kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ая??апты дайындау технологиясы

Нажмите, чтобы узнать подробности

Ая??апты дайындау Технология Саба?ты? та?ырыбы: Ая??апты дайындау. Саба?ты? білім беру ма?саты: ая??ап туралы, оны? негізін, оюын дайындау туралы, о?ан ?олданылатын тігіс т?рлеріні? ?ыр - сырын, о?ан дайындалатын бау т?рлерін т?сіндіру. Саба?ты? т?рбиелік ма?саты: халы? м?расы ая??ап туралы т?сінік беру, оны? т?рлерімен о?ушыларды таныстыра отырып, о?ушыларды ?лтты? салт - д?ст?рлерімізді са?тау?а ж?не с?ндікке, шеберлікке, ж?йелілікке, білімдерін шеберлікпен пайдалана білуге т?рбиелеу. Саба?ты? дамытушылы? ма?саты: о?ушыларды? талпынысын саба??а деген ?ызы?ушылы?ын арттыру ?шін ая??ап?а ?ажетті оюларды ?з бетінше сызып ою?а ба?ыт беріп, тігу ?дісіне икемділіктерін арттыру. Саба??а ?ажетті ??рал - жабды?тар: драп ж?не бар?ыт мата, ?атты ?а?аз, ?алам, ?шіргіш, ?айшы, ине, жіп, мулине жіптері, сабын, фломастер, шаша?, ж?ннен иірілген екі т?рлі жіп.

Просмотр содержимого документа
«Ая??апты дайындау технологиясы »

Аяққапты дайындау

Технология



Сабақтың тақырыбы: Аяққапты дайындау.

Сабақтың білім беру мақсаты: аяққап туралы, оның негізін, оюын дайындау туралы, оған қолданылатын тігіс түрлерінің қыр - сырын, оған дайындалатын бау түрлерін түсіндіру.

Сабақтың тәрбиелік мақсаты: халық мұрасы аяққап туралы түсінік беру, оның түрлерімен оқушыларды таныстыра отырып, оқушыларды ұлттық салт - дәстүрлерімізді сақтауға және сәндікке, шеберлікке, жүйелілікке, білімдерін шеберлікпен пайдалана білуге тәрбиелеу.

Сабақтың дамытушылық мақсаты: оқушылардың талпынысын сабаққа деген қызығушылығын арттыру үшін аяққапқа қажетті оюларды өз бетінше сызып оюға бағыт беріп, тігу әдісіне икемділіктерін арттыру.

Сабаққа қажетті құрал - жабдықтар: драп және барқыт мата, қатты қағаз, қалам, өшіргіш, қайшы, ине, жіп, мулине жіптері, сабын, фломастер, шашақ, жүннен иірілген екі түрлі жіп.

Сабаққа қажетті көрнекіліктер: аяққап (дайын бұйым), буклеттер, «Аяққап», «Ою - өрнек түрлері», «Ою - өрнекті дайындау жолдары», «Көркемдік тігіс түрлері», «Ілмекпен тоқу», қосымша М. Муканов «Казахская юрта».

Сабақтың түрі: Аралас сабақ.

Сабақта қолданылатын әдістер: әңгімелесу, түсіндіру, ауызша баяндау, графикалық әдіс, көрнекілік көрсету, практикалық жұмыс.

Сабақтың пәнаралық байланысы: тарих, қазақ тілі, сурет, сызу, математика.



Сабақ барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Өткен сабақты қайталау.

III. Жаңа материалды мұғалімнің баяндауы.

IV. Практикалық жұмыс.

V. Жұмыстарын бағалау.

VI. Үйге тапсырма беру.



I. Ұйымдастыру кезеңі.

а) сабақтағы оқушыларды түгелдеу;

ә) сабаққа дайындығын тексеру.



II. Өткен сабақты қайталау.

Үйге берілген тапсырманы сұрау, оқушыларға сұрақ қою, тест тапсырмаларына жауап беру.



Тест сұрақтары:

1. Қазақ халқының қандай қолөнер бұйымдарын білесіңдер?

а) кілем, алаша, текемет, сырмақ, аяққап, керме.

б) макраме, кресло, диван.

2. Кестелі түп киіз неше бөліктен тұрады?

а) 2 бөліктен: негізі, оюы.

б) 3 бөліктен: негізі, оюы, астары.

3. Түпкиіздің негізі, оюы, астары қандай материалдан дайындалады, не үшін?

а) негізіне драп, оюына барқыт, астарына шыт. Драп болу себебі, оның су сіңіргіштік қасиеті бар, барқыт болу себебі, оның көктеу, кестелеу кезінде таймайды, әрі зат бағалы көрінеді.

б) негізіне барқыт, оюына шайы, астарына шифон. Барқыт болу себебі, ол қалыңдау, шайы болу себебі, ол жарқырап, сусылдап әдемі көрінеді.

4. Түпкиіздің қызметі қандай?

а) шайнек, қазан астына ыстық өтпеу үшін қолданылады.

б) орындықтың бетіне төсеу үшін қолданылады.



III. Жаңа материалды мұғалімнің баяндауы.

Аяққап – қазақ халқының тұрмысында ыдыс - аяқ салу үшін арналған қапшық. Аяққаптың пішіні екі түрлі болады. Біріншісі – тік төртбұрышты, екіншісі – ауыз жағы тік төртбұрышты, түбі дөңгелек, доғал болып келеді.



Аяққапты бұрын кілем, текеметтің өрнекті тұстарынан қырқып, киізден шашақтап дайындай берген. Қажетті өлшемде пішіліп, екі бөлек бір - біріне

беттестіріліп (қақпағынан басқа бөлігі), олардың қоспасы шуда жіппен жөрмеп (қиғаш тігіс) тігілген. Тігілген бөлігіне шашақ тігіліп жиегі көмкерілген.

Аяққаптың беті кестеленген матамен қапталып, кейде жібек жіппен өрнек салынған. Қақпағы міндетті түрде болған, себебі ыдыс - аяқ шаң болмау үшін. Аяққаптың бауы да шашақталып тігілген.

Аяққапты әсемдеу үшін ою - өрнектер, шашақтар, кестелер, таспалар қолданылады. Қазақ халқының ою - өрнектерінің атаулары көп, оның 200 - дей түрі тараған, аяққапта көп қолданылатын мүйіз тектес ою - өрнектермен танысамыз. Барлық жаңа буындарға, оюларға жаңа атаулар берген. Мысалы, қошқармүйіз, қыңырмүйіз, арқармүйіз, түйе табан, сынықмүйіз, сыңармүйіз және т. б. ою - өрнектің негізгі арқауы.



Қазақ ою - өрнектері төрт түрге бөлінеді:

Енді ою - өрнектің кең тараған біраз түріне сипаттама беріп өтейік.

• Жұлдыз өрнегі – аспандағы жұлдыз көрінісіне ұқсайды. Ол көбінесе кілемдерде жиі қолданылады.

• Қошқармүйіз – қошқардың екі шекесіне иіріліп кеткен қос мүйізіне ұқсайды. Ол ұлттық киімдерде және текемет, сырмақ, аяққап, т. б. Киіз бұйымдарында кездеседі.

• Сынықмүйіз – сынық жасап барып мүйізді бейнелейтін өрнек. Ол көбінше шым шиде, терме бауда, алашада жиі қолданылады.

• Балта – атына сай балтаға ұқсас немесе баспа “Г” әрпі тәріздес өрнек. Кестеде жиі кездестіруге болады.

• Түйетабан – түйенің табанына ұқсас ою. Ол киімдерде, бұйымдарда кездеседі.

• Ай өрнегі – айға ұқсас ою. Ол мазарда, мешіттерде кездеседі.

• Гүл, құсқанат – оюлары қыз баланың киімдерінде кездеседі.






Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Технология (мальчики)

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 9 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Ая??апты дайындау технологиясы

Автор: Нурымбетов Рахмет Шаймерденович

Дата: 30.09.2015

Номер свидетельства: 235262

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства