kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Саха хомо5ой хомуьа

Нажмите, чтобы узнать подробности

Презентация урока культуры народов Якутии. Хомус это национальный музыкальный инструмент якутского народа. 

Просмотр содержимого документа
«Саха хомо5ой хомуьа»

Куоластаах хоһууна, этэр тыллаах эҥинэ баар үһү

Куоластаах хоһууна,

этэр тыллаах эҥинэ

баар үһү

Лыҥкынас тыаскынан Ырыаларын ыллыктаар, Хоҥкунас ырыаҕынан Хоһооннорун холлотоор, Кэҕэ чуораан тойуккунан Кэпсээннэрин кэҕэһирдээр … А.Е.Кулаковскай  

Лыҥкынас тыаскынан

Ырыаларын ыллыктаар,

Хоҥкунас ырыаҕынан

Хоһооннорун холлотоор,

Кэҕэ чуораан тойуккунан

Кэпсээннэрин кэҕэһирдээр …

А.Е.Кулаковскай

 

Хомусчаан, хомусчаан дьиэрэтиий, Эһиэкэй тылынан этитиий! Хомусчаан, хомусчаан дьүрүһүй, Күөрэгэй ырыатын ыллатыый! В. Егоров  

Хомусчаан, хомусчаан дьиэрэтиий,

Эһиэкэй тылынан этитиий!

Хомусчаан, хомусчаан дьүрүһүй,

Күөрэгэй ырыатын ыллатыый!

В. Егоров

 

Хоҥкунас тыастаах, Хомуһум барахсан Санаарҕаан да ылаттыыра, Сайаҕастык да ыллыыра, Санааны мэлдьи салҕыыра Хатан тыастаах хомуһум.  И.Н.Готовцев  

Хоҥкунас тыастаах, Хомуһум барахсан

Санаарҕаан да ылаттыыра,

Сайаҕастык да ыллыыра,

Санааны мэлдьи салҕыыра

Хатан тыастаах хомуһум.

И.Н.Готовцев

 

1914 сыллаахха Дьокуускай куоракка бирикээсчиттэр дьиэлэригэр 30 дьахтар сыана5а тахсан хомус тардыбыт.  1930 сыллаахха Саха Национальнай театрыгар композитор Адам Скрябин аан бастакыннан хомус ансамбллын тэрийии бутун музыкальнай коллектив буоларын дакаастаабыта.  1948 сыллаахха Лука Николаевич Турнин саха хомусчуттарыттан бастакыннан Москва5а хомус тардан дьон биhирэбилин ылбыта.  1962 сыллаахха Саха Государственнай университетын иhинэн хомусчуттар ансамблларын Степан Черешкин төрүттүүр.  1976 сыллаахтан бу ансамбль «Алгыс» диэн ааттанар.  1972 сыллаахха хомуска маннайгы симфоническай айымньыны Н. С. Берестов суруйбута.
  • 1914 сыллаахха Дьокуускай куоракка бирикээсчиттэр дьиэлэригэр 30 дьахтар сыана5а тахсан хомус тардыбыт.

  • 1930 сыллаахха Саха Национальнай театрыгар композитор Адам Скрябин аан бастакыннан хомус ансамбллын тэрийии бутун музыкальнай коллектив буоларын дакаастаабыта.

  • 1948 сыллаахха Лука Николаевич Турнин саха хомусчуттарыттан бастакыннан Москва5а хомус тардан дьон биhирэбилин ылбыта.

  • 1962 сыллаахха Саха Государственнай университетын иhинэн хомусчуттар ансамблларын Степан Черешкин төрүттүүр.

  • 1976 сыллаахтан бу ансамбль «Алгыс» диэн ааттанар.

  • 1972 сыллаахха хомуска маннайгы симфоническай айымньыны Н. С. Берестов суруйбута.
Хомус оҥоһуута сыҥааҕа буута эминньэҕэ тыла

Хомус оҥоһуута

сыҥааҕа

буута

эминньэҕэ

тыла

Сахаҕа хомус 3 араастаах:

Сахаҕа хомус 3 араастаах:

  • Мас хомус
  • Хомус (тимир, биһилэхтээх)
  • Икки тыллаах хомус
Хомуска тардыы араастара: Наар охсуу Хардары таары охсуу Тарбах араас охсуулара Табыгыр Сүрүн дорҕоон Уос дорҕоон Хаастатыы Күөрэгэйдэтии

Хомуска тардыы араастара:

  • Наар охсуу
  • Хардары таары охсуу
  • Тарбах араас охсуулара
  • Табыгыр
  • Сүрүн дорҕоон
  • Уос дорҕоон
  • Хаастатыы
  • Күөрэгэйдэтии

Володя Дормидонтов хомуска оонньооһуна

Володя Дормидонтов хомуска оонньооһуна

Аан дойду үрдунэн анал Хомус (варган) музейа 1990 сыллаахха Дьокуускай куоратыгар арыллыбыт. Тэрийээччинэн биллэр хомусчут Иван Егорович Алексеев буолар.  Бу хомус музея арыллыаҕыттан 1464 хомуллубут 47 араас дойдуттан.

Аан дойду үрдунэн анал Хомус (варган) музейа 1990 сыллаахха Дьокуускай куоратыгар арыллыбыт. Тэрийээччинэн биллэр хомусчут Иван Егорович Алексеев буолар.

Бу хомус музея арыллыаҕыттан 1464 хомуллубут 47 араас дойдуттан.

Саамай улухан хомус 106 см.

Саамай улухан хомус 106 см.

Хомуһу оҥоруу  М.Н. Жирков 1948 сылтан этигэн хомус оҥоһуллар ньыматын көрдөөһүнү саҕалаабыта. Билигин хомус оҥоруу историятыгар киирбит хомус уустарынан А.И. Чахов, Н.П. Бурцев, Д.И. Чучайцев, П.Е. Слепцов буолаллар.  70 сылларга Бүлүү ууһа И.Ф. Захаров хомуһу оҥорууга алтаны, көмүһү, ыстаалы, туттубута. Билигин республикаҕа биллэр хомус уустарынан С.И. Гоголев (Майа), Н.П. Бурцев (Суотту), И.Ф. Захаров- Кылыады уус, Е.П. Гоголев, Р.П. Чемчоев (Булуу), П.М. Борисов (Үөһээ Бүлүү).

Хомуһу оҥоруу

М.Н. Жирков 1948 сылтан этигэн хомус оҥоһуллар ньыматын көрдөөһүнү саҕалаабыта. Билигин хомус оҥоруу историятыгар киирбит хомус уустарынан А.И. Чахов, Н.П. Бурцев, Д.И. Чучайцев, П.Е. Слепцов буолаллар.

70 сылларга Бүлүү ууһа И.Ф. Захаров хомуһу оҥорууга алтаны, көмүһү, ыстаалы, туттубута. Билигин республикаҕа биллэр хомус уустарынан С.И. Гоголев (Майа), Н.П. Бурцев (Суотту), И.Ф. Захаров- Кылыады уус, Е.П. Гоголев, Р.П. Чемчоев (Булуу), П.М. Борисов (Үөһээ Бүлүү).

Хомуска Гиннес рекорда 2011 сыллаахха олохтоммута

Хомуска Гиннес рекорда

2011 сыллаахха олохтоммута

Хомуска Гиннес рекорда  Бэс ыйын 24 кунугэр сарсыарда а5ыска Саха циркэ дьиэтигэр бары сахалыы тацастаах мустубуттара. Гиннес рекордун бэрэстэбиитэлэ Клэр Бергисс 1344 киhи бары киирбиттэрин кэннэ: «Киhи ахсаана эрэ буолуо суохтаах - бары биир тэнник хомуска оонньуургут ирдэнэр», - диэбит. Бары биир композицияны - оhуохай матыыбын биир киhи курдук оонньоотулар. Ол композицияны Иван Егорович, Спиридон Шишигин уонна Альбина Дегтярова оонньоотулар. Атыттар үтүгүннүлэр. Клэр Бергисс: «Рекорд олохтонно!» диэбитигэр үөрүү – көтүү буолла.

Хомуска Гиннес рекорда

Бэс ыйын 24 кунугэр сарсыарда а5ыска Саха циркэ дьиэтигэр бары сахалыы тацастаах мустубуттара. Гиннес рекордун бэрэстэбиитэлэ Клэр Бергисс 1344 киhи бары киирбиттэрин кэннэ: «Киhи ахсаана эрэ буолуо суохтаах - бары биир тэнник хомуска оонньуургут ирдэнэр», - диэбит. Бары биир композицияны - оhуохай матыыбын биир киhи курдук оонньоотулар. Ол композицияны Иван Егорович, Спиридон Шишигин уонна Альбина Дегтярова оонньоотулар. Атыттар үтүгүннүлэр. Клэр Бергисс: «Рекорд олохтонно!» диэбитигэр үөрүү – көтүү буолла.

Ольга Подлужная

Ольга Подлужная

Билиини тургутуу 1 А 2 Б 3 В 4 5 6 7 8

Билиини тургутуу

1

А

2

Б

3

В

4

5

6

7

8

1) Хомус музея Дьокуускайга хас сыллаахха тэриллибитэй   А. 1995  Б. 1990  В. 1999

1) Хомус музея Дьокуускайга хас сыллаахха тэриллибитэй

А. 1995

Б. 1990

В. 1999

2) Ким сүрүн тэрийээччи этэй?   А. Турнин Л.Н.  Б. Алексеев И.Е.  В. Чахов А.И.

2) Ким сүрүн тэрийээччи этэй?

А. Турнин Л.Н.

Б. Алексеев И.Е.

В. Чахов А.И.

3) Саха5а хас хомус арааһа баарый?   А. 5  Б. 4  В. 3

3) Саха5а хас хомус арааһа баарый?

А. 5

Б. 4

В. 3

4)     А. тыла  Б. сыҥааҕа  В. буута

4)

А. тыла

Б. сыҥааҕа

В. буута

5) Хомуска Гиннес рекорда хас сыллаахха олохтоммутай?   А. 2009  Б. 2011  В. 2013

5) Хомуска Гиннес рекорда хас сыллаахха олохтоммутай?

А. 2009

Б. 2011

В. 2013

6) Москва5а аан бастаан хомус тыаһын иһитиннэрбит хомусчут?   А. Хомус Уйбаан  Б. Петр Оҕотоойоп  В. Лука Турнин

6) Москва5а аан бастаан хомус тыаһын иһитиннэрбит хомусчут?

А. Хомус Уйбаан

Б. Петр Оҕотоойоп

В. Лука Турнин

7) Хомуска Гиннес рекордугар хас киьи кыттыбытай?  А. 1300  Б. 1344  В. 1544

7) Хомуска Гиннес рекордугар хас киьи кыттыбытай?

А. 1300

Б. 1344

В. 1544

8) Саамай улахан хомус кээмэйэ төһөнүй?   А. 100 см  Б. 106 см  В. 116 см

8) Саамай улахан хомус кээмэйэ төһөнүй?

А. 100 см

Б. 106 см

В. 116 см

Бэрибиэркэлэн 1 А Б 2 3 В 4 5 6 7 8

Бэрибиэркэлэн

1

А

Б

2

3

В

4

5

6

7

8


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Прочее

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 6 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Саха хомо5ой хомуьа

Автор: Степанова Кюнняй Петровна

Дата: 22.01.2017

Номер свидетельства: 382274

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства