kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Абайды о?ы, та?ыр?а

Нажмите, чтобы узнать подробности

?білхайыр Самал-?аза? тілі мен ?дебиеті п?ні м??алімі.

 

Cаба?ты? та?ырыбы:                            Абайды о?ы,та?ыр?а!

 

Саба?ты? ма?саты:

        а) Абай шы?армаларын талдай отырып,білімдерін ж?йелеу,жина?тау ж?не шы?арамашылы? ж?мыстар ар?ылы Абайды жан-жа?ты таныту;

       ?) о?ушыларды адамгершілікке,имандылы??а,асыл ?асиеттерге т?рбиелеу ж?не ту?ан жерді? тарихы мен тіліні? ?адір-?асиетін ??ындыру;

      б) м?нерлі с?йлеуге да?дыландыру,ой-?рісін,ойлау ?абілетін,шы?армашылы? ізденісін дамыту.

 

Саба?ты? к?рнекілігі: буклет,шрифтограммалар,кітаптар,ойындар ж?не ?ле? жазыл?ан плакаттар.

Саба?ты? т?рі: сайыс саба?

Саба?ты? типі: білімді ж?йелеу,жина?тау саба?ы.

Саба?ты? ?діс-т?сілдері: с?ра?-жауап,проблемалы?,сайыс т.б.

Саба?ты? барысы.

1.?йымдастыру кезе?і:о?ушыларды сайыс саба?ына ?зірлеу

 2.?тілген материалдарды жина?тау:о?ытушыны? кіріспе с?зі.

 

  Абай ?аза? поэзиясыны? ?сіп,г?лденіп,жа?а сапа?а жетуіне орасан зор е?бек етті.А?ын жас ?рпа??а тере? ой?а толы,алуан ?ле?дер ?лгісін ?алдырды.Абай м?ралары – адамгершілікті?,имандылы?ты?,биік парасаттылы?ты? асыл ?азынасы.Осы?ан орай Абай шы?армашылы?ын жина?тау,ж?йелеу ма?сатында?ы сайыс саба?ын бастайы?.

   Топ м?шелері Ибра?им,Абай,Тел?ара деген атпен ?ш топ?а б?лініп,?здері шы?ар?ан ?ле?дермен ?ор?айды.

 

  Ал?ан білімдерін жина?тау ма?сатында с?ра?тар «?р команда?а 7 с?ра?тан ?ойылады,с?ра??а ойланбастан жауап беру керек).

 

                                                        Ибра?им тобына

 

1.Абайды? м?ражайы ?ай жерде? (Жидебайда)

2.Абайды? ал?аш?ы ?ле?дер жина?ы ?ай жылы,?ай жерде басылып шы?ты? (1909ж. Петербург)

3.Абайды? ?о?ыраулы балуан атан?ан атасы. (Ыр?ызбай)

4.Абай е? ал?аш д?ріс ал?ан татар молдасы.(?абитхан)

5.Абайды? жеті атасын ата?ыз. (??нанбай - ?скенбай – Ыр?ызбай – Айдос – Томан – Тобы?ты – Ар?ын)

6.Абайды? ?ш поэмасы. «Мас??т», «Ескендір», «?зім ??гімесі».

7.Абайды? ата?ты ертекшісі. (Байма?анбет)

 

                                                         Абай тобына.

 

Абайды? е? момын,жуас атасы (Айдос)

Абайды? руы. (Тобы?ты)

Абайды? неше к?йі бар? ( «Май т?ні», «Желдірме», «Торжор?а»)

Абайды? ата?ты ?ншісі.(?лма?анбет)

«Мед?ат-?асым» поэмасын Абайды? ?ай баласы жаз?ан? (ма?ауия)

Таби?ат лмрмкасыны? ішіндегі е? ал?аш?ы жазыл?ан ?ле?і.(«Жаз», 1886 ж.)

??нанбай ?айда мешіт салдырды? (?ар?аралы)

 

                                                     Тел?ара тобына

 

1.Абайды? талантты скрипкашысы кім бол?ан? (М??а)

2.Абайды? «?араша,желто?сан мен сол бір-екі ай» атты ?ле?і кімге арнал?ан? (Т?кежанны? ?йелі ?аражан?а)

3.Абайдф? ал?аш?ы ?ле?дері кімні? атынан шы?ты? (К?кбай)

4.Абайды? «Ей сорлы заман,менен ая?ан ?ай ?асты?ы? ?алды... Мен ішпеген у бар ма! ...» деген тарихи с?зі ?андай о?и?а?а байланысты айтыл?ан? (ма?ауияны? ?лімі)

5.Абай ел билеу ісіне неше жасынан бастап араласты? (13 жасынан)

6.Абайдф? баласы ?бдірахманны? ?айтыс бол?ан жылы. (1895 ж.)

7.Абайды? орыс досы. (Михаэлис)

 

  Шрифтограммаларымен ж?мыс.

1. «Шахмат атыны? ж?рісімен»

 

1?

н

?.

І

?.

6?

с

р

е

з

 

я

ы

 

с

о

а

а

г

 

ы

л

 

д

с

а

 

а

л

 

н

ы

м.

й

 

б

з

д

а.

а

?

т

?

?

л

о

т

?

?

ы

а

б

ы

 

з

р

б

ЗД

а.

 

о

 

Берілген тор к?здерді шахмат атыны? ж?рісі бойынша асып ?ту керек.Бір бас?ан тор к?зді ?айталау?а болмайды.Д?рыс шешкенде Абай ?ле?деріні? атын о?у?а болады. («?ансонарда», «Жаз?ыт?рым», «Д?тбай?а», «Сегіз ая?», «м?з болады болысы?», «?ыс»).

 

2. «Белгілі бір ж?йемен»

 

















 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        

 




 

 Ромбик ішіндегі ше?берлердегі ?ріптерді белгілі бір ж?йемен ??растыр?анда, «Абай афоризміні?» авторыны? аты-ж?ні шы?ады. (??лмат ?міралиев).

 

Асыл с?здерді? жал?асын тап.

Ж?мысы жо?ты?

Тама?ы то?ты?

----------------------                                      (Аздырар адам баласын)

 

?ш-а? н?рсе адамны? ?асиеті

-------------------------------------                  (Ысты? ?айрат,н?рлы а?ыл,жылы ж?рек)

 

?ылымды іздеп,

Д?ниені к?здеп

---------------------                                       (Екі жа??а ??ілдім)

 

?айратсыз ашу – т?л

Т?рлаусыз ?ашы? – т?л

-------------------------------                           (Ш?кіртсіз ?алым - т?л)

 

?уелде бір суы? м?з – а?ыл зерек

-------------------------------------------          (Жылат?ан т?ла бойды ысты? ж?рек)

 

Досы жо?пен сырлас

--------------------------                                (Досы к?ппен сыйлас)

 

?мірді? алды – ысты?,арты – суы?,

---------------------------------------              (Алда – ойын,арт?ы жа?ы м???а жуы?)

 

А?ылмен ойлап білген с?з

Бойы?а ж??пай сыр?анар. (Ынталы ж?рек сезген с?з------------------------     Бір тамырды ?уалар)

 

Шы?армашылы? ж?мыс

 

1.Абайды? атын бас?аша ?згерт.

 

а) «Жасымда ?ылым бар деп ескермедім»

?) «?ылым таппай ма?танба»

б) «?ле? – с?зді? патшасы,с?з сарасы».

 

2.Абай ?ле?деріні? жал?асын тап. (Ойдан ?зі шы?ару керек)

 

--------------------------           Пайда ойлама,ар ойла,

--------------------------           Талап ?ыл арты? білуге.

?стазды? еткен жалы?пас,   --------------------------

?йретуден бала?а.                 --------------------------

 

Саба?ты ?орыту.

Білімдерін ба?алау.

?й тапсырмасын беру. Шы?арма ( «Жас ?рпа? ?шін Абай м?расыны? ?негелік т?рбиесі»).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Просмотр содержимого документа
«Абайды о?ы, та?ыр?а »

Әбілхайыр Самал-қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі.


Cабақтың тақырыбы: Абайды оқы,таңырқа!


Сабақтың мақсаты:

а) Абай шығармаларын талдай отырып,білімдерін жүйелеу,жинақтау және шығарамашылық жұмыстар арқылы Абайды жан-жақты таныту;

ә) оқушыларды адамгершілікке,имандылыққа,асыл қасиеттерге тәрбиелеу және туған жердің тарихы мен тілінің қадір-қасиетін ұғындыру;

б) мәнерлі сөйлеуге дағдыландыру,ой-өрісін,ойлау қабілетін,шығармашылық ізденісін дамыту.


Сабақтың көрнекілігі: буклет,шрифтограммалар,кітаптар,ойындар және өлең жазылған плакаттар.

Сабақтың түрі: сайыс сабақ

Сабақтың типі: білімді жүйелеу,жинақтау сабағы.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап,проблемалық,сайыс т.б.

Сабақтың барысы.

1.Ұйымдастыру кезеңі:оқушыларды сайыс сабағына әзірлеу

2.Өтілген материалдарды жинақтау:оқытушының кіріспе сөзі.


Абай қазақ поэзиясының өсіп,гүлденіп,жаңа сапаға жетуіне орасан зор еңбек етті.Ақын жас ұрпаққа терең ойға толы,алуан өлеңдер үлгісін қалдырды.Абай мұралары – адамгершіліктің,имандылықтың,биік парасаттылықтың асыл қазынасы.Осыған орай Абай шығармашылығын жинақтау,жүйелеу мақсатындағы сайыс сабағын бастайық.

Топ мүшелері Ибраһим,Абай,Телғара деген атпен үш топқа бөлініп,өздері шығарған өлеңдермен қорғайды.


Алған білімдерін жинақтау мақсатында сұрақтар «әр командаға 7 сұрақтан қойылады,сұраққа ойланбастан жауап беру керек).


Ибраһим тобына


1.Абайдың мұражайы қай жерде? (Жидебайда)

2.Абайдың алғашқы өлеңдер жинағы қай жылы,қай жерде басылып шықты? (1909ж. Петербург)

3.Абайдың қоңыраулы балуан атанған атасы. (Ырғызбай)

4.Абай ең алғаш дәріс алған татар молдасы.(Ғабитхан)

5.Абайдың жеті атасын атаңыз. (құнанбай - Өскенбай – Ырғызбай – Айдос – Томан – Тобықты – Арғын)

6.Абайдың үш поэмасы. «Масғұт», «Ескендір», «Әзім әңгімесі».

7.Абайдың атақты ертекшісі. (Баймағанбет)


Абай тобына.


Абайдың ең момын,жуас атасы (Айдос)

Абайдың руы. (Тобықты)

Абайдың неше күйі бар? ( «Май түні», «Желдірме», «Торжорға»)

Абайдың атақты әншісі.(Әлмағанбет)

«Медғат-Қасым» поэмасын Абайдың қай баласы жазған? (мағауия)

Табиғат лмрмкасының ішіндегі ең алғашқы жазылған өлеңі.(«Жаз», 1886 ж.)

Құнанбай қайда мешіт салдырды? (Қарқаралы)


Телғара тобына


1.Абайдың талантты скрипкашысы кім болған? (Мұқа)

2.Абайдың «қараша,желтоқсан мен сол бір-екі ай» атты өлеңі кімге арналған? (Тәкежанның әйелі қаражанға)

3.Абайдфң алғашқы өлеңдері кімнің атынан шықты? (Көкбай)

4.Абайдың «Ей сорлы заман,менен аяған қай қастығың қалды... Мен ішпеген у бар ма! ...» деген тарихи сөзі қандай оқиғаға байланысты айтылған? (мағауияның өлімі)

5.Абай ел билеу ісіне неше жасынан бастап араласты? (13 жасынан)

6.Абайдфң баласы Әбдірахманның қайтыс болған жылы. (1895 ж.)

7.Абайдың орыс досы. (Михаэлис)


Шрифтограммаларымен жұмыс.

1. «Шахмат атының жүрісімен»


н

қ.

І

ң.

с

р

е

з


я

ы


с

о

а

а

г


ы

л


д

с

а


а

л


н

ы

м.

й


б

з

д

а.

а

ұ

т

ә

ғ

л

о

т

ұ

ғ

ы

а

б

ы


з

р

б

ЗД

а.


о


Берілген тор көздерді шахмат атының жүрісі бойынша асып өту керек.Бір басқан тор көзді қайталауға болмайды.Дұрыс шешкенде Абай өлеңдерінің атын оқуға болады. («Қансонарда», «Жазғытұрым», «Дүтбайға», «Сегіз аяқ», «мәз болады болысың», «Қыс»).


2. «Белгілі бір жүйемен»



л

и

в

е

а

л

і

р

м

а

ө

т

м

к

ү













Ромбик ішіндегі шеңберлердегі әріптерді белгілі бір жүйемен құрастырғанда, «Абай афоризмінің» авторының аты-жөні шығады. (Құлмат Өміралиев).


Асыл сөздердің жалғасын тап.

Жұмысы жоқтық

Тамағы тоқтық

---------------------- (Аздырар адам баласын)


Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті

------------------------------------- (Ыстық қайрат,нұрлы ақыл,жылы жүрек)


Ғылымды іздеп,

Дүниені көздеп

--------------------- (Екі жаққа үңілдім)


Қайратсыз ашу – тұл

Тұрлаусыз ғашық – тұл

------------------------------- (Шәкіртсіз ғалым - тұл)


Әуелде бір суық мұз – ақыл зерек

------------------------------------------- (Жылатқан тұла бойды ыстық жүрек)


Досы жоқпен сырлас

-------------------------- (Досы көппен сыйлас)


Өмірдің алды – ыстық,арты – суық,

--------------------------------------- (Алда – ойын,артқы жағы мұңға жуық)


Ақылмен ойлап білген сөз

Бойыңа жұқпай сырғанар. (Ынталы жүрек сезген сөз------------------------ Бір тамырды қуалар)


Шығармашылық жұмыс


1.Абайдың атын басқаша өзгерт.


а) «Жасымда ғылым бар деп ескермедім»

ә) «Ғылым таппай мақтанба»

б) «Өлең – сөздің патшасы,сөз сарасы».


2.Абай өлеңдерінің жалғасын тап. (Ойдан өзі шығару керек)


-------------------------- Пайда ойлама,ар ойла,

-------------------------- Талап қыл артық білуге.

Ұстаздық еткен жалықпас, --------------------------

Үйретуден балаға. --------------------------


Сабақты қорыту.

Білімдерін бағалау.

Үй тапсырмасын беру. Шығарма ( «Жас ұрпақ үшін Абай мұрасының өнегелік тәрбиесі»).















Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Внеурочная работа

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 9 класс

Скачать
Абайды о?ы, та?ыр?а

Автор: ?білхайыр Самал

Дата: 21.01.2015

Номер свидетельства: 158852

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства