kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Д?ниетану "?зен ж?не к?л"

Нажмите, чтобы узнать подробности


П?ні: Д?ниетану Сынып: 4 «А»

М??алімі: Шальдюпова К.К.

Саба?ты? та?ырыбы:  ?зен  ж?не  к?л

Саба?ты? ма?саты: О?ушылар?а ?зен ж?не к?лді таныстыра отырып, ??састы?ы мен айырмашылы?ын ажырату. Таби?и суды? таралуы жайлы таныстыру. ?зен, к?лдер туралы о?ушыларды? білімдерін дамыту, суды? пайдасы мен оны ?ор?ау жолдарын т?сіндіру, ал?ан білімдерін ж?йелі т?рде жеткізе білуге ?йрете отырып, д?ниетанымын дамыту; Таби?атты ?ор?ау?а ж?не оны аялай білуге, Отан?а деген с?йспеншілікке т?рбиелеу.

Саба? т?рі: жарыс саба?.

Саба?ты? ?дісі: т?сіндіру, с?ра?-жауап, ??гімелеу, картамен ж?мыс, тест ж?мысы, талдау, іздену.
Саба?ты? к?рнекілігі: ребус, суреттер, карта, вен диаграммасы, тест.

Саба? барысы:

І. ?йымдастыру кезе?і:
Психологиялы? дайынды? «Жер ана?а» т
ілек

Ш?ліркемей г?л т?рсын! (сол ?олын жайып к?тереді)

Жерім жайнап ??лпырсын! (о? ?олын жайып к?тереді)

Н?рын сыйлап біздерге (екі ?олын жо?ары к?тереді)

К?кте м??гі г?л т?рсын! (екі ?олын т?бесіне к?тереді)

Н?р сыйла?ан к?н ысты? (?олдарын жаяды)

Ысты? бізге ке? ?лке (о? жа??а ?арайды)

Ысты? бізге тынышты?! (сол жа??а ?арайды)

А) Топ?а б?лу.
?) Ба?алау  (топ басшысы жауап беріп, айтып отыр?ан бала?а беріп  отырады)
         І – топ  Су.                                     ІІ – топ  Бу.                          ІІІ – топ  М?з.

ІІ. ?й тапсырмасын с?рау ар?ылы  білімдерін пысы?тау. «Б?йге» жарыс. ?ш топ?а с?ра?тар.

  • Суды? ?андай ?асиеттерін білесі??           (с?йы?, ?атты, газ т?різдес бу к?йінде)
  • Таби?атта?ы су айналымы ?алай ж?реді?         (сурет ар?ылы ??гімелеу)
  • Жерді? неше б?лігін су алып жатыр? (жер бетіні? ?штен екі б?лігін су ?абаты алып жатыр)
  • Жерді? неше б?лігін ??рлы? алып жатыр? (жер бетіні? ?штен бір б?лігін ??рлы? алып жатыр)
  • Суды? ?андай кереметі бар? (жер бетінде ?немі тынымсыз айналыста ж?ретіндігі)
  • Жер асты суы дегеніміз не, ?алай пайда болады?   (сурет бойынша ??гімелеу)
  • ??ды? не ?шін ?азылады? (ма?ында ?зен, к?лі жо? елді мекендер ??ды? суын пайдаланады ж?не мал су?ару ?шін де ?ажет. ??ды? суы таза, м?лдір, сал?ын болады)
  • Минералды сулар ?алай пайда болады?    (жерге сі?ген су тау жыныстарында?ы т?рлі минерал заттарын ерітіп, суды? ?асиеті ?згереді де д?мі мен иісі пайда болып, температурасы ?згеретін  суды минералды сулар деп атайды)
  • Шипалы су дегенді ?алай т?сінесі? ?  (ішуге жарамды суды? 1л  2-20г еріген т?здары болады. Ол адам а?засына пайдалы ж?не т?рлі сыр?аттардан айы?у?а ж?рдемдеседі. Сонды?тан ондай сулар шипалы сулар деп те аталады. )
  • Оларды ел арасында не деп атайды?   (арасан деп аталады. )
  • ?андай атаулар шы??ан?  (Алмаарасан, ?апаларасан, Барлы?арасан, Арасанталды, Жаркентарасан)

ІІ. Жа?а саба?ты с?з ж?мба? ар?ылы ашу
Балалар, мына «С?зж?мба?ты» д?рыс шешсек, б?гінгі саба?ты? та?ырыбы шы?ады.     ж?не          ?Р егемендік ал?алы б?кіл ?лемге таныл?андытан, ?аза?стан жер к?лемі ж?нінен д?ние ж?зі елдеріні? ішінде 9- шы орында, онда ?зен-к?лдерді?, орман-тауларды? к?п, осынау ?лан-байта? ?аза? жерін, таби?аты ?зен-к?лдерін ластанудан са?тау келер ?рпа?ты?, я?ни  ?здерінні?  ?олдары?да. Сонды?тан б?гінгі саба?ымызды осындай бай да ?сем, т?уелсіз елді? таби?атын ?ор?ау?а арнай  отырып,  ?ле? шума?ын бір о?ушы о?ып берсе:

Ей, ?аза?ты? ?ланы,Бол?айсы? дала ?ыраны.

Жер-суын ?ор?ау баба?ны?, ?лмейтін м??гі ?раны.

  1. О?улы?пен ж?мыс.
    ?зен ж?не к?л та?ырыбын тізбектей о?ып танысамыз.
    Ж?мба?тар шешу  (с?ра?тар?а жауап беріп, атал?ан  к?лдерді картадан к?рсетеді)

Мойны с?ра? белгісі,  Б?л ?андай к?л ??сы ? (А??у)

Сурет артында?ы с?ра?: Каспий те?ізі, Арал те?ізі.   - ?аза?станны? ?ай т?сында орналас?ан?

Кеудесі ?ай?а?дап, Ж?реді байпа?дап. (?аз)

Сурет артында?ы с?ра?: Байкал к?лі, Бал?аш к?лі. - ?аза?станны? ?ай   т?сында орналас?ан?

Су?а батпайды,?ол?а ?статпайды. (Балы?)

 Сурет артында?ы с?ра?: Жайы?, Ертіс, Есіл, - ?аза?станны? ?ай т?сында орналас?ан?

Т?улік бойы ба?алап, Мезгілімен жатпайды. (Ба?а)

Сурет артында?ы с?ра?: Тобыл, Сырдария, Іле. - ?аза?станны? ?ай т?сында орналас?ан?

Шу?а б?леп жа?аны,   ?анаттарын ?а?ады. Айдын суды? т?легі,    Шаба? іліп ж?реді. (Ша?ала)

Сурет артында?ы с?ра?:  Н?ра, Сарысу, Тор?ай. -  ?аза?станны? ?ай т?сында орналас?ан?

  1. Топтастыру. О?ушылар атауларды жина?тап, ?алай аталатынын ше?берге жазады                                              

Осы т?ста о?ушыларды? зерігіп кетпесі ?шін сергіту с?ті ?ткізіледі.

  1. Д?птермен ж?мыс:  К?н ретін, та?ырыбын жазу    (к?шіріп алу)
  2. Тест  ж?мыстары.

ІV. Бекіту

  • Та?ы ?зендер мен к?лдерді? адам ?міріндегі ма?ызы ?андай??алалар, елді мекендер, ?нерк?сіп орындары ?зен ма?ына таяу салынатынын, ?лкен ?зенде аса ма?ызды ?атынас жолы, ?зен суымен егістіктер суарылады, су к?шінен электр ?уаты ?ндіріледі.
  •  «Суды? да с?рауы бар» деген ма?ал бар, ендеше су?а байланысты ?андай тыйым с?здерді білесі?дер? "Су?а т?кірме", "Су?а д?рет сындырма", "Су?а ?о?ыс т?кпе" секілді тыйым с?здер бар.

V. ?орытындылау.  Суды ?адірлеп, ба?асын т?сініп, орнымен ?олданып ?рі аялай білуіміз керек. Ендеше, су?а ?атысты айтыл?ан ?рбір тыйым с?зді? астарында ?зіндік м?н бар екендігін естен шы?армайы?!

VI. ?йге тапсырма: 61-62 бет о?у, мазм?нын айту, Ш?О-да?ы ?зендер мен к?лдерді жазып келу.

VII. Саба??а белсенді ?атыс?ан о?ушыларды? е?бектері ба?алау

Просмотр содержимого документа
«Д?ниетану "?зен ж?не к?л" »

Күні: 29.10.2014 ж.
Пәні: Дүниетану

Сынып: 4 «А»

Мұғалімі: Шальдюпова К.К.

Сабақтың тақырыбы: Өзен және көл

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға өзен және көлді таныстыра отырып, ұқсастығы мен айырмашылығын ажырату. Табиғи судың таралуы жайлы таныстыру. Өзен, көлдер туралы оқушылардың білімдерін дамыту, судың пайдасы мен оны қорғау жолдарын түсіндіру, алған білімдерін жүйелі түрде жеткізе білуге үйрете отырып, дүниетанымын дамыту; Табиғатты қорғауға және оны аялай білуге, Отанға деген сүйспеншілікке тәрбиелеу.

Сабақ түрі: жарыс сабақ.

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелеу, картамен жұмыс, тест жұмысы, талдау, іздену.
Сабақтың көрнекілігі: ребус, суреттер, карта, вен диаграммасы, тест.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық «Жер анаға» т
ілек

Шөліркемей гүл тұрсын! (сол қолын жайып көтереді)

Жерім жайнап құлпырсын! (оң қолын жайып көтереді)

Нұрын сыйлап біздерге (екі қолын жоғары көтереді)

Көкте мәңгі гүл тұрсын! (екі қолын төбесіне көтереді)

Нұр сыйлаған күн ыстық (қолдарын жаяды)

Ыстық бізге кең өлке (оң жаққа қарайды)

Ыстық бізге тыныштық! (сол жаққа қарайды)

А) Топқа бөлу.


Ә) Бағалау (топ басшысы жауап беріп, айтып отырған балаға беріп отырады)


І – топ Су. ІІ – топ Бу. ІІІ – топ Мұз.



ІІ. Үй тапсырмасын сұрау арқылы білімдерін пысықтау.

«Бәйге» жарыс. Үш топқа сұрақтар.

  • Судың қандай қасиеттерін білесің? (сұйық, қатты, газ тәріздес бу күйінде)


  • Табиғаттағы су айналымы қалай жүреді? (сурет арқылы әңгімелеу)


  • Жердің неше бөлігін су алып жатыр? (жер бетінің үштен екі бөлігін су қабаты алып жатыр)

  • Жердің неше бөлігін құрлық алып жатыр? (жер бетінің үштен бір бөлігін құрлық алып жатыр)

  • Судың қандай кереметі бар? (жер бетінде үнемі тынымсыз айналыста жүретіндігі)


  • Жер асты суы дегеніміз не, қалай пайда болады? (сурет бойынша әңгімелеу)



  • Құдық не үшін қазылады? (маңында өзен, көлі жоқ елді мекендер құдық суын пайдаланады және мал суғару үшін де қажет. Құдық суы таза, мөлдір, салқын болады)

  • Минералды сулар қалай пайда болады? (жерге сіңген су тау жыныстарындағы түрлі минерал заттарын ерітіп, судың қасиеті өзгереді де дәмі мен иісі пайда болып, температурасы өзгеретін суды минералды сулар деп атайды)

  • Шипалы су дегенді қалай түсінесің ? (ішуге жарамды судың 1л 2-20г еріген тұздары болады. Ол адам ағзасына пайдалы және түрлі сырқаттардан айығуға жәрдемдеседі. Сондықтан ондай сулар шипалы сулар деп те аталады. )

  • Оларды ел арасында не деп атайды? (арасан деп аталады. )

  • Қандай атаулар шыққан? (Алмаарасан, Қапаларасан, Барлықарасан, Арасанталды, Жаркентарасан)

ІІ. Жаңа сабақты сөз жұмбақ арқылы ашу
Балалар, мына «Сөзжұмбақты» дұрыс шешсек, бүгінгі сабақтың тақырыбы шығады. және ҚР егемендік алғалы бүкіл әлемге танылғандытан, Қазақстан жер көлемі жөнінен дүние жүзі елдерінің ішінде 9- шы орында, онда өзен-көлдердің, орман-таулардың көп, осынау ұлан-байтақ қазақ жерін, табиғаты өзен-көлдерін ластанудан сақтау келер ұрпақтың, яғни  өздеріннің  қолдарыңда. Сондықтан бүгінгі сабағымызды осындай бай да әсем, тәуелсіз елдің табиғатын қорғауға арнай отырып, өлең шумағын бір оқушы оқып берсе:


Ей, қазақтың ұланы,

Болғайсың дала қыраны.

Жер-суын қорғау бабаңның

Өлмейтін мәңгі ұраны.

  1. Оқулықпен жұмыс.
    Өзен және көл тақырыбын тізбектей оқып танысамыз.
    Жұмбақтар шешу (сұрақтарға жауап беріп, аталған көлдерді картадан көрсетеді)

Мойны сұрақ белгісі,

Бұл қандай көл құсы ? (Аққу)

Сурет артындағы сұрақ: Каспий теңізі, Арал теңізі

Қазақстанның қай тұсында орналасқан?

Кеудесі қайқаңдап,

Жүреді байпаңдап. (Қаз)

Сурет артындағы сұрақ: Байкал көлі, Балқаш көлі

Қазақстанның қай   тұсында орналасқан?


Суға батпайды,

Қолға ұстатпайды. (Балық)

Сурет артындағы сұрақ: Жайық, Ертіс, Есіл,

Қазақстанның қай тұсында орналасқан?


Тәулік бойы бақалап,

Мезгілімен жатпайды. (Бақа)

Сурет артындағы сұрақ: Тобыл, Сырдария, Іле

Қазақстанның қай тұсында орналасқан?


Шуға бөлеп жағаны,

Қанаттарын қағады.

Айдын судың түлегі,

Шабақ іліп жүреді. (Шағала)

Сурет артындағы сұрақ: Нұра, Сарысу, Торғай

Қазақстанның қай тұсында орналасқан?

  1. Топтастыру. Оқушылар атауларды жинақтап, қалай аталатынын шеңберге жазады

Осы тұста оқушылардың зерігіп кетпесі үшін сергіту сәті өткізіледі.

  1. Дәптермен жұмыс: Күн ретін, тақырыбын жазу (көшіріп алу)


  1. Тест  жұмыстары.

1.Су қабаты жер бетінің қандай бөлігін алып жатыр?

А) үштен бірін                      Б) екіден бірін

Ә) үштен екісін                   В) төрттен бірін

2. Ең терең көлді білесің бе?

А) Алакөл                             Б) Балқаш

Ә) Байкал                             В) Зайсан


3. Өзен сулары қандай болады?

А) тұзды                                Б) шипалы су

Ә) тұщы                               В) минералды су

4. Аралдан кейінгі ірі көл.

А) Алакөл                              Б) Балқаш

Ә) Зайсан                               В) Ыстықкөл

Жауаптары тақтаға ілініп, оқушылар өздері тексереді.

ІV. Бекіту

  • Тағы өзендер мен көлдердің адам өміріндегі маңызы қандай?

Қалалар, елді мекендер, өнеркәсіп орындары өзен маңына таяу салынатынын, үлкен өзенде аса маңызды қатынас жолы, өзен суымен егістіктер суарылады, су күшінен электр қуаты өндіріледі.

  • «Судың да сұрауы бар» деген мақал бар, ендеше суға байланысты қандай тыйым сөздерді білесіңдер?

"Суға түкірме", "Суға дәрет сындырма", "Суға қоқыс төкпе" секілді тыйым сөздер бар.


V. Қорытындылау

  • Суды қадірлеп, бағасын түсініп, орнымен қолданып әрі аялай білуіміз керек. Ендеше, суға қатысты айтылған әрбір тыйым сөздің астарында өзіндік мән бар екендігін естен шығармайық!

VI. Үйге тапсырма: 61-62 бет оқу, мазмұнын айту, ШҚО-дағы өзендер мен көлдерді жазып келу.

VII. Сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың еңбектері бағалау








Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 4 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Д?ниетану "?зен ж?не к?л"

Автор: Шальдюпова Кенжетай Камзановна

Дата: 13.03.2015

Номер свидетельства: 185576

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства