саба?ты ?йымдастыру. Тынышты? с?ті «Н?р?а б?лену» (?уен 05:00).

Ы??айланып отыры?ыздар, денелері?ізді т?зу ?ста?ыздар. Ая?-?олы?ызды ай?астырма?ыз. ?олы?ызды тізе?ізге немесе ?стелге ?ою?а болады. К?здері?ізді ж?мулары?ызды ?тінемін.

Елестетіп к?рі?із: К?н н?ры сізді? т?бе?ізден ?тіп, кеуде?ізге ?арай бойлап барады. Кеуде?ізді? орта т?сында г?л т?йнегі орналас?ан. Г?лді? т?йнегі н?рдан баяу ашылып келеді. Бал?ын ж?не таза ?сем г?л сізді? ?р ойы?ызды, ?р сезімі?ізді, эмоция?ыз бен тілек-?алауы?ызды  шайып, ж?регі?ізді? ?ауызын ашты. 

Н?р с?улесі сізді? бойы?ыз?а а?ырын тарай баста?анын елестеті?із. Ол біртіндеп к?шейе т?суде. Оймен осы н?рды ?олдары?ыз?а т?сірі?із. Сізді?  ?олдары?ыз н?р?а б?леніп, с?уле шашуда. ?олымыз тек жа?сы, ізгі істер істейді ж?не барша?а к?мектеседі. Н?р ая?тары?ыз?а тарады. Ая?тары?ыз  н?р с?улесін шашуда. Олар сізді тек жа?сылы? жасау ?шін жа?сы жерлерге апарады. Олар н?р мен махаббат ??ралына айналды.

Одан ?рі н?р сізді? аузы?ыз?а, тілі?ізге тарады. Тілі?із тек шынды?ты ж?не жа?сы, ізгі с?здер ?ана айтады. Н?рды ??ла?тары?ыз?а ба?ытта?ыз, ??ла?тары?ыз тек жа?сы с?з бен ?сем ?уенді ?ана естиді. Н?р к?здерімізге де жетті, к?зіміз  тек жа?сы?а ?арап, б?рінен жа?сылы?ты ?ана к?реді. Сізді? басы?ыз т?гелдей н?р?а б?леніп, басы?ыз?а тек ізгі, с?улелі ой келеді. 

Н?р бірте-бірте ?ар?ын ж?не ш??ылана бастайды, сізді? дене?ізден шы?ып, жан-жа?ы?ыз?а с?уле шашады. Осы н?рды туыс?андары?ыз?а, м??алімдері?ізге, достары?ыз?а, таныстары?ыз?а ба?ытта?ыз. Н?рды уа?ытша  т?сініспей, ренжісіп ж?рген адамдар?а да ба?ытта?ыз, оларды? да ж?регі н?р?а толсын.

Осы н?р б?кіл ?лемге: барлы? адамдар?а, жан-жануарлар?а, ?сімдіктерге, барлы? тірі жан?а таралсын. ?аламны? барлы? т?пкір-т?пкіріне н?р ба?ытта?ыз. Ойша айты?ыз: «Мен н?рлымын. Н?р мені? ішімде. Мен Н?рмын».

Осындай Н?р, Махаббат ж?не Тынышты? к?йінде  отыра т?ры?ыз. 

Енді осы Н?рды ж?регі?ізге орналастыры?ыз. Н?р?а толы б?кіл ?лем  сізді? ж?регі?ізде. Оны осындай ?сем ?алыпта са?та?ыз.

Жаймен к?зі?ізді ашу?а болады.

Рахмет! 

 

  1. ?тілген та?ырыпты пысы?тау. 2мин
  2. Жа?а та?ырыпты т?сіндіру. 25 мин

К?н оны? энергиясын кімдер, ?айда ж?не ?анша алып жат?анына ала?дамайды, ол жай ?ана жары? ж?не жылу береді. К?н с?улесінен от алу ?шін, бізге  т?тандыр?ыш шыны” - линза керек. (видео 00:45) Б?гінгі негізгі ма?сатымыз о?улы? бойынша линзамен танысамыз.

Линза дегеніміз – екі жа?ы сфералы? беттермен шектелген м?лдір дене. Линзаны? 2 т?рі бар, олар жина?ыш  (Видео 01:22) ж?не шашырат?ыш. Жина?ыш линза ?зі ар?ылы ?ткен жары?ты бір н?ктеге жинайды. Шашырат?ыш линза  ?зі ар?ылы ?ткен жары?ты шашыратады  Линза беттеріні? т?ріне ?арай д??ес  (екіжа?ты д??ес, жазы? д??ес, ойыс-д??ес) ж?не ойыс  (екіжа?ты ойыс,

БАС ФОКУСТАРЫ

 жазы? ойыс,  д??ес ойыс) болып б?лінеді. Линзадан алын?ан кескіндерді? т?рлері тура немесе т??керілген, шын немесе жал?ан, ?лкейтілген  немесе кішірейтілген болуы  м?мкін. (Видео 01:06, 00:40)

Ж??а линзаны? формуласы                                   немесе

Линзаны? оптикалы? к?ші деп  бас фокус ара ?ашы?ты?ына кері



 

шаманы айтады.               .

Линзаны? оптикалы? к?ші диоптриямен  ?лшенеді:  1дптр=1м-1.

Кескін ?лшеміні? ? (биіктік) н?рсе ?лшеміне Н (биіктікке) ?атынасын

сызы?ты? ?л?айту Г деп атайды:
Линзаларда кескіндерді т?р?ызу. Линзаларда?ы кескіндерді т?р?ызу ?шін негізгі ?ш с?улені пайдаланады

  1. Бас оптикалы? оське параллель с?улелер линзадан сын?аннан кейін оны? фокусы ар?ылы ?теді.
  2. Линзаны? оптикалы? центрі ар?ылы ?тетін с?уле сынбайды
  3. Линзаны? бас фокусы ар?ылы ?тетін с?уле линзадан сын?аннан кейін бас оптикалы? оське параллель кетеді.

Оптикалы? аспаптар:

Проекциялы? аспаптар дегеніміз – экранда н?рсені? шын, ?лкейтілген кескінін беретін оптикалы? аспаптар.

Фотоаппарат дегеніміз – линзалар ж?йесіні? к?мегімен жары? сезгіш ?абырша?та са?талатын н?рсені? кескіні алынатын, оптикалы? ?ондыр?а болып табылады. (Видео 01:32)

К?з – “тірі” оптикалы? аспап, ол адам?а да жан-жануарлар?а да ?орша?ан ?лемді танып білуге м?мкіндік береді. (Видео «Слепой,который затронул сердца миллионов людей».01:50)

К?зілдірік дегеніміз -к?здегі а?ауларды (алыстан к?ргіштік ж?не жа?ыннан к?ргіштік) т?зету ?шін ?олданылатын оптикалы? аспап.

Лупа дегеніміз – ?са? денелерді к?руге арнал?ан е? ?арапайым аспап ?ыс?а фокусты линза.

Микроскоп дегеніміз– ?те ?са? денелерді к?ру ?шін ?олданылатын оптикалы? аспап.

Телескоп дегеніміз– аспан денелерін (планеталарды, ж?лдыздарды, кометаларды) ба?ылау?а арнал?ан оптикалы? аспап.

Спектрлік аппараттар  дегеніміз– с?уле шы?ару к?здеріні? спектрлерін зерттеуге арнал?ан ??рыл?ылыр.

4. Жа?а та?ырып бойынша тест алу (Аctivote ). 8 с?ра? (1с?ра??а 1,5 минут беріледі)

1) Суреттегі фотоаппапратты? к?мегімен алын?ан кескін:

А) Жал?ан, кішірейтілген, т??керілген.

В) Шын, ?лкейтілген, т??керілген.

С) Шын, кішірейтілген, тура.

Д) Шын, кішірейтілген, т??керілген.

Е) Жал?ан, кішірейтілген, тура.

2) Фокус аралы?ы 20 см жина?ыш линзаны? оптикалы? к?шіні? абсолют м?ні неге те? болады?

А) 0,2 дптр

В) 20 дптр

С) 5 дптр

Д) 0,05 дптр

Е) 2 дптр

3) Ж??а линзаны? формуласы

А)                                 Д)

В)                           Е)

С)

4) Жина?ыш линзаны? к?мегімен жары? шы?аратын н?ктені? кескінін ал?ан. Егер d=0,5 м; f=2 м болса, онда линзаны? фокус аралы?ы.

А) 0,4 м

В) 1 м

С) 2,5 м

Д) 0,5 м

Е) 1,5 м

5) Линзаны? оптикалы? центрі ар?ылы т?скен с?уле

А) сын?аннан кейін бас фокус ар?ылы ?теді

В) сын?аннан кейін линзаны? жары?  т?сетін жа?ында?ы фокусында ?иылысады.

С) сын?аннан кейін бас оптикалы? оське параллель кетеді.

Д) сынбай ?тіп кетеді

Е) сын?аннан кейін линзаны? фокусында ?иылысады.

6) К?зді? оптикалы? ж?йесіні? к?мегімен алыс т?р?ан н?рсені? кескіні торламаны? ар?ы жа?ында пайда болады. К?зді? дефектісін ж?не к?зілдірікке ?ажетті линзаны аны?та?ыз

А) жа?ыннан к?ргіштік, жина?ыш линза

В) алыстан к?ргіштік, жина?ыш линза

С) жа?ыннан к?ргіштік, шашырат?ыш линза

Д) алыстан к?ргіштік, шашырат?ыш линза

Е) д?рыс жауап жо?

7) Линза ар?ылы экранда электр шамыны? на?ты кескіні алын?ан. Линзаны? т?менгі б?лігін жап?анда кескінні? ?згерісі

А) кескінні? жартысы пайда болады

В) кескін м?лдем жо?алады

С) кескін с?л ?згереді

Д) кескін т??керіледі

Е) кескін орнында ?алады, біра? жары?тылы?ы азаяды

8) Шашырат?ыш линза беретін кескін ?андай?

А) Тек на?ты кескін

В) Денеге дейінгі ?ашы?ты??а байланысты на?ты не жал?ан кескін

С) Тек жал?ан кескін

Д) ?орша?ан орта?а байланысты на?ты не жал?ан.

Е) Жауаптар арасында д?рысы жо?

К?з гимнастикасы:
1-жатты?у. Жо?ары-т?мен, о??а-сол?а ?арау; к?зді алдымен бір жа??а, содан кейін екінші жак?а айналдыру

2-жатты?у. К?зді ?атты ж?мып, содан кейін ашу (бірнеше рет ?айталау).

3-жатгы?у. Біресе м?рын?а жа?ындата, біресе алыстата отырып, саусактын ?шына ?арау.


?орытынды.  Б?гінгі саба?  барысында т?сіндік
Адам - сананы? линзасы.

Бізді? санамыз “ т?тандыр?ыш шыны”,  я?ни линза болып табылады.

Сана-линзасын сындыры?дар, сонда от пайда болмайды!

К?з - жанны? айнасы
 

5. ?йге тапсырма 4.11, 4.12. ?з бетінше шы?ару?а арал?ан есептер.

Просмотр содержимого документа
«Саба? жоспары "Ж??а линзаны? формуласы. Оптикалы? аспаптар"»

Тақырып: Линзалар. Жұқа линзаның формуласы. Оптикалық аспаптар.

Сынып: 11 «Ә».

Пән: физика.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушы білімін, іскерлігін, дағды деңгейін бақылау, бағалау. Оптикалық аспаптармен таныстырып солар жайлы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық: Оқушылардың білім деңгейін және білім мазмұнының тұрақтылығы мен оны игерудегі іскерлік пен дағдыны бақылау.

Тәрбиелік: Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру, жалпылау.

Сабақтың көрнекіліктері : «Activstudio», «ActivInspire», «Activote» программалары.

Сабақтың құрылымы:

  1. Сабақты ұйымдастыру – 5мин

  2. Өтілген тақырыпты пысықтау– 2 мин

  3. Жаңа тақырыпты түсіндіру – 23 мин

  4. Жаңа тақырып бойынша тест алу – 12 мин

  5. Қорытынды- 2 мин

  6. Үйге тапсырма – 1 мин


Сабақты ұйымдастыру. Тыныштық сәті «Нұрға бөлену» (Әуен 05:00).

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолыңызды айқастырмаңыз. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.

Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілек-қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқтарыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындықты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға бағыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көздерімізге де жетті, көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсылықты ғана көреді. Сіздің басыңыз түгелдей нұрға бөленіп, басыңызға тек ізгі, сәулелі ой келеді.

Нұр бірте-бірте қарқын және шұғылана бастайды, сіздің денеңізден шығып, жан-жағыңызға сәуле шашады. Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз. Нұрды уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз, олардың да жүрегі нұрға толсын.

Осы нұр бүкіл әлемге: барлық адамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлық тірі жанға таралсын... Ғаламның барлық түпкір-түпкіріне нұр бағыттаңыз. Ойша айтыңыз: «Мен нұрлымын... Нұр менің ішімде... Мен Нұрмын».

Осындай Нұр, Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз...

Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде. Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.

Жаймен көзіңізді ашуға болады.

Рахмет!



  1. Өтілген тақырыпты пысықтау. 2мин

  2. Жаңа тақырыпты түсіндіру. 25 мин

Күн оның энергиясын кімдер, қайда және қанша алып жатқанына алаңдамайды, ол жай ғана жарық және жылу береді. Күн сәулесінен от алу үшін, бізге тұтандырғыш шыны” - линза керек. (видео 00:45) Бүгінгі негізгі мақсатымыз оқулық бойынша линзамен танысамыз.

Линза дегеніміз – екі жағы сфералық беттермен шектелген мөлдір дене. Линзаның 2 түрі бар, олар жинағыш (Видео 01:22) және шашыратқыш. Жинағыш линза өзі арқылы өткен жарықты бір нүктеге жинайды . Шашыратқыш линза өзі арқылы өткен жарықты шашыратады Линза беттерінің түріне қарай дөңес (екіжақты дөңес, жазық дөңес, ойыс-дөңес) және ойыс (екіжақты ойыс,

БАС ФОКУСТАРЫ

жазық ойыс, дөңес ойыс) болып бөлінеді. Линзадан алынған кескіндердің түрлері тура немесе төңкерілген, шын немесе жалған, үлкейтілген немесе кішірейтілген болуы мүмкін. (Видео 01:06, 00:40)



Жұқа линзаның формуласы немесе



Линзаның оптикалық күші деп бас фокус ара қашықтығына кері



шаманы айтады. .



Линзаның оптикалық күші диоптриямен өлшенеді: 1дптр=1м-1.

Кескін өлшемінің һ (биіктік) нәрсе өлшеміне Н (биіктікке) қатынасын

сызықтық ұлғайту Г деп атайды:
Линзаларда кескіндерді тұрғызу. Линзалардағы кескіндерді тұрғызу үшін негізгі үш сәулені пайдаланады

  1. Бас оптикалық оське параллель сәулелер линзадан сынғаннан кейін оның фокусы арқылы өтеді.

  2. Линзаның оптикалық центрі арқылы өтетін сәуле сынбайды

  3. Линзаның бас фокусы арқылы өтетін сәуле линзадан сынғаннан кейін бас оптикалық оське параллель кетеді.

Оптикалық аспаптар:

Проекциялық аспаптар дегеніміз – экранда нәрсенің шын, үлкейтілген кескінін беретін оптикалық аспаптар.

Фотоаппарат дегеніміз – линзалар жүйесінің көмегімен жарық сезгіш қабыршақта сақталатын нәрсенің кескіні алынатын, оптикалық қондырға болып табылады. (Видео 01:32)

Көз – “тірі” оптикалық аспап, ол адамға да жан-жануарларға да қоршаған әлемді танып білуге мүмкіндік береді. (Видео «Слепой,который затронул сердца миллионов людей».01:50)

Көзілдірік дегеніміз -көздегі ақауларды (алыстан көргіштік және жақыннан көргіштік) түзету үшін қолданылатын оптикалық аспап.

Лупа дегеніміз – ұсақ денелерді көруге арналған ең қарапайым аспап қысқа фокусты линза.

Микроскоп дегеніміз– өте ұсақ денелерді көру үшін қолданылатын оптикалық аспап.

Телескоп дегеніміз– аспан денелерін (планеталарды, жұлдыздарды, кометаларды) бақылауға арналған оптикалық аспап.

Спектрлік аппараттар дегеніміз– сәуле шығару көздерінің спектрлерін зерттеуге арналған құрылғылыр.



4. Жаңа тақырып бойынша тест алу (Аctivote ). 8 сұрақ (1сұраққа 1,5 минут беріледі)

1) Суреттегі фотоаппапраттың көмегімен алынған кескін:

А) Жалған, кішірейтілген, төңкерілген.

В) Шын, үлкейтілген, төңкерілген.

С) Шын, кішірейтілген, тура.

Д) Шын, кішірейтілген, төңкерілген.

Е) Жалған, кішірейтілген, тура.



2) Фокус аралығы 20 см жинағыш линзаның оптикалық күшінің абсолют мәні неге тең болады?

А) 0,2 дптр

В) 20 дптр

С) 5 дптр

Д) 0,05 дптр

Е) 2 дптр



3) Жұқа линзаның формуласы

А) Д)

В) Е)



С)



4) Жинағыш линзаның көмегімен жарық шығаратын нүктенің кескінін алған. Егер d=0,5 м; f=2 м болса, онда линзаның фокус аралығы.

А) 0,4 м

В) 1 м

С) 2,5 м

Д) 0,5 м

Е) 1,5 м



5) Линзаның оптикалық центрі арқылы түскен сәуле

А) сынғаннан кейін бас фокус арқылы өтеді

В) сынғаннан кейін линзаның жарық түсетін жағындағы фокусында қиылысады.

С) сынғаннан кейін бас оптикалық оське параллель кетеді.

Д) сынбай өтіп кетеді

Е) сынғаннан кейін линзаның фокусында қиылысады.



6) Көздің оптикалық жүйесінің көмегімен алыс тұрған нәрсенің кескіні торламаның арғы жағында пайда болады. Көздің дефектісін және көзілдірікке қажетті линзаны анықтаңыз

А) жақыннан көргіштік, жинағыш линза

В) алыстан көргіштік, жинағыш линза

С) жақыннан көргіштік, шашыратқыш линза

Д) алыстан көргіштік, шашыратқыш линза

Е) дұрыс жауап жоқ



7) Линза арқылы экранда электр шамының нақты кескіні алынған. Линзаның төменгі бөлігін жапқанда кескіннің өзгерісі

А) кескіннің жартысы пайда болады

В) кескін мүлдем жоғалады

С) кескін сәл өзгереді

Д) кескін төңкеріледі

Е) кескін орнында қалады, бірақ жарықтылығы азаяды



8) Шашыратқыш линза беретін кескін қандай?

А) Тек нақты кескін

В) Денеге дейінгі қашықтыққа байланысты нақты не жалған кескін

С) Тек жалған кескін

Д) Қоршаған ортаға байланысты нақты не жалған.

Е) Жауаптар арасында дұрысы жоқ







Көз гимнастикасы:
1-жаттығу. Жоғары-төмен, оңға-солға қарау; көзді алдымен бір жаққа, содан кейін екінші жакқа айналдыру

2-жаттығу. Көзді қатты жұмып, содан кейін ашу (бірнеше рет қайталау).

3-жатгығу. Біресе мұрынға жақындата, біресе алыстата отырып, саусактын ұшына қарау.


Қорытынды. Бүгінгі сабақ барысында түсіндік

Адам - сананың линзасы.

Біздің санамыз “ тұтандырғыш шыны” , яғни линза болып табылады.

Сана-линзасын сындырыңдар, сонда от пайда болмайды!

Көз - жанның айнасы

5. Үйге тапсырма 4.11, 4.12. Өз бетінше шығаруға аралған есептер.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Физика

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 11 класс

Скачать
Саба? жоспары "Ж??а линзаны? формуласы. Оптикалы? аспаптар"

Автор: Оразбаева Гульмира Едилбаевна

Дата: 16.03.2016

Номер свидетельства: 306535

Похожие файлы

object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(56) "Тербеліс жиілігіні? формуласы "
    ["seo_title"] => string(33) "tierbielis-zhiilighinin-formulasy"
    ["file_id"] => string(6) "192945"
    ["category_seo"] => string(6) "fizika"
    ["subcategory_seo"] => string(12) "planirovanie"
    ["date"] => string(10) "1427546252"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

Распродажа видеоуроков!
ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства