kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Сабақ тақырыбы; Өзен шаянының құрылыс ерекшеліктері. Қоректенуі. Тыныс алуы. Көбейуі.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Өзен шаяндарының құрылыс ерекшеліктері, қоректенуі, тыныс алуы, мекен ету ортасы туралы мәлімет беру.

Вы уже знаете о суперспособностях современного учителя?
Тратить минимум сил на подготовку и проведение уроков.
Быстро и объективно проверять знания учащихся.
Сделать изучение нового материала максимально понятным.
Избавить себя от подбора заданий и их проверки после уроков.
Наладить дисциплину на своих уроках.
Получить возможность работать творчески.

Просмотр содержимого документа
«Сабақ тақырыбы; Өзен шаянының құрылыс ерекшеліктері. Қоректенуі. Тыныс алуы. Көбейуі.»

Өзен шаянының құрылыс ерекшеліктері. Қоректенуі. Тыныс алуы. Көбейуі.

Өзен шаянының құрылыс ерекшеліктері. Қоректенуі. Тыныс алуы. Көбейуі.

Үй тапсырмасын қайталау

Үй тапсырмасын қайталау

  • Буынаяқты жәндіктер үшін хитинді жабынның маңызы қандай?
  • Хитинді жабынның ерекшелігі, қызметі қандай?
  • Өзен шаянының дене құрылысы неше бөліктен тұрады?
  • Баскөкірек бөлімінде қандай мүшелері орналасқан?
  • Құрсақ бөлімінің ерекшелігі?
  • Өзен шаянының қандай сезім жүйелері дамыған, олар қайда орналасқан?
Эврикалық деңгейдегі логикалық сұрақтар

Эврикалық деңгейдегі логикалық сұрақтар

  • Суда тіршілік етіп, желбезек арқылы тыныс алатын бұл жәндік дара жынысты.
  • Өсімдіктермен бірге балық, бақа, басқа да су жануарларының өлексесін жеп,
  • табиғатта санитарлық рөл атқаратын жануарды біздерде, яғни адамдарда кейбір түрлерін тағамдық азық ретінде пайдаланамыз. Бұл қай жәндік.
  • Жауабы  : Ас шаян
Шаянның түсі суға байланысты және қоректену ортасына байланысты өзгеріске ұшырайды. Көбіне жасыл түстен-қара қоңыр түске, қоңырқай жасыл түске немесе қанық қоңыр түске боялады. Бойы ұзындығы: аналығы 20см –ге дейін, аталығы-сәл қысқы болып келеді. Өмір сүру уақыты: 8-10 жыл.
  • Шаянның түсі суға байланысты және қоректену ортасына байланысты өзгеріске ұшырайды. Көбіне жасыл түстен-қара қоңыр түске, қоңырқай жасыл түске немесе қанық қоңыр түске боялады. Бойы ұзындығы: аналығы 20см –ге дейін, аталығы-сәл қысқы болып келеді.
  • Өмір сүру уақыты: 8-10 жыл.
Қоректену ортасы Өзен шаяны өзен-көлдер мен ағынды тоғандарда мекендейді. Бұл-судың тазалығын қажет ететін шаян. Шаянның денесі екі бөліктен: баскөкірек және құрсақтан құралады. Баскөкірек бөлігінде бірі- ұзын, бірі-құсқа екі жұп бунақтанған мұртшалары, екі көзі мен ауыз мүшелері алдыңғы жағында болады. Бұлардан сәл төменірек бес жұп бунақтанған аяқтар көрінеді, олардың алдыңғы екеуінің ұшында үлкен қысқышы бар, ал қалған төрт жұбы жүретін аяқтар болып есептеледі.

Қоректену ортасы

Өзен шаяны өзен-көлдер мен ағынды тоғандарда мекендейді. Бұл-судың тазалығын қажет ететін шаян. Шаянның денесі екі бөліктен: баскөкірек және құрсақтан құралады. Баскөкірек бөлігінде бірі- ұзын, бірі-құсқа екі жұп бунақтанған мұртшалары, екі көзі мен ауыз мүшелері алдыңғы жағында болады. Бұлардан сәл төменірек бес жұп бунақтанған аяқтар көрінеді, олардың алдыңғы екеуінің ұшында үлкен қысқышы бар, ал қалған төрт жұбы жүретін аяқтар болып есептеледі.

Қоректенуі  Өсімдіктермен (90%ға  дейін) және етпен  қоректенеді (басяқтылармен,  құрттармен, бунақденелілермен,  және олардың дернәсілдерімен,  итбалықтармен) қоректенеді. Жаз  айларында өзен шаяндары балдырлармен және су өсімдіктерімен (элодея, крапива,тұңғиық, хвощ). Қыс мезгілінде-жерге түскен жапырақтармен. Аталығынан қарағанда аналығы тағамды көбірек тұтынады. Өзен шаяны өз інінің қасынан алысқа ұзамай қорегін ұстап жейді. Өсімдіктермен және өлі ағзаны да қорек қылады. Қорегінің иісін ұзын мұртшалары арқылы сезеді (өлі бақа, балық және т.б. Жануарлардың түрлеріменде қоректенеді.
  • Қоректенуі
  • Өсімдіктермен (90%ға
  • дейін) және етпен
  • қоректенеді (басяқтылармен,
  • құрттармен, бунақденелілермен,
  • және олардың дернәсілдерімен,
  • итбалықтармен) қоректенеді. Жаз
  • айларында өзен шаяндары балдырлармен және су өсімдіктерімен (элодея, крапива,тұңғиық, хвощ). Қыс мезгілінде-жерге түскен жапырақтармен. Аталығынан қарағанда аналығы тағамды көбірек тұтынады. Өзен шаяны өз інінің қасынан алысқа ұзамай қорегін ұстап жейді. Өсімдіктермен және өлі ағзаны да қорек қылады. Қорегінің иісін ұзын мұртшалары арқылы сезеді (өлі бақа, балық және т.б. Жануарлардың түрлеріменде қоректенеді.
Көбіне шаяндар кешкі мезгілде қорегін аулауға шығады,ал күдіз олар өзен астынан ін қазып сонда жасырынады немесе ағаш тамырының астына тығылып жатады(өзен жасаындағы тастардың арасына да жасырынады).

Көбіне шаяндар кешкі мезгілде қорегін аулауға шығады,ал күдіз олар өзен астынан ін қазып сонда жасырынады немесе ағаш тамырының астына тығылып жатады(өзен жасаындағы тастардың арасына да жасырынады).

Жүретін аяқтары Жүретін аяқтары Құрсақ аяқтары Ұзын мұртшалары Қысқа мұртшалары қысқыштар қысқыштар Көз Баскөкірек 1.Үстіңгі жақ 2.Астыңғы жақ 3.Жақ аяқтары Құрсақ Құйрық жүзбеқанаты Өзен шаянының сыртқы құрлысы

Жүретін аяқтары

Жүретін аяқтары

Құрсақ аяқтары

Ұзын мұртшалары

Қысқа мұртшалары

қысқыштар

қысқыштар

Көз

Баскөкірек

1.Үстіңгі жақ

2.Астыңғы жақ

3.Жақ аяқтары

Құрсақ

Құйрық жүзбеқанаты

Өзен шаянының сыртқы құрлысы

Шаянтәрізділер класы Мұртшалар Өзен шаянының баскөкірек бөліміндегі бес жұп буын аяқтарының қысқарақ ж/е жіңішкерек 4 жұбы су ішінде қатты заттардың үстімен жүру қызметін атқарады Үстіңгі жақ Астыңғы жақ Қысқыштар Жүретін аяқтар Құрсақ аяқтары

Шаянтәрізділер класы

Мұртшалар

Өзен шаянының баскөкірек бөліміндегі бес жұп буын аяқтарының қысқарақ ж/е жіңішкерек 4 жұбы су ішінде қатты заттардың үстімен жүру қызметін атқарады

Үстіңгі жақ

Астыңғы жақ

Қысқыштар

Жүретін аяқтар

Құрсақ аяқтары

Өзен шаянының асқорыту жүйесі

Өзен шаянының асқорыту жүйесі

  • Ауыз апараты
  • Өңеш
  • Асқазан
  • Орта ішек
  • Бауыр
  • Артқы ішек
  • Аналь тесігі
Өзен шаянның жүйке жүйесі Жұтқыншақүсті жүйке түйіні Құрсақ жүйке тізбекшесі Қысқа мұртшаның сезім және иіс мүшелері Көзі

Өзен шаянның жүйке жүйесі

Жұтқыншақүсті

жүйке түйіні

Құрсақ жүйке тізбекшесі

Қысқа мұртшаның

сезім және иіс

мүшелері

Көзі

Өзен шаянының ішкі құрлысы Асқорыту  жүйесі Қан тамырлар жүйесі Жыныс безі Зәршығару мүшесі Тыныс алу жүйесі

Өзен шаянының ішкі құрлысы

Асқорыту

жүйесі

Қан тамырлар

жүйесі

Жыныс безі

Зәршығару мүшесі

Тыныс алу жүйесі

«Ия» немесе «Жоқ» деп жауап беру.

«Ия» немесе «Жоқ» деп жауап беру.

  • Шаяндар суда тіршілік ететіндіктен желбезек арқылы тыныс алады
  • Зәршығару жүйесі аналь тесігі арқылы жүзеге асады.
  • Шаян денесі екі бөліктен тұрады
  • Көбелек, бүйі, шегіртке шаянтәрізділер класына жатады
  • Шаянтәрізділердің денесінің сырты, тығыз хитинмен қапталған


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 7 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Сабақ тақырыбы; Өзен шаянының құрылыс ерекшеліктері. Қоректенуі. Тыныс алуы. Көбейуі.

Автор: Тулегенова Гулдана Сапаровна

Дата: 07.12.2016

Номер свидетельства: 366854

Похожие файлы

object(ArrayObject)#865 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(18) "Буынаякты"
    ["seo_title"] => string(10) "buynaiakty"
    ["file_id"] => string(6) "263234"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1449504969"
  }
}
object(ArrayObject)#887 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(32) "буыная?тылар типі"
    ["seo_title"] => string(19) "buynaiak-tylar-tipi"
    ["file_id"] => string(6) "263232"
    ["category_seo"] => string(9) "biologiya"
    ["subcategory_seo"] => string(11) "presentacii"
    ["date"] => string(10) "1449504604"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства