kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ашы? саба? "Болымды ж?не болымсыз етістік"

Нажмите, чтобы узнать подробности

К?бенсай орта мектебі

?ткізген 3 сынып жетекшісі:

Абдрахманова Айнажан Темиржановна

2015-2016 о?у жылы

Cаба?ты? та?ырыбы: Болымды ж?не болымсыз етістік.

Саба?ты? та?ырыбы: Болымды ж?не болымсыз етістік

Саба?ты? ма?саты: Етістік бойынша ал?ан білімдерін пысы?тау ж?не с?йлем ішінен етістіктерді тауып талдай білуге, оларды бір-бірінен ажырата білуге ?йрету, етістік т?рлерін ме?гертуге, с?з ??рамына талдап, ?осымша т?рлерін ажырату?а ?йрету. ?аза? тіліні? байлы?ы ар?ылы о?ушыларды? тіл байлы?ын дамыту. Оларды? саба??а деген белсенділігін, іздену, ойлау, талдау, салыстыру ?абілеттерін дамыту. О?ушыларды ??ыптылы??а, іздемпазды??а, жина?тылы??а, сауаттылы??а, ?ріпті к?ркем жазу?а т?рбиелеу.

Саба?ты? ?дісі: с?ра?-жауап, т?сіндіру, «Венн диаграммасы».

К?рнекіліктер: Интербелсенді та?та,   кесте,  карточкалар,   кроссворд.

Саба?ты? барысы:

I.?йымдастыру кезе?і. 

 О?ушыларды 2 топ?а б?лу. ?има ?а?аз ар?ылы.

Болымды етістік          Болымсыз етістік

II.  ?й тапсырмасын тексеру 2- жатты?у

?ызы?ушылы?ын арттыру «Ой ?оз?ау»
- Затты? ?имылын, іс - ?рекетін білдіретін с?з табын (ЕТІСТІК) дейміз.
- Етістікті? с?ра?тары (НЕ ІСТЕДІ? НЕ ?ЫЛДЫ? ?АЙТТІ?)
- Туынды етістік (Ж?РНА? ЖАЛ?АНУ) ар?ылы жасалады.
- Т?бір с?зден жасал?ан етістікті (НЕГІЗГІ ЕТІСТІК) дейміз.
- Негізгі етістік, туынды етістік болып (Т?Л?АСЫНА ?АРАЙ)
- Дара етістік, к?рделі етістік болып (??РАМЫНА ?АРАЙ)

-Болымды ж?не болымсыз етістік дегеніміз не?

III.  Жа?а саба?.

  - ?ытайды? бір на?ыл с?зінде: «Ма?ан айтшы – мен ?мытып ?аламын; ма?ан к?рсетші – мені? есімде ?алады; ?зіме істетші – мен сонда т?сінемін» делінген.

Д?птермен ж?мыс: - Балалар, к?нні? жадын, та?ырыпты жазы?дар! Та?ырыпты жазып бол?ан со?:
- Енді еште?е жазба?дар, бері ?ара?дар, - деп, айтайын деп т?р?ан ойыма о?ушыларды? ойын аударам.
- Балалар, «та?ырыпты д?птерлері?е жазы?дар»,- деп едім,- сендер не істеді?дер?
- Жазды?. ?аламды  алып, ?олдарын ?имылдатады.
- Ал, «жазба?дар» дегенде не істеді?дер?
- Жазбады?. – И?, ?олдары? ?имылдамады.
Осы с?здер та?та?а жазылады.
                                            Жазы?дар - жазба?дар
Бірінші с?зде ?имылды? бары, екіншісінде ?имылды? жо?ты?ы аны?талады.
- Осы екі ??ымды білдіретін с?здерді? ??рамында айырмашылы? бар ма?
- Бар. – ба ?осымшасы.
Демек – ба ж?рна?ы іс - ?имылды? болымсыз формасын білдіреді

Терме диктант: Табылды, ?айнамады, ай?айлама, секірме, жал?астыр, ашылма, жетеле, ?мытпа, шаршама, ?астерлейді, оралды, жабыр?ама, т?р?ыз.

  • Берілген с?здерді? ішінен болымды етістіктерді бір б?лек, болымсыз етістіктерді бір б?лек к?шіріп жаз.
  • болымды етістіктерді ?атыстырып 2 с?йлем, болымсыз етістіктерді ?атыстырып 2 с?йлем ??растырып жаз.

IV. Карточкамен ж?мыс.   «Кім тап?ыр?» ойынын ойнау.

Берілген ?ріптерден басталатын болымсыз етістіктерді жаз. 1 топ.

Берілген ?ріптерден басталатын болымды етістіктерді жаз. 2 топ.

?

Ш

Ж

V. Та?тада ж?мыс. 2- жатты?у

  • О?ып, тек болымсыз етістігі бар с?йлемдерді к?шіріп жаз.

Айдын, балаларды сатыдан секіртпе. ?лжан мен Бота б?лдірген термеді. Балалар а?ашты жармайды. Нанды бір ?олмен б?лме.

VI.  «Ойлан тап» кроссворд шешу.

  1. Ит – ?реді
  2. Ешкі – ла?тайды.
  3. А??у – ж?зеді.
  4. Б?лб?л – сайрайды
  5. Сауыс?ан – шы?ылы?тайды
  6. Жыл?ы – кісінейді
  7. Адам - к?мектеседі

?

р

Е

д

і

л

а

?

Т

а

й

д

ы

ж

?

з

е

д

І

С

а

й

р

а

й

д

ы

ш

ы

?

ы

л

ы

?

Т

а

й

д

ы

к

і

с

І

н

е

й

д

і

к

?

м

е

К

т

е

с

е

д

і


















 

VII. ?здік ж?мысы 3- жатты?у

  • Жырды о?ып шы?у.
  • Етістіктерді тауып, т?рін ажырату.

То?тайды, ??пайды, атпайды, жатпайды.

VIII. М?тінмен ж?мыс.  4 – жатты?у

  • М?тінді т?сініп о?у
  • Етістіктерді тауып  айту.

Орындап, т?гендеп отырады, алып, салып ?ойды, бай?а?ан, ?айтпексі?, ?алдырып, жаза алмай отырады, алып бара ?ой, риза бол?ан.

  • Т?генде, жаз етістіктерін болымсыз етістіктерге айналдырып, к?п н?ктені? орнына жаз.

МЕН  т?гендемедім, жазбадым

СЕН  т?гендемеді?,  жазбады?

СІЗ   т?гедемеді?із, жазбады?ыз

ОЛ   т?гендемеді, жазбады.

IX. Ойын « С?йлем ??растырайы?»    5- жатты?у

  • ??растыр?ан с?йлемнен болымсыз етістікті тап. 

АТА – АНА?ДЫ, М??АЛІМДІ, ДОСЫ?ДЫ ?МЫТПА!

X. Ой тол?ау.

«Венн диаграммасы» стратегиясы.

XI. ?орытынды.

       С?йкестендіру тесті

1. Туынды етістікті табы?ыз.
 А) Аз.        В) Ж?р          С) К?мектес         Д) Бар
 

2. Не істеді? Не ?ылды? ?айтті? С?ра?тарына жауап беретін с?з табы.
 

А) Зат есім  .    В) Етістік      С) Ода?ай       Д) ?стеу
 

3. Болымды етістік нені білдіретін белгіле?із.
 

А) Іс - ?рекетті? ж?зеге асуын білдіреді.

В) Затты? атын білдіреді.

С) Затты? т?рін білдіреді.
Д) Затты? саны? білдіреді.
 

4. С?йлемнен болымсыз етістікті табы?ыз.
Ол ж?мысын адал бас?армады.
А) Ол           В) Ж?мысын         С) Адал          Д) Бас?армады
 

5. К?рделі етістікті табы?ыз.
А) Алып берді                В) Кел             С) Айтты          Д) Жайды
 

6. Дара етістікті с?йлемді к?рсеті?із.
А) Біз ты?дап отырмыз.

В) Олар келе жатыр

С) Ол о?ып отыр.

Д) Мен мектептен келдім.
 

7. К?рделі етістікті с?йлемді к?рсеті?із.
А) Арман саба? о?ып отыр.

 В) Балалар мектепте отыр.

С) Сен кешке кел.

Д) Ол келмеді.
 

8. Болымсыз етістік нені білдіретін белгіле?із.
А) Іс - ?рекетті? ж?зеге асуын білдіреді.

В) Затты? атын білдіреді.

С) Затты? т?рін білдіреді.
Д) Іс - ?рекетті? болмауын, ж?зеге аспауын білдіреді.

Е)Затты? к?лемін білдіреді.
 

XII. ?йге тапсырма. Ереже жаттау, Тыйым с?здер жазып келу.

Просмотр содержимого документа
«Ашы? саба? "Болымды ж?не болымсыз етістік"»


Көбенсай орта мектебі

















Өткізген 3 сынып жетекшісі:

Абдрахманова Айнажан Темиржановна


















2015-2016 оқу жылы


Cабақтың тақырыбы: Болымды және болымсыз етістік.

Сабақтың тақырыбы: Болымды және болымсыз етістік

Сабақтың мақсаты: Етістік бойынша алған білімдерін пысықтау және сөйлем ішінен етістіктерді тауып талдай білуге, оларды бір-бірінен ажырата білуге үйрету, етістік түрлерін меңгертуге, сөз құрамына талдап, қосымша түрлерін ажыратуға үйрету. Қазақ тілінің байлығы арқылы оқушылардың тіл байлығын дамыту. Олардың сабаққа деген белсенділігін, іздену, ойлау, талдау, салыстыру қабілеттерін дамыту. Оқушыларды ұқыптылыққа, іздемпаздыққа, жинақтылыққа, сауаттылыққа, әріпті көркем жазуға тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, «Венн диаграммасы».

Көрнекіліктер: Интербелсенді тақта, кесте, карточкалар, кроссворд.

Сабақтың барысы:

I.Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушыларды 2 топқа бөлу. Қима қағаз арқылы.

Болымды етістік Болымсыз етістік

II. Үй тапсырмасын тексеру 2- жаттығу

Қызығушылығын арттыру «Ой қозғау»
- Заттың қимылын, іс - әрекетін білдіретін сөз табын (ЕТІСТІК) дейміз.
- Етістіктің сұрақтары (НЕ ІСТЕДІ? НЕ ҚЫЛДЫ? ҚАЙТТІ?)
- Туынды етістік (ЖҰРНАҚ ЖАЛҒАНУ) арқылы жасалады.
- Түбір сөзден жасалған етістікті (НЕГІЗГІ ЕТІСТІК) дейміз.
- Негізгі етістік, туынды етістік болып (ТҰЛҒАСЫНА ҚАРАЙ)
- Дара етістік, күрделі етістік болып (ҚҰРАМЫНА ҚАРАЙ)

-Болымды және болымсыз етістік дегеніміз не?

III. Жаңа сабақ.

- Қытайдың бір нақыл сөзінде: «Маған айтшы – мен ұмытып қаламын; маған көрсетші – менің есімде қалады; өзіме істетші – мен сонда түсінемін» делінген.

Дәптермен жұмыс: - Балалар, күннің жадын, тақырыпты жазыңдар! Тақырыпты жазып болған соң:
- Енді ештеңе жазбаңдар, бері қараңдар, - деп, айтайын деп тұрған ойыма оқушылардың ойын аударам.
- Балалар, «тақырыпты дәптерлеріңе жазыңдар»,- деп едім,- сендер не істедіңдер?
- Жаздық. Қаламды алып, қолдарын қимылдатады.
- Ал, «жазбаңдар» дегенде не істедіңдер?
- Жазбадық. – Иә, қолдарың қимылдамады.
Осы сөздер тақтаға жазылады.
Жазыңдар - жазбаңдар
Бірінші сөзде қимылдың бары, екіншісінде қимылдың жоқтығы анықталады.
- Осы екі ұғымды білдіретін сөздердің құрамында айырмашылық бар ма?
- Бар. – ба қосымшасы.
Демек – ба жұрнағы іс - қимылдың болымсыз формасын білдіреді

Терме диктант: Табылды, қайнамады, айқайлама, секірме, жалғастыр, ашылма, жетеле, ұмытпа, шаршама, қастерлейді, оралды, жабырқама, тұрғыз.

  • Берілген сөздердің ішінен болымды етістіктерді бір бөлек , болымсыз етістіктерді бір бөлек көшіріп жаз.

  • болымды етістіктерді қатыстырып 2 сөйлем, болымсыз етістіктерді қатыстырып 2 сөйлем құрастырып жаз.

IV. Карточкамен жұмыс. «Кім тапқыр?» ойынын ойнау.

Берілген әріптерден басталатын болымсыз етістіктерді жаз. 1 топ.

Берілген әріптерден басталатын болымды етістіктерді жаз. 2 топ.


Қ

 

 

 

Ш

 

 

 

Ж

 

 

 


V. Тақтада жұмыс. 2- жаттығу

  • Оқып , тек болымсыз етістігі бар сөйлемдерді көшіріп жаз.

Айдын, балаларды сатыдан секіртпе. Әлжан мен Бота бүлдірген термеді. Балалар ағашты жармайды. Нанды бір қолмен бөлме.

VI. «Ойлан тап» кроссворд шешу.

  1. Ит – үреді

  2. Ешкі – лақтайды.

  3. Аққу – жүзеді.

  4. Бұлбұл – сайрайды

  5. Сауысқан – шықылықтайды

  6. Жылқы – кісінейді

  7. Адам - көмектеседі

ү

р

Е

д

і






л

а

қ

Т

а

й

д

ы




ж

ү

з

е

д

І










С

а

й

р

а

й

д

ы

ш

ы

қ

ы

л

ы

қ

Т

а

й

д

ы




к

і

с

І

н

е

й

д

і



к

ө

м

е

К

т

е

с

е

д

і



VII. Өздік жұмысы 3- жаттығу

  • Жырды оқып шығу.

  • Етістіктерді тауып , түрін ажырату.

Тоқтайды, ұқпайды, атпайды, жатпайды.

VIII. Мәтінмен жұмыс. 4 – жаттығу

  • Мәтінді түсініп оқу

  • Етістіктерді тауып айту.

Орындап, түгендеп отырады, алып, салып қойды, байқаған, қайтпексің, қалдырып, жаза алмай отырады, алып бара ғой, риза болған.

  • Түгенде, жаз етістіктерін болымсыз етістіктерге айналдырып , көп нүктенің орнына жаз.

МЕН түгендемедім, жазбадым

СЕН түгендемедің, жазбадың

СІЗ түгедемедіңіз, жазбадыңыз

ОЛ түгендемеді, жазбады.


IX. Ойын « Сөйлем құрастырайық» 5- жаттығу

  • Құрастырған сөйлемнен болымсыз етістікті тап.

АТА – АНАҢДЫ, МҰҒАЛІМДІ, ДОСЫҢДЫ ҰМЫТПА!


X. Ой толғау.

«Венн диаграммасы» стратегиясы.


 




Екеуі де етістік заттың қимылын білдіреді,

дара


Негізгі болымды

іс-әрекеттің

орындалуын

білдіреді



Туынды болымсыз іс-әрекеттің орындалмайтынын білдіреді, болымды етістікке жұрнақ жалғану арқылы жасалады
























XI. Қорытынды.

Сәйкестендіру тесті


1. Туынды етістікті табыңыз.
А) Аз. В) Жүр С) Көмектес Д) Бар

2. Не істеді? Не қылды? Қайтті? Сұрақтарына жауап беретін сөз табы.

А) Зат есім . В) Етістік С) Одағай Д) Үстеу

3. Болымды етістік нені білдіретін белгілеңіз.

А) Іс - әрекеттің жүзеге асуын білдіреді.

В) Заттың атын білдіреді.

С) Заттың түрін білдіреді.
Д) Заттың саның білдіреді.

4. Сөйлемнен болымсыз етістікті табыңыз.
Ол жұмысын адал басқармады.
А) Ол В) Жұмысын С) Адал Д) Басқармады

5. Күрделі етістікті табыңыз.
А) Алып берді В) Кел С) Айтты Д) Жайды

6. Дара етістікті сөйлемді көрсетіңіз.
А) Біз тыңдап отырмыз.

В) Олар келе жатыр

С) Ол оқып отыр.

Д) Мен мектептен келдім.

7. Күрделі етістікті сөйлемді көрсетіңіз.
А) Арман сабақ оқып отыр.

В) Балалар мектепте отыр.

С) Сен кешке кел.

Д) Ол келмеді.

8. Болымсыз етістік нені білдіретін белгілеңіз.
А) Іс - әрекеттің жүзеге асуын білдіреді.

В) Заттың атын білдіреді.

С) Заттың түрін білдіреді.
Д) Іс - әрекеттің болмауын, жүзеге аспауын білдіреді.

Е)Заттың көлемін білдіреді.

XII. Үйге тапсырма. Ереже жаттау, Тыйым сөздер жазып келу.

XIII. Бағалау





Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Планирование

Целевая аудитория: 3 класс

Скачать
Ашы? саба? "Болымды ж?не болымсыз етістік"

Автор: Абдрахманова Айнажан Темиржановна

Дата: 17.05.2016

Номер свидетельства: 327924

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства