kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

С?т ж?не с?т та?амдары

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: С?т ж?не с?т та?амдары

Саба?ты? ма?саты:

Білімділік: т?рт т?лік малдан ?ндірілетін с?тті? атауларын, жеке ?асиеттерін т?сіндіру, с?тті? атауларын, жеке ?асиеттерін т?сіндіру, с?ттен жасалатын т?рлі та?амдарды? жасалу т?сілдерін ?йрету.

Дамытушылы?: с?тті? ??рамын ажыратуар?ылыадам а?засына пайдасынан хабар беру, сиыр с?тінен дайындалатын ?лтты? та?амдармен таныстыру.

Т?рбиелік: о?ушыларды ??ыптылы??а, ?немділікке,?дептілікке баулып,салт-д?ст?рді

са?тап,?з орнын таза ?стау?а, ?ауіпсіздік ережесін са?тау?а т?рбиелеу.

Саба?тын т?рі: аралас саба?

Саба?та ?олданатын ?діс-т?сілдер: с?ра?-жауап,іздену,жазба ж?мыстар ар?ылы талдау,ой ?оз?ау.

Саба?тын к?рнекілігі:т?рт т?лік малдын суреті, с?ттен даярлан?ан та?ам т?рлері, с?зж?мба? жазыл?ан плакат.

Керекті ??рал-жабды?тар:кішкене тегеш,?асы?.

1.?йымдастырушылы? кезені.

Балалар, 1,2,3-ке дейін санау ар?ылы 1-лер б?лек, 2,3 ?з алдына топ ??рады. «Си?ырлы санды?шадан» ?з топтарына есім алады.

1-топ. «Бал?айма?» тобы.

2-топ. «?аты?» тобы.

3-топ. «Айран» тобы.

2. ?й тапсырмасын с?рау.

1.Макарон ?німдері дегеніміз не?

2.Макарон ?німдеріні? ?андай т?рлерін білесі??

3.Макаронды неше т?сілмен пісіреді?

4.Макарон ?німдерін ?ашан ж?не ?айда ойлап шы?арды?

5.Макаронды пісіру уа?ыты ?андай?

6.Макарон бидайды? ?андай сортынан жасайды?

3.Жа?а саба?ты т?сіндіру.

1.?ызы?ушылы?ты ояту.

?ой с?йеді баласын «?о?ырым» деп,

«Еште?ені білмейтін « момыным!» деп,

Сиыр с?йеді баласын «торпа?ым» деп,

«?ара??ыда баспа?ан « ?ор?а?ым!» деп,

Т?йе с?йеді баласын «боташым!» деп»,

«Жаудыра?анк?зі?нен « тоташым!» деп,

Ешкі с?йеді баласын «ла?ым» деп,

«Тастан-тас?а секірген «ш?на?ым!» деп,

Жыл?ы с?йеді баласын «??лыным» деп,

«Т?лпар болып ж?гірген « ж?йрігім» деп,

- Ал балар, «Ата к?рген о? жанар, ана к?рген тон пішер» демекші, енді біз «Жайлау?а» саяхат жасайы?.

2. Ма?ынасын ашу.

- Жайлаудан не к?ріп т?рмыз?

- Т?рт т?лік малды? адам?а ?андай пайдасы бар? Слайд 2

   С?т-д?румендерді? к?зі.С?т та?амдары ар?ылы адам а?засы А,В,С,Д  тобында?ы д?румендермен ?ана?аттандырылады.Оны? ??рамына а?уыз 3,6%,майлар 3-4% к?мірсулар 4% витаминдер ж?не минералды сусындар кіреді. Е? ба?алысы жа?а сауыл?ан с?т. ?йткені витаминдер са?талынады біра? оны? ??рамында кауіпті микроптар болуы м?мкін. С?тті зиянсыздандыру ж?не ашып кетпеу ?шін ?й жа?дайында оны ?айнатады. С?т ж?не с?т ?німдерін то?азыт?ышта са?тау керек.

С?т ж?не с?т ?німдерін са?тау мерзімі

Азы? т?лік

+4-тен +8С температура жа?дайында

са?тау мерзімі

С?т                                                                       Ашытыл?ан с?т ?німдері                                  

Ірімшік                                                                 ?айма?                                                                 Сыр                                                                     

Сары май                                                            

20са?ат

24 са?ат

36 са?ат

72 са?ат

5-тен 15 т?улікке дейін

5 т?улік

С?здік ж?мыс.

С?т - малдан алынатын ?нім

Уыз - жа?а т?лдеген малды? ал?аш?ы ?ою с?ті

Малта- езілген ??ртты? ж??анасы, ?са?ы.

Ме?іреу - ?ой с?тінен ?йытыл?ан ?аты? т?рі.

?йыт?ы - с?тті ?йыту ?шін м?йек, айран, с?збе сия?ты ащылар «?йыт?ы» деп аталады.

К?бі - айран пісуге арнал?ан ыдыс.

??рт-?ыш?ыл с?т та?амына жатады.??рт-сиыр мен ?ойды? с?тінен жасалынады.Б?л та?ам ас?азан с?лін шы?аруды жа?сартады,ішектегаз жиналуын ж?не ішектін жиырылып –созылуын реттейді. Бабаларымыз жауынгершілік жоры? кезінде немесе ?за? жол?а сапар?а шы??анда, жыл?ы ба?ып, к?зетте т?р?анда, ?оржындарында ??рт, малта салып алып ?зектерін талдырмай сорып,азы? етіп ш?лдерін бас?ан. ??ртты? ?зге та?амдардан арты?шылы?ы ?за? са?талады, б?лінбейді.Жолда алып ж?руге ы??айлы. Тіске бас?анда тісті? т?бін бекітеді, ас?азан с?лін шы?аруын жа?сартады. К?бінесе ?ыс?а дайындалады.

С?т ж?не с?т та?амдарына байланысты ырымдар мен тыйымдар.

  1. Жерге т?гілген а?ты басу?а болмайды.
  2. Сауыл?ан с?тті? бетін ашып ?ою?а болмайды.
  3. С?тті ?рлеп ішуге болмайды, майлылы?ы азайады.
  4. С?ттен жасал?ан та?амдарды жерге т?гіп тастау?а болмайды.
  5. С?т сауатын шелекті су басына апару?а болмайды, ??ты кетіп ?алады.

 

Ж?мба?:        ?жем уыстап сы?ып,

                        Далада кептірген.

                        ?атты, ?рі т?тті

                        Д?мін кім жеп к?рген?      ( ??рт)

І?.Сараманды? ж?мыс.

Енді технологиялы? карта бойынша ??рт жасап ?йренейік. Ж?мысты бастамас б?рын ?ауіпсіздік ережелерін са?тайы?

  1. ?олды м??ият жуу ?ажет.
  2. Алжап?ыш, орамал та?у керек.
  3. ?олданатын ыдыстарды таза ?стау ?ажет.

??рт дайындау т?сілдері.

??ртты жасау технологиясыны? бір т?рі.

  1. ?йытыл?ан айранды с?л ашыты??ырап, таза ыдыс?а ??йып бір ?айнатып алады.
  2. Сал?ында?ан айранды дорба?а ??йып, астына ыдыс ?ойып с?зіп ал.
  3. Суы ?бден сор?ы?ан айран ?ою с?збеге айналады.
  4. ?алтадан ?лкен тегенеге аударып алып ?алаулары?ша т?з ?осып ?бден аралыстыры?дар.
  5. С?збені м?лшермен ала?андары?а салып домала?, сопа? т?рінде ??рт жаса?дар.
  6. ??ртты ??р?а? та?тай, не с?реге тізіп кептір немесе астына ауа келіп т?ратын ши ?решеге кптір.
  7. Тобарсып кебе баста?ан ??ртты ауа ?тетіндей ж??а дорба?а салып іліп ?рі ?арай кептір.

 

?. ?орытынды.

 

Тест с?ра?тарын тапсыру

1. Уыз неден жасалады?

а) ашы?ан с?ттен        ?) с?ттен      б) т?лдеген малды? ал?аш?ы к?нгі с?тінен

2. Ш?батты ?ай т?лікті? с?тінен ?зірлейді?

а) сиыр с?тінен   ?) т?йе с?тінен   б) биені? с?тінен

3. Та?амды дайындамас б?рын е? алдымен нені са?тау керек?

а) техника ?ауіпсіздігін   ?) тама?тану м?диенетін      б) тазалы?- гигеналы? талабын

4. Май пісіруге арнал?ан піспегі бар ыдыс.                                                                 

а) к?бі     ?) мес     б)  торсы?

5. Ме?іреу дегеніміз не?                                   

а) жыл?ы с?ті     ?) ?ой с?тінен ?йытыл?ан ?аты?     б) т?йе с?ті             

С?т ж?не с?т та?амдарыны? ?зге та?амдардан ?згешелігі жайлы  ??гімеле.

Саба?ты ?орыту,пысы?тау.

1.Саба? ?нады ма?

2.Саба??а ?атысты пікірлері?із?

3.?андай с?ра?тары?ыз бар?

4.Нені білгі?із келеді?

?І.?йге  тапсырма.

1. ?здері?  ??рт жасап, достары?а ж?не ата-аналары?а д?мін тат?ызып, пікірін біл.

2. ?ымыз, ш?батты? емдік ?асиеттері жайлы м?ліметтер іздеп келу.       

Просмотр содержимого документа
«С?т ж?не с?т та?амдары »


Сабақтың тақырыбы: Сүт және сүт тағамдары

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: төрт түлік малдан өндірілетін сүттің атауларын, жеке қасиеттерін түсіндіру, сүттің атауларын, жеке қасиеттерін түсіндіру, сүттен жасалатын түрлі тағамдардың жасалу тәсілдерін үйрету.

Дамытушылық: сүттің құрамын ажыратуарқылыадам ағзасына пайдасынан хабар беру, сиыр сүтінен дайындалатын ұлттық тағамдармен таныстыру.

Тәрбиелік: оқушыларды ұқыптылыққа, үнемділікке,әдептілікке баулып,салт-дәстүрді

сақтап,өз орнын таза ұстауға, қауіпсіздік ережесін сақтауға тәрбиелеу.

Сабақтын түрі: аралас сабақ

Сабақта қолданатын әдіс-тәсілдер: сұрақ-жауап ,іздену,жазба жұмыстар арқылы талдау ,ой қозғау.

Сабақтын көрнекілігі:төрт түлік малдын суреті, сүттен даярланған тағам түрлері, сөзжұмбақ жазылған плакат.

Керекті құрал-жабдықтар:кішкене тегеш,қасық.


1.Ұйымдастырушылық кезені.

Балалар, 1,2,3-ке дейін санау арқылы 1-лер бөлек, 2,3 өз алдына топ құрады. «Сиқырлы сандықшадан» өз топтарына есім алады.

1-топ. «Балқаймақ» тобы.

2-топ. «Қатық» тобы.

3-топ. «Айран» тобы.


2. Үй тапсырмасын сұрау.

1.Макарон өнімдері дегеніміз не?

2.Макарон өнімдерінің қандай түрлерін білесің?

3.Макаронды неше тәсілмен пісіреді?

4.Макарон өнімдерін қашан және қайда ойлап шығарды?

5.Макаронды пісіру уақыты қандай?

6.Макарон бидайдың қандай сортынан жасайды?


3.Жаңа сабақты түсіндіру.


1.Қызығушылықты ояту.

Қой сүйеді баласын «Қоңырым» деп,

«Ештеңені білмейтін « момыным!» деп,

Сиыр сүйеді баласын «торпағым» деп,

«Қараңғыда баспаған « қорқағым!» деп,

Түйе сүйеді баласын «боташым!» деп»,

«Жаудырағанкөзіңнен « тоташым!» деп,

Ешкі сүйеді баласын «лағым» деп,

«Тастан-тасқа секірген «шұнағым!» деп,

Жылқы сүйеді баласын «құлыным» деп,

«Тұлпар болып жүгірген « жүйрігім» деп,

- Ал балар, «Ата көрген оқ жанар, ана көрген тон пішер» демекші, енді біз «Жайлауға» саяхат жасайық.

2. Мағынасын ашу.

- Жайлаудан не көріп тұрмыз?

- Төрт түлік малдың адамға қандай пайдасы бар? Слайд 2


Сүт-дәрумендердің көзі.Сүт тағамдары арқылы адам ағзасы А,В,С,Д тобындағы дәрумендермен қанағаттандырылады.Оның құрамына ақуыз 3,6%,майлар 3-4% көмірсулар 4% витаминдер және минералды сусындар кіреді. Ең бағалысы жаңа сауылған сүт. Өйткені витаминдер сақталынады бірақ оның құрамында кауіпті микроптар болуы мүмкін. Сүтті зиянсыздандыру және ашып кетпеу үшін үй жағдайында оны қайнатады. Сүт және сүт өнімдерін тоңазытқышта сақтау керек.


Сүт және сүт өнімдерін сақтау мерзімі


Азық түлік


+4-тен +8С температура жағдайында

сақтау мерзімі

Сүт Ашытылған сүт өнімдері

Ірімшік Қаймақ Сыр

Сары май


20сағат

24 сағат

36 сағат

72 сағат

5-тен 15 тәулікке дейін

5 тәулік


Сөздік жұмыс.

Сүт - малдан алынатын өнім

Уыз - жаңа төлдеген малдың алғашқы қою сүті

Малта- езілген құрттың жұқанасы, ұсағы.

Меңіреу - қой сүтінен ұйытылған қатық түрі.

Ұйытқы - сүтті ұйыту үшін мәйек, айран, сүзбе сияқты ащылар «ұйытқы» деп аталады.

Күбі - айран пісуге арналған ыдыс.


Құрт-қышқыл сүт тағамына жатады.Құрт-сиыр мен қойдың сүтінен жасалынады.Бұл тағам асқазан сөлін шығаруды жақсартады,ішектегаз жиналуын және ішектін жиырылып –созылуын реттейді. Бабаларымыз жауынгершілік жорық кезінде немесе ұзақ жолға сапарға шыққанда, жылқы бағып, күзетте тұрғанда, қоржындарында құрт, малта салып алып өзектерін талдырмай сорып,азық етіп шөлдерін басқан. Құрттың өзге тағамдардан артықшылығы ұзақ сақталады, бүлінбейді.Жолда алып жүруге ыңғайлы. Тіске басқанда тістің түбін бекітеді, асқазан сөлін шығаруын жақсартады. Көбінесе қысқа дайындалады.

Сүт және сүт тағамдарына байланысты ырымдар мен тыйымдар.

  1. Жерге төгілген ақты басуға болмайды.

  2. Сауылған сүттің бетін ашып қоюға болмайды.

  3. Сүтті үрлеп ішуге болмайды, майлылығы азайады.

  4. Сүттен жасалған тағамдарды жерге төгіп тастауға болмайды.

  5. Сүт сауатын шелекті су басына апаруға болмайды, құты кетіп қалады.



Жұмбақ: Әжем уыстап сығып,

Далада кептірген.

Қатты, әрі тәтті

Дәмін кім жеп көрген? ( Құрт)



ІҮ.Сарамандық жұмыс.


Енді технологиялық карта бойынша құрт жасап үйренейік. Жұмысты бастамас бұрын қауіпсіздік ережелерін сақтайық

  1. Қолды мұқият жуу қажет.

  2. Алжапқыш, орамал тағу керек.

  3. Қолданатын ыдыстарды таза ұстау қажет.


Құрт дайындау тәсілдері.

Құртты жасау технологиясының бір түрі.


  1. Ұйытылған айранды сәл ашытыңқырап, таза ыдысқа құйып бір қайнатып алады.

  2. Салқындаған айранды дорбаға құйып, астына ыдыс қойып сүзіп ал.

  3. Суы әбден сорғыған айран қою сүзбеге айналады.

  4. Қалтадан үлкен тегенеге аударып алып қалауларыңша тұз қосып әбден аралыстырыңдар.

  5. Сүзбені мөлшермен алақандарыңа салып домалақ, сопақ түрінде құрт жасаңдар.

  6. Құртты құрғақ тақтай, не сөреге тізіп кептір немесе астына ауа келіп тұратын ши өрешеге кптір.

  7. Тобарсып кебе бастаған құртты ауа өтетіндей жұқа дорбаға салып іліп әрі қарай кептір.


Ү. Қорытынды.


Тест сұрақтарын тапсыру

1. Уыз неден жасалады?

а) ашыған сүттен ә) сүттен б) төлдеген малдың алғашқы күнгі сүтінен

2. Шұбатты қай түліктің сүтінен әзірлейді?

а) сиыр сүтінен ә) түйе сүтінен б) биенің сүтінен

3. Тағамды дайындамас бұрын ең алдымен нені сақтау керек?

а) техника қауіпсіздігін ә) тамақтану мәдиенетін б) тазалық- гигеналық талабын

4. Май пісіруге арналған піспегі бар ыдыс.

а) күбі ә) мес б) торсық

5. Меңіреу дегеніміз не?

а) жылқы сүті ә) қой сүтінен ұйытылған қатық б) түйе сүті


Сүт және сүт тағамдарының өзге тағамдардан өзгешелігі жайлы әңгімеле.


Сабақты қорыту,пысықтау.

1.Сабақ ұнады ма?

2.Сабаққа қатысты пікірлеріңіз?

3.Қандай сұрақтарыңыз бар?

4.Нені білгіңіз келеді?

ҮІ.Үйге тапсырма.

1. Өздерің құрт жасап, достарыңа және ата-аналарыңа дәмін татқызып, пікірін біл.

2. Қымыз, шұбаттың емдік қасиеттері жайлы мәліметтер іздеп келу.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Технология (девочки)

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс

Скачать
С?т ж?не с?т та?амдары

Автор: Баймаханова Алтынай Болатбековна

Дата: 20.05.2015

Номер свидетельства: 213703

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства