kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

МАМАНДЫ? ТА?ДАУ -?МІРІ?НІ? БІР КІРПІШІН Д?РЫС ?АЛАУ

Нажмите, чтобы узнать подробности

МАМАНДЫ? ТА?ДАУ ?МІРІ?НІ? БІР КІРПІШІН Д?РЫС ?АЛАУ Е? ?иын маманды? – адам боп ?алу. Ма?саты: Жеке т?л?аны? сан алуан маманды?тар?а деген ынта-ы?ыластарын аны?тау, к?сіптік ба?дар беру, к?сіптік білім беруді? ??рылымымен таныстыру І. ?йымдастырушылы? кезе? "Маманды?" с?зі латын с?зінен шы??ан, "ж?рт алдында с?йлеу, жариялау" деген ма?ынаны білдіреді. Есте жо? ескі заманда маманды?ты? ?азіргідей т?р-т?рі болмады. ?р адам барлы? ж?мыспен ?зі ?ана айналысатын. Дегенмен, ?йелдер мен ерлерге деп б?лінетін ж?мыстар бол?ан. Ерлер а? аулап, ?й т?р?ызып, ?ару-жара? жасаса, ?йелдер жеуге жарамды ?сімдіктерді жинап, тама? пісірген, киім-кешек тігіп, бала т?рбиелеген. Заман ?згерген сайын, адам да жетіліп, нары?ты? ?арым-?атынас пайда болды. ?о?ам дамып, д?ниеге т?рлі ж?мыстар, с?йкесінше, т?рлі маманды?тар келді. (Та?ырып?а байланысты слайд к?рсету) Кез келген е?бек маманды? емес. Е?бекті? маманды? деп аталуыны? ?зіндік шарттары бар: бірі - маман атануы?ыз ?шін білім алып, ?олы?ыз?а сол саланы? дипломын, ку?лігін, аттестаты не сертификатын алуы?ыз керек болса, екіншісі - е?бегі?ізге а?ыны? т?лену ?ажеттілігі. ?з ісіні? на?ыз маманы атану ?ркімні? де ?олынан келері с?зсіз. Ол ?шін е? алдымен маманды?ы?ыз?а деген махаббат керек. Маманды??а деген махаббат пен карьерист болу. Махаббатпен істелген ж?мыс ?ана н?тиже бермек. Екінші с?збен айт?анда, маманды?ы?ыз сізді? с?йікті ісі?ізге айналуы ?ажет. Б?л жа?дайда адам ж?мыс?а ерекше ??лшыныспен кірісіп, ж?мысына деген ??лшынысы арта бермек. ?з жаны?ыз?а жа?ын маманды?ты іздеп табу да барынша к?рделі ж?мыс. Маманды? та?дауда ма?ызды формула: «?ЙРЕНГІМ КЕЛЕДІ – ?ЙРЕНЕ АЛАМЫН – ?ЙРЕНУ КЕРЕК» ?ЙРЕНГІМ КЕЛЕДІ –б?л талап-тілекті?, ма?сат пен м?ддені?, ынта мен ы?ыласты? ке?істігі; ?ЙРЕНЕ АЛАМЫН – ?абілет-?арымны?, талантты?, денсаулы?ты? ке?істігі; ?ЙРЕНУ КЕРЕК – е?бек рыногында?ы с?раныстарды?, айма?та?ы ?леуметтік-экономикалы? проблемаларды?, ?лемдік экономикалы? даму тенденцияларыны? ке?істігі. К?сіп осы ?ш д??гелекті? то?ысу н?ктесі ар?ылы о?тайлы та?далады. ІІ. Негізгі кезе? «Маманды? туралы диалог – и?, біра?. » жатты?уы Ойыншылар ж?п?а б?лінеді. ?р ж?п ?зіні? бір ойыншысыны? келекшектегі та?да?ан маманды?ын алады. ?зіні? та?да?ан маманды?ын негіздеп, «и?, біра?.» пікірімен диалог ??райды: 1-ші : «Ма?ан.маманды?ы ?найды, себебі.» 2-ші : «И?, біра?.» Та?да?ан маманды? оны? та?даушысына ?аншалы?ты лайы? екенін кім д?лел келтіре отырып айта алады? Содан кейін р?лді ауыстырады. Талдау : ше?бер бойында талдау. ?ткізілген диалогты? ?сері. «?олтырауын» жатты?уы Топ екі команда?а б?лінеді. Біріншісі - ?андай да бір маманды?ты жасырады, екіншісі ?зіні? ойыншысын бірінші команда?а жібереді. Олар о?ан жасыр?ан маманды?ын айтады. Ал ол болса тек ыммен ж?не ишарамен оны бейнелеп к?рсетеді, ал оны? командасы ?андай маманды? екенін т?сінуге тырысады. Командалар кезекпен маманды?ты аны?тайды. Талдау : Тапсырманы орындау?а не к?мектесті ж?не оны орындауда не ?иынды? келтірді? Келесі орындалатын жатты?уларды? ма?саты: ?з к?з?арасын д?лелді т?рде айтуды ?йрену, к?сіби мансабына ?атысы мен к?з?арасын, ?зіні? одан нені к?тетінін сезіну. «Конверттегі с?ра?» жатты?уы Барлы?ы ше?бер бойымен отырады. Тренер емтихан кезіндегідей «билетті» суырып, оны дауыстап о?ып, жазыл?ан?а ?атысты ?з пікірін айтуды ?сынады. Алдын –ала тренингті? та?ырыбына орай 30 с?ра? дайындалады. Мысалы : «Сен ?шін ?мірді? м?не не болып табылады?» немесе «К?пшілік адамдар не себепті мансабын жо?арлата алмайды?» Бірнеше себебін ата. «Конвертте мынадай с?ра?тар да болады. Мысалы : «?андай мамандар ?азіргі уа?ытта с?раныс?а ие?» ж?не т.с Талдау : Не ?иынды? келтірді? ?андай ?сер алды?ыз? Сіздер маманды? та?дауда ?андай критерийлерді басшылы??а ал?ан ж?н деп есептейсіздер? Маманды? та?дауда ата-ананы? ы?палы ?андай д?режеде болуы м?мкін деп ойлайсыздар? Психологиялы? ке?естер ?сынамын «Маманды??а бастар 7 ?адам» 1. ?ателікке бой алдырмау К?птеген жа?дайда жастар ?ателесіп, ?иял?а ерік береді. Біреуді маманды?ты? романтикасы тартады, оны? ?стіне боаша? маманды?пен на?ты таныспай, оны? кинолы? н?с?асына бас ?рып жатады. Кейбіреуі пешенеге жазыл?ан деген сеніммен ата-ана жолын б?лжытпай ?уады. Ал келесі біреу жо?ар?ы о?у орнына м?лде бас?а себептермен, м?селен жа?сы досынан ажырамас ?шін т?седі. Та?ы бірі алыс?а бару?а ?иынсынып ?йіне жа?ын орналас?ан о?у орнына ??жаттарын тапсыра салады. М?ны? барлы?ы ж?нсіз. Маманды?ты та?дау – б?л же?іл-желпі ?арау?а болмайтын д?ние. Болаша?ы?ыз осымен тікелей байланысты. Керісінше, б?л м?селені шама?ыз келгенше не??рлым байсалдылы?пен шешуге тырысы?ыз. 2. Д?рыс к?з?арас Е? алдымен істі тере? ойлап, б?л та?дауды ?з еркі?ізбен жасауы?ыз керек. Ата-ана мен достары?ызды? ?гітіне ба?ынба?ыз, б?л оларды? емес, сізді? ?мірі?із екенін естен шы?арма?аны?ыз абзал. 3. Икемділікті аны?тау Біріншіден, ?з ?ызы?ушылы?тары?ызды ба?алап алы?ыз. ?андай іспен айналыс?ы?ыз келеді? Сізге мектеп ба?дарламасында?ы ?андай п?ндер ?найды? Бос уа?ыты?зда немен ш??ылдан?анды ?натасыз? Адамдармен ?сіресе, таныс емес адамдармен байланыс орнату сіз ?шін о?ай ма? Белгілі ?ызмет т?рін орындай алау икемділігіні? ?зіндік ма?ызы зор. 4. Зерделеу Бастысы ?зі?ізді тиісінше ба?алауы?ыз ?ажет, ?зімнен ж?не ?з ж?мысымнан нені ?алаймын, бес жылдан кейін ?андай боламын. Барлы? ?олжетімді а?парат к?здерін пайдалана отырып, ?зі?ізді? болаша? маманды?ы?ыз туралы к?п білуге тырысы?ыз. Сол немесе бас?а маманды? ?кілдері айналысатын к?сіпорындар ?ызметін ?з к?зі?ізбен к?ріп танысу ?шін саяхат?а бары?ыз. Те?ізші бол?ы?ыз келеді ме? Кемедегі к?ндермен жа?ын танысу ?шін ата-ана?ызды кемемен саяхат жасау?а к?ндірі?із. Ба?дарламашы бол?ы?ыз келеді ме? Онда тек компьютерлік ойындарды ?ызы?тап ?ана ?оймай, ?арапайым ба?дарламаларды жазу?а ?йрені?із. Мысалы: журналист мансабы туралы армандай отырып, газетке атшабар болса да, ж?мыс?а орналас?ан ж?н болады. Осылайша сіз журналист к?сібімен іштей танысу м?мкіндігіне ие боласыз. Сол немесе ?з маманды?тарды с?йкестігін аны?тау кезінде тізбе пайдаланылады. 5. Е?бек нары?ында?ы жа?дайды ба?ала?ыз Е? о?ай жол: бос орындар туралы хабарландырулары бар бірнеше басылымдар алы?ыз. Интернет желісіндегі ж?мыс?а орналасу?а арнал?ан сайттардан ?андай мамандар ?ажетттігін ?ара?ыз. Осы деректерді салыстыра отырып, ?андай жо?ары о?у орнына немесе ?андай факультетте о?у болаша?та пайдалы екендігін аны?тауы?ыз?а болады. Алайда нары? с?ранысыны? ауысып отыратынды?ын естен шы?арма?ан ж?н. 6. Мамандарды? к?мегіне ж?гіні?із Егер сізде к?м?н туындаса, мамандарды? к?мегін пайдаланы?ыз. Б?л ретте не мектеп психологымен, немесе психологиялы? ке?се маманымен а?ылдасу?а болады. 7. Со??ы та?дау А?паратты жина?аннан кейін 5-10 ?станымнан негізгілерді? тізімін ?ара?ыз. Содан со? сына?тан ?ткізілген т?сілді ?олданы?ыз: бір пара? ?а?азды алып екі ба?анына б?лі?із. Бір-бірден алып тастау ?дісін ?олданы?ыз. Тізімде ?ш тарма? ?ал?ан с?тте ?осымша не??рлым егжей-тегжейлі зерттеу ж?ргізіп, со??ы шешім шы?ары?ыз. Еш?ашан ?з ба?ы?ызды б?где жа?дайлармен аны?тау?а м?мкіндік берме?із. Бір орында отырып ?алма?ыз! Та?дауы?ыз табысты болсын. ?мірі?ізді? ?штен бір б?лігін сіз ?шін тартымсыз ж?мыста азаппен ?ткізу, ж?мыс?а м?лдем ынтасыз бару, тиісті уа?ытты жиіркенішпен ?ткізу – м?ндай болаша? сізді ?ан?аттандырады ма? ІІІ. ?орытынды кезе? - Маманды? та?дауда ?андай факторларды? ?сер ететінін бай?ады?. Сонымен ?атар, б?гінгі саба?ымызда маманды? та?дау жолыны? бір адамдарда о?айлы?пен ?тетінін, екінші адамдарда оны? ?иын, тіпті бірнеше сатылардан т?ратынын, біреулерді? ?мірден орын таба алмай к?йзелген жа?дайларын да білдік. Маманды? та?дау жасында?ы жастар?а к?птеген жал?ан пікірлер ?сер етеді. Ол пікірлер жастарды маманды? та?дауда с?тсіздіктерге ?келеді. Сонды?тан да: К?к ж?зіне алаулы, Міндет емес ай болу. Е? бастысы ?алаулы, К?сібі?е сай болу!-демекпін, ?лемде ?зі ?аламайтын маманды? иесі болып ж?рген ?аншама адам бар, ?з ж?мысын жанымен с?йіп істейтін адамдарды? да саны аз емес. Маманды? та?даудан жа?ылмай, ?з ?мірі?ізді? бір кірпішін д?рыс ?алауы?ыз?а тілектеспіз.

Просмотр содержимого документа
«Мамандық таңдау»


МАМАНДЫҚ ТАҢДАУ ӨМІРІҢНІҢ БІР КІРПІШІН ДҰРЫС ҚАЛАУ


Ең қиын мамандық – адам боп қалу.


Мақсаты:  Жеке тұлғаның  сан алуан мамандықтарға деген ынта-ықыластарын анықтау, кәсіптік бағдар беру, кәсіптік білім берудің құрылымымен таныстыру

І. Ұйымдастырушылық кезең

"Мамандық" сөзі латын сөзінен шыққан, "жұрт алдында сөйлеу, жариялау" деген мағынаны білдіреді. Есте жоқ ескі заманда мамандықтың қазіргідей түр-түрі болмады. Әр адам барлық жұмыспен өзі ғана айналысатын. Дегенмен, әйелдер мен ерлерге деп бөлінетін жұмыстар болған. Ерлер аң аулап, үй тұрғызып, қару-жарақ жасаса, әйелдер жеуге жарамды өсімдіктерді жинап, тамақ пісірген, киім-кешек тігіп, бала тәрбиелеген. 

Заман өзгерген сайын, адам да жетіліп, нарықтық қарым-қатынас пайда болды. Қоғам дамып, дүниеге түрлі жұмыстар, сәйкесінше, түрлі мамандықтар келді. (Тақырыпқа байланысты слайд көрсету)

Кез келген еңбек мамандық емес. Еңбектің мамандық деп аталуының өзіндік шарттары бар: бірі - маман атануыңыз үшін білім алып, қолыңызға сол саланың дипломын, куәлігін, аттестаты не сертификатын алуыңыз керек болса, екіншісі - еңбегіңізге ақының төлену қажеттілігі. 

Өз ісінің нағыз маманы атану әркімнің де қолынан келері сөзсіз. Ол үшін ең алдымен мамандығыңызға деген махаббат керек. Мамандыққа деген махаббат пен карьерист болу. Махаббатпен істелген жұмыс қана нәтиже бермек. Екінші сөзбен айтқанда, мамандығыңыз сіздің сүйікті ісіңізге айналуы қажет. Бұл жағдайда адам жұмысқа ерекше құлшыныспен кірісіп, жұмысына деген құлшынысы арта бермек.

Өз жаныңызға жақын мамандықты іздеп табу да барынша күрделі жұмыс.

Мамандық таңдауда маңызды формула:
«ҮЙРЕНГІМ КЕЛЕДІ – ҮЙРЕНЕ АЛАМЫН – ҮЙРЕНУ КЕРЕК»
ҮЙРЕНГІМ КЕЛЕДІ –бұл талап-тілектің, мақсат пен мүдденің, ынта мен ықыластың кеңістігі;
ҮЙРЕНЕ АЛАМЫН – қабілет-қарымның, таланттың, денсаулықтың кеңістігі;
ҮЙРЕНУ КЕРЕК – еңбек рыногындағы сұраныстардың, аймақтағы әлеуметтік-экономикалық проблемалардың, әлемдік экономикалық даму тенденцияларының кеңістігі.
Кәсіп осы үш дөңгелектің тоғысу нүктесі арқылы оңтайлы таңдалады.


ІІ. Негізгі кезең

«Мамандық туралы диалог – иә, бірақ... » жаттығуы

Ойыншылар жұпқа бөлінеді. Әр жұп өзінің бір ойыншысының келекшектегі таңдаған мамандығын алады. Өзінің таңдаған мамандығын негіздеп, «иә, бірақ ....» пікірімен диалог құрайды:

1-ші : «Маған...мамандығы ұнайды, себебі...» 2-ші : «Иә, бірақ ...» Таңдаған мамандық оның таңдаушысына қаншалықты лайық екенін кім дәлел келтіре отырып айта алады? Содан кейін рөлді ауыстырады.

Талдау : шеңбер бойында талдау. Өткізілген диалогтың әсері.

«Қолтырауын» жаттығуы

Топ екі командаға бөлінеді. Біріншісі - қандай да бір мамандықты жасырады, екіншісі өзінің ойыншысын бірінші командаға жібереді. Олар оған жасырған мамандығын айтады. Ал ол болса тек ыммен және ишарамен оны бейнелеп көрсетеді , ал оның командасы қандай мамандық екенін түсінуге тырысады. Командалар кезекпен мамандықты анықтайды.

Талдау : Тапсырманы орындауға не көмектесті және оны орындауда не қиындық келтірді?

Келесі орындалатын жаттығулардың мақсаты: өз көзқарасын дәлелді түрде айтуды үйрену, кәсіби мансабына қатысы мен көзқарасын , өзінің одан нені күтетінін сезіну.

«Конверттегі сұрақ» жаттығуы

Барлығы шеңбер бойымен отырады. Тренер емтихан кезіндегідей «билетті» суырып, оны дауыстап оқып, жазылғанға қатысты өз пікірін айтуды ұсынады. Алдын –ала тренингтің тақырыбына орай 30 сұрақ дайындалады. Мысалы : «Сен үшін өмірдің мәне не болып табылады?» немесе «Көпшілік адамдар не себепті мансабын жоғарлата алмайды?» Бірнеше себебін ата. «Конвертте мынадай сұрақтар да болады. Мысалы : «Қандай мамандар қазіргі уақытта сұранысқа ие?» және т.с

Талдау : Не қиындық келтірді? Қандай әсер алдыңыз?

Сіздер мамандық таңдауда қандай критерийлерді басшылыққа алған жөн деп есептейсіздер?

Мамандық таңдауда ата-ананың ықпалы қандай дәрежеде болуы мүмкін деп ойлайсыздар?

Психологиялық кеңестер ұсынамын «Мамандыққа бастар 7 қадам»

  1. Қателікке бой алдырмау

Көптеген жағдайда жастар қателесіп, қиялға ерік береді. Біреуді мамандықтың романтикасы тартады, оның үстіне боашақ мамандықпен нақты таныспай, оның кинолық нұсқасына бас ұрып жатады. Кейбіреуі пешенеге жазылған деген сеніммен ата-ана жолын бұлжытпай қуады. Ал келесі біреу жоғарғы оқу орнына мүлде басқа себептермен, мәселен жақсы досынан ажырамас үшін түседі. Тағы бірі алысқа баруға қиынсынып үйіне жақын орналасқан оқу орнына құжаттарын тапсыра салады. Мұның барлығы жөнсіз. Мамандықты таңдау – бұл жеңіл-желпі қарауға болмайтын дүние. Болашағыңыз осымен тікелей байланысты. Керісінше, бұл мәселені шамаңыз келгенше неғұрлым байсалдылықпен шешуге тырысыңыз.

  1. Дұрыс көзқарас

Ең алдымен істі терең ойлап, бұл таңдауды өз еркіңізбен жасауыңыз керек. Ата-ана мен достарыңыздың үгітіне бағынбаңыз, бұл олардың емес, сіздің өміріңіз екенін естен шығармағаныңыз абзал.

  1. Икемділікті анықтау

Біріншіден, өз қызығушылықтарыңызды бағалап алыңыз. Қандай іспен айналысқыңыз келеді? Сізге мектеп бағдарламасындағы қандай пәндер ұнайды? Бос уақытыңзда немен шұғылданғанды ұнатасыз? Адамдармен әсіресе, таныс емес адамдармен байланыс орнату сіз үшін оңай ма? Белгілі қызмет түрін орындай алау икемділігінің өзіндік маңызы зор.

  1. Зерделеу

Бастысы өзіңізді тиісінше бағалауыңыз қажет, өзімнен және өз жұмысымнан нені қалаймын, бес жылдан кейін қандай боламын. Барлық қолжетімді ақпарат көздерін пайдалана отырып, өзіңіздің болашақ мамандығыңыз туралы көп білуге тырысыңыз. Сол немесе басқа мамандық өкілдері айналысатын кәсіпорындар қызметін өз көзіңізбен көріп танысу үшін саяхатқа барыңыз. Теңізші болғыңыз келеді ме? Кемедегі күндермен жақын танысу үшін ата-анаңызды кемемен саяхат жасауға көндіріңіз. Бағдарламашы болғыңыз келеді ме? Онда тек компьютерлік ойындарды қызықтап қана қоймай, қарапайым бағдарламаларды жазуға үйреніңіз. Мысалы: журналист мансабы туралы армандай отырып, газетке атшабар болса да, жұмысқа орналасқан жөн болады. Осылайша сіз журналист кәсібімен іштей танысу мүмкіндігіне ие боласыз. Сол немесе өз мамандықтарды сәйкестігін анықтау кезінде тізбе пайдаланылады.

  1. Еңбек нарығындағы жағдайды бағалаңыз

Ең оңай жол: бос орындар туралы хабарландырулары бар бірнеше басылымдар алыңыз. Интернет желісіндегі жұмысқа орналасуға арналған сайттардан қандай мамандар қажетттігін қараңыз. Осы деректерді салыстыра отырып, қандай жоғары оқу орнына немесе қандай факультетте оқу болашақта пайдалы екендігін анықтауыңызға болады. Алайда нарық сұранысының ауысып отыратындығын естен шығармаған жөн.

  1. Мамандардың көмегіне жүгініңіз

Егер сізде күмән туындаса, мамандардың көмегін пайдаланыңыз. Бұл ретте не мектеп психологымен, немесе психологиялық кеңсе маманымен ақылдасуға болады.

  1. Соңғы таңдау

Ақпаратты жинағаннан кейін 5-10 ұстанымнан негізгілердің тізімін қараңыз. Содан соң сынақтан өткізілген тәсілді қолданыңыз: бір парақ қағазды алып екі бағанына бөліңіз. Бір-бірден алып тастау әдісін қолданыңыз. Тізімде үш тармақ қалған сәтте қосымша неғұрлым егжей-тегжейлі зерттеу жүргізіп, соңғы шешім шығарыңыз.

Ешқашан өз бағыңызды бөгде жағдайлармен анықтауға мүмкіндік бермеңіз. Бір орында отырып қалмаңыз! Таңдауыңыз табысты болсын. өміріңіздің үштен бір бөлігін сіз үшін тартымсыз жұмыста азаппен өткізу, жұмысқа мүлдем ынтасыз бару, тиісті уақытты жиіркенішпен өткізу – мұндай болашақ сізді қанғаттандырады ма?

ІІІ. Қорытынды кезең

- Мамандық таңдауда қандай факторлардың әсер ететінін байқадық. Сонымен қатар, бүгінгі сабағымызда мамандық таңдау жолының бір адамдарда оңайлықпен өтетінін, екінші адамдарда оның қиын, тіпті бірнеше сатылардан тұратынын, біреулердің өмірден орын таба алмай күйзелген жағдайларын да білдік. Мамандық таңдау жасындағы жастарға көптеген жалған пікірлер әсер етеді. Ол пікірлер жастарды мамандық таңдауда сәтсіздіктерге әкеледі. Сондықтан да:

Көк жүзіне алаулы,
Міндет емес ай болу.
Ең бастысы қалаулы,
Кәсібіңе сай болу!-демекпін,

Әлемде өзі қаламайтын мамандық иесі болып жүрген қаншама адам бар, өз жұмысын жанымен сүйіп істейтін адамдардың да саны аз емес. Мамандық таңдаудан жаңылмай, өз өміріңіздің бір кірпішін дұрыс қалауыңызға тілектеспіз.









Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Психологу

Категория: Уроки

Целевая аудитория: Прочее

Скачать
МАМАНДЫ? ТА?ДАУ -?МІРІ?НІ? БІР КІРПІШІН Д?РЫС ?АЛАУ

Автор: Курманбаева Салтанат Кентайевна

Дата: 13.12.2015

Номер свидетельства: 265850

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства