kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Презентация и разработка урока по ФГОС "Реки Башкортостана",

Нажмите, чтобы узнать подробности

Баш?ортостан т?би??те бик бай. Уны? и? ???ерле т?би??т байлы?тарыны? бере?е — урман. Уны? май?аны — 6,2 млн га. И? к?п тарал?ан а?астар?ан ?айын, у?а?, й?к?, ?ара?ай, им?н, са?ан ?анала. ??емлект?р ??м хайуандар донъя?ы ла к?п т?рл?. Урмандар?а ??емлект?р?е? ?ир?к осрай тор?андары ла ?а?лан?ан. Р?с?й?е? ?ы?ыл китабына индерелг?н ?оштар ?а, кейект?р ?? байта?. Республикала ике д??л?т заповеднигы бар: Баш?орт ??м “Ш?лг?нташ”. Данлы?лы “Б?рй?н ?орто” тип й?р?т?лг?н кейек ?орт тик Ш?лг?нташта ?ына саф к?й? ?а?лан?ан. Ошонда у? б?т? донъя?а билд?ле “Ш?лг?н м?мерй??е” бар. Баш?ортостанда ?а?ылма байлы?тар ?а бик к?п. Республиканы? к?нбайыш ??м ???к райондарында нефть сы?арыла ??м эшк?ртел?. К?мертау янында ?оро к?мер бассейны бар. К?нсы?ышта?ы таулы райондар?а ?тк?н быуаттар?ан алып тимер, ба?ыр, алтын сы?арыла. Учалы, Байма?, Х?йбулла райондарында ба?ыр?а, цинкы?а, к?к?ртк? бай бул?ан колчедан ят?ылы?тары бар. Республикала 1000 к?л, 600 йыл?а, 50-н?н ашыу минераль сы?ана? и??пл?н?. Дарыу ?л?нд?ре ??тере? буйынса 11 заказник бар, 16 д??л?т, 90 республика заказниктары эшл?й. Павловка, Н?г?ш, Карман ?ыу?а?ла?ыстары бар. К?нья? Урал ?урсаулы?ы Был ?урсаулы? Баш?ортостанда ?ына т?гел, б?т? Уралда и? эрел?р??н ?анала. Ул 252,8 ме? гектар ер?е бил?й. Шуны? и? ?ур ?л?ш? - 90 проценты республикабы??ы? Белорет районына ?арай. ?урсаулы? Сил?бе ?лк??ене? бер ?л?ш?н д? ?? эсен? ала. К?нья? Урал ?урсаулы?ы бил?м?л?ренд? бейеклект?ре 1300-1400 метр?а етк?н Маша?, Зиг?лг?, Н?ре, К?мер??к ?ырттары ??м к?нья? Урал тау?арыны? и? бейек н?кт??ен т?шкил итк?н Ямантау массивы урынлаш?ан. Уны? бейеклеге - 1644 метр. Шулай у? Оло Инй?р, Кесе Инй?р, И?р???н йыл?алары ошо ?урсаулы?тан баш ала. ??емлект?р ??м хайуандар донъя?ы бик бай. ?ир?к осрай тор?ан ??емлект?р?е? к?плеге мен?н ?урсаулы? баш?алар?ан айырылып тора. Бында м?кте? ген? 172 т?р? бар, 88 т?рл? б?шм?к и??пл?н?. 12 т?р ??емлек - Р?с?й?е?, 66 т?р? Баш?ортостанды? “?ы?ыл китабы”на индерелг?н. Хайуандар?а килг?нд?, ?лег? 275 т?р умырт?алы хайуанды? к?н ите?е билд?ле. 198 т?р??ге ?ош ??м 18 т?р балы? й?ш?й. Улар ара?ында та?а ?ыу?ы ?ына ?? итк?н ба?ры, б?р?е балы?тары бар. Х.Чембарисова ???лек ?урсаулы? - заповедник Мине? илемд? Мине? илемд? Болон, урмандар, Алтын-к?м?шл? М??аб?т тау?ар. Мине? илемд? ?ур йыл?а, к?лд?р, Матур ба?салар, С?ск?ле г?лд?р. Ки? ?ыр?арында Бай, мул игенд?р. Йырлап эшл?й??р Шат ?ы?, егетт?р. Х. К?рим Илемд? Тын?ы белм?й К?пме та?дар Я??ы ма?тай ?анду?астар. Йырлай ?л?н, ??р бер ?аба?, ??мм? япра?, Хатта ?ыя?. Шишм? мо?ло, Йыл?а йырлай, С?нки йыр?ы? Й?ш?п булмай. К?йл?й-к?йл?й Ерем йырлай, К?гем йырлай, К??ел йырлай. ??ж?п т?гел: Илемд? бит Й?ш?? шулай, М??ге тынма? Матур йыр?ай! М. Дилм?х?м?тов Бары?ы бар С?ск?л?р?е? алдары, Алмалары, сей??е, Ел?кт?ре, баландары, ?у??ала?лы яланы, К?п балы?лы йыл?а?ы, Бейек-бейек тау?ары, Б??р? с?сле талдары — Бары?ы Тыу?ан еремд?, Баш?ортостан илемд?. К.Кинй?булатова Ю? ер?? ти?е? Матур ?ин, Урал, Ю? ер?? ти?е?, Йондо??ары? да А?ыл таш ?ине?. Тау?ары? бейек, Урманы? й?мле, Шишм?л?ре?де? ?ыу?ары т?мле. Г?з?л ба?са ?ф?л?ге ботаника ба?са?ын к?пт?р бел?. ?г?р ?? ?ин, бында ??к?н ??емлект?р?е к?рерг? тел?п, с?й?х?тк? сы?ып кит???, б?т? донъяны ги?ерг? тура килер ине. Австралия?а ??м Я?ы Зеландия?а, Т?нья? Америка?а ??м Африка?а, Урта ди?ге? буй?арына ??м Мексика с?лд?рен? л? барып сы?ыр?а м?мкин булыр ине. Бына пальмалар. Улар Испанияла кеше ?т? алма?лы? ?уйы урман булып ???. С?ск??е матур т?гел, ? япра?ы, ?йтер?е? д?, я?ап ?уй?ан веер инде! Эвкалипт — и? бейек а?астар?ы? бере?е. Австралияла бейеклеге 150 метр?ан да ашыу?ары осрай. Был бик ??енс?лекле а?ас. Ул бик ш?п ???, шу?а к?р? ??ен? ?ыу?ы ла к?п ала. Эвкалиптты ?а?лы?тар?ы киптере? ?с?н, ?а?лы?лы урындар?а ултырталар. Оранжереяла ?ы?ыл а?ас — секвойя ла ???. Уны? да бейеклеге — 150, ? йыуанлы?ы 16 метр?а ет?. Баш?орт кейеме Традицион кейем-?алым — кешене? милли й???н билд?л??се к?р??ткес. Кейем-?алымды? составы, уны? т?р??ре, би??? ?ы?аттары к?п быуаттар буйы формалаш?ан. Ул халы?ты? хужалы?-к?нк?реш торошона, уны? м???ни-тарихи ??ешен? б?йле. Баш?орт костюмыны? стиле к?см? малсылы? й?м?и?те ?с?н бул?ан ??енс?лект?р мен?н билд?л?нг?н. Кейем-?алым тула, т?рл? ?л?н с?ст?рен?н ?у?ыл?ан ту?ыма, й?н, к?н, ?ары? тире?ен?н тегелг?н, шулай у? еб?к, б?рх?т ??м баш?а ту?ымалар ?улланыл?ан. ??к? ел?нд?р, камзулдар йыл ?йл?н??ен? кейелг?н. Улар?ы би???г? ?ур и?тибар бирелг?н. Баш?орттар?ы? й?ш ??м урта быуын в?килд?ре са?ыу т??л? кейем кейг?н. ?ы?ыл т?? янына й?шелде ??м ?арыны, ?ир?гер?к к?к т??т? ?уллан?андар. А? т??т?ге кейем ?айыу, сиге? яр?амында ?ы?ыл т?? мен?н би??лг?н. ?лк?н кешел?р ?ара т??т?н кейенг?н. Кейем-?алымды, баш кейемд?рен йыш ?ына м?рйен, ?ортбаш, м?р??т, с?йл?н, к?м?ш к?мб????р ??м к?м?ш т??к?л?р мен?н би??г?нд?р. Селт?р- ?а?алдар, и???лект?р, х?сит?л?р, муйынсалар, с?с сулпылары — ысын- ысындан с?н??т ???р??ре. Ювелир ?йбер??р: балда?тар, й???кт?р, бел??ект?р, ал?а-?ыр?алар — с?ке?, ?алып?а ?у?ыу, гравирлау, селт?рл?п ?ре? ысулы мен?н эшл?нг?н. К?м?шт? а?ы? ??м ф?йр?з? ?уйып матурла?андар. Ая??а к?н итект?р, к??еш, тула ?у?ыслы ситек кейг?нд?р. Ат тире?е л? ?улланыл?ан. Баш?орт костюмы ??ж?п к?п т?рл? ??м бай. ???лек ?айыу — окаймлять; вышивать тамбуром, нашивать аппликации. М?рйен — коралл, бусина. ?ортбаш — раковина, которая употреблялась для украшения одежды. М?р??т — жемчуг. С?йл?н — мелкий бисер. К?мб?? — этн. выпуклое монетообразное металлическое украшение для женской одежды. Селт?р, ?а?ал — этн. нагрудник (женское украшение, сделанное из серебряных монет и красных кораллов). И???лек — этн. женское украшение в виде широкой ленты с монетами, прикрепляемое на затылке и свисающее ниже пояса поверх кос. Х?сит? — этн. перевязь (женское нагрудное украшение в виде полосы ткани, плотно украшенное монетами и серебряными подвесками). Муйынса — этн. женское нагрудное украшение (с монетами, бусами, подвесками, надеваемое на шею). Сулпы — этн. накосник (женское украшение в виде узорчатой серебряной подвески из монет и вставками из цветных камней). С?ке? — чеканить. ?алып?а ?у?ыу — штамповать. Селт?рл?п ?ре? — плетение. А?ы? — сердолик. Ф?йр?з? — бирюза. К??еш — кожаная обувь типа калош. Ситек — сафьяновые сапоги. Салауат Юлаев Салауат Юлаев 1754 йылда ?ф? провинция?ыны? Шайтан-К???й волосыны? (х??ерге Салауат районыны?) Т?к?й ауылында старшина ?аил??енд? тыу?ан. 1773 йылды? октябренд? Салауат ??ене? отряды мен?н Пугачев?а ?ушыла. Ул ва?ытта у?а ни бары 19 й?ш була. 1774 йылды? 24 ноябренд? Салауат Юлаев ?ул?а алына ??м Балтик портына ??мерлек ??рг?нг? о?атыла. 1800 йылды? 26 сентябренд? Эстонияны? Палдиски ?ала?ында ?л?. Баш?орт хал?ыны? милли геройына А?и?ел йыл?а?ыны? тек? ярында ?уйыл?ан ??йк?л 1967 йылды? 17 ноябренд? асыла. Был скульптураны? бейеклеге 9 метр ?а 80 сантиметр, ауырлы?ы — 40 тонна. Ул бронза ?атнаштырыл?ан суйындан Ленинград ?ала?ында ?ойол?ан. Тимер-бетон постаменты гранит мен?н й??л?нг?н. Уны? бейеклеге 10 метр. ??йк?лде? авторы С.Д.Тавасиев?а 1970 йылда был эше ?с?н СССР Д??л?т премия?ы бирел?. Был ???р монументаль скульптура ?лк??енд? и? ?ур ?а?аныш тип и??пл?н?. 1994 йылда ??йк?л урынлаш?ан май?ан?а Салауат Юлаев исеме бирелде. ??л?м?т донъя ?ор?а?а? шишм??е Ян?антау шифахана?ынан ?с са?рым алы?лы?та, И?р???н йыл?а?ыны? ?ул я? ярында, ?ор?а?а? шишм??е а?ып ята. Уны? ?ыуы йылы, е?елс? ген? минераллаш?ан. Секундына 125 литр ?ыу ур?ылып сы?а. ?ышын да ту?май, с?нки шишм?не? температура?ы йыл ?йл?н??ен? 16-18 градус т?шкил ит?. Элегер?к был шишм? тирм?нде эшл?тк?н. Быуа?ы ла ту?ма?ас, ?ышын ?амыштар й?шелл?неп ултыр?ан, ?ыу ??ентел?рен? л? бай бул?ан. ?ор?а?а??а И?р???нд?н ??м к?лд?р??н тотоп балы?тар еб?реп ?ара?андар, л?кин улар т??лек ?те?г? ?лг?нд?р. Был х?л ?ыу?ы? е?елс? ген? радиоактивлы булыуы мен?н а?латыла.

Просмотр содержимого документа
«Презентация и разработка урока по ФГОС "Реки Башкортостана", »

Я лғау төрҙәре Төҙөнө :  Рәмилә Юлай ҡыҙы Торомтаева “ Ир ә ндек » лицейы Сибай ҡалаһы 2012

Я лғау төрҙәре

Төҙөнө :

Рәмилә Юлай ҡыҙы Торомтаева

“ Ир ә ндек » лицейы

Сибай ҡалаһы

2012

ялғау төрҙәре үҙгәртеүсе ялғауҙар һүҙ яһаусы ялғауҙар

ялғау төрҙәре

үҙгәртеүсе ялғауҙар

һүҙ яһаусы ялғауҙар

Үҙгәртеүсе ялғауҙар Килеш ялғауҙары Күплек ялғауҙары -дар, -дәр -лар, -ләр -тар, -тәр -ҙар, ҙәр Килештәр Төп килеш Килеш һорауҙары Эйәлек килеш кем? нимә? кемдең? Нимәнең? Төбәү килеш Төшөм килеш кемгә? нимәгә? Урын-ваҡыт килеш Кемде? Нимәне? Сығанаҡ килеш кемдә? нимәлә? кемдән? нимәнән?

Үҙгәртеүсе ялғауҙар

Килеш ялғауҙары

Күплек ялғауҙары

  • -дар, -дәр
  • -лар, -ләр
  • -тар, -тәр
  • -ҙар, ҙәр

Килештәр

Төп килеш

Килеш һорауҙары

Эйәлек килеш

кем? нимә?

кемдең? Нимәнең?

Төбәү килеш

Төшөм килеш

кемгә? нимәгә?

Урын-ваҡыт килеш

Кемде? Нимәне?

Сығанаҡ килеш

кемдә? нимәлә?

кемдән? нимәнән?

Төп килеш

Төп килеш

  • бала колхоз туй шарф
  • бүлмә бесән баҙар һандыҡ
  • тормош көн әсәй тормош
  • өлгө ҡәләм ҡыҙ көрәк
Эйәлек килеш

Эйәлек килеш

  • бала+ның колхоздың туйҙың шарфтың,
  • бүлмә+нең бесәндең баҙарҙың һандыҡтың,
  • тормош+тоң көндөң әсәйҙең тормоштоң
  • өлгө+нөң ҡәләмдең ҡыҙҙың көрәктең,
Төбәү килеш

Төбәү килеш

  • бала+ға колхозға туйға шарфҡа
  • бүлмә+гә бесәнгә баҙарға һандыҡҡа
  • тормош+ҡа көнгә әсәйгә тормошҡа
  • өлгө+гә ҡәләмгә ҡыҙға көрәккә
Төшөм килеш

Төшөм килеш

  • бала+ны колхозды туйҙы шарфты
  • бүлмә+не бесәнде баҙарҙы һандыҡты
  • тормош+то көндө әсәйҙе тормошто
  • өлгө+нө ҡәләмде ҡыҙҙы көрәкте
Урын-ваҡыт килеш

Урын-ваҡыт килеш

  • бала+ла колхозда туйҙа шарфта
  • бүлмә+лә бесәндә баҙарҙа һандыҡта
  • тормош+та көндә әсәйҙә тормошта
  • өлгө+лә өлгөлә ҡыҙҙа көрәктә
Сығанаҡ килеш

Сығанаҡ килеш

  • баланан колхоздан туйҙан шарфтан
  • бүлмәнән бесәндән баҙарҙан һандыҡтан
  • тормоштан көндән әсәйҙән тормоштан
  • өлгөнән ҡәләмдән ҡыҙҙан көрәктән
Һүҙ яһаусы ялғауҙар

Һүҙ яһаусы ялғауҙар

  • эш─ эш + сән, эш +лекле, эш+ мәкәр.
  • йәм─ йәм +ле, йәм +ләй.
  • буяу─ буяу+сы, буяу+лыҡ, буяу+лы.
  • буран─буран+лы, буран+лай, буран+ ҡай
Яңылышма! юл үҙгәртеүсе һүҙ яһаусы юлда таш юлдаш баҡса ташты балыҡ ташлыҡ баҡсалар баҡсасы балыҡҡа балыҡсы

Яңылышма!

юл

үҙгәртеүсе

һүҙ яһаусы

юлда

таш

юлдаш

баҡса

ташты

балыҡ

ташлыҡ

баҡсалар

баҡсасы

балыҡҡа

балыҡсы

Мәҡәлдәрҙә ялғауҙарҙы айырып әйт, уларҙың төрөн билдәлә. Батыр кеше баҡыр өҙөр. Егет булһа, батыр булһын. Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ. Ҡоштоң матурлығы төҫөнә ҡарап,  Кешенең матурлығы эшенә ҡарап .

Мәҡәлдәрҙә ялғауҙарҙы айырып әйт, уларҙың төрөн билдәлә.

  • Батыр кеше баҡыр өҙөр.
  • Егет булһа, батыр булһын.
  • Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ.
  • Ҡоштоң матурлығы төҫөнә ҡарап,

Кешенең матурлығы эшенә ҡарап .

  • Ҡыҙлы йорттоң нуры бар.
  • Аталы бала – арҡалы бала.
  • Ожмах әсәйҙәрҙең аяғы аҫтында.
Бирелгән һүҙҙәрҙән яңы һүҙҙәр яһа, ялғау төрөн билдәлә.

Бирелгән һүҙҙәрҙән яңы һүҙҙәр яһа,

ялғау төрөн билдәлә.

  • ҡыр
  • там
  • йыр
  • һал


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Внеурочная работа

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 5 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Презентация и разработка урока по ФГОС "Реки Башкортостана",

Автор: Хисматуллина Эльвира Амировна

Дата: 24.10.2015

Номер свидетельства: 243426

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства