kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметі

Нажмите, чтобы узнать подробности

        Саба?ты? та?ырыбы : Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметі

Саба?ты? ма?саты:
Білімділік:
О?ушыларды? ?тілген та?ырыптары бойынша білімін бай?ау, сан есімні? с?йлемдегі ?ызметін ме?герту; киелі сандар ??ымына то?талу;
Дамытушылы?:
О?ушыларды? с?здік ?орын молайту, ойлау ?абілетін дамытып, ?з ойын ж?йелі т?рде жеткізе білуге да?дыландыру;шы?армашылы? ?абілетін дамыту?а ы?пал жасау;
Т?рбиелік: Сан есімдерге ?атысты халы?ты? т?р?ыдан т?рбие беру.
О?ушыларды ??ыптылы??а, сауатты жазу?а, е?бекс?йгіштікке баулу. ?з елін ?ор?айтын, т?уелсіздікті ба?алайтын ?ршіл рухты азамат т?рбиелеу;
Саба?ты? т?рі: аралас саба?
Саба?ты? ?дісі: тірек - сызба, талдау, т?сіндіру, с?ра? - жауап, ойын, сергіту жатты?улары.
Саба?ты? к?рнекілігі: интерактивті та?та, слайдтар, ?лестірме ?а?аздар, семантикалы? карта. А?аш шабыл?ан, ш?п, ?ыс?ы азы?тар.
П?наралы? байланыс: ?дебиет, тарих, математика, халы?ты? педагогика, биология.
Саба? барысы:
1.?йымдастыру кезе?і:
1О?ушылармен с?лемдесу;С?лемні? с?луын,

                                            Ж?ректі? жылуын

                                            Жолдайды сіздерге,

                                             Білімді ?л, ?ызы?!

Рахмет балалар, Отыры?дар, ?ара?дар ! Б?гін к?н ерекше, Т?рімізде ?она? бар.

2. Т?гелдеу;
3. Сынып тазалы?ына к??іл б?лу;
2. ?й тапсырмасын с?рау.  Б?гінгі саба?  «Байыр?ы ?лшемдер»  ашы? журналы  ар?ылы ?теді.Біз ?ылым мен техниканы? дамып т?р?ан б?гінгі та?да елімізді? болаша?ы, хал?ымызды? тірегі болар біз сия?ты жас ?рпа?тар?а сапалы да н?рлі білім алумен бірге ?лтты? та?лымдарды бойына сі?іре т?рбие алу басты міндетті? бірі деп ойлаймын. Слайдпен  ж?мыс.

Бірінші журнал беті: уа?ыт ?лшеуіштері

 Бір с?т (1секунд)
1. Сан есім дегеніміз не?  ( ереже)
2. Сан есім ??рамына ?арай ?алай б?лінеді?( дара,к?рделі)
3. – ыншы,- інші, - ншы, - нші ж?рна?тары сан есімні? ?ай т?ріне т?н?(реттік)
4. – лап, - леп, - дап, - деп, - тап, - теп ж?рна?тары сан есімні? ?ай т?ріне
т?н?(топтау)
5. Реттік сан есім рим цифрымен берілгенде ?алай жазылады?(дефис ?ойылмайды)
6. Цифрмен сан есімдерге жал?анатын жал?аулар ?алай жазылады?(дефис ар?ылы  жазылады)
7 Шамалы, жуы?, тарта шылаулары емле бойынша ?алай жазылады?( б?лек жазылады)
8.Затты? на?ты санын біле алмайтын т?рі 

9. Сан есімні? ма?ыналы? топтарын тірек - сызба ар?ылы жина?тап ?айталау.

 

Екінші журнал беті : С?т пісірім – 5-10 минут

Жа?а саба?: Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметі.

Кесте ар?ылы о?ушылармен бірлесе отырып т?сіндіру.

С?йлем м?шелері

Ережесі

Мысалдар

Бастауыш

Сан есім атау септікте т?рып бастауыш ?ызметін ат?арады

Екеуі- ауылды? ма?танышына айнал?ан ж?п.

Аны?тауыш

Байланысатын с?зіні? санын,м?лшерін, ретін білдіріп аны?тауыш ?ызметін ат?арады.

Бірінші ?й.

Бес кило бидай.Жер шарыны? ?штен екі б?лігін су алып жатыр.

Толы?тауыш

Сан есім барыс, табыс, жатыс, шы?ыс, к?мектес септіктерінде т?рып толы?тауыш ?ызметін ат?арады

Білекті бірді жы?ар,
Білімді мы?ды жы?ар.
 

Пысы?тауыш

Сан есімдер септік т?л?асында т?рып та, септелмей де етістікті? алдында келіп, пысы?тауыш ?ызметін ат?арады.

Біз екі-екіден б?ліндік.

Баяндауыш

Сан есім жіктеліп, заттанып, немесе к?мекші етістіктермен тіркесіп, баяндауыш ?ызметін ат?арады.

Атадан – алтау, анадан – т?ртеу, Жал?ызды? к?рер жерім жо?.
 

К?рделі м?ше

Сан есім зат есімнен не ?атысты? сын есіммен тіркесіп келіп, с?йлемні? к?рделі м?шесі ?ызметін ат?арады.

Біз ?ш т?рлі кедергіден ?ттік. Гектарынан 15 центнер бидай орылды.

?шінші журнал беті: ?амшы салым жер – тым жа?ын жер

  74 - жатты?у М?тінді о?ып шы?ып, ??рамында?ы сан есімдерге с?ра? ?ойы?дар, ?ай м?ше екенін, ?андай с?збен тіркескенін айты?дар.
?лгі: ?анша к?н? – он бес – аны?тауыш, есептік сан есім.
1.Он бес к?н ?ткен со?, Бекболатты? аулында?ы бір к?лік келді. Аман - есен жиырма ?й Бекболатты? аулына к?шіп барды. Бекболат ?р кедейге бір - екі со?а жасап берді. Сарысуды? табан балы?ынан кедейлер екі - ?ш к?лік балы? ?а?тап алды. С?йтіп екі жылды? ішінде Бекболатты? т??ірегінде ?ыры? шамалы ?й а?айындары жиналды.
Он бес к?н ?ткен со?, Бекболатты? аулында?ы бір к?лік келді.
Он бес к?н – аны?тауыш, есептік сан есім.
бір к?лік – аны?тауыш, есептік сан есім.

2.Аман - есен жиырма ?й Бекболатты? аулына к?шіп барды.
жиырма ?й – аны?тауыш, есептік сан есім.
Бекболат ?р кедейге бір - екі со?а жасап берді.
бір - екі со?а – аны?тауыш, болжалды сан есім.
3.Сарысуды? табан балы?ынан кедейлер екі - ?ш к?лік балы? ?а?тап алды.
екі - ?ш к?лік – аны?тауыш, болжалды сан есім.
С?йтіп екі жылды? ішінде Бекболатты? т??ірегінде ?ыры? шамалы ?й а?айындары жиналды.
екі жылды? ішінде – пысы?тауыш, есептік сан есім.
?ыры? шамалы ?й а?айындары – аны?тауыш, болжалды сан есім.

Т?ртінші журнал беті :?удем  жер – тиіп т?р?ан жер  І топ?а

К?п н?ктені? орнына тиісті сан есімдерді    ?ойып жазып, ма?ыналы? т?рлеріне ажырат... ауыз с?зді? тобы?тай т?йіні бар... бірдей емес. Білекті..жы?ады, білімді.жы?ады. Ерді?.с?йлегені –?лгені.

 ІІ топ?а  ?лестірмелі ?а?аз.   ІІІ топ?а тест ж?мысы.

Бесінші журнал беті: б?рік тастам жер.

Викториналы? с?ра?тар: 1.?аза? тілінде 42 саны нені білдіреді?

2.Мы?мен жал?ыз алыс?ан ?андай а?ын?

3.?дебиетте 45 саны нені білдіреді?

4.?аза? тілінде 9 нені білдіреді?

5.5 асыл мен 5 д?шпанды тап?

6.Т?ртінші ой кеселді н?рселерден ?ашы? болу керек. ?зінді ?айдан алын?ан? 

Киелі сандарды ата?    ( 3; 4;7;9;) 

І топ 

1) ?ке
2) Бала                                                                
3) Немере
4) Ш?бере                       (жеті ата )
5) Ш?пшек
6) Немене
7) Туажат     
2 - топ
1) ??р?а?шылы?
2) Ж?т
3) ?рт
4) Оба                                  (жеті ж?т)
5) Со?ыс
6) Топан су
7) Зіл зала
3 топ
1) Ер жігіт
2) С?лу ?йел
3) А?ыл, білім
4) Ж?йрік ат                          ( жеті ?азына)
5) Берен мылты?                        
6) ??лмай тазы
7) ?ыран б?ркіт

Жетінші  журнал беті: ?озы к?ген жер

 С?зж?мба?   1 топ?а

1. Біршама тияна?ты ойды білдіретін синтаксистік бірлік.

2. т?рлаулы м?шені? біреуі.

3. Тіл дыбыстарын зерттейтін сала.

4.Іс-?имылды білдіретін с?з табы

5.?имылды? мезгілін, мекенін, білдіретін с?з табы.

6. Септікті? т?рі.
7. Есім с?здерді? орнына ж?ретін с?з табы.

2топ?а  С?здерді тауып, реттік сан есімге айналдыры?дар.

  1. К +2+л:  
  2. ?+10+а?:
  3. Б+50+ар
  4.  Ж+6+р
  5. К+3:

3 топ?а с?йкесін тап

Асым            т?з

?рттам         ?амыр

Жайым           с?з

Ауыз                су

Шымшым        ет

?зім                  ?азы

Елі                      нан

Сегізінші журнал беті: : ?озы к?ш жер

1 топ?а К?п н?ктені? орнына сан есімді ?ойып, т?ра?ты тіркестерді? орынын тап. Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметін аны?та

Т?ра?ты тіркестер                                      ма?ынасы.

1.Жерден.. ?оян тап?андай                араздасу

2... пыша? болу.                                   м?з –мейрам  болады,

3 Т?н ?й?ысын. б?лді                            шаттанды, ?уанды

4...езуі.. ??ла?ына  жетті.              ?йы?тамады

 

2 топ?а  Ж?мба?тарды шешіп, сан есімдерді? ма?ыналы? т?рлерін тап.

1.Бір тауды? екі к?зетшісі,

Екі ты?шысы, отыз екі б?рісі бар ( К?з, ??ла?, тіс)

2. От басында ??м?ан,

Екі к?зін ж?м?ан ( мысы?)

3. ?ыры? екі тілі бар,

Ты?-ты? еткен ?ні бар.

Оны? жаз?ан с?здерін

О?ы?ан жан ??ынар( ?ліпби)

4.Та?ерте? т?рдым,

Екі айыр жол?а т?стім ( шалбар)

3 топ?а Берілген сан есімдерге  ма?алдар ойлап тауып, ??рамды? т?рлеріне ажыраты?дар. Бір, то?ыз, он ?ш, жеті, мы?, елу, то?сан то?ыз.

Саба?ты ?ортындылау К?з ?шында деп аталады Б?л бетте ?зі?ді тексеру ?шін кеспе ?а?аздар толтыру керек. «ия», «жо?». Жауаптарын жазу ар?ылы.

Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметін

Сан есімні? сан ?ызы?ы ар?ылы білдік пе?

Не ?йренді?? Не білді? ? Не біліп еді??

Жаза салшы  а? пара??а  ?аламы?мен –деп, пара?шаларды ?лестіру.

О?ушыларды ба?алау. Топтарды? пікірін ты?дау.

?йге тапсырма:  «Мені? мектебім» сан есімдерді ?атыстыра отырып ??гіме жазу.

Просмотр содержимого документа
«Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметі »

Сабақтың тақырыбы : Сан есімнің сөйлемдегі қызметі

Сабақтың мақсаты:
Білімділік:
Оқушылардың өтілген тақырыптары бойынша білімін байқау, сан есімнің сөйлемдегі қызметін меңгерту; киелі сандар ұғымына тоқталу;
Дамытушылық:
Оқушылардың сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін дамытып, өз ойын жүйелі түрде жеткізе білуге дағдыландыру;шығармашылық қабілетін дамытуға ықпал жасау;
Тәрбиелік: Сан есімдерге қатысты халықтық тұрғыдан тәрбие беру.
Оқушыларды ұқыптылыққа, сауатты жазуға, еңбексүйгіштікке баулу. Өз елін қорғайтын, тәуелсіздікті бағалайтын өршіл рухты азамат тәрбиелеу;
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: тірек - сызба, талдау, түсіндіру, сұрақ - жауап, ойын, сергіту жаттығулары.
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, слайдтар, үлестірме қағаздар, семантикалық карта. Ағаш шабылған, шөп, қысқы азықтар.
Пәнаралық байланыс: әдебиет, тарих, математика, халықтық педагогика, биология.
Сабақ барысы:
1.Ұйымдастыру кезеңі:
1Оқушылармен сәлемдесу;Сәлемнің сұлуын,

Жүректің жылуын

Жолдайды сіздерге,

Білімді ұл, қызың!

Рахмет балалар, Отырыңдар , қараңдар ! Бүгін күн ерекше , Төрімізде қонақ бар.

2. Түгелдеу;
3. Сынып тазалығына көңіл бөлу;
2. Үй тапсырмасын сұрау. Бүгінгі сабақ «Байырғы өлшемдер» ашық журналы арқылы өтеді.Біз ғылым мен техниканың дамып тұрған бүгінгі таңда еліміздің болашағы, халқымыздың тірегі болар біз сияқты жас ұрпақтарға сапалы да нәрлі білім алумен бірге ұлттық тағлымдарды бойына сіңіре тәрбие алу басты міндеттің бірі деп ойлаймын. Слайдпен жұмыс.

Бірінші журнал беті: уақыт өлшеуіштері

Бір сәт (1секунд)
1. Сан есім дегеніміз не? ( ереже)
2. Сан есім құрамына қарай қалай бөлінеді?( дара,күрделі)
3. – ыншы,- інші, - ншы, - нші жұрнақтары сан есімнің қай түріне тән?(реттік)
4. – лап, - леп, - дап, - деп, - тап, - теп жұрнақтары сан есімнің қай түріне
тән?(топтау)
5. Реттік сан есім рим цифрымен берілгенде қалай жазылады?(дефис қойылмайды)
6. Цифрмен сан есімдерге жалғанатын жалғаулар қалай жазылады?(дефис арқылы жазылады)
7 Шамалы, жуық, тарта шылаулары емле бойынша қалай жазылады?( бөлек жазылады)
8.Заттың нақты санын біле алмайтын түрі

9. Сан есімнің мағыналық топтарын тірек - сызба арқылы жинақтап қайталау.

Екінші журнал беті : Сүт пісірім – 5-10 минут

Жаңа сабақ: Сан есімнің сөйлемдегі қызметі.

Кесте арқылы оқушылармен бірлесе отырып түсіндіру.

Сөйлем мүшелері

Ережесі

Мысалдар

Бастауыш

Сан есім атау септікте тұрып бастауыш қызметін атқарады

Екеуі- ауылдың мақтанышына айналған жұп.

Анықтауыш

Байланысатын сөзінің санын ,мөлшерін, ретін білдіріп анықтауыш қызметін атқарады.

Бірінші үй.

Бес кило бидай.Жер шарының үштен екі бөлігін су алып жатыр.

Толықтауыш

Сан есім барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктерінде тұрып толықтауыш қызметін атқарады

Білекті бірді жығар,
Білімді мыңды жығар.

Пысықтауыш

Сан есімдер септік тұлғасында тұрып та, септелмей де етістіктің алдында келіп, пысықтауыш қызметін атқарады.

Біз екі-екіден бөліндік.

Баяндауыш

Сан есім жіктеліп, заттанып, немесе көмекші етістіктермен тіркесіп, баяндауыш қызметін атқарады.

Атадан – алтау, анадан – төртеу, Жалғыздық көрер жерім жоқ.

Күрделі мүше

Сан есім зат есімнен не қатыстық сын есіммен тіркесіп келіп, сөйлемнің күрделі мүшесі қызметін атқарады.

Біз үш түрлі кедергіден өттік. Гектарынан 15 центнер бидай орылды.







Үшінші журнал беті: Қамшы салым жер – тым жақын жер

74 - жаттығу Мәтінді оқып шығып, құрамындағы сан есімдерге сұрақ қойыңдар, қай мүше екенін, қандай сөзбен тіркескенін айтыңдар.
Үлгі: Қанша күн? – он бес – анықтауыш, есептік сан есім.
1.Он бес күн өткен соң, Бекболаттың аулындағы бір көлік келді. Аман - есен жиырма үй Бекболаттың аулына көшіп барды. Бекболат әр кедейге бір - екі соқа жасап берді. Сарысудың табан балығынан кедейлер екі - үш көлік балық қақтап алды. Сөйтіп екі жылдың ішінде Бекболаттың төңірегінде қырық шамалы үй ағайындары жиналды.
Он бес күн өткен соң, Бекболаттың аулындағы бір көлік келді.
Он бес күн – анықтауыш, есептік сан есім.
бір көлік – анықтауыш, есептік сан есім.
2.Аман - есен жиырма үй Бекболаттың аулына көшіп барды.
жиырма үй – анықтауыш, есептік сан есім.
Бекболат әр кедейге бір - екі соқа жасап берді.
бір - екі соқа – анықтауыш, болжалды сан есім.
3.Сарысудың табан балығынан кедейлер екі - үш көлік балық қақтап алды.
екі - үш көлік – анықтауыш, болжалды сан есім.
Сөйтіп екі жылдың ішінде Бекболаттың төңірегінде қырық шамалы үй ағайындары жиналды.
екі жылдың ішінде – пысықтауыш, есептік сан есім.
қырық шамалы үй ағайындары – анықтауыш, болжалды сан есім.

Төртінші журнал беті :Әудем жер – тиіп тұрған жер  І топқа

Көп нүктенің орнына тиісті сан есімдерді    қойып жазып, мағыналық түрлеріне ажырат. ..... ауыз сөздің тобықтай түйіні бар. ..... бірдей емес. Білекті .....жығады, білімді ....жығады. Ердің ......сөйлегені –өлгені.

ІІ топқа үлестірмелі қағаз. ІІІ топқа тест жұмысы.

Бесінші журнал беті: бөрік тастам жер.

Викториналық сұрақтар: 1.Қазақ тілінде 42 саны нені білдіреді?

2.Мыңмен жалғыз алысқан қандай ақын?

3.Әдебиетте 45 саны нені білдіреді?

4.Қазақ тілінде 9 нені білдіреді?

5.5 асыл мен 5 дұшпанды тап?

6.Төртінші ой кеселді нәрселерден қашық болу керек. Үзінді қайдан алынған?

Киелі сандарды ата?    ( 3; 4;7;9;) 

І топ

1) Әке
2) Бала
3) Немере
4) Шөбере (жеті ата )
5) Шөпшек
6) Немене
7) Туажат     
2 - топ
1) Құрғақшылық
2) Жұт
3) Өрт
4) Оба (жеті жұт)
5) Соғыс
6) Топан су
7) Зіл зала
3 топ
1) Ер жігіт
2) Сұлу әйел
3) Ақыл, білім
4) Жүйрік ат ( жеті қазына)
5) Берен мылтық
6) Құлмай тазы
7) Қыран бүркіт


Жетінші журнал беті: Қозы көген жер

Сөзжұмбақ 1 топқа

1. Біршама тиянақты ойды білдіретін синтаксистік бірлік.

2. тұрлаулы мүшенің біреуі.

3. Тіл дыбыстарын зерттейтін сала.

4 .Іс-қимылды білдіретін сөз табы

5.Қимылдың мезгілін , мекенін, білдіретін сөз табы.

6. Септіктің түрі.
7. Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы.


2топқа Сөздерді тауып, реттік сан есімге айналдырыңдар.

  1. К +2+л:

  2. Қ+10+ақ:

  3. Б+50+ар

  4. Ж+6+р

  5. К+3:

3 топқа сәйкесін тап

Асым тұз

Ұрттам қамыр

Жайым сөз

Ауыз су

Шымшым ет

Үзім қазы

Елі нан

Сегізінші журнал беті: : Қозы көш жер

1 топқа Көп нүктенің орнына сан есімді қойып, тұрақты тіркестердің орынын тап. Сан есімнің сөйлемдегі қызметін анықта

Тұрақты тіркестер мағынасы.

1.Жерден .......... қоян тапқандай араздасу

2. ........ пышақ болу. мәз –мейрам болады,

3 Түн ұйқысын ...... бөлді шаттанды, қуанды

4...........езуі ......... құлағына жетті. Ұйықтамады


2 топқа Жұмбақтарды шешіп, сан есімдердің мағыналық түрлерін тап.

1.Бір таудың екі күзетшісі,

Екі тыңшысы , отыз екі бөрісі бар ( Көз, құлақ, тіс)

2. От басында құмған ,

Екі көзін жұмған ( мысық)

3. Қырық екі тілі бар,

Тық-тық еткен үні бар.

Оның жазған сөздерін

Оқыған жан ұғынар( Әліпби)

4.Таңертең тұрдым ,

Екі айыр жолға түстім ( шалбар)

3 топқа Берілген сан есімдерге мақалдар ойлап тауып, құрамдық түрлеріне ажыратыңдар. Бір , тоғыз, он үш, жеті, мың, елу, тоқсан тоғыз.

Сабақты қортындылау Көз ұшында деп аталады Бұл бетте өзіңді тексеру үшін кеспе қағаздар толтыру керек. «ия», «жоқ». Жауаптарын жазу арқылы.

Сан есімнің сөйлемдегі қызметін

Сан есімнің сан қызығы арқылы білдік пе?

Не үйрендің? Не білдің ? Не біліп едің?

Жаза салшы ақ параққа қаламыңмен –деп, парақшаларды үлестіру.

Оқушыларды бағалау. Топтардың пікірін тыңдау.

Үйге тапсырма: «Менің мектебім» сан есімдерді қатыстыра отырып әңгіме жазу.




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 7 класс

Скачать
Сан есімні? с?йлемдегі ?ызметі

Автор: Бактыгулова Айнагул Мауленбаевна

Дата: 25.03.2015

Номер свидетельства: 191228

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства