kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

То?ыспалы ы?пал. 5-сынып

Нажмите, чтобы узнать подробности

?аза? тілі 5-сынып

Саба?ты? та?ырыбы: то?ыспалы  ы?пал

Саба?ты? ма?саты: а) білімділік: О?ушылар?а ?ндестік за?ын, то?ыспалы  ы?пал т?сіндіру

?) дамытушылы?: О?ушыларды? ауызекі с?йлеу тілін дамыту,п?н бойынша ал?ан білімдерін ж?йелі т?рде ?олдана білуге да?дыландыру

б) т?рбиелік: О?ушыларды? п?нге деген ?ызы?ушылы?тарын ояту, ?деби тілде к?ркем с?йлеуге т?рбиелеу.

Саба?ты? ?дісі: топпен ж?мыс, сайыс саба?, жатты?у ж?не талдау, с?ра?-жауап, ой сергіту ойындары.

Саба?ты? т?рі: аралас саба?.

Саба?ты? к?рнекілігі: слайд, Абай портреті, дидактикалы? топтамалар, т?рлі сюжетті суреттер,  тест с?ра?тары.

П?наралы? байланыс: ?дебиет, математика.

Саба?ты? барысы:

І. ?йымдастыру.

С?лемдесу, кезекшімен с?хбаттасу, о?ушыларды тексеру. Психологиялы? дайынды?.

Бірінші о?ушы дауысты дыбыстан басталатын тілек айтса, екінші о?ушы дауыссыз дыбыстан басталатын тілек айтады.

ІІ.Б?гінгі саба?ты? ??рылымымен таныстыру.

     Саба? «Ашы? журнал саба?ы» деп аталады. Журналды? ?р пара?ында та?ырыптар берілген: 1. ?айталау-о?у анасы;2. Жа?а саба? ??пиясы; 3. Кітап-досы?, а?ылшы?; 4. Білімді мы?ды жы?ар; 5. Жеті ж?ртты? тілін біл. 6. Білімі?ді бай?ап к?р.

     ?р беттегі та?ырыпты аша отырып, тапсырмаларды орындаймыз. Сыныпта?ы о?ушылар суреттер та?дау ар?ылы топ?а б?лінеді.

??рметті білім алушы о?ушылар, б?гін бізді? саба?ымызда хал?ымызды? ?лы а?ыны Абай ??нанбай?лы?ле? жолдарын б?гінгі саба?ымызды? эпиграфы ретінде аламыз. «?ылым таппай ма?танба»  атты ?ле?індегі бес асыл іске ?атысты етіп топты? атын аламыз. Жарыс?а кіріспес б?рын ?р топ ?зін таныстыру ?ажет. Ал сайысты бастайы?!

?р топ сынып б?лмесі ішінде белгіленген орын?а б?лініп отырады. Топты? аттары жазыл?ан белгіленген парта?а ?ойылады. ?р топ жетекшісі ?здеріні? тобын т?мендегі шума?тар ар?ылы таныстырады.

1. «Талап» тобы.

Талабы? болса тайсалма,

?зі?ді-?зі? бай?а да,

Талаптанса? же?есі?

?иынды?ты ?ашанда.

2. «Е?бек» тобы.

Е?бек етсе? ерінбей,

Е?бегі? ?алмас к?рінбей.

Зор табыс?а кенелтер

??лшына еткен е?бек ?ой.

?айталау-о?у анасы. ?ткен саба?тарды ?й тапсырмасын с?рауда ал?аш?ы «?айталау-о?у анасы» пара?ы ашылады.

1-?атар о?ушылары бірлесіп, дауысты дыбыстар бойынша тірек сызбасын салады, т?сіндіреді, ережесін айтады.

2-?атар о?ушылары бірлесіп, дауыссыз дыбыстар бойынша тірек сызбасын салады, т?сіндіреді, ережесін айтады.

Жа?а саба?ты т?сіндіруде «Жа?а саба? ??пиясы» пара?ын ашамыз.

а) С?зж?мба?ты шешу ар?ылы жа?а саба?ты? та?ырыбын табу.

б) «Ой ?оз?ау».

Зымыран ?дісі ар?ылы  с?ра?тар ?ою.

  1. Фонетика нені зерттейді?
  2. Орыс ?ліпбиіне ?ашан к?штік? (1940 жылы)
  3. ?ліпби с?зі ?ай тілден енген? (араб)
  4. ?аза? тіліне т?н дыбыстар нешеу? (9)
  5. Дыбыстар нешеге б?лінеді? (2)
  6. ?ндестік за?ы нешеге б?лінеді? (2)
  7. Дыбыс ?ндестігі нешеге б?лінеді? (3)
  8. Ілгерінді ы?палды? жасалуы.
  9. Кейінді ы?палдын жасалуы.
  10. Буынны? т?рлері. (3)

Бастауышта ал?ан білімдерін тексеру.

?) мысалдар ар?ылы жа?а саба? т?сіндіріледі.

б) о?ушыларды? талдап, т?сіндіруі бойынша ереже шы?ару.

Жа?а саба? ??пиясы

Досжан сені к?ргеніме ?уаныштымын!

Баланы? аты ?алай жазылады

?алай естіледі

Неліктен олай естіледі,?алай ойлайсы?дар?

     Мысалы: Шайтанк?л (айтылуы шайта?г?л), тасжар?ан (ташшар?ан).

     Мына с?здерден ?андай ?згеріс бай?ады?дар?

     О?ушылар ?здері ереже шы?арады.

     ?атар т?р?ан екі дыбысты? бір-біріне бірдей ы?пал етуін то?ыспалы ы?пал дейміз.

Жатты?у ж?мыстарын ж?ргізу ?шін «Кітап- досы?, а?ылшы?» пара?ы ашылады.

Семантикалы? картамен ж?мыс

Мысалдар

С?з арасында?ы ілгерінді ы?пал

С?з ішіндегі кейінді ы?пал

То?ыспалы ы?пал

?ндестік за?ына ба?ынбайтын ?осымша

Бір к?ні

+

Жанбады

+

Т?зсыз

+

Есжан

+

Д?ние?ор

+

?азжуа

+

Д?ріхана

+

Бес жыл

+

Асанбек

+

О? ?ол

+

«Білімді мы?ды жы?ар»

?р топ о?ушылары ?з топтарыны? аттарын математикалы? т?сілмен талдау жасау.

Сергіту с?ті ретінде «Жеті ж?ртты? тілін біл» пара?ы ашылады.

О?ыл?ан ма?алда?ы айтылмай ?ал?ан с?зді тауып айту, орысша баламасын тап.

а) Жігітті намыс ?лтіреді,. ?амыс ?лтіреді (?оян-заяц)

?) Баланы? тілі. ( бал-мед)

б) О?усыз. жо?,. к?ні? жо? (білім-знание)

г) ?нер алды-?ызыл. (тіл-язык)

?) К?п с?з-к?мір,

    Аз с?з-.(алтын-золото)

д). –оттан да ысты? (Отан-Родина)

е). ?ссе-жерді? к?ркі (г?л-цветы)

   . ?ссе-елді? к?ркі (?ыз-девушка)

з) Айтыл?ан.-атыл?ан о?пен те? (с?з-слова)

Бекіту с?ра?ын беру ?шін «Білімі?ді бай?ап к?р» пара?ы ашылады.

«?ытайша десерт» ?дісі бойынша тапсырма тексеріледі.

1. ?ай с?зде ілгерінді ы?пал барын белгіле?із.

А) Жауып

?) Саба?ы

Б) Жазса

+В) Ашса

Г) К?нбеді

2. Кейінді ы?палды с?зді белгіле?із.

А Елге

? Т?нбеді +

Б Есбай

В Ашса

Г О?улы?

3. ?ай с?зде кейінді ы?пал барын белгіле?із.

+А) С?зсіз

?) ?ашса

Б) К?рікпай

В) С?тбай

Г) Ала к?з

4. Ілгеріндіы?палдытабы?ыз

А) Бесігім

+?) С?тпай

Б) Тара?ым

В) Теуіп 

Г) Тауып

5. Кейінді ы?палды тап.

А) Тастан

?) Жаз?ы

+Б) Кітабым

В) Тасжар?ан

Г) Шайтанк?л

6. То?ыспалы ы?пал деген не?

А) Дауысты дыбыстарды? бірі??ай жуан не жі?ішке болып ?ндесуі.

?) Алды??ы дыбысты? кейінгі дыбыс?а ?сер етуі.

Б) Со??ы дыбысты? алдын?ы дыбыс?а ?сер етуі.

+В) ?атар т?р?ан екі дыбысты? бір-біріне ?сер етуі.

Г) Дауысты дыбыстарды? жуан, жі?ішке болып араласып келуі.

7. ?ай с?зде то?ыспалы ы?пал барын белгіле?із.

А) Жазсын

?)Жанболат

Б) Жанпейіс

В) Адамнан

+Г) Шайтанк?л

8. Ілгерінді ы?палды к?рсеті?із.

А) О?ушы

?) Жолдасым

Б) Ойыншы?

+В) ?ашса

Г) А?шы

9. Кейінді ы?палды белгіле?із.

А) Келе к?р

+?) Жанпейіс

Б) Ішсе

В) Ала к?з

Г) Ашса

10. Біры??ай жуан буынды с?зді табы?ыз.

+А) Тану

?) Арбакеш

Б) С?зше?

В) ?асен

Г) ?су  

?йге тапсырма:    ы?палдарды ?атыстырып м?тін ??рап, жазып келу.

Ба?алау: ба?алау пара?ы ар?ылы о?ушылар ?здерін-?здері ба?алайды

Просмотр содержимого документа
«То?ыспалы ы?пал. 5-сынып »

Қазақ тілі 5-сынып Сабақтың тақырыбы: тоғыспалы ықпал

Сабақтың мақсаты: а) білімділік: Оқушыларға үндестік заңын , тоғыспалы ықпал түсіндіру

ә) дамытушылық: Оқушылардың ауызекі сөйлеу тілін дамыту,пән бойынша алған білімдерін жүйелі түрде қолдана білуге дағдыландыру

б) тәрбиелік: Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын ояту, әдеби тілде көркем сөйлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі: топпен жұмыс, сайыс сабақ, жаттығу және талдау, сұрақ-жауап, ой сергіту ойындары.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың көрнекілігі: слайд, Абай портреті, дидактикалық топтамалар, түрлі сюжетті суреттер, тест сұрақтары.

Пәнаралық байланыс: әдебиет, математика.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру.

Сәлемдесу, кезекшімен сұхбаттасу, оқушыларды тексеру. Психологиялық дайындық.

Бірінші оқушы дауысты дыбыстан басталатын тілек айтса, екінші оқушы дауыссыз дыбыстан басталатын тілек айтады.

ІІ.Бүгінгі сабақтың құрылымымен таныстыру.

Сабақ «Ашық журнал сабағы» деп аталады. Журналдың әр парағында тақырыптар берілген: 1. Қайталау-оқу анасы;2. Жаңа сабақ құпиясы; 3. Кітап-досың, ақылшың; 4. Білімді мыңды жығар; 5. Жеті жұрттың тілін біл. 6. Біліміңді байқап көр.

Әр беттегі тақырыпты аша отырып, тапсырмаларды орындаймыз. Сыныптағы оқушылар суреттер таңдау арқылы топқа бөлінеді.

Құрметті білім алушы оқушылар, бүгін біздің сабағымызда халқымыздың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлыөлең жолдарын бүгінгі сабағымыздың эпиграфы ретінде аламыз. «Ғылым таппай мақтанба»  атты өлеңіндегі бес асыл іске қатысты етіп топтың атын аламыз. Жарысқа кіріспес бұрын әр топ өзін таныстыру қажет. Ал сайысты бастайық!

Әр топ сынып бөлмесі ішінде белгіленген орынға бөлініп отырады. Топтың аттары жазылған белгіленген партаға қойылады. Әр топ жетекшісі өздерінің тобын төмендегі шумақтар арқылы таныстырады.

1. «Талап» тобы.

Талабың болса тайсалма,

Өзіңді-өзің байқа да,

Талаптансаң жеңесің

Қиындықты қашанда.

2. «Еңбек» тобы.

Еңбек етсең ерінбей,

Еңбегің қалмас көрінбей.

Зор табысқа кенелтер

Құлшына еткен еңбек қой.

Қайталау-оқу анасы. Өткен сабақтарды үй тапсырмасын сұрауда алғашқы «Қайталау-оқу анасы» парағы ашылады.

1-қатар оқушылары бірлесіп, дауысты дыбыстар бойынша тірек сызбасын салады, түсіндіреді, ережесін айтады.

2-қатар оқушылары бірлесіп, дауыссыз дыбыстар бойынша тірек сызбасын салады, түсіндіреді, ережесін айтады.

Жаңа сабақты түсіндіруде «Жаңа сабақ құпиясы» парағын ашамыз.

а) Сөзжұмбақты шешу арқылы жаңа сабақтың тақырыбын табу.

б) «Ой қозғау».

Зымыран әдісі арқылы сұрақтар қою.

  1. Фонетика нені зерттейді?

  2. Орыс әліпбиіне қашан көштік? (1940 жылы)

  3. Әліпби сөзі қай тілден енген? (араб)

  4. Қазақ тіліне тән дыбыстар нешеу? (9)

  5. Дыбыстар нешеге бөлінеді? (2)

  6. Үндестік заңы нешеге бөлінеді? (2)

  7. Дыбыс үндестігі нешеге бөлінеді? (3)

  8. Ілгерінді ықпалдың жасалуы.

  9. Кейінді ықпалдын жасалуы.

  10. Буынның түрлері. (3)

Бастауышта алған білімдерін тексеру.

ә) мысалдар арқылы жаңа сабақ түсіндіріледі.

б) оқушылардың талдап, түсіндіруі бойынша ереже шығару.

Жаңа сабақ құпиясы

Досжан сені көргеніме қуаныштымын!

Баланың аты қалай жазылады

Қалай естіледі

Неліктен олай естіледі,қалай ойлайсыңдар?

Мысалы: Шайтанкөл (айтылуы шайтаңгөл), тасжарған (ташшарған).

Мына сөздерден қандай өзгеріс байқадыңдар?

Оқушылар өздері ереже шығарады.

Қатар тұрған екі дыбыстың бір-біріне бірдей ықпал етуін тоғыспалы ықпал дейміз.

Жаттығу жұмыстарын жүргізу үшін «Кітап- досың, ақылшың» парағы ашылады.

Семантикалық картамен жұмыс

Мысалдар

Сөз арасындағы ілгерінді ықпал

Сөз ішіндегі кейінді ықпал

Тоғыспалы ықпал

Үндестік заңына бағынбайтын қосымша

Бір күні

+




Жанбады


+



Тұзсыз


+



Есжан



+


Дүниеқор




+

Қазжуа


+



Дәріхана




+

Бес жыл



+


Асанбек


+



Оң қол

+





«Білімді мыңды жығар»

Әр топ оқушылары өз топтарының аттарын математикалық тәсілмен талдау жасау.


Сергіту сәті ретінде «Жеті жұрттың тілін біл» парағы ашылады.

Оқылған мақалдағы айтылмай қалған сөзді тауып айту, орысша баламасын тап.

а) Жігітті намыс өлтіреді, ... қамыс өлтіреді (қоян-заяц)

ә) Баланың тілі ... ( бал-мед)

б) Оқусыз ... жоқ, ... күнің жоқ (білім-знание)

г) Өнер алды-қызыл ... (тіл-язык)

ғ) Көп сөз-көмір,

Аз сөз- ...(алтын-золото)

д) ... –оттан да ыстық (Отан-Родина)

е) ... өссе-жердің көркі (гүл-цветы)

... өссе-елдің көркі (қыз-девушка)

з) Айтылған ..-атылған оқпен тең (сөз-слова)

Бекіту сұрағын беру үшін «Біліміңді байқап көр» парағы ашылады.

«Қытайша десерт» әдісі бойынша тапсырма тексеріледі.

1. Қай сөзде ілгерінді ықпал барын белгілеңіз.

А) Жауып

Ә) Сабағы

Б) Жазса

+В) Ашса

Г) Көнбеді

2. Кейінді ықпалды сөзді белгілеңіз.

А Елге

Ә Төнбеді +

Б Есбай

В Ашса

Г Оқулық

3. Қай сөзде кейінді ықпал барын белгілеңіз.

+А) Сөзсіз

Ә) Қашса

Б) Көрікпай

В) Сәтбай

Г) Ала көз

4. Ілгеріндіықпалдытабыңыз

А) Бесігім

+Ә) Сәтпай

Б) Тарағым

В) Теуіп 

Г) Тауып

5. Кейінді ықпалды тап.

А) Тастан

Ә) Жазғы

+Б) Кітабым

В) Тасжарған

Г) Шайтанкөл

6. Тоғыспалы ықпал деген не?

А) Дауысты дыбыстардың біріңғай жуан не жіңішке болып үндесуі.

Ә) Алдыңғы дыбыстың кейінгі дыбысқа әсер етуі.

Б) Соңғы дыбыстың алдынғы дыбысқа әсер етуі.

+В) Қатар тұрған екі дыбыстың бір-біріне әсер етуі.

Г) Дауысты дыбыстардың жуан, жіңішке болып араласып келуі.

7. Қай сөзде тоғыспалы ықпал барын белгілеңіз.

А) Жазсын

Ә)Жанболат

Б) Жанпейіс

В) Адамнан

+Г) Шайтанкөл

8. Ілгерінді ықпалды көрсетіңіз.

А) Оқушы

Ә) Жолдасым

Б) Ойыншық

+В) Қашса

Г) Аңшы

9. Кейінді ықпалды белгілеңіз.

А) Келе көр

+Ә) Жанпейіс

Б) Ішсе

В) Ала көз

Г) Ашса

10. Бірыңғай жуан буынды сөзді табыңыз.

+А) Тану

Ә) Арбакеш

Б) Сөзшең

В) Қасен

Г) Өсу


Үйге тапсырма: ықпалдарды қатыстырып мәтін құрап, жазып келу.

Бағалау: бағалау парағы арқылы оқушылар өздерін-өздері бағалайды



Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 5 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
То?ыспалы ы?пал. 5-сынып

Автор: Альмуханова Айгуль Иенбергеновна

Дата: 18.03.2015

Номер свидетельства: 188548

ПОЛУЧИТЕ БЕСПЛАТНО!!!
Личный сайт учителя
Получите в подарок сайт учителя


Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства