kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

?аза? ?дебиеті п?нінен Сапар?али Бегалинні? "Бала Шо?ан" ??гімесі та?ырыбында?ы ашы? саба?

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? ма?саты:

Білімділік-шы?армада?ы бала Шо?ан ар?ылы ?лы  ?алымны? бейнесін таныту;

Дамытушылы?-шы?арманы  композициялы?  ??рылысына ?арай талдау да?дыларын, кейіпкерлерге мінездеме беру да?дыларын, шы?арманы? тілі,?з ойларын еркін жеткізе білуге, ?з бетімен ізденіп, ой ?орытындысын жасауды дамыту;

Т?рбиелік-о?ушыларды?  адамгершілік ?асиеттерін  ?алыптастырып, адалды??а, бауырмалды??а, кішіпейілдікке, б?кіл  адамзатты  с?йе  білуге,  досты??а  адал,  у?деге  берік  болуды ?лгі етіп т?рбиелеу.

Саба?ты? типі: Іздендіру, сюжеттік талдау саба?ы.

О?ыту формалары: топты?,?жымды?.

П?наралы? байланыс: тарих, этнография,бейнелеу ?нері, ?аза? тілі.

К?рнекіліктер: флипчарт,кестелер,маркерлер.

Саба?ты? барысы.

I.?йымдастыру кезе?і: С?лемдесу, кезекшімен с?хбат,саба??а  к??іл  аударту.

ІІ.?й тапсырмасын с?рау.

Топтар?а берілген тапсырма ар?ылы ?й ж?мысы тексеріледі.

I топ - топтастыру стратегиясы.  ?абит М?сіреповты топтастыру.

                                сыншы             жазушы                    драматург

Социалистік Е?бек Ері

?абит здесь ваш текст

                                                                                                             Жазушылар ода?ыны? т?ра?асы

?аза?КСР Жо?ары

Ке?ес депутаты                                                                                

                                                                                                           ?о?ам ?айраткері

II топ – Компазициялы? талдау.

1. Шы?арманы? басталуы – ?айрошты? ?ала?а ?ашуы
2. Шы?арманы? байланысы – ?айрошты? Шегенмен, Борашпен танысуы, достасуы
3. Шы?арманы? дамуы – Тама? табу ?шін базар хал?ына ?нер к?рсетуі
4. Шы?арманы? шиеленісуі – Милиционерді? балаларды ?ууы.
5. Шы?арманы? шары?тау шегі - ?айрошты балалар ?йіне тапсыруы.
6. Шы?арманы? ая?талуы – ?айыр?алиді? балалар ?йінде ?алуы, о?у?а ниет білдіруі.

III топ – «Жа?а достар» ??гімесін ?аншалы?ты ме?гергендігі туралы білімдерін (доп ар?ылы) тексеру.

1. ?айрош ауылынан неге ?ашты?

2. ?ала?а келуіне не себеп болды?

3. Шеген ?айрош?а ?андай ?ам?орлы? жасады?

4. Балалар к?нк?ріс жолында не істеді?

5. ?айрош балалар ?йіне ?алай ?келінді?

IV топ- «Дос» та?ырыбында эссе.

ІІІ. Ой ?оз?ау

  1. Сапар?али Бегалин кім?
  2. Сапар?али Бегалин жайлы не білеміз?
  3. Сапар?али Бегалинні? ?андай шы?армасын білесі?дер?
  4. Бала Шо?ан ??гімесіні? жазылуына не себеп болды?

(Сапар?али Бегалин бейнеролик)

I. Сапар?али Бегалин ?міріне  ?ыс?аша то?талу. (Слайд ар?ылы ?мірінен ?ыс?аша м?лімет беру)

 

Саба?ты? та?ырыбын жазу. Сапар?али Бегалин «Бала Шо?ан»

С.Бегалин 1895 жылы 24 ?арашада Шы?ыс ?аза?стан облысыны? Абай ауданында д?ниеге келген. ?мір жолын ?ара ж?мысшы болудан баста?ан. Кейін халы? соты, саяси ?ызметкер бол?ан. Біра? на?ыз ма?сатты жолын жазушылы?тан тап?ан.  

25 дастан, 12 повесть, он ша?ты драмалы? ша?ын туынды, 50-ге тарта м?тіндерін жаз?ан Сапар?али Бегалин хал?ына белгілі,білікті жазушы ретінде танылды. 20-дан астам балалар?а арнал?ан кітап жаз?ан ?аламгер ?аза? балалар ?дебиетіні? негізін жасаушыларды? бірі болды. Осындай ??гімелеріні? бірі – "Бала Шо?ан" ??гімесі.

II. Топты? ж?мыс.

I топ-«Бала Шо?ан» ??гімесі бойынша к?рініс келтіру.

(Шо?ан, Мысы?, Жа?ып, Шо?анны? анасы, Шо?анны? ?кесі)

II топ- шы?армада?ы кейіпкерлерді атау,кейіпкерлерге  мінездеме беру.

Кейіпкер

Мінездеме

Шы?армада

Шо?ан

?айырымды, ?діл,адал, у?деге берік, ?нерді ??рметтейді.

Мысы?ты ?йіне ?келіп тама? береді. Киім береді. Інісіні? ?ділетсіз ?рекетіне то?там салады.?кесінен с?ранып Мысы??а жолы?ады. Мысы?ты? жаса?ан м?сінін ?кесіне к?рсетіп, ?ызы?ушылы? танытады.

Мысы?

?нерлі,зерек

М?сін жасайды. К?ргенін пайымдай алады.

Жа?ып

Тентек, ?нерге деген ?ызы?ушылы?ты танытпайды

?йіне келген бала?а сот?ар мінезін к?рсетеді. ?нерді тани алмайды.

III топ- «Ой т?ю» стратегиясы. " Бала Шо?ан" ??гімесі ?алай жазылды?  (Слайд ар?ылы

С.Бегалинні? пікірін о?у.)

??гімедегі ?зінділер бойынша семантикалы? картамен ж?мыс.

Те?еу- ??былысты бас?а н?рсемен салыстыру ар?ылы сипаттау т?сілі.

Эпитет-белгілі бір ??былысты к?з алдына елестету ?шін бейнелеп айтылатын с?здер.

Кейіпкерлер

Шы?армадан ?зінді.

Шы??ыс

Шо?ан

Жа?ып

Мысы?

Анасы

Те?еу

Эпитет

1-.Сен істей ?ой, шебер болса?!

*

2.-?, жарайды, бара ?ой, екі айтпа?ан жа?сы,-деді.

*

3.Кездемеден к?йлектік шыт жыртып берші.

*

4. ??йры?ын ?ара, тап итті? ??йры?ы,-деп сы?ылы?тады.

*

5.Бауырса? бересі? бе, ?ант бересі? бе?

*

6.Жолбарыстай, балалардай

*

7. Кесек денелі

  *

8. К?міс ?ар?ылы тайдай тазы;

*

IV топ- м?тінен диалог о?у.

Шо?ан: - Ей,Мысы?,аман ба?Мына ойыншы?тарды кім істеді?

Мысы?: - ?зімдікі,?зім істедім.

Шо?ан: - Бермейсі? бе?

Мысы?: - И?,бермеймін!

Шо?ан:-  Ей,Мысы? немене,?зі? сонша ?ор?а?асы??Алмаймын,к?рейін!

Мысы?: - Жо?,сені? ??наны? бар,алып ?ашып кетесі?.Мен жаяумын.Кеше ?лгі бір тентек бала ?зімді сабап кетті.Сен тимейсі? бе?

Шо?ан:-  Жо?,мен алып ?ашпаймын.Тек к?ремін.

Мысы?: - Рас айтасы? ба?

Шо?ан: - Сен,немене мені жатыр?ап ?ал?ансы? ба?Сен мына ойыншы?тары?ды ма?ан бересі? бе?

Мысы?: - Жо?,бермеймін,кешегі балалардай сен алып ?ашасы?!

Шо?ан: - ?оры?па, мен тимеймін.?ане, к?рсетші, ?зі? ?стасы? ?ой!А?ысына не аласы?,ма?ан ана балшы? аты?ды берші.

Мысы?: - Не бересі?,бауырса? бересі? бе,?ант бересі? бе?

Шо?ан: - Беремін,сен ма?ан ойыншы?ы?ды бер.Бізді? ?йге ж?р,апамнан к?п ?ант,бауырса?  ?перемін.

Мысы?: - Жо?,мен ?ор?амын,мені ?рсады.

Шо?ан: - Жо?,мен тигізбеймін,?зім ертіп барамын.

Мысы?:-  И?,апа? ?рсады,?ор?амын.

Шо?ан: - Ей,к?дуілгі т?йе? ?й,?зі? шеберсі? ?ой!Ж?р менімен.Апама ?рыстырмаймын

Жа?ып: - Ей,мынау кім,?айдан ерітті?,т?у ?зі сап  -  сары.

Шо?ан: - ?й,жынды,?рі кет,м?нда не?  бар?

Шо?ан: - Мысы?, неге жылайсы??Ж?р,бері ж?р менімен.

III. Композициялы? талдау. (Д?птермен ж?мыс)

1.??гімені? басталуы

Сары бала ?уанышы.

2.  Дамуы

Мысы?ты?  жаса?ан ойыншы?тары.

3.  Байланысуы

Бала Шо?анны? ?йіне ертіп ?келуі.

4.  Шиеленісуі

Ерке, тентек Жа?ыпты? мінезі.

5. Шары?тау шегі

Мысы?ты?  Шо?анды мазасыздана к?туі.

6.  Шешімі

Шо?анны? ?айырымдылы?ы.

IV. Бекіту.

С?здікпен  ж?мыс:

К?зек -  к?згі  жайылым;

Т??ыр -  ?ол?а ?йретілген саят ??сты? ?она?тайтын орны;

П?уеске - т?бесін,сыртын был?арымен жап?ан к?ймелі арба;

?отан - мал ?амайтын ?ора;

?ыстау - ?ыс?ы мекен.

V. "Зерделі с?ра?, ?тымды жауап". С?ра?тар?а жауап беру.

1.Шо?ан мен Мысы? ?ай жерде кездесті?

2.Шо?ан Мысы?ты ?айда ертіп келді?

3.Шо?анны? ?й-іші Мысы?ты ?алай ?арсы алды?

4.Мысы? нені ермек ететін еді?

5.Шо?ан Мысы?ты? ?нерін ?алай ба?алады?

6.Шо?анны? бойынан ?андай ?асиеттерді бай?ады?дар?

7.Шо?ан ?андай бала?

V. Шы?армашылы? ж?мыс. (Балалар ермексаздан м?сін жасайды).

VI. «Ой тол?аныс» топты? ж?мыс. (Рефлексия)

Шы?армадан ма?ан ?сер еткен жа?дай

Мені? ?з ой- пікірім

VII. Ба?алау.

VIII. ?й тапсырмасы: «Мен таны?ан Шо?ан» та?ырыбында ойтол?ау жазу.

Просмотр содержимого документа
«?аза? ?дебиеті п?нінен Сапар?али Бегалинні? "Бала Шо?ан" ??гімесі та?ырыбында?ы ашы? саба?»


«КЕЛІСЕМІН» «БЕКІТЕМІН»

Әдістемелік Директордың оқу әдістемелік

бірлестік жетекшісі жөніндегі орынбасары

_______ А.Құмашбаева ______ Г.Раимбекова

«____» ________2016ж. «____» _________2016 ж.











Тақырыбы: Сапарғали Бегалин

«Бала Шоқан»







Қазақ тілі мен әдебиет

пәнінің мұғалімі

Нурсейтова Нуршат

Сыныбы: 5 «Ә»















Сабақтың мақсаты:

Білімділік-шығармадағы бала Шоқан арқылы ұлы  ғалымның бейнесін таныту;

Дамытушылық-шығарманы  композициялық  құрылысына қарай талдау дағдыларын, кейіпкерлерге мінездеме беру дағдыларын, шығарманың тілі,өз ойларын еркін жеткізе білуге, өз бетімен ізденіп, ой қорытындысын жасауды дамыту;

Тәрбиелік-оқушылардың  адамгершілік қасиеттерін  қалыптастырып, адалдыққа, бауырмалдыққа, кішіпейілдікке, бүкіл  адамзатты  сүйе  білуге,  достыққа  адал,  уәдеге  берік  болуды үлгі етіп тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Іздендіру, сюжеттік талдау сабағы.

Оқыту формалары: топтық,ұжымдық.

Пәнаралық байланыс: тарих, этнография,бейнелеу өнері, қазақ тілі.

Көрнекіліктер: флипчарт,кестелер,маркерлер.

Сабақтың барысы.

I.Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, кезекшімен сұхбат,сабаққа  көңіл  аударту.


ІІ.Үй тапсырмасын сұрау.

Топтарға берілген тапсырма арқылы үй жұмысы тексеріледі.

I топ - топтастыру стратегиясы. Ғабит Мүсіреповты топтастыру.


сыншы жазушы драматург


Социалистік Еңбек Ері

Жазушылар одағының төрағасы

Ғабит здесь ваш текст

ҚазақКСР Жоғары

Кеңес депутаты

Қоғам қайраткері


II топ – Компазициялық талдау.

1. Шығарманың басталуы – Қайроштың қалаға қашуы
2. Шығарманың байланысы – Қайроштың Шегенмен, Борашпен танысуы, достасуы
3. Шығарманың дамуы – Тамақ табу үшін базар халқына өнер көрсетуі
4. Шығарманың шиеленісуі – Милиционердің балаларды қууы.
5. Шығарманың шарықтау шегі - Қайрошты балалар үйіне тапсыруы.
6. Шығарманың аяқталуы – Қайырғалидің балалар үйінде қалуы, оқуға ниет білдіруі.


III топ – «Жаңа достар» әңгімесін қаншалықты меңгергендігі туралы білімдерін (доп арқылы) тексеру.

1. Қайрош ауылынан неге қашты?

2. Қалаға келуіне не себеп болды?

3. Шеген Қайрошқа қандай қамқорлық жасады?

4. Балалар күнкөріс жолында не істеді?

5. Қайрош балалар үйіне қалай әкелінді?

IV топ- «Дос» тақырыбында эссе.


ІІІ. Ой қозғау

  1. Сапарғали Бегалин кім?

  2. Сапарғали Бегалин жайлы не білеміз?

  3. Сапарғали Бегалиннің қандай шығармасын білесіңдер?

  4. Бала Шоқан әңгімесінің жазылуына не себеп болды?


(Сапарғали Бегалин бейнеролик)


I. Сапарғали Бегалин өміріне қысқаша тоқталу. (Слайд арқылы өмірінен қысқаша мәлімет беру)


Сабақтың тақырыбын жазу. Сапарғали Бегалин «Бала Шоқан»

С.Бегалин 1895 жылы 24 қарашада Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданында дүниеге келген. Өмір жолын қара жұмысшы болудан бастаған. Кейін халық соты, саяси қызметкер болған. Бірақ нағыз мақсатты жолын жазушылықтан тапқан.

25 дастан, 12 повесть, он шақты драмалық шағын туынды, 50-ге тарта мәтіндерін жазған Сапарғали Бегалин халқына белгілі,білікті жазушы ретінде танылды. 20-дан астам балаларға арналған кітап жазған қаламгер қазақ балалар әдебиетінің негізін жасаушылардың бірі болды. Осындай әңгімелерінің бірі – "Бала Шоқан" әңгімесі.


II. Топтық жұмыс.


I топ-«Бала Шоқан» әңгімесі бойынша көрініс келтіру.


(Шоқан, Мысық, Жақып, Шоқанның анасы, Шоқанның әкесі)


II топ- шығармадағы кейіпкерлерді атау,кейіпкерлерге мінездеме беру.


Кейіпкер

Мінездеме

Шығармада

Шоқан

Қайырымды, әділ,адал, уәдеге берік, өнерді құрметтейді.

Мысықты үйіне әкеліп тамақ береді. Киім береді. Інісінің әділетсіз әрекетіне тоқтам салады.Әкесінен сұранып Мысыққа жолығады. Мысықтың жасаған мүсінін әкесіне көрсетіп, қызығушылық танытады.

Мысық

Өнерлі,зерек

Мүсін жасайды. Көргенін пайымдай алады.

Жақып

Тентек, өнерге деген қызығушылықты танытпайды

Үйіне келген балаға сотқар мінезін көрсетеді. Өнерді тани алмайды.


III топ- «Ой түю» стратегиясы. " Бала Шоқан" әңгімесі қалай жазылды? (Слайд арқылы

С.Бегалиннің пікірін оқу.)

Әңгімедегі үзінділер бойынша семантикалық картамен жұмыс.


Теңеу- құбылысты басқа нәрсемен салыстыру арқылы сипаттау тәсілі.


Эпитет-белгілі бір құбылысты көз алдына елестету үшін бейнелеп айтылатын сөздер.

Кейіпкерлер

Шығармадан үзінді.

Шыңғыс

Шоқан

Жақып

Мысық

Анасы

Теңеу

Эпитет

1-.Сен істей ғой, шебер болсаң!

 

*

 

 

 

 


2.-Ә, жарайды, бара ғой, екі айтпаған жақсы,-деді.

*

 

 

 

 

 


3.Кездемеден көйлектік шыт жыртып берші...

 

 

 

 

*

 


4. Құйрығын қара, тап иттің құйрығы,-деп сықылықтады.

 

 

*

 

 

 


5.Бауырсақ бересің бе, қант бересің бе?

 

 

 

*

 

 


6.Жолбарыстай, балалардай

 

 

 

 

 

*


7. Кесек денелі

 

 

 

 

 

 

*

8. Күміс қарғылы тайдай тазы;







*




IV топ- мәтінен диалог оқу.


Шоқан: - Ей,Мысық,аман ба?Мына ойыншықтарды кім істеді?

Мысық: - Өзімдікі,өзім істедім.

Шоқан: - Бермейсің бе?

Мысық: - Иә,бермеймін!

Шоқан:-  Ей,Мысық немене,өзің сонша қорқақасың?Алмаймын,көрейін!

Мысық: - Жоқ,сенің құнаның бар,алып қашып кетесің.Мен жаяумын.Кеше әлгі бір тентек бала өзімді сабап кетті.Сен тимейсің бе?

Шоқан:-  Жоқ,мен алып қашпаймын.Тек көремін.

Мысық: - Рас айтасың ба?

Шоқан: - Сен,немене мені жатырқап қалғансың ба?Сен мына ойыншықтарыңды маған бересің бе?

Мысық: - Жоқ,бермеймін,кешегі балалардай сен алып қашасың!

Шоқан: - Қорықпа, мен тимеймін.Қане, көрсетші, өзің ұстасың ғой!Ақысына не аласың,маған ана балшық атыңды берші.

Мысық: - Не бересің,бауырсақ бересің бе,қант бересің бе?

Шоқан: - Беремін,сен маған ойыншығыңды бер.Біздің үйге жүр,апамнан көп қант,бауырсақ  әперемін.

Мысық: - Жоқ,мен қорқамын,мені ұрсады.

Шоқан: - Жоқ,мен тигізбеймін,өзім ертіп барамын.

Мысық:-  Иә,апаң ұрсады,қорқамын.

Шоқан: - Ей,кәдуілгі түйе? Өй,өзің шеберсің ғой!Жүр менімен.Апама ұрыстырмаймын

Жақып: - Ей,мынау кім,қайдан еріттің,түу өзі сап  -  сары.

Шоқан: - Өй,жынды,әрі кет,мұнда нең  бар?

Шоқан: - Мысық, неге жылайсың?Жүр,бері жүр менімен.


III. Композициялық талдау. (Дәптермен жұмыс)


1.Әңгіменің басталуы

Сары бала қуанышы.

2.  Дамуы

Мысықтың  жасаған ойыншықтары.

3.  Байланысуы

Бала Шоқанның үйіне ертіп әкелуі.

4.  Шиеленісуі

Ерке, тентек Жақыптың мінезі.

5. Шарықтау шегі

Мысықтың  Шоқанды мазасыздана күтуі.

6.  Шешімі

Шоқанның қайырымдылығы.






IV. Бекіту.

Сөздікпен жұмыс:


Күзек -  күзгі  жайылым;

Тұғыр -  қолға үйретілген саят құстың қонақтайтын орны;

Пәуеске - төбесін,сыртын былғарымен жапқан күймелі арба;

Қотан - мал қамайтын қора;

Қыстау - қысқы мекен.


V. "Зерделі сұрақ, ұтымды жауап". Сұрақтарға жауап беру.

1.Шоқан мен Мысық қай жерде кездесті?

2.Шоқан Мысықты қайда ертіп келді?

3.Шоқанның үй-іші Мысықты қалай қарсы алды?

4.Мысық нені ермек ететін еді?

5.Шоқан Мысықтың өнерін қалай бағалады?

6.Шоқанның бойынан қандай қасиеттерді байқадыңдар?

7.Шоқан қандай бала?




V. Шығармашылық жұмыс. (Балалар ермексаздан мүсін жасайды).


VI. «Ой толғаныс» топтық жұмыс. (Рефлексия)


Шығармадан маған әсер еткен жағдай


Менің өз ой- пікірім







VII. Бағалау.

VIII. Үй тапсырмасы: «Мен таныған Шоқан» тақырыбында ойтолғау жазу.



Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 5 класс

Скачать
?аза? ?дебиеті п?нінен Сапар?али Бегалинні? "Бала Шо?ан" ??гімесі та?ырыбында?ы ашы? саба?

Автор: Нурсейтова Нуршат Жума?али?ызы

Дата: 29.04.2016

Номер свидетельства: 323511

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

Распродажа видеоуроков!
ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства