kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Т?рбие са?аты:"Наурыз -?лысты? ?лы к?ні!"

Нажмите, чтобы узнать подробности

Т?рбие са?аты «Наурыз – ?лысты? ?лы к?ні» 
Ма?саты: Наурыз мейрамы туралы т?сінік беру. Балаларды? ойлау, ?абылдау, зейін ?абілеттерін дамыту. Грамматикалы? т?р?ыда ж?йелі с?йлеуге, мерекелік к??ілін к?теру, елге деген с?йіспеншілікпен бірге, салт-д?ст?рді ??рметтеуге т?рбиелеу. 
К?рнекіліктер:Наурыз мерекесіне арнал?ан суреттер, интерактивті та?та, киіз ?й, шарлар, д??гелек ?стел, бесік. 
Саба? барысы: 
І. ?йымдастыру кезені 
- С?леметсізбе, ??рметті ата-аналар, балалар, ?она?тар! Б?гінгі Наурыз мейрамына арнал?ан «Наурыз –?лысты? ?лы к?ні» атты ашы? саба?ымызды бастау?а р??сат еті?іздер! 
- Балалар, міне Наурыз да келді. 22 наурыз жыл басы. Наурыз ?лкен мейрам. 
К?птен к?ткен Наурыз тойы арайлы, 
Н?р?а б?леп міне жатыр манайды! 
Мал біткенні? бал таты?ан ?ызды, 
?уат болып ?анымыз?а тарайды. 
Т?рт т?лік мал хал?ымызды? с?йері, 
К??ілімні? к?мбірлеген к?йі еді. 
«Аман ба» деп мал жаны?? 
Бірін-бірі ??ша?тасып с?йеді. 
- Ал, балалар! ??рметті ата-аналар, ?стаздар! Б?ріміз т?рып бір-бірімізді ??ша?тап, бір-бірімізге жа?сы тілектер айтып, Наурыз мейрамымен ??тты?тайы?! 
Наурыз – ?лысты? ?лы к?ні ??тты болсын! 
А? мол болсын! 
Жа?а жыл ба?, береке, молшылы? ?келсі?! 
ІІ. ??гімелесу 
Наурыз шы?ыс к?нтізбесінде жа?а жыл басы деп саналады. 21-22 наурызда к?н мен т?н те?еледі. Наурыз деген с?зді? ?зі «нау» - жа?а, «руз» - кун деген с?здерден алынып, жа?а жыл деген 
??ымды білдіреді. Адамдар Наурыз?а дайындалады. Олар ?й, ары?, аула, к?шені тазалайды. А?аш, г?л егеді. Адамдар ?йлерінде дастархан жайады. ?н шыр?ап, би билеп, ойын ?йымдастырады. 
- ??рметті ?она?тар, балалар! Наурыз ??тты болсын! (бір ата-ана шашу шашады, музыка ?осу) 
- Наурыз - ба?ытты? бастамасы, ?лылы?ты? ?йыт?ысы, жа?сыны? жаршысы, ынтыма?ты? белгісі, ?мірге н?р сыйла?ан, сезімге г?л сыйла?ан халы? ?астерлейтін к?н. 
- Ал, енді бізді? кішкентай б?лдіршіндеріміз наурыз мейрам?а дайында?ан та?па?тарын ?сынады. 
ІІІ. Та?па?тар 
1-ші бала: Бата беріп атамыз, 
Бата беріп апамыз, 
Т?тті болып жасал?ан, 
Наурыз д?мін татамыз. 
2-ші бала: К?ктем келді б?гін, 
К?нім т?кті н?рын 
Сайрап барлы? ??стар, 
?н салу?а ??штар. 
Т?рбиеші: К?ктемні? ал?аш?ы к?ндерінен бастап жер бетіне ?ылтиып, бой к?теріп г?лдер ?седі. Б?лар к?ктемні? ал?аш?ы г?лдері деп аталады. Б?л б?йшешек, жау?азын, ?ыз?алда?. (интерактивті та?тамен ж?мыс) 
3-ші бала: Т?рлі-т?сті ?йбат, 
Г?лдер шы?ты жайнап. 
?ызы?ып ыл?и барамын, 
?ыр?а шы?ты ойнап. 
4-ші бала: С?нді к?ктем н?рымен, 
Наурыз тойы жырымен, 
К??іл г?лдей жайнасы?. 
5-ші бала: Кіргізіп к?ркін даланы?, 
Б?йшешек ?ырда ?аптады. 
?ызы?ып ыл?и барамын, 
?зуге біра? батпадым. 
6-шы бала: К?н мен т?н те?еледі, 
Жер шуа??а б?ленеді, 
Соны тойлар ел енді. 
7 бала: Наурыз тойы - салтымыз, 
«К?герсін» - деп хал?ымыз, 
К?шеге тал егеміз. 
Т?рбиеші: К?ктем - жыл мезгіліні? ?демі бір кезені. Наурыз айында к?н ?зарып, т?н ?ыс?арады. К?н к?зіні? шуа?ы молаяды. ?ар еріп, жырашы?тардан су а?а бастайды. К?ктем – ?те к??ілді мезгіл. (интерактивті та?тада?ы суреттерді к?рсету)
8 бала: Сансыз к?кек с???ылдап, 
К?ктем келді еркелеп. 
9 бала: Н?зік ?нмен сы??ылдап, 
Б?йра б?ла? еркелеп, 
К?кте б?лттар к?ркіреп, 
Жерге т?кті ?рмегін. 
10 бала: ?ар су болып ж??елді, 
?алды дала жала?аш, 
К?н н?рына ке?елді. 
11 бала: Келіп к?ктем ??стары, 
Бау-ба?шада ?н салды. 
Оларды жас достары, 
?я жасап ?арсы алды. 
12 бала: С?ті к?п те, к?мірі аз, 
Болады ?ой Наурыз! 
13 бала: Дастарханда д?німіз, 
Жайдарымыз б?ріміз. 
Жарасу бар, жаулы? жо?, 
?андай жа?сы Наурыз! 
14 бала: К?кке бояп ??ірді, 
К?ктем келді к??ілді. 
Бау-ба?шада, орманда, 
??стар ?ні т?гілді. 
15 бала: ?арды ерітіп жыл?асы, 
Наурыз келді – жыл басы. 
Шуа? т?кті жары? к?ні, 
Мейрамында халы?ты?. 
16 бала: Балалар-ау, балалар! 
Ша?ырады далалар. 
К?ктем келді г?л алып, 
??стар келді жыр алып. 
ІV. Ж?мба? 
 Ал енді балалар! Ж?мба?тарды? шешуін табы?дар: 
Д?мді-д?мді та?амдарды жинайды, 
?она?тарды к??ілдене сыйлайды. 
(дастархан) 
Б?л не? Д?рыс айтасы?дар, балалар! Б?л дастархан. Ал дастархан?а ?андай ?аза?ты? ?лтты? та?амдары ?ойылады? 
?аза?ты? ?лтты? та?амдары, 
Жасымнан жа?ын ма?ан б?рі. 
Те?ермес ем олар?а мен, 
Ешбір асты ?аламда?ы. 
- Дастархан басында адамдар ?алай отырады, ас?а ?атысты тыйымдармен ырымдарымен бізді Жазира апайымыз таныстырып ?теді. 
V. ?лтты? салт-д?ст?рлерімен таныстыру 
?аза? хал?ы ?она? к?туді де, ?она? болып ?ыдыруды да ?ызы? к?рген. Сонды?тан ?аза? хал?ыны? тойлары да к?п бол?ан. Соны? біреуі бесікке салу. Бесікке салу тойына жинал?андар ?ле? айтып, ?зіл –?алжын, ?лтты? ойындарын ойнап к??іл к?терген. Бесікке салу тойларын ырымын к?рсетіп, т?сіндіріп беретін Шолпан апайымыз?а с?з береміз. 
Бала он екі ай шамасында ?аз т?рып, бір-екі аттап ?стел жа?алап ж?реді. Осы кезде бала?а арнал?ан ?аза? хал?ында «Т?сау кесер» тойы ?ткізіледі. С?з ?сел апайымыз?а беріледі. 
VI. ?лтты? ойын «Ар?ан тартыс» 
Наурыз мейрамында халы? ?уанып ?лтты? ойын т?рлерін ойнап к??іл к?терген. Сонын ішінде «К?кпар», «?ыз ?уу», ар?ан тарту т.б ойындар. (интерактивті та?тамен ж?мыс) 
- Ал, балалар, ендеше «ар?ан тартыс» ойынын ойнап, к?шімізді сынап к?релік! Екі команда?а б?лініп ар?анды тартасы?дар.Кімні? командасы осы ар?анды бірінші болып ?зіне ?арай тартады, сол команда же?імпаз болып есептеледі. 1,2,3! Бастаймыз! (балалар ар?ан тартысады) 
Рахмет! Отырамыз! 
VII. ?орытындылау 
?аза? хал?ыны? ежелгі салт-д?ст?ріні? бірі – бата-тілек білдіру. «С?з ар?ылы жаратушы?а жалынып, жалбарынып ы?пал етуге болады деп т?сінген ата-бабаларымыз. «Жа?бырменен жер к?гереді, батамен ер к?гереді», «Баталы ??л арымас» - деген ой-пікірді уа?ыздап, кейінгі ?рпа?ына ы?ылас білдіріп, а? ниетпен бата беріп, тілек тілеуді д?ст?рге айналдыр?ан. Бата туралы Батима апайды? ??гімесін ты?дайы?. Рахмет! 
Т?рбиеші: Жаз келер, ?ыстыг?ні ?ысым кетіп, 
?ар, суы?, аяз, боран - б?рі кетіп. 
?асы?тай ?ар, тобы?тай то? ?алмайды, 
Таби?ат барша жан?а рахым етіп. 
Жетпекке ?лкендікке жас балалар, 
Ж?гірер ?ырдан ой?а д?бірлесіп. 
Шал-кемпір к?н шуа?тап, к??ілі жай, 
?ткен к?н, ?мірін айтып к?бірлесіп. 
Бота, ??лын, б?зау, ла?, ?озы туып, 
?уанып ойна?тайды олар да ?сіп. 
- Балалар! Сендер білесіндерме? Наурыз мейрамы – жыл басы, я?ни жа?а жыл. Ал Жа?а жылды? иесі кім екені? білесіндер ме? Д?рыс ?оян! Жа?а жылды? иесін ?арсы алайы?! 
?оян: ?ыс келеді а? тонды. 
Оян б?рі?! Орындалсын к?ксеген ой-арманы?! 
?оян деген мома?ан ма??лы? ?ой, 
Ескер, біра? «А?табан ?оян» барын?! 
Рахмет! 
- ??рметті ата-аналар, м??алімдер, ?она?тар! Б?гінгі Наурыз мейрамына арнал?ан кішігірім концертімізді тамашаланыздар! 
VIII. ?н, би, ?ле?. 
1. Бай ?лкеммен ма?танам, 
Жыр?а ?осып шаттанам. 
Жерімні? бар байлы?ын, 
Т?уелсіз ел са?та?ан. 
2. Абай атамызды? ?ле?дері: 
1. ?семпаз болма ?рнеге, 
?нерпаз болса?, ар?алан. 
Сенде бір кірпіш д?ниеге, 
Кетігін тап та, бар ?ала?. 
2. ?айрат пен а?ыл жол табар, 
?аш?ан?а да ?у?ан?а. 
?ділет шап?ат кімде бар, 
Сол жарасар ту?ан?а, 
3. Бастап?ы екеу со??ысыз, 
Біте ?алса ?аза??а. 
Алдын-жалын, артын-м?з, 
Барар еді? ?ай жа??а? 
1 сынып о?ушыларды? орындауында «?ара жор?а» биін ?абылда?ыздар! 
Осымен, ??рметті ?она?тар! Б?гінгі Наурыз мейрамына арнал?ан т?рбие са?атымыз ая?талды. Назарлары?ыз?а к?п рахмет! Сау болыныздар!

?лысты? ?лы к?ні – Наурыз!

??рметті ?стаздар, ?адірлі ?она?тар! ?лысты? ?лы к?ні – Наурыз мейрамы ??тты болсын!
Наурыз – к?неден келе жат?ан мейрам. К?ні б?гінге дейін жер шарында?ы к?птеген халы?тарды? д?ст?рлі мейрамына айнал?ан.

«Наурыз» с?зі – біріншіден, «жа?а к?н», дегенді білдіреді, екіншіден, аспан денелері ?здеріні? бастап?ы н?ктелеріне келіп, к?н мен т?н те?еледі, сонды?тан жа?а жыл ретінде тойланатын думанды халы?ты? мейрам, ?шіншіден, ай аты.
Барлы? бастама, ?лы істі ырымдап халы? осы к?ні баста?ан. Сол себепті б?л к?нді «?лы істі? ?лы к?ні, я?ни ?лысты? ?лы к?ні» деп ата?ан. Наурыз – ба?ытты? бастамасы, жа?сылы?ты? жаршысы, ?мірге н?р сыйла?ан, сезімге г?л сыйла?ан, халы? ?астерлейтін к?н.
?лысты? ?лы к?ні ??тты болсын, а?айын!
«Тойды? бол?анынан боладысы ?ызы?» - дегендей мереке алдында балалар «Жарапазан» айт?ан екен жарысып.

Б?л туралы Ер?ли анасымен айтып береді.

Ма?саты: ?лысты? ?лы к?ні Наурыз мерекесі туралы білімдерін тере?дету. О?ушыларды? тілін, м?нерлеп ?ле? о?у, ?н салу, би билеу, с?йлеу м?дениетін, с?здік ?орын дамыту. О?ушыларды елін с?юге, д?ст?рлі мерекелерді ??рметтей білуге т?рбиелеу.

Кіріспе:
??рметті ?стаздар, ?адірлі ?она?тар! ?лысты? ?лы к?ні – Наурыз мейрамы ??тты болсын!
Наурыз – к?неден келе жат?ан мейрам. К?ні б?гінге дейін жер шарында?ы к?птеген халы?тарды? д?ст?рлі мейрамына айнал?ан.
«Наурыз» с?зі – біріншіден, «жа?а к?н», дегенді білдіреді, екіншіден, аспан денелері ?здеріні? бастап?ы н?ктелеріне келіп, к?н мен т?н те?еледі, сонды?тан жа?а жыл ретінде тойланатын думанды халы?ты? мейрам, ?шіншіден, ай аты.

Барлы? бастама, ?лы істі ырымдап халы? осы к?ні баста?ан. Сол себепті б?л к?нді «?лы істі? ?лы к?ні, я?ни ?лысты? ?лы к?ні» деп ата?ан. Наурыз – ба?ытты? бастамасы, жа?сылы?ты? жаршысы, ?мірге н?р сыйла?ан, сезімге г?л сыйла?ан, халы? ?астерлейтін к?н.
?лысты? ?лы к?ні ??тты болсын, а?айын!

«Тойды? бол?анынан боладысы ?ызы?» - дегендей мереке алдында балалар «Жарапазан» айт?ан екен жарысып. Б?л туралы Ер?ли анасымен айтып береді.
Ер?ли мен анасына с?з беру. Жарапазан айт?ан балалар?а сыйлы? беру.

М??алім: Ертеде «?ыдыр ата» наурызды? 21-нен 22-не ?ара?ан т?ні келетін к?нді кімде-кім ?арсы алса, со?ан беретін сыйыны? бар екені туралы ?лемге жар салыпты. Сыйдан д?мелілерді? барлы?ы к?нді ?арсы алу?а дайындалыпты. Б?л сыйды? иегері ?андай жануарлар екенін білесіздер. ?ане, атап жіберейік. Те?дессіз сыйдан адамдар да ??р ?ал?ысы келмеген. Т?німен «?ыдыр атаны» тос?ан екен. Сонда ?йы?тап ?алмас ?шін, жастар «?й?ыашар» ?йымдастыр?ан екен. Ол туралы Зарина апасымен ж?не Амина айтып берсін.

Зарина мен апасыны? ж?не Аминаны? к?рсетілімі.

М??алім: Ал, ?лдар ?ыздар?а жауап ретінде ?она??а келгенде «Селт еткізер» сыйла?ан екен. ?лдар ?ыздар?а сыйлы?тарын береді. Б?л жерде ?н айтылып, ?ле? жырланып, ойындар ойнал?ан екен.

?н: «Наурыз» Болатова Маржанны? орындауында.

«Са?ина салма?» ойынын Маржан Камзинова апасымен к?рсетеді.
«Та?ия тастама?» ойынын Маржан Болатова анасымен к?рсетеді.
М??алім: Т?німен дайындал?ан ел к?нді ?арсы алу?а дала?а шы??ан, есік терезелерді ашып ?ой?ан. Б?л – ?ыдыр ата ?йге келіп кетсе екен, терезеден к?ріп кетсе екен деген тілек.
К?Н: Е?лік: Самар?анны? к?к тасы,
Ериді мен келгенде.
То? боп ?ат?ан топыра?,
Жібиді мен келгенде.
Енесіне баласын,
Телиді мен келгенде.
Тар к??ілдер т?нерген,
Ке?иді мен келгенде.
А? ж?зі?ді бері б?р,
Т?сы?а бір келгенде.

Е?лік пен Дильназ т?с ?а?ыстырып амандасуды к?рсетеді.

М??алім: Деп ат?ан та?ды ?арсы ал?ан халы? бір-бірін ??тты?тап, амандасып к?ріскен екен./ Е?лік пен Дильназ т?с ?а?ыстырып амандасуды к?рсетеді./ Ата – аналар, балалар ??ша?тасып к?ріседі. Осы жерде наурыз бата берілген.

Бекарыс «Наурыз батасын» береді.

М??алім: Б?дан кейін халы? мейрамды бастап кеткен екен. Мерекені? берекесі «Ас». Б?л к?нгі негізгі тама? «Наурыз к?же» бол?ан.
Б?л туралы Бекарыс анасымен айтып береді /Бекенов/.
Аружан ?кесімен а?аш отыр?ызу туралы айтады.

М??алім: - Б?л к?ні ?йленбегендер жан?я ??рып, с?билер д?ниеге келсе, шілдехана жасап, ?адам басса, т?сау кесіп жатады. Соны? ішінде
«Саумалы?» д?ст?рі туралы Анель апасымен айтып береді.
Анель мен апасына с?з беру.

М??алім: ?о?амды? ?мір ?рістеп,
Сан ?асыр зулап ?тсе де,
Наурыз тойын теріс деп,
Айтпа?ан ешкім ?йтсе де.
?йткені оны? бойында
Е?бек, бірлік, досты? бар.

Музыка ?осу «?ара жор?а» биін билеу, саба?ты ая?тау.

Просмотр содержимого документа
«Т?рбие са?аты:"Наурыз -?лысты? ?лы к?ні!" »

Тәрбие сағаты «Наурыз – Ұлыстың ұлы күні» 
Мақсаты: Наурыз мейрамы туралы түсінік беру. Балалардың ойлау, қабылдау, зейін қабілеттерін дамыту. Грамматикалық талғада жүйелі сөйлеуге, мерекелік көңілін көтеру, елге деген сүйіспеншілікпен бірге, салт-дәстүрді құрметтеуге тәрбиелеу. 
Көрнекіліктер:Наурыз мерекесіне арналған суреттер, интерактивті тақта, киіз үй, шарлар, дөңгелек үстел, бесік. 
Сабақ барысы: 
І. Ұйымдастыру кезені 
- Сәлеметсізбе, құрметті ата-аналар, балалар, қонақтар! Бүгінгі Наурыз мейрамына арналған «Наурыз –Ұлыстың ұлы күні» атты ашық сабағымызды бастауға рұқсат етіңіздер! 
- Балалар, міне Наурыз да келді. 22 наурыз жыл басы. Наурыз үлкен мейрам. 
Көптен күткен Наурыз тойы арайлы, 
Нұрға бөлеп міне жатыр манайды! 
Мал біткеннің бал татыған ұызды, 
Қуат болып қанымызға тарайды. 
Төрт түлік мал халқымыздың сүйері, 
Көңілімнің күмбірлеген күйі еді. 
«Аман ба» деп мал жаның? 
Бірін-бірі құшақтасып сүйеді. 
- Ал, балалар! Құрметті ата-аналар, ұстаздар! Бәріміз тұрып бір-бірімізді құшақтап, бір-бірімізге жақсы тілектер айтып, Наурыз мейрамымен құттықтайық! 
Наурыз – Ұлыстың ұлы күні құтты болсын! 
Ақ мол болсын! 
Жаңа жыл бақ, береке, молшылық әкелсің! 
ІІ. Әңгімелесу 
Наурыз шығыс күнтізбесінде жаңа жыл басы деп саналады. 21-22 наурызда күн мен түн теңеледі. Наурыз деген сөздің өзі «нау» - жаңа, «руз» - кун деген сөздерден алынып, жаңа жыл деген 
ұғымды білдіреді. Адамдар Наурызға дайындалады. Олар үй, арық, аула, көшені тазалайды. Ағаш, гүл егеді. Адамдар үйлерінде дастархан жайады. Ән шырқап, би билеп, ойын ұйымдастырады. 
- Құрметті қонақтар, балалар! Наурыз құтты болсын! (бір ата-ана шашу шашады, музыка қосу) 
- Наурыз - бақыттың бастамасы, ұлылықтың ұйытқысы, жақсының жаршысы, ынтымақтың белгісі, өмірге нұр сыйлаған, сезімге гүл сыйлаған халық қастерлейтін күн. 
- Ал, енді біздің кішкентай бүлдіршіндеріміз наурыз мейрамға дайындаған тақпақтарын ұсынады. 
ІІІ. Тақпақтар 
1-ші бала: Бата беріп атамыз, 
Бата беріп апамыз, 
Тәтті болып жасалған, 
Наурыз дәмін татамыз. 
2-ші бала: Көктем келді бүгін, 
Күнім төкті нұрын 
Сайрап барлық құстар, 
Ән салуға құштар. 
Тәрбиеші: Көктемнің алғашқы күндерінен бастап жер бетіне қылтиып, бой көтеріп гүлдер өседі. Бұлар көктемнің алғашқы гүлдері деп аталады. Бұл бәйшешек, жауқазын, қызғалдақ. (интерактивті тақтамен жұмыс) 
3-ші бала: Түрлі-түсті әйбат, 
Гүлдер шықты жайнап. 
Қызығып ылғи барамын, 
Қырға шықты ойнап. 
4-ші бала: Сәнді көктем нұрымен, 
Наурыз тойы жырымен, 
Көңіл гүлдей жайнасың. 
5-ші бала: Кіргізіп көркін даланың, 
Бәйшешек қырда қаптады. 
Қызығып ылғи барамын, 
Үзуге бірақ батпадым. 
6-шы бала: Күн мен түн теңеледі, 
Жер шуаққа бөленеді, 
Соны тойлар ел енді. 
7 бала: Наурыз тойы - салтымыз, 
«Көгерсін» - деп халқымыз, 
Көшеге тал егеміз. 
Тәрбиеші: Көктем - жыл мезгілінің әдемі бір кезені. Наурыз айында күн ұзарып, түн қысқарады. Күн көзінің шуағы молаяды. Қар еріп, жырашықтардан су аға бастайды. Көктем – өте көңілді мезгіл. (интерактивті тақтадағы суреттерді көрсету)
8 бала: Сансыз көкек сұңқылдап, 
Көктем келді еркелеп. 
9 бала: Нәзік үнмен сыңқылдап, 
Бұйра бұлақ еркелеп, 
Көкте бұлттар күркіреп, 
Жерге төкті өрмегін. 
10 бала: Қар су болып жөңелді, 
Қалды дала жалаңаш, 
Күн нұрына кеңелді. 
11 бала: Келіп көктем құстары, 
Бау-бақшада ән салды. 
Оларды жас достары, 
Ұя жасап қарсы алды. 
12 бала: Сүті көп те, көмірі аз, 
Болады ғой Наурыз! 
13 бала: Дастарханда дәніміз, 
Жайдарымыз бәріміз. 
Жарасу бар, жаулық жоқ, 
Қандай жақсы Наурыз! 
14 бала: Көкке бояп өңірді, 
Көктем келді көңілді. 
Бау-бақшада, орманда, 
Құстар әні төгілді. 
15 бала: Қарды ерітіп жылғасы, 
Наурыз келді – жыл басы. 
Шуақ төкті жарық күні, 
Мейрамында халықтың. 
16 бала: Балалар-ау, балалар! 
Шақырады далалар. 
Көктем келді гүл алып, 
Құстар келді жыр алып. 
ІV. Жұмбақ 
Ал енді балалар! Жұмбақтардың шешуін табыңдар: 
Дәмді-дәмді тағамдарды жинайды, 
Қонақтарды көңілдене сыйлайды. 
(дастархан) 
Бұл не? Дұрыс айтасыңдар, балалар! Бұл дастархан. Ал дастарханға қандай қазақтың ұлттық тағамдары қойылады? 
Қазақтың ұлттық тағамдары, 
Жасымнан жақын маған бәрі. 
Теңермес ем оларға мен, 
Ешбір асты ғаламдағы. 
- Дастархан басында адамдар қалай отырады, асқа қатысты тыйымдармен ырымдарымен бізді Жазира апайымыз таныстырып өтеді. 
V. Ұлттық салт-дәстүрлерімен таныстыру 
Қазақ халқы қонақ күтуді де, қонақ болып қыдыруды да қызық көрген. Сондықтан қазақ халқының тойлары да көп болған. Соның біреуі бесікке салу. Бесікке салу тойына жиналғандар өлең айтып, әзіл –қалжын, ұлттық ойындарын ойнап көңіл көтерген. Бесікке салу тойларын ырымын көрсетіп, түсіндіріп беретін Шолпан апайымызға сөз береміз. 
Бала он екі ай шамасында қаз тұрып, бір-екі аттап үстел жағалап жүреді. Осы кезде балаға арналған қазақ халқында «Тұсау кесер» тойы өткізіледі. Сөз Әсел апайымызға беріледі. 
VI. Ұлттық ойын «Арқан тартыс» 
Наурыз мейрамында халық қуанып ұлттық ойын түрлерін ойнап көңіл көтерген. Сонын ішінде «Көкпар», «Қыз қуу», арқан тарту т.б ойындар. (интерактивті тақтамен жұмыс) 
- Ал, балалар, ендеше «арқан тартыс» ойынын ойнап, күшімізді сынап көрелік! Екі командаға бөлініп арқанды тартасыңдар.Кімнің командасы осы арқанды бірінші болып өзіне қарай тартады, сол команда жеңімпаз болып есептеледі. 1,2,3! Бастаймыз! (балалар арқан тартысады) 
Рахмет! Отырамыз! 
VII. Қорытындылау 
Қазақ халқының ежелгі салт-дәстүрінің бірі – бата-тілек білдіру. «Сөз арқылы жаратушыға жалынып, жалбарынып ықпал етуге болады деп түсінген ата-бабаларымыз. «Жаңбырменен жер көгереді, батамен ер көгереді», «Баталы құл арымас» - деген ой-пікірді уағыздап, кейінгі ұрпағына ықылас білдіріп, ақ ниетпен бата беріп, тілек тілеуді дәстүрге айналдырған. Бата туралы Батима апайдың әңгімесін тыңдайық. Рахмет! 
Тәрбиеші: Жаз келер, қыстыгүні қысым кетіп, 
Қар, суық, аяз, боран - бәрі кетіп. 
Қасықтай қар, тобықтай тоң қалмайды, 
Табиғат барша жанға рахым етіп. 
Жетпекке үлкендікке жас балалар, 
Жүгірер қырдан ойға дүбірлесіп. 
Шал-кемпір күн шуақтап, көңілі жай, 
Өткен күн, өмірін айтып күбірлесіп. 
Бота, құлын, бұзау, лақ, қозы туып, 
Қуанып ойнақтайды олар да өсіп. 
- Балалар! Сендер білесіндерме? Наурыз мейрамы – жыл басы, яғни жаңа жыл. Ал Жаңа жылдың иесі кім екенің білесіндер ме? Дұрыс қоян! Жаңа жылдың иесін қарсы алайық! 
Қоян: Қыс келеді ақ тонды ... 
Оян бәрің! Орындалсын көксеген ой-арманың! 
Қоян деген момақан мақұлық қой, 
Ескер, бірақ «Ақтабан қоян» барын?! 
Рахмет! 
- Құрметті ата-аналар, мұғалімдер, қонақтар! Бүгінгі Наурыз мейрамына арналған кішігірім концертімізді тамашаланыздар! 
VIII. Ән, би, өлең. 
1. Бай өлкеммен мақтанам, 
Жырға қосып шаттанам. 
Жерімнің бар байлығын, 
Тәуелсіз ел сақтаған. 
2. Абай атамыздың өлеңдері: 
1. Әсемпаз болма әрнеге, 
Өнерпаз болсаң, арқалан. 
Сенде бір кірпіш дүниеге, 
Кетігін тап та , бар қалаң. 
2. Қайрат пен ақыл жол табар, 
Қашқанға да қуғанға. 
Әділет шапқат кімде бар, 
Сол жарасар туғанға, 
3. Бастапқы екеу соңғысыз, 
Біте қалса қазаққа. 
Алдын-жалын, артын-мұз, 
Барар едің қай жаққа? 
1 сынып оқушылардың орындауында «Қара жорға» биін қабылдаңыздар! 
Осымен, құрметті қонақтар! Бүгінгі Наурыз мейрамына арналған тәрбие сағатымыз аяқталды. Назарларыңызға көп рахмет! Сау болыныздар!














































Ұлыстың Ұлы күні – Наурыз!

 

Құрметті ұстаздар, қадірлі қонақтар! Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамы құтты болсын!
Наурыз – көнеден келе жатқан мейрам. Күні бүгінге дейін жер шарындағы көптеген халықтардың дәстүрлі мейрамына айналған.

«Наурыз» сөзі – біріншіден, «жаңа күн», дегенді білдіреді, екіншіден, аспан денелері өздерінің бастапқы нүктелеріне келіп, күн мен түн теңеледі, сондықтан жаңа жыл ретінде тойланатын думанды халықтық мейрам, үшіншіден, ай аты.
Барлық бастама, ұлы істі ырымдап халық осы күні бастаған. Сол себепті бұл күнді «Ұлы істің ұлы күні, яғни Ұлыстың ұлы күні» деп атаған. Наурыз – бақыттың бастамасы, жақсылықтың жаршысы, өмірге нұр сыйлаған, сезімге гүл сыйлаған, халық қастерлейтін күн.
Ұлыстың ұлы күні құтты болсын, ағайын!
«Тойдың болғанынан боладысы қызық» - дегендей мереке алдында балалар «Жарапазан» айтқан екен жарысып.

Бұл туралы Ерәли анасымен айтып береді.

Мақсаты: Ұлыстың ұлы күні Наурыз мерекесі туралы білімдерін тереңдету. Оқушылардың тілін, мәнерлеп өлең оқу, ән салу, би билеу, сөйлеу мәдениетін, сөздік қорын дамыту. Оқушыларды елін сүюге, дәстүрлі мерекелерді құрметтей білуге тәрбиелеу.

Кіріспе:
Құрметті ұстаздар, қадірлі қонақтар! Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамы құтты болсын!
Наурыз – көнеден келе жатқан мейрам. Күні бүгінге дейін жер шарындағы көптеген халықтардың дәстүрлі мейрамына айналған.
«Наурыз» сөзі – біріншіден, «жаңа күн», дегенді білдіреді, екіншіден, аспан денелері өздерінің бастапқы нүктелеріне келіп, күн мен түн теңеледі, сондықтан жаңа жыл ретінде тойланатын думанды халықтық мейрам, үшіншіден, ай аты.

Барлық бастама, ұлы істі ырымдап халық осы күні бастаған. Сол себепті бұл күнді «Ұлы істің ұлы күні, яғни Ұлыстың ұлы күні» деп атаған. Наурыз – бақыттың бастамасы, жақсылықтың жаршысы, өмірге нұр сыйлаған, сезімге гүл сыйлаған, халық қастерлейтін күн.
Ұлыстың ұлы күні құтты болсын, ағайын!

«Тойдың болғанынан боладысы қызық» - дегендей мереке алдында балалар «Жарапазан» айтқан екен жарысып. Бұл туралы Ерәли анасымен айтып береді.
Ерәли мен анасына сөз беру. Жарапазан айтқан балаларға сыйлық беру.

Мұғалім: Ертеде «Қыдыр ата» наурыздың 21-нен 22-не қараған түні келетін күнді кімде-кім қарсы алса, соған беретін сыйының бар екені туралы әлемге жар салыпты. Сыйдан дәмелілердің барлығы күнді қарсы алуға дайындалыпты. Бұл сыйдың иегері қандай жануарлар екенін білесіздер. Қане, атап жіберейік. Теңдессіз сыйдан адамдар да құр қалғысы келмеген. Түнімен «Қыдыр атаны» тосқан екен. Сонда ұйықтап қалмас үшін, жастар «Ұйқыашар» ұйымдастырған екен. Ол туралы Зарина апасымен және Амина айтып берсін.

Зарина мен апасының және Аминаның көрсетілімі.

Мұғалім: Ал, ұлдар қыздарға жауап ретінде қонаққа келгенде «Селт еткізер» сыйлаған екен. Ұлдар қыздарға сыйлықтарын береді. Бұл жерде ән айтылып, өлең жырланып, ойындар ойналған екен.

Ән: «Наурыз» Болатова Маржанның орындауында.

«Сақина салмақ» ойынын Маржан Камзинова апасымен көрсетеді.
«Тақия тастамақ» ойынын Маржан Болатова анасымен көрсетеді.
Мұғалім: Түнімен дайындалған ел күнді қарсы алуға далаға шыққан, есік терезелерді ашып қойған. Бұл – Қыдыр ата үйге келіп кетсе екен, терезеден көріп кетсе екен деген тілек.
КҮН: Еңлік: Самарқанның көк тасы,
Ериді мен келгенде.
Тоң боп қатқан топырақ,
Жібиді мен келгенде.
Енесіне баласын,
Телиді мен келгенде.
Тар көңілдер түнерген,
Кеңиді мен келгенде.
Ақ жүзіңді бері бұр,
Тұсыңа бір келгенде.

Еңлік пен Дильназ төс қағыстырып амандасуды көрсетеді.

Мұғалім: Деп атқан таңды қарсы алған халық бір-бірін құттықтап, амандасып көріскен екен./ Еңлік пен Дильназ төс қағыстырып амандасуды көрсетеді./ Ата – аналар, балалар құшақтасып көріседі. Осы жерде наурыз бата берілген.

Бекарыс «Наурыз батасын» береді.

Мұғалім: Бұдан кейін халық мейрамды бастап кеткен екен. Мерекенің берекесі «Ас». Бұл күнгі негізгі тамақ «Наурыз көже» болған.
Бұл туралы Бекарыс анасымен айтып береді /Бекенов/.
Аружан әкесімен ағаш отырғызу туралы айтады.

Мұғалім: - Бұл күні үйленбегендер жанұя құрып, сәбилер дүниеге келсе, шілдехана жасап, қадам басса, тұсау кесіп жатады. Соның ішінде
«Саумалық» дәстүрі туралы Анель апасымен айтып береді.
Анель мен апасына сөз беру.

Мұғалім: Қоғамдық өмір өрістеп,
Сан ғасыр зулап өтсе де,
Наурыз тойын теріс деп,
Айтпаған ешкім әйтсе де.
Өйткені оның бойында
Еңбек, бірлік, достық бар.

Музыка қосу «Қара жорға» биін билеу, сабақты аяқтау.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Внеурочная работа

Категория: Мероприятия

Целевая аудитория: 1 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Т?рбие са?аты:"Наурыз -?лысты? ?лы к?ні!"

Автор: Мауенова Эльмира Ибратулловна

Дата: 27.04.2015

Номер свидетельства: 206190

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства