kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

?а??а

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Тірек ?имыл ж?йесіні? ма?ызы.

Саба?ты? ма?саты:

Білімділік: Тірек–?имыл ж?йесіні? ??рылысы мен ?ызмететрі туралы жа?а анатомиялы?-физиологиялы?, т?сініктерді ?алыптастыру, ?а??аны? ??рылыс мен ?ызметтері туралы білімдерін арттыру. Адамны? тік ж?руіне ж?не е?бек етуіне байланысты ?а??асында пайда бол?ан ерекшеліктерді аны?тау?а ?йрету.

Дамытушылы?: Білім алушыларды? талдау, синтез, салыстыру, ?орытындылау ж?не ойлау ?абілеттерін дамыту

Т?рбиелік: Білім алушыларды ?з денсаулы?ына жауапкершілікпен ж?не м??ият ?арауды т?рбиелеу, адам ?міріндегі ж?не іс- ?рекетіндегі денсаулы?ыны? р?лін т?сіндіру

Саба?ты? типі: Жа?а саба?ты игеру

Саба?ты? к?рнекілігі:слайд, плакаттар, о?улы?,алма,ма?та,  пияз,кестелер, ?лестірмелі ?а?аздар.

І. ?йымдастыру кезе?і:   - о?ушылармен амандасу

                                         - сыныпты? тазалы?ын тексеру

                                         - сыныпты? кезекшілігін аны?тау

                                         - о?ушыларды т?гендеу

                                         - саба??а дайынды?тарын тексеру

Сынып  о?ушыларын  сану  ар?ылы  «тап?ырлар»  ж?не « білгірлер» деп  екі топ?а б?ліп  ба?алау пара?шаларын бердім.

ІІ. ?й  тапсырмасын с?рау

Сипап сезу,иіс сезу,д?м сезу, м?шелелер

 1- тапсырма

Бой сергіту.(с?ра??а - жауап)

  1. Анализаторлар терминін ?сын?ан ?алым .
  2. Анализаторлар ?андай б?ліктерден т?рады?
  3. К?зді? сырт?ы ?абы?шасы.
  4. К?ру м?шесі.
  5. Есту м?шесі.
  6. К?з алмасын ?имылдататын б?лік.
  7. ??ла?  ??рылысы  неше  б?ліктен  т?рады?
  8. К?з  гигиенасын  ?алай  са?тау  керек
  9. Н?рлы ?абы?шаны? д?л ортасында?ы тесік.
  10. Д?м сезу м?шесі.
  11. Сипап сезу м?шесі.
  12. К?зді? орта??ы ?абы?шасы
  13. Тепе те?дікті са?тау м?шесі ?айда орналас?ан?
  14. Д?м сезу рецепторлары
  15. Дыбыстарды ?абылдау?а бейімделген
  16. Ара?ашы?ты?ты   сезу  м?шесі

    17.Тама?  ?абылдау?а  ?андай  сезім  м?шелері ?атысады?

    18.Есту  т?тігі  дегеніміз  не?

2 –тапсырма. Суретті баянда                    

Иіс  сезу  м?шесі                         К?зді?  ??рылысы                

ІІІ. Жа?а та?ырыпты т?сіндіру кезе?і

?а??аны? ?андай ерекшеліктері адамды с?ткоректі жануарлардан ажыратады?

С?ткоректі жануарларды? тірек – ?имыл ж?йесіні? ?андай ма?ызы бар?

Жануарлар ?а??асыны? негізгі б?лімдерін, с?йектерін, оларды? ??рамдас б?ліктерін ата?дар.

«?имыл -  ?оз?алыс – б?л ?мір», деп Вольтер айтып кеткен. Шынында да, адам о бастан ?имыл?а бейімделген, б?лкім таби?ат шешкен болар. Біз сонды?тан ж?реміз, ж?гіреміз, секіреміз, ж?земіз, к?нде мы?да?ан ?рт?рлі ?имы жасап, е?кейіп, тік т?рамыз? М?ны? барлы?ын с?йек – б?лшы? ет ж?йесі немесе тірек – ?имыл аппараты ?амтамасыз етеді.

Адам?а??асы 200 – ден астам с?йектен т?рады.

Бас ?а??асы

Ми сауыты                                       Бет б?лігінен

Ма?дай  Ш?йде  Самай  Т?бе  с?йектері    ?оз?алмайтын ?сті?гі  

                                                                                       ?оз?алмалыасты??ыжа? с?йектеріс?йектері

Т?л?а ?а??асы

                         Омырт?а жотасы     ?абыр?алар                 Т?с  с?йегі

Омыт?а жотасы 33 – 34 омырт?алардан т?рады. Оны мойын (7), ар?а  (12), бел (5), сегізк?з, ??йымша? б?лімдері ??райды.

Кеуде ?уысы

Ар?а омырт?алары, ?абыр?алар мен т?с кеуде ?уысын т?зеді. Адамда, ?детте, до?а т?різді иілген жалпа? 12 ж?п ?абыр?а болады. Олар арт?ы жа?ынан ар?а омырт?алармен жал?асады, ал алды??ыжа?ы т?спен байланысады.

Иы? белдеуі

Екі жауырын                  Екі б??ана

Жауырын – кеуде ?уысыны? арт?ы жа?ында орналас?ан ?шб?рышты жалпа? с?йек. Б??ананы?  бір  ?шы  т?сті?  жо?ар?ы ?шымен, екінші  ?шы – жауырынмен  ?осыл?ан.

?олды? еркін ?оз?алатын ?а??асы

То?пан жілік                 Білек            ?ол басы с?йектері

То?пан жілік жауырынмен ?оз?алмалы байланысатын иы? буыннын т?зіп, ?олмен ?рт?рлі ?имыл жасау?а м?мкіндік береді.

Білек к?рі жілік пен шынта? с?йектерінен т?рады.

?ол басы с?йектеріні? ?ш б?лімін ажыратады: білезік с?йектері, ала?ан с?йектері ж?не майда с?йектерден т?ратын сауса? с?йектері.

Ая?ты? еркін ?оз?алатын

Ортан жілік       Асы?ты жілік      шыбы? с?йегі  толарса?     табан  ба?ай с?йектері

Ая?  ?а??асы  жамбас белдеуі  омырт?а жотасыны?  сегізк?з б?лімінен   ж?не  екі  жамбас  с?йегінен  т?рады.Жамбас  с?йектері мен сегізк?з  омырт?а  ба?анасынан, я?ыни  б?кіл  дене с?йенетін  тірек  т?зеді. Жамбас  белдеуіне  ая?ты?  еркін  ?оз?алатын  с?йектері мен   б?лшы?  еттер  жал?асады.

5- тапсырма.  ?а??а  ??растыру  ойыны.

Екі топ жазыл?ан  ?а??а  с?йектерін  ретімен  орналастырады.

1-топ          Бас,ая?  ?а??алары.

2- топ         Кеуде,  ?ол  ?а??аларын  ??растыру.

ІV ?орытынды. Бекіту кезе?і.

IV ?й тапсырмасын беру кезе?і: § 22  о?у,адамны? ?а??а с?йектерін жаттау. 83 беттегі кестені толтыру.«Сымбаттылы? – с?лулы?» та?ырыбына эссе жазу. 

V Ба?алау.О?ушыларды ба?алау.

Просмотр содержимого документа
«?а??а»

Сабақтың тақырыбы: Тірек қимыл жүйесінің маңызы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Тірек–қимыл жүйесінің құрылысы мен қызмететрі туралы жаңа анатомиялық-физиологиялық, түсініктерді қалыптастыру, қаңқаның құрылыс мен қызметтері туралы білімдерін арттыру. Адамның тік жүруіне және еңбек етуіне байланысты қаңқасында пайда болған ерекшеліктерді анықтауға үйрету.

Дамытушылық: Білім алушылардың талдау, синтез, салыстыру, қорытындылау және ойлау қабілеттерін дамыту

Тәрбиелік: Білім алушыларды өз денсаулығына жауапкершілікпен және мұқият қарауды тәрбиелеу, адам өміріндегі және іс- әрекетіндегі денсаулығының рөлін түсіндіру

Сабақтың типі: Жаңа сабақты игеру

Сабақтың көрнекілігі:слайд, плакаттар, оқулық,алма,мақта, пияз,кестелер, үлестірмелі қағаздар.

І. Ұйымдастыру кезеңі: - оқушылармен амандасу

- сыныптың тазалығын тексеру

- сыныптың кезекшілігін анықтау

- оқушыларды түгендеу

- сабаққа дайындықтарын тексеру

Сынып оқушыларын сану арқылы «тапқырлар» және « білгірлер» деп екі топқа бөліп бағалау парақшаларын бердім.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

Сипап сезу,иіс сезу,дәм сезу, мүшелелер

1- тапсырма

Бой сергіту.(сұраққа - жауап)

  1. Анализаторлар терминін ұсынған ғалым .

  2. Анализаторлар қандай бөліктерден тұрады?

  3. Көздің сыртқы қабықшасы.

  4. Көру мүшесі.

  5. Есту мүшесі.

  6. Көз алмасын қимылдататын бөлік.

  7. Құлақ құрылысы неше бөліктен тұрады?

  8. Көз гигиенасын қалай сақтау керек

  9. Нұрлы қабықшаның дәл ортасындағы тесік.

  10. Дәм сезу мүшесі.

  11. Сипап сезу мүшесі.

  12. Көздің ортаңғы қабықшасы

  13. Тепе теңдікті сақтау мүшесі қайда орналасқан?

  14. Дәм сезу рецепторлары

  15. Дыбыстарды қабылдауға бейімделген

  16. Арақашықтықты сезу мүшесі

17.Тамақ қабылдауға қандай сезім мүшелері қатысады?

18.Есту түтігі дегеніміз не?



2 –тапсырма. Суретті баянда

Иіс сезу мүшесі Көздің құрылысы



Есту мүшесі Дәм сезу мүшесі

3-тапсырма

Адамның асқан сұлулығы оның сезгіштігінде В.А.Сухомлинский айтқандай екі топтан екі оқушы шығарып олардың көзін байлап әр түрлі заттарды ұстау арқылы, иіскету арқылы және музика тыңдату арқылы байқау


4 –тапсырма тест тапсырмасы


  1. Тері, жүйке ұштарында болатын рецепторлар

  2. а) ішкі рецептор ә)сыртқы рецептор

  3. Көз алмасы неше қабаттан тұрады?

  4. а) 1 ә) 2 б) 3 в) 4

  5. 3 дыбыс сүйекшелері (балғашық, төс, үзеңгі) қай құлаққа жатады?

а) сыртқы құлақ ә) ішкі құлақ б)ортаңғы құлақ

4. Ішкі құлақта қуыстар мен иірім өзекшелерден тұратын күрделі жүйе.

а) лабиринт(шытырман) ә) анализатор б) дабыл жарғағы

5. Көздің жас безі қандай без тобына жатады?

а) ішкі секреция ә) аралас секреция б)сыртқы секреция

6.Тілдің ұшымен сезінетін дәм а)тұздалған орамжапырақ дәмі ә)ащы бұрыштың дәмі б)шоколадтың дәмі

7.Дабыл жарғағына бекиді

а) балғашық ә) үзеңгі б) төстік

8.Иіс сезу анализаторы қалай тітіркенеді? а)жарық тітіркендіргіш арқылы ә)химиялық тітіркендіргіш арқылы б)жылу тітіркендіргіші арқылы

9. Құлақ қалқаны, есту жолы қай құлаққа кіреді? а) ішкі ә) сыртқы б) ортаңғы

10. Адам сыртқы ортадан негізгі ақпаратты қандай мүшелер арқылы қабылдайды?

а) иіс сезу ә) көру және есту б) дәм , сипап сезу


ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі


Қаңқаның қандай ерекшеліктері адамды сүткоректі жануарлардан ажыратады?


Сүткоректі жануарлардың тірек – қимыл жүйесінің қандай маңызы бар?

Жануарлар қаңқасының негізгі бөлімдерін, сүйектерін, олардың құрамдас бөліктерін атаңдар.

«Қимыл - қозғалыс – бұл өмір», деп Вольтер айтып кеткен. Шынында да, адам о бастан қимылға бейімделген, бәлкім табиғат шешкен болар. Біз сондықтан жүреміз, жүгіреміз, секіреміз, жүземіз, күнде мыңдаған әртүрлі қимы жасап, еңкейіп, тік тұрамыз? Мұның барлығын сүйек – бұлшық ет жүйесі немесе тірек – қимыл аппараты қамтамасыз етеді.


Адамқаңқасы 200 – ден астам сүйектен тұрады.

Бас қаңқасы


Ми сауыты Бет бөлігінен


Маңдай Шүйде Самай Төбе сүйектері Қозғалмайтын үстіңгі

Қозғалмалыастыңғыжақ сүйектерісүйектері

Тұлға қаңқасы


Омыртқа жотасы Қабырғалар Төс сүйегі


Омытқа жотасы 33 – 34 омыртқалардан тұрады. Оны мойын (7), арқа (12), бел (5), сегізкөз, құйымшақ бөлімдері құрайды.


Кеуде қуысы


Арқа омыртқалары, қабырғалар мен төс кеуде қуысын түзеді. Адамда, әдетте, доға тәрізді иілген жалпақ 12 жұп қабырға болады. Олар артқы жағынан арқа омыртқалармен жалғасады, ал алдыңғыжағы төспен байланысады.


Иық белдеуі


Екі жауырын Екі бұғана


Жауырын – кеуде қуысының артқы жағында орналасқан үшбұрышты жалпақ сүйек. Бұғананың бір ұшы төстің жоғарғы ұшымен, екінші ұшы – жауырынмен қосылған .


Қолдың еркін қозғалатын қаңқасы


Тоқпан жілік Білек Қол басы сүйектері


Тоқпан жілік жауырынмен қозғалмалы байланысатын иық буыннын түзіп, қолмен әртүрлі қимыл жасауға мүмкіндік береді.

Білек кәрі жілік пен шынтақ сүйектерінен тұрады.

Қол басы сүйектерінің үш бөлімін ажыратады: білезік сүйектері, алақан сүйектері және майда сүйектерден тұратын саусақ сүйектері.


Аяқтың еркін қозғалатын


Ортан жілік Асықты жілік шыбық сүйегі толарсақ табан бақай сүйектері


Аяқ қаңқасы жамбас белдеуі омыртқа жотасының сегізкөз бөлімінен және екі жамбас сүйегінен тұрады.Жамбас сүйектері мен сегізкөз омыртқа бағанасынан , яғыни бүкіл дене сүйенетін тірек түзеді. Жамбас белдеуіне аяқтың еркін қозғалатын сүйектері мен бұлшық еттер жалғасады.


5- тапсырма. Қаңқа құрастыру ойыны.


Екі топ жазылған қаңқа сүйектерін ретімен орналастырады.

1-топ Бас ,аяқ қаңқалары.

2- топ Кеуде, қол қаңқаларын құрастыру.


ІV Қорытынды. Бекіту кезеңі.


6- тапсырма. Семантикалық карта




Сүйектер

Орналасуына қарай

Құрылысына қарай

Байланысуы

Бас

Тұлға

Қол

Аяқ

Ұзын

Қысқа

Жалпақ

Қозғалмайтын

Қозғалмалы

Аз қозғалатын

Ортан жілік



+

+




+


Омыртқа


+



+




+

Жамбас



+



+

+



Самай

+





+

+



Қабырға


+




+



+

Тоқпан жілік



+

+




+



IV Үй тапсырмасын беру кезеңі: § 22 оқу,адамның қаңқа сүйектерін жаттау. 83 беттегі кестені толтыру.«Сымбаттылық – сұлулық» тақырыбына эссе жазу.

V Бағалау.Оқушыларды бағалау.

Аты, жөні

1

тапсырма

2 тапсырма

3

тапсыр

ма

4 тапсыр

ма

5

тапсыр

ма

6

тапсыр

ма

Қорытын

ды

1



























Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс

Скачать
?а??а

Автор: Каражанова Жанаркул Айдаркуловна

Дата: 09.04.2016

Номер свидетельства: 316775

Похожие файлы

object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(15) "Графики "
    ["seo_title"] => string(7) "grafiki"
    ["file_id"] => string(1) "7"
    ["category_seo"] => string(10) "matematika"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1400501839"
  }
}
object(ArrayObject)#874 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(45) "Видимое движение светил "
    ["seo_title"] => string(28) "vidimoie-dvizhieniie-svietil"
    ["file_id"] => string(1) "8"
    ["category_seo"] => string(6) "fizika"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1400502238"
  }
}
object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(131) "Образование действительных причастий настоящего и прошедшего времени "
    ["seo_title"] => string(86) "obrazovaniie-dieistvitiel-nykh-prichastii-nastoiashchiegho-i-proshiedshiegho-vriemieni"
    ["file_id"] => string(6) "100000"
    ["category_seo"] => string(12) "russkiyYazik"
    ["subcategory_seo"] => string(5) "uroki"
    ["date"] => string(10) "1400505649"
  }
}
object(ArrayObject)#874 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(132) "Образование действительных причастий  прошедшего и настоящего времени "
    ["seo_title"] => string(86) "obrazovaniie-dieistvitiel-nykh-prichastii-proshiedshiegho-i-nastoiashchiegho-vriemieni"
    ["file_id"] => string(6) "100002"
    ["category_seo"] => string(12) "russkiyYazik"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1400506550"
  }
}
object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(56) "Введение. Живое Средневековье "
    ["seo_title"] => string(37) "vviedieniie-zhivoie-sriednieviekov-ie"
    ["file_id"] => string(6) "100003"
    ["category_seo"] => string(8) "istoriya"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1400507579"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства