kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

?аза?ты? сыйлы та?амдары

Нажмите, чтобы узнать подробности

?аза?ты? сыйлы та?амдары
 





 

Саба?ты?  та?ырыбы:    ?аза?ты? сыйлы та?амдары
1. О?ушыларды? белгілі бір т?сінікті ме?геруіне ?ол жеткізу; М?тін аясында ??гімелей білу.?з бетінше іздену ар?ылы ой тол?ау.
2. Ауызша-жазбаша с?здік ?орын дамыту, жа?а с?здерді игеру,?здігінен іздену ?абілеттерін дамыту; ?аза? тіліні? грамматикалы? ерекшеліктерін білу. 
3. ?аза?ты? ?лтты? салт д?ст?рін, тарихын білуге, ??рметтеуге т?рбиелеу.Салауатты ?мір с?руге баулу.
Саба?ты? т?рі: жа?а  саба?         
                                                                                                                            
О?ыту ?дістері: хабарлама-??гімелеу, суреттеу, т?сіндіру, ?ызы?тыру,к?рсету 
        
О?у ?дістері: орындаушылы?, т?жірибе, ізденушілік, бірлесе отырып ма?сат?а жету.

К?рнекті ??ралдары: кесте, ?лестірмелер, суреттер.

П?наралы? байланыс: ?дебиет, орыс тілі, география

Саба?ты?  этаптары мен ??рылымы

?йымдастыру кезе?і

С?лемдесу, т?гендеу, ?зірлеу. ?аза?стан Республикасыны? ?н?ранын орындау

Жа?а саба?

 Кіріспе б?лім: ?ызы?тыру с?ті
-Балалар, ?аза? –?она?жай халы?. ?она? десе  ішкен асын жерге ?оятын елміз. Дастар?анымызда ?лтты? та?амдарды? т?р-т?рлері болады. Кане, айты?даршы, ?андай ?лтты? та?амдарды біледі екенбіз?
О?ушылар ?лтты? та?ам т?рлерін атап шы?ады.
«?аза?ты? ?лтты? та?амдары»  видеоролик к?рсетіледі.
Алдын-ала  тапсырма берілген  о?ушылар осы ролик бойынша ?р та?ам т?рлеріне сипаттама береді, с?ра?тар берілсе, ?з ж?мыстарын ?ор?ап шы?ады.
 ?аза?ты? ?лтты? та?амдары.
Асыл?ан ет (бешбарма?) 
?аза? хал?ыны? басты та?амы. ?ой немесе сиыр, жыл?ы еті болсын су ??йыл?ан ?азан?а салынып пісіріледі. Піскен етті? майлы сорпасына, алдын ала ж??а жайылып ?ойыл?ан ?амыр салынады. Дайын бол?ан ?амыр таба??а т?сіріліп, кесектеп турал?ан ет салынып, ?стіне т?зды? ??йылады. Малды? басы, жамбасы сыйлы ?она?тар?а, ортан жілік жасы ?лкен кісіге, ??да?а, асы? жілік ??да?и?а, т?с к?йеуге, келінге, б?йрек, ??ла? балалар?а тартылады.
?азы 
?азы майыны? ?алы?ды?ына байланысты кере ?азы, д??бек ?азы, шынта? ?азы, б?лт ?азы деп б?лінеді. Ішекке сыйма?анын телшік деп атайды. ?азыны к?біне ?ыс?а са?тайды. ?азы с?рленген сайын демді болады.
Ірімшік 
С?тті ?йытып, суал?анша ?айнатады. ?айнауы жеткен ірімшік ?ызыл сары т?ске айналады. Содан кейін оны с?зіп, дорба?а салып, желге, к?нге ?ойып кептіреді. 
Жент 
?ыста ?атпайтын, жазда б?зылмайтын ?те демді та?ам. Негізі с?ктен жасалады. С?к жармалан?аннан кейін сары май, ?ант, ірімшік ?нта?ы, мейіз салынып араластырылады. Содан кейін ыдыс?а салынып, беті тегістеліп, сал?ын жерге шы?арылып ?ойылады. Шай дастарханыны? сені.
?ымыз 
Бие с?тінен ашытып дайындайтын е? ?адірлі сусынны? бірі. ?ымызды? емдік, шипалы? ?асиеті ?те жо?ары. есіресе туберкулез ауруына шипалы.
Бауырса? 
Ашы?ан ?амырдан о?таумен 1-1,5 см. ?алы?ды?та жайылып, к?лемі бірдей етіп кесіледі де ?ыздырыл?ан май?а ?уырылып дайындалады.
??рт 
Сабада жиналып пісілген іркітті, майы алын?аннан кейін, ?лкен ?азан?а ??йып ?айната береді. Ебден ?оюлан?ан ??ртты ?ап?а ??йып суынан та?ы ??р?атады. Б?дан кейін ?олмен, белгілі бір ?алып?а келтіріп, ?олмен сы?палап ?реге жайып кептіреді. ??рт жа?сы ас, оны ?р т?рлі тама??а ?осады. 
1-тапсырма: ?лтты? та?амдарды? атауларын пайдалана отырып с?з тіркестерін жазу. Мысалы: д?мді бешбарма?, ысты? бауырса? т.с.с.
2-тапсырма:Сынып екі топ?а б?лініп, бірі «?ымызды? пайдасы», екіншісі «Ш?бат-мы? ауру?а ем» та?ырыбында ша?ын эссе жазады.
3-тапсырма:  Еттен(с?ттен, ?ннан, д?нді   да?ылдан) жасалатын та?амдарды б?ліп-б?ліп жазу.
 4-тапсырма: ?аза?  хал?ыны? т?рт т?лік мал?а, ас?а байланысты тыйым с?здеріні? м?нін т?сіндіру. 
Мысалы: Нанды тастама; Малды теппе; ?ойды? ?стіне отырма; Мал т?лдеп жат?анда-?аза? малын сый?а бермейді, сатпайды; Жа?а ту?ан ботаны к?рсетпеу; Ботасы бар ?йге ?ызыл байлау; ??ды??а т?кірме; Малды сабамау; Малды? алдынан ж?гіріп шы?пау; Буаз малды шошытпау; Дастар?аннан аттамау; Там?ты? бетін т?нде ашы? тастамау;

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Жатты?у ж?мыстары

?орыту кезе?і

Саба?ты ?орытындылау:  
-Б?гін не о?ып-?йрендік?
-?аза? хал?ыны? ?лтты? та?амдарына нелер жатады екен?
-Та?ам?а, т?рт т?лік мал?а ?атысты ?андай тыйым с?здерді ?йренді?дер?
-Саба?тан ал?ан ?серлері? ?андай?
 

?й тапсырмасын беру, рефлексия

  Бізді? дастар?анда?ы ?лтты? та?амдар ?алай ?зірленеді? Та?ырыбына ой-тол?ау, ??гімелеу

Ба?алау

 Біліміне сай ба?алау
 

Просмотр содержимого документа
«?аза?ты? сыйлы та?амдары »

6 сынып

Қазақтың сыйлы тағамдары





 

Сабақтың  тақырыбы:    Қазақтың сыйлы тағамдары
1. Оқушылардың белгілі бір түсінікті меңгеруіне қол жеткізу; Мәтін аясында әңгімелей білу.Өз бетінше іздену арқылы ой толғау.
2. Ауызша-жазбаша сөздік қорын дамыту, жаңа сөздерді игеру,өздігінен іздену қабілеттерін дамыту; қазақ тілінің грамматикалық ерекшеліктерін білу. 
3. Қазақтың ұлттық салт дәстүрін, тарихын білуге, құрметтеуге тәрбиелеу.Салауатты өмір сүруге баулу.
Сабақтың түрі: жаңа  сабақ         
                                                                                                                            
Оқыту әдістері: хабарлама-әңгімелеу, суреттеу, түсіндіру, қызықтыру,көрсету 
        
Оқу әдістері: орындаушылық, тәжірибе, ізденушілік, бірлесе отырып мақсатқа жету.

Көрнекті құралдары: кесте, үлестірмелер, суреттер.

Пәнаралық байланыс: әдебиет, орыс тілі, география

Сабақтың  этаптары мен құрылымы

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, түгендеу, әзірлеу. Қазақстан Республикасының әнұранын орындау

Жаңа сабақ

 Кіріспе бөлім: қызықтыру сәті
-Балалар, қазақ –қонақжай халық. Қонақ десе  ішкен асын жерге қоятын елміз. Дастарқанымызда ұлттық тағамдардың түр-түрлері болады. Кане, айтыңдаршы, қандай ұлттық тағамдарды біледі екенбіз?
Оқушылар ұлттық тағам түрлерін атап шығады.
«Қазақтың ұлттық тағамдары»  видеоролик көрсетіледі.
Алдын-ала  тапсырма берілген  оқушылар осы ролик бойынша әр тағам түрлеріне сипаттама береді, сұрақтар берілсе, өз жұмыстарын қорғап шығады.
 Қазақтың ұлттық тағамдары.
Асылған ет (бешбармақ) 
қазақ халқының басты тағамы. қой немесе сиыр, жылқы еті болсын су құйылған қазанға салынып пісіріледі. Піскен еттің майлы сорпасына, алдын ала жұқа жайылып қойылған қамыр салынады. Дайын болған қамыр табаққа түсіріліп, кесектеп туралған ет салынып, үстіне тұздық құйылады. Малдың басы, жамбасы сыйлы қонақтарға, ортан жілік жасы үлкен кісіге, құдаға, асық жілік құдағиға, төс күйеуге, келінге, бүйрек, құлақ балаларға тартылады.
Қазы 
қазы майының қалыңдығына байланысты кере қазы, дөңбек қазы, шынтақ қазы, бұлт қазы деп бөлінеді. Ішекке сыймағанын телшік деп атайды. қазыны көбіне қысқа сақтайды. қазы сүрленген сайын демді болады.
Ірімшік 
Сүтті ұйытып, суалғанша қайнатады. қайнауы жеткен ірімшік қызыл сары түске айналады. Содан кейін оны сүзіп, дорбаға салып, желге, күнге қойып кептіреді. 
Жент 
қыста қатпайтын, жазда бұзылмайтын өте демді тағам. Негізі сөктен жасалады. Сөк жармаланғаннан кейін сары май, қант, ірімшік ұнтағы, мейіз салынып араластырылады. Содан кейін ыдысқа салынып, беті тегістеліп, салқын жерге шығарылып қойылады. Шай дастарханының сені.
Қымыз 
Бие сүтінен ашытып дайындайтын ең қадірлі сусынның бірі. қымыздың емдік, шипалық қасиеті өте жоғары. есіресе туберкулез ауруына шипалы.
Бауырсақ 
Ашыған қамырдан оқтаумен 1-1,5 см. қалыңдықта жайылып, көлемі бірдей етіп кесіледі де қыздырылған майға қуырылып дайындалады.
Құрт 
Сабада жиналып пісілген іркітті, майы алынғаннан кейін, үлкен қазанға құйып қайната береді. Ебден қоюланған құртты қапқа құйып суынан тағы құрғатады. Бұдан кейін қолмен, белгілі бір қалыпқа келтіріп, қолмен сықпалап өреге жайып кептіреді. құрт жақсы ас, оны әр түрлі тамаққа қосады. 
1-тапсырма: ұлттық тағамдардың атауларын пайдалана отырып сөз тіркестерін жазу. Мысалы: дәмді бешбармақ, ыстық бауырсақ т.с.с.
2-тапсырма:Сынып екі топқа бөлініп, бірі «Қымыздың пайдасы», екіншісі «Шұбат-мың ауруға ем» тақырыбында шағын эссе жазады.
3-тапсырма:  Еттен(сүттен, ұннан, дәнді   дақылдан) жасалатын тағамдарды бөліп-бөліп жазу.
 4-тапсырма: Қазақ  халқының төрт түлік малға, асқа байланысты тыйым сөздерінің мәнін түсіндіру. 
Мысалы: Нанды тастама; Малды теппе; Қойдың үстіне отырма; Мал төлдеп жатқанда-қазақ малын сыйға бермейді, сатпайды; Жаңа туған ботаны көрсетпеу; Ботасы бар үйге қызыл байлау; Құдыққа түкірме; Малды сабамау; Малдың алдынан жүгіріп шықпау; Буаз малды шошытпау; Дастарқаннан аттамау; Тамқтың бетін түнде ашық тастамау;

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Жаттығу жұмыстары

Қорыту кезеңі

Сабақты қорытындылау:  
-Бүгін не оқып-үйрендік?
-Қазақ халқының ұлттық тағамдарына нелер жатады екен?
-Тағамға, төрт түлік малға қатысты қандай тыйым сөздерді үйрендіңдер?
-Сабақтан алған әсерлерің қандай?
 

Үй тапсырмасын беру, рефлексия

  Біздің дастарқандағы ұлттық тағамдар қалай әзірленеді? Тақырыбына ой-толғау, әңгімелеу

Бағалау

 Біліміне сай бағалау
 




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Внеурочная работа

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс

Скачать
?аза?ты? сыйлы та?амдары

Автор: Бейсенова Анарг?л М?рат?ызы

Дата: 13.11.2014

Номер свидетельства: 130465

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства