kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Етістікті? ша?тары.Оны? т?рлері

Нажмите, чтобы узнать подробности

Етістікті? ша?тары
Етістікті? кимыл, іс-?рекетті білдіретіндігі белгілі, ал іс-?рекетті?, ?имылды? орындалу, ж?зеге асу мезгілі, уа?ыты болады. ?имылды? ?ту кезе?і с?йлеушіні? хабарлау кезімен немесе с?йлеп т?р?ан с?тпен ай?ындалады. С?йлеп т?р?ан с?тке байланысты ?имылды? ету мезгілін білдіру етістікті? ша?ы деп аталады. Ша?, кез, с?т, уа?ыт, мерзім с?здері — мезгілдін синонимдері. 

Просмотр содержимого документа
«Етістікті? ша?тары.Оны? т?рлері»

Осы шақ болатын етістіктердің

мағыналық белгілері




Сөйлеп тұрған кездегі Әрдайым болып тұрған кездегі

іс-әрекетті білдіреді дағдылы іс-әрекетті көрсетеді



Түрлері




Нақ осы шақ Ауыспалы осы шақ


Осы шақтың түрлері

Жасалу жолдары

Мысалдар

Нақ осы шақ




Ауыспалы осы шақ

«отыр, тұр, жүр, жатыр» етістіктері арқылы жасалады.

Көсемшенің –а,-е,-й жұрнағынан кейін жіктік жалғауы жалғану арқылы жасалады.

Көріп отыр, жанып тұр, ойнап жүр, көмектесіп жатыр


Айтады, сөйлейді, келеді

Мұғалімдер үйінде не болып жатқаны анық көрінеді.

Ахметов сөйлеп тұр.

Басын біресе оңға, біресе солға бұрып сөйлейді.

Ахметовтің сол жағында Оспанов үстелге жабысып алып, сүйкетіп жазып жатыр. /Б.Соқпақбаев/

Іс- қимылдың келешекте болатынын дәл көрсетпей, болжай ғана білдіреді.

Іс-қимылдың келешекте мақсат етіле орындалатынын білдіреді.

Алдағы уақытта болатын іс-қимылды білдіреді.

Етістік- (-ар,-ер,-р)+ жіктік жалғауы

Етістік- (мақ,-мек,-пақ,-пек,-бақ,-бек)+ (-шы,-ші)+ жіктік жалғауы

Етістік+ (-а,-е,-й)+ жіктік жалғауы

Ертең сабаққа бар-ар-мын.

Ертең сабаққа бар-мақ-шымын.

Ертең сабаққа бар-а-мын.






















қимылдың ,іс-әркеттің таяу уақытта болғанын, орындалғанын білдіреді.



шақ етістіктің түбіріне –ды,-ді,ты,-ті жұрнағы қосылу арқылы жасалып, жіктеліп қолданылады.

атын,-етін,-йтын,-йтін жұрнақтары арқылы жасалып.

еді көмекші етістігімен тіркесуі.


Сен үйге келме-ді-ң.

Сен кітапханаға қашан баратын едің?




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 7 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Етістікті? ша?тары.Оны? т?рлері

Автор: Серикбаев Акжол Серикбаевич

Дата: 21.06.2016

Номер свидетельства: 335604

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства