kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

ТАБИ?АТПЕН СЫРЛАСУ

Нажмите, чтобы узнать подробности

               Таби?атпен сырласу
24.05.2014жыл
Ма?саты: Таби?атты ?ор?ау, са?тау ?ажеттігі туралы ой, ынта ту?ызу. Ту?ан жер таби?атына деген с?йіспеншілігін арттыру. Таби?атта?ы с?лулы?ты к?ре білу, эмоциялы? ?сер ала білуге, ?з ортасында сымбатты да шыны??ан т?л?а болу?а баулу, экологиялы? м?дениетті ?алыптастыру.
Т?рбие са?атыны? ??рылымы:
І б?лім
І. ?йымдастыру
ІІ. Т?рбие са?атыны? та?ырыбын айтып, ма?сатын хабарлау;
ІІІ.Таби?ат дегеніміз не?(саяхат-шолу)
1.Тіршілік атаулыны? бар арманы –ауа
2.Тіршілік к?зі –су
3. Таби?ат байлы?ы – ?сімдіктер
4.Орман с?ні –??стар
5.Таби?атты? с?лу м?сіні –жануарлар
Сергіту с?ті: «Мейірімділікті таби?аттан ?йрен!» -«Мейірімді ж?рек» ойыны
ІІ б?лім
IV. Ой-тол?ау (?й тапсырмасы)
а) «Мен таби?атты с?йемін немесе таби?атпен сырласу»
?) « Егер таби?ат?а тіл бітсе…»
V. «Ж?ректен ж?рекке» таби?ат?а тілек айту
VI.Саба?ты ?орыту.?н шашу «Жас д?уірді? т?легіміз»
М??алім: – Армысыздар ??рметті ?она?тар мен ?стаздар ж?не о?ушылар! «Аяласа?, таби?атты аяла» атты т?рбие са?атымызды бастаймыз.
Таби?ат, Жер – Ана, Отан, Ту?ан жер, Атамекен деген ??ла??а жылы естіліп, ж?рекке шатты? сезім ?ялататын ?асиетті ?адірлі с?здер.
Адамны? ?зі Таби?ат пен Жер – Ананы? перзенті. Жер – Ананы с?йе білу оны аялау – адамны? азаматты? борышы.
Сахнада ауру баланы тербетіп, зарлап ана отыр ж?не б?к т?сіп, м???а батып ?ке жатыр.
І. ?йымдастыру:
?айырлы, к?н, балалар! К?нде та?ерте? сендер ояна салысымен, терезені ашып Таби?ат-Ана?а к?з салып ?арайсы?дар.Д?л б?гінгі к?ні таби?ат-Ана бізді несімен ?уанты, бізге не айтады?Олай болса, мен сендерді Таби?ат -Ана?а саяхат?а бірге шы?у?а ша?ырамын. Келісесі?дер ме? ?те керемет!
Б?гінгі саяхатымызды? та?ырыбы: «Таби?атты аяла» деп аталады.
Ма?сатымыз: Біз б?гін, сендермен бірге ?орша?ан орта?а деген махаббат ??ндылы?тары жайлы т?сінігімізді ке?ейтеміз, таби?атты с?юді,?ор?ауды, таби?ат-Ана?а с?йіспеншілікпен ?арауды ?йренеміз. Біз б?гін, таби?атпен сырласамыз, оны т?сінуге тырысамыз. Біз б?гін, Таби?ат-Анадан мейірімділікті ?йренеміз!
Таби?ат адамзатты?, жалпы тіршілік атаулыны? ежелден ?мір с?ріп келе жат?ан ортасы, алтын бесігі. Таби?ат-с?лулы?ты? таусылмас к?зі.Ендеше біз б?гінгі саба?ымызды таби?атпен амандасудан бастаймыз.Барлы?ымыз орнымыздан т?рып мына ?ле? жолдарын бірге айтайы?!
І слайд
?айырлы к?н, к?нім, далам, орманым,
?айырлы к?н, г?лім, ??сым, к?лдерім.
?айырлы к?н, ?сімдіктер, ж?ндіктер
?айырлы к?н, бар тіршілік иесі!
Кіріспе:
Адам таби?ат перзенті. Оны? тіршілігі таби?ат аясында ?теді.
« Адамдарды? таби?атсыз к?ні жо?,
М?ны айту?а таби?атты? тілі жо? » деген с?здері к?п жа?дайды а??артатыны аны?.Таби?ат –бізді ?орша?ан орта.Адамдар тіршілік етіп отыр?ан орта? ?йі.Адам таби?атпен ты?ыз ?мір с?реді.
Ал,таби?атты ?ор?ау дегеніміз-ауаны ластамау,??старды аялау,?зен-к?лді? суын б?лдірмеу,жан-жануарлар?а ?ам?орлы? жасау.
?те жа?сы!Барлы?ымыз орындарымыз?а отырамыз.Балалар, жалпы таби?ат дегеніміз не ? Олар?а нелер жатады?
О?ушылар: Ауа, су,?сімдіктер, хайуанаттар, ??стар,балы?тар…

Олай болса,о?ушыларды? ?ле? –шума?тарына кезек берейік.
1.Армат: Атамекен жан?а жайлы сая бау,
Ар алдында к?н? болар таби?атты аямау.
?анымыз?а сі?ген екен с?тімен ананы?
Ту?ан жерді? таби?атын аялау.
2.Айзат: С?лу дала, мені? с?йген ?лкемсі?,
Жаны жайса? жаратыл?ан еркемсі?.
?андай жа?сы ?аза? болып ту?аным,
О, ту?ан жер, тамашасы?, к?ркемсі?!
3.Досымжан:Таби?атты ?ор?ау ?шін б?ріміз к?ресейік,
Бір-бір а?аш ж?не г?л егейік.
Текке отырмай жасымыз бен к?ріміз,
Таза ауа ?шін терімізді т?гейік.
4.Р?стем:?адір т?тіп таби?ат ?асиетін,
?ділдікті? алдында бас иетін.
“Мал ?ал?анша ата?нан, тал ?алсын” деп
Бабам айт?ан орынды ?сиетін.
5.Айшат: Ашы? болса мені? байта? аспаным,
Ту?ан жерім бітпейтін мол дастаным.
Тынышты?ты ?алаймын ?мірде б?л,
Керегі не, керегі не бас?аны?
6.Махамбет:Ту?ан жерім ?зі?е не жетеді,
Далам мені м?пелеп тербетеді.
??ша?ы?да е? ал?аш перзенттері?
Бал?ын жырын б?ла?тай селдетеді.
слайд
ІІІ.Ендеше, саяхатымызды? бірінші аялдамасы « Тіршілік атаулыны? бар арманы –ауа» деп аталады. С?з кезегі о?ушылар?а беріледі.
1-о?ушы.Дильяра: Таби?ат байлы?тарыны? ішіндегі тіршілік атаулыны? ?мір ?зегі –ауа.
Тіршілікте не дейсі? ?ой е? ?ымбат,
Тіршілікте адам ?ымбат, сен ?ымбат.
Ал адам?а ауа ?ымбат б?рінен,
Ауа ?ымбат, алат??ын дем ?ымбат.
Расында да ауадан ?ымбат еш н?рсе жо?. Адам бар –жо?ы бір-екі минут ?ана дем алмай т?ра алады. Сонды?тан дана хал?ымызда « Ауадай ?ажет» деген с?з бар.
М??алім: Ия, балалар, ауасыз ?мірді елестету м?мкін емес.Ауаны ластамау ?р?айсымызды? борышымыз.Ал тіршілікті сусыз елестету м?мкін бе?
ІІІ слайд
Ендігі екінші аялдамамыз «Тіршілік к?зі –су» деп аталады. Суды? ?аншалы?ты ма?ыздылы?ы бар екен ?
2-о?ушы:Айк?ркем: Таби?атты? к?ркін ажарландырып, жер бетін саялы ба??а айналдыратын байлы? к?зі –су.
Ойлау керек Арал жайын, ел жайын,
П?к таби?ат тозып жатыр жыл сайын.
?зімізді асыраушы таби?аттай –Ананы
Азаматты? ары?менен аялау?а т?р дайын!
М??алім:Сонымен су –таби?атты? жаны, ?ара жерді? с?ні дедік. Ал таби?атты ?демілікке б?леп т?р?ан не? Ол –?сімдіктер.
Келесі ?шінші аялдамамыз «Таби?ат байлы?ы –?сімдіктер» деп аталады.Таби?ат байлы?ыны? бір тобы –жер бетіндегі ?демі ?сімдіктер.Олар туралы не айтамыз?
3-о?ушы: Айжан:?сімдіктер, а?аштар таби?атымызды т?рлендіріп т?р?ан т?кті кілем сия?ты. Хал?ымыз ?сімдікті ?мір ?зегі деп алып, одан ?ам?орлы?ын еш аяма?ан. «?ке?нен мал ?ал?анша тал ?алсын» деген к?рнекті с?з соны? ай?а?ы. Сонды?тан мен осы отыр?ан барлы?ы?ызды ?з ?лкелері?ізді? ?сімдіктерін біліп, оларды ?ор?ау?а ша?ырамын.
М??алім: Расында да, ?лкемізді саялы ба??а айналдыру ?р?айсымызды? ?олымыздан келеді.
Ал сол ?демі таби?атымызды ?сем ?нге б?лейтін не,балалар?(??стар)
V слайд
Олай болса келесі аялдамамыз «Орман с?ні ??стар» деп аталады. Б?л туралы не айтасы?дар?
4-о?ушы. Исатай:Таби?атты? с?ні де, ?ні де ?алы?тай ?ш?ан ??стар.Оларды? ?сем ?ндері бойымызды бал?ытып, еріксіз еліктіреді. Олар –бізді? ?анатты достарымыз. Олар –таби?ат са?шылары. Егістікті?, бау-ба?шаны? сенімді серігі. Сонды?тан ата-бабамыз ??старды ?адірлеп, ??рметтеген. Олар батыр ?лдарын с???ар?а, с?лу ?ыздарын а??у?а те?еген.
?аза?тар ??стар?а ?арап ауа райын да болжай білген.
• ??с ж?нін ?рпитсе, жа?быр жауады, ауа райы ?згереді.
• Сары шымшы? ыс?ырса- шынымен к?з бол?аны.
• ?ар?а ?ар?ылдаса -?ар жауады.
• Жыл ??сы ?аптап кетсе -к?ктем ерте келеді.
• К?кек ?атты ?рі жиі ша?ырса –к?н жылиды.
• Сауыс?ан ша?ылдаса, ?она? келеді.
• Ерте к?ктемде ?ар?а су?а шомылса, к?н жылиды.
Айтса? ?німіз, арда?таса? с?німіз, таби?атты? к?ркі ??старды ?ор?ау ?р?айсымызды? парызымыз.
??старды таби?атты? ?ні десек, таби?атты? с?нін келтіретін та?ы да нелер деп ойлайсы?дар?(Хайуанаттар)
Ендеше келесі аялдамамыз «Таби?атты? с?лу м?сіні жануарлар» деп аталады.
5-о?ушы:Н?ржол:Таби?атты? с?лу м?сіні, к?рікті келбеті –жануарлар. Хал?ымыз ежелден-а? жануарларды к?зіні? ?арашы?ындай аялап, ?ам?орлы??а ал?ан к?здері м?лдіреп т?р?ан ?ыздарын «Ботаг?з» деп ата?ан.
Ана: Айжан:
Мана, к?ндіз т?уіп шал не деп кетті?
?лде ?тірік, ?лде шын демеп кетті.
А??умен баланы аласта?дар –
Деді – да?ы, ж?йімен ж?неп кетті.
Т?рса?шы, таяу ?алды та? ату?а,
Неткен жансы? санасыз жаратыл?ан?
Мана?ы т?уіп шалды? айт?ан с?зі.
?мытылып кетті ме санаты?нан.
Айналайын а??уды? ?анатынан,
?айтейін, ол да адам?а бола ту?ан
«Жетім к?лге» барып ?айт та? жамылып.
?ке:Р?стем: Апыр-ай, ?алай барам?!
Атармын а??у ??сты ?алай ?ана?
О? атам ?асиетке ?алай ?ана?
Бармаймын, бара алмаймын,
?алай барам?!
Ана: Жал?ыз ?лдан арты? па, жал?ан б?рі,
Балам ?лсе ба?ытты? керегі не?
Топан су басып кетсін ?ал?андарын.
??рысын онсыз сені? жал?ан ба?ы?!
Мылты?ты ?кел! Атты ертте!
Жал?ан б?рі.
(Мылты?ты алып, белін т?йіп шы?ып кетеді.)
. К?л бетінде екі о?ушы а??у биін билейді.
Бір кезде тарс еткен мылты? ?ні естіліп, бір а??у ??лап т?сіп, біреуі айналып ?шып кетеді. ?анатымен жер сабала?ан а??уды к?ріп, дел-сал бол?ан ана сахна?а шы?ады. Шашы жайыл?ан, ?стінде ?ара киім.
Алдынан ?арт шы?ады.
?арт:Армат: ?й, балам!
Болмады ?ой, болмайды ?ой…
?асиет кетті к?лден, сорлады ?ой.
Т?уіпті? айт?аныны? б?рі ?тірік,
Ат?а мін, ауыл?а ?айт, олжаны ?ой…
?йел мылты?ты ла?тырады. Ауыл.?кесі ?айтыс бол?ан баланы алып шы?ады да, а? т?секке салады.Ана ?олын соза а??уды к?рсетеді.
Ана: Мына жат?ан жетім к?л, мына а??уды
?з ?олыммен ?лтірдім, аттым жа?а…
Жо?, мен емес… Мен атпадым.
Кеше г?р, кешіре г?р, жарат?аным!
Екі ?олын аспан?а соза тізерлеп отырады.Бала?а жа?ындайды.
Ана: ?азір ботам…
Мінеки, та? атады…
?азір ботам а??умен ?шы?таймын.
Жазыласы?, ??лыным… балапаным!
(?олын соза):
М??алім:
Тиме а??у?а!
Мендейлерді? атын ал, т?йесін ал,
Тиме а??у?а, а??уды? киесі бар.
Мендейлерді? затын, биесін ал,
Тиме а??ау?а, а??уды? киесі бар.
Би (А??у) Дильяра
Таби?ат – ?семдікті? т?ркінісі?
?н саламын бір сені? к?ркі? ?шін
Б?кіл адам табынып бір ?зі?е
Сенен алып т?р?андай бар тынысын – дегендей кезекті биге береміз.
М??алім: Адам таби?ат перзенті. Д?ниеде екі ана ?ана бар. Бірі тіршілікті? анасы – таби?ат-ана, екіншісі – адамны? анасы. Екеуі де сондай мейірімді. Сонды?тан осы екі ана?а да ?аталды? к?рсетуге, жанын жаралау?а болмайды.
Таби?ат ?ызы?ам сені? суреті?е,
Бас ием сені? ??діреті?е.
Т?расы? к?ллі ?лемге н?р таратып,
Т?т?асы тіршілікті? к?н бетінде.
М??алім:
?те жа?сы, балалар біз таби?атты? тамаша туындыларына саяхат жасады?. Таби?ат-Ана адамзат баласына бар ?ажетті н?рсені? барлы?ын да беріпті.Ол бізге дем алсын деп ауа берді,ішсін, бар ?ажеттіне жаратсын деп м?лдір су берді, ?ажайып жасыл ?лем сыйлады, орман-то?айымыз ?демі болсын деп ??сы мен ?демі а?дарын берді, ?ыс?асы біз ?мірге ?ажеттіні? б?рін Таби?ат- Анадан алады екенбіз.
Ол ?андай мейірімді,?зі ?андай дархан,ке? болса да, ж?регі де д?л сондай ?айырымдылы??а, мейірімділікке толып т?р. Олай болса біз, балалар д?л ?азір Таби?ат-Анадан ?йренген мейірімділігімізді бір-бірімізге арнаймыз. Ойынны? аты: «Мейірімді ж?рек» деп аталады.
Сергіту с?ті «Мейірімділікті таби?аттан ?йрен» немесе « Мейірімді ж?рек»ойыны. ?р бала бала ?асында?ы к?ршісіне, досына оны? жа?сы ?асиетін білдіретін с?здерді жазып ж?рекшені ?сынады. Мысалы: Сен мейірімдісі?, Сен ?демісі?, Сен а?ылдысы?!.
Б?ла?тай м?лдір таза бол! Ж?лдызы? жары? болсын! Айы? о?ы?нан тусын!
К??ілі? к?лдей шал?ысын! Г?лдей жайнай бер! Таудай талап бер!
?ыз?алда?тай ??лпыра бер!.т.б.
слайд
А)«Мен таби?атты с?йемін немесе таби?атпен сырласу»
(Б?л тапсырмалар о?ушылар?а алдын-ала берілген болатын, мына беріліп отыр?ан ша?ын шы?армалар соларды? ішінен та?дап алын?аны)
Диляра: «Таби?ат! Сен д?ниедегі е? с?лусы?, е? ?демісі?! Сені? ж?пар ауа? да, ж?гірген а?ы? да, айналаны ?сем ?нге б?леген ??сы? да ?демі! Мен сенен ?демілікті ?йрендім.
Мен кей кездері армандаймын, шіркін, а?ын бол?анымда ?ой, сені? ?рбір тасы?ды да, топыра?ы?ды да жыр?а ?осар едім деп.
Біра? мен сені? с?лулы?ы?ды ж?регімні? т?кпірінде са?таймын!»
М??алім:О?ушыларды? пікірі ты?далып бол?ан со?: балалар, сендер таби?атты? ?демілігін осылай жырласа?дар,Яна оны ?ле?мен былайша ?рнектепті. К?не, б?ріміз ты?дап к?рейікші.
Яна: (та?тамен ?зірленген таби?ат суреттері к?рсетіліп, мына ?ле? жолдары баяу музыка ?уенімен о?ылады)
К?н с?улесі т?гілгені ?демі,
Алуан т?рлі ?ызыл г?лдер ?демі.
Сылдыр ?а??ан м?лдір суда ?демі.
Биік –биік шы?дарым да ?демі.

Айдын к?лде а??у ?андай ?демі
С???ар ??сты? сам?а?аны ?демі
Даланы ?нге б?леген ??старым ?андай ?демі
М?лдіреген к?здері киігім ?андай ?демі

А? к?рпеге оран?ан ?ысым ?андай ?демі.
Масатыдай ??лпыр?ан к?ктем ?андай ?демі
Асыр салып ойнайтын жазым ?андай ?демі.
Сары т?ске боял?ан к?зім ?андай ?демі.

Осылайша таби?ат?а бір ?арап
Таби?атпен сырласуда ?демі.
Жер-Ананы аяласа? жан-т?нмен
Боласы?дар сендер де, д?ниедегі е? ?демі!
слайд
Саба?ты ?ортындылау кезе?і: «Ж?ректен ж?рекке» О?ушылар саба? со?ында таби?ат?а тілек айтып, та?тада ілініп т?р?ан к?нні? с?улесіне кезегімен мынандай с?здерді апарып іледі.
Г?лдей бер, Жер-Ана!
Аспаны? ашы? болсын!
Аспаны?ды б?лт торламасын!
То?айы? а? мен ??с?а толсын!
Суы? м?лдір, таза болсын!
?зен, к?лі?, те?ізі? балы?тар?а толсын!
Орманы? ?ызыл, жасыл г?лдерге толсын!
К?ні? жары? болсын!т.б.
Хормен :
Таби?ат сені с?йеміз,
Басымызды иеміз!

Барлы?ы орындарынан т?рып, Таби?ат-Ана?а та?зым етеді. ?н «Жас д?уірді? т?легіміз»
Осымен б?гінгі ашы? т?рбие са?атымыз ая?талды.

Просмотр содержимого документа
«ТАБИ?АТПЕН СЫРЛАСУ »

Табиғатпен сырласу
24.05.2014жыл
Мақсаты: Табиғатты қорғау, сақтау қажеттігі туралы ой, ынта туғызу. Туған жер табиғатына деген сүйіспеншілігін арттыру. Табиғаттағы сұлулықты көре білу, эмоциялық әсер ала білуге, өз ортасында сымбатты да шыныққан тұлға болуға баулу, экологиялық мәдениетті қалыптастыру.
Тәрбие сағатының құрылымы:
І бөлім
І. Ұйымдастыру
ІІ. Тәрбие сағатының тақырыбын айтып, мақсатын хабарлау;
ІІІ.Табиғат дегеніміз не?(саяхат-шолу)
1.Тіршілік атаулының бар арманы –ауа
2.Тіршілік көзі –су
3. Табиғат байлығы – өсімдіктер
4.Орман сәні –құстар
5.Табиғаттың сұлу мүсіні –жануарлар
Сергіту сәті: «Мейірімділікті табиғаттан үйрен!» -«Мейірімді жүрек» ойыны
ІІ бөлім
IV. Ой-толғау (Үй тапсырмасы)
а) «Мен табиғатты сүйемін немесе табиғатпен сырласу»
ә) « Егер табиғатқа тіл бітсе…»
V. «Жүректен жүрекке» табиғатқа тілек айту
VI.Сабақты қорыту.Ән шашу «Жас дәуірдің түлегіміз»
Мұғалім: – Армысыздар құрметті қонақтар мен ұстаздар және оқушылар! «Аяласаң, табиғатты аяла» атты тәрбие сағатымызды бастаймыз.
Табиғат, Жер – Ана, Отан, Туған жер, Атамекен деген құлаққа жылы естіліп, жүрекке шаттық сезім ұялататын қасиетті қадірлі сөздер.
Адамның өзі Табиғат пен Жер – Ананың перзенті. Жер – Ананы сүйе білу оны аялау – адамның азаматтық борышы.
Сахнада ауру баланы тербетіп, зарлап ана отыр және бүк түсіп, мұңға батып әке жатыр.
І. Ұйымдастыру:
Қайырлы, күн, балалар! Күнде таңертең сендер ояна салысымен , терезені ашып Табиғат-Анаға көз салып қарайсыңдар.Дәл бүгінгі күні табиғат-Ана бізді несімен қуанты, бізге не айтады?Олай болса, мен сендерді Табиғат -Анаға саяхатқа бірге шығуға шақырамын. Келісесіңдер ме? Өте керемет!
Бүгінгі саяхатымыздың тақырыбы: «Табиғатты аяла» деп аталады.
Мақсатымыз: Біз бүгін, сендермен бірге қоршаған ортаға деген махаббат құндылықтары жайлы түсінігімізді кеңейтеміз, табиғатты сүюді,қорғауды, табиғат-Анаға сүйіспеншілікпен қарауды үйренеміз. Біз бүгін, табиғатпен сырласамыз, оны түсінуге тырысамыз. Біз бүгін, Табиғат-Анадан мейірімділікті үйренеміз!
Табиғат адамзаттың, жалпы тіршілік атаулының ежелден өмір сүріп келе жатқан ортасы, алтын бесігі. Табиғат-сұлулықтың таусылмас көзі.Ендеше біз бүгінгі сабағымызды табиғатпен амандасудан бастаймыз.Барлығымыз орнымыздан тұрып мына өлең жолдарын бірге айтайық!
І слайд
Қайырлы күн, күнім, далам, орманым,
Қайырлы күн, гүлім, құсым, көлдерім.
Қайырлы күн, өсімдіктер, жәндіктер
Қайырлы күн, бар тіршілік иесі!
Кіріспе:
Адам табиғат перзенті. Оның тіршілігі табиғат аясында өтеді.
« Адамдардың табиғатсыз күні жоқ,
Мұны айтуға табиғаттың тілі жоқ » деген сөздері көп жағдайды аңғартатыны анық.Табиғат –бізді қоршаған орта.Адамдар тіршілік етіп отырған ортақ үйі.Адам табиғатпен тығыз өмір сүреді.
Ал,табиғатты қорғау дегеніміз-ауаны ластамау,құстарды аялау,өзен-көлдің суын бүлдірмеу,жан-жануарларға қамқорлық жасау.
Өте жақсы!Барлығымыз орындарымызға отырамыз.Балалар, жалпы табиғат дегеніміз не ? Оларға нелер жатады?
Оқушылар: Ауа, су ,өсімдіктер, хайуанаттар, құстар,балықтар…

Олай болса,оқушылардың өлең –шумақтарына кезек берейік.
1.Армат: Атамекен жанға жайлы сая бау,
Ар алдында күнә болар табиғатты аямау.
Қанымызға сіңген екен сүтімен ананың
Туған жердің табиғатын аялау.
2.Айзат: Сұлу дала, менің сүйген өлкемсің,
Жаны жайсаң жаратылған еркемсің.
Қандай жақсы қазақ болып туғаным,
О, туған жер, тамашасың, көркемсің!
3.Досымжан:Табиғатты қорғау үшін бәріміз күресейік,
Бір-бір ағаш және гүл егейік.
Текке отырмай жасымыз бен кәріміз,
Таза ауа үшін терімізді төгейік.
4.Рүстем:Қадір тұтіп табиғат қасиетін,
Әділдіктің алдында бас иетін.
“Мал қалғанша атаңнан, тал қалсын” деп
Бабам айтқан орынды өсиетін.
5.Айшат: Ашық болса менің байтақ аспаным,
Туған жерім бітпейтін мол дастаным.
Тыныштықты қалаймын өмірде бұл,
Керегі не, керегі не басқаның
6.Махамбет:Туған жерім өзіңе не жетеді,
Далам мені мәпелеп тербетеді.
Құшағыңда ең алғаш перзенттерің
Балғын жырын бұлақтай селдетеді.
слайд
ІІІ.Ендеше, саяхатымыздың бірінші аялдамасы « Тіршілік атаулының бар арманы –ауа» деп аталады. Сөз кезегі оқушыларға беріледі.
1-оқушы.Дильяра: Табиғат байлықтарының ішіндегі тіршілік атаулының өмір өзегі –ауа.
Тіршілікте не дейсің ғой ең қымбат,
Тіршілікте адам қымбат, сен қымбат.
Ал адамға ауа қымбат бәрінен,
Ауа қымбат, алатұғын дем қымбат.
Расында да ауадан қымбат еш нәрсе жоқ . Адам бар –жоғы бір-екі минут ғана дем алмай тұра алады. Сондықтан дана халқымызда « Ауадай қажет» деген сөз бар.
Мұғалім: Ия, балалар, ауасыз өмірді елестету мүмкін емес .Ауаны ластамау әрқайсымыздың борышымыз.Ал тіршілікті сусыз елестету мүмкін бе?
ІІІ слайд
Ендігі екінші аялдамамыз «Тіршілік көзі –су» деп аталады. Судың қаншалықты маңыздылығы бар екен ?
2-оқушы:Айкөркем: Табиғаттың көркін ажарландырып , жер бетін саялы баққа айналдыратын байлық көзі –су.
Ойлау керек Арал жайын , ел жайын,
Пәк табиғат тозып жатыр жыл сайын.
Өзімізді асыраушы табиғаттай –Ананы
Азаматтық арыңменен аялауға тұр дайын!
Мұғалім:Сонымен су –табиғаттың жаны, қара жердің сәні дедік. Ал табиғатты әдемілікке бөлеп тұрған не? Ол –өсімдіктер.
Келесі үшінші аялдамамыз «Табиғат байлығы –өсімдіктер» деп аталады.Табиғат байлығының бір тобы –жер бетіндегі әдемі өсімдіктер.Олар туралы не айтамыз?
3-оқушы: Айжан:Өсімдіктер, ағаштар табиғатымызды түрлендіріп тұрған түкті кілем сияқты. Халқымыз өсімдікті өмір өзегі деп алып, одан қамқорлығын еш аямаған. «Әкеңнен мал қалғанша тал қалсын» деген көрнекті сөз соның айғағы. Сондықтан мен осы отырған барлығыңызды өз өлкелеріңіздің өсімдіктерін біліп, оларды қорғауға шақырамын.
Мұғалім: Расында да, өлкемізді саялы баққа айналдыру әрқайсымыздың қолымыздан келеді.
Ал сол әдемі табиғатымызды әсем әнге бөлейтін не ,балалар?(Құстар)
V слайд
Олай болса келесі аялдамамыз «Орман сәні құстар» деп аталады. Бұл туралы не айтасыңдар?
4-оқушы. Исатай:Табиғаттың сәні де, әні де қалықтай ұшқан құстар.Олардың әсем әндері бойымызды балқытып, еріксіз еліктіреді. Олар –біздің қанатты достарымыз. Олар –табиғат сақшылары. Егістіктің, бау-бақшаның сенімді серігі. Сондықтан ата-бабамыз құстарды қадірлеп, құрметтеген. Олар батыр ұлдарын сұңқарға, сұлу қыздарын аққуға теңеген.
Қазақтар құстарға қарап ауа райын да болжай білген.
• Құс жүнін үрпитсе, жаңбыр жауады, ауа райы өзгереді.
• Сары шымшық ысқырса- шынымен күз болғаны.
• Қарға қарқылдаса -қар жауады.
• Жыл құсы қаптап кетсе -көктем ерте келеді.
• Көкек қатты әрі жиі шақырса –күн жылиды.
• Сауысқан шақылдаса, қонақ келеді.
• Ерте көктемде қарға суға шомылса, күн жылиды.
Айтсақ әніміз, ардақтасақ сәніміз, табиғаттың көркі құстарды қорғау әрқайсымыздың парызымыз.
Құстарды табиғаттың әні десек, табиғаттың сәнін келтіретін тағы да нелер деп ойлайсыңдар?(Хайуанаттар)
Ендеше келесі аялдамамыз «Табиғаттың сұлу мүсіні жануарлар» деп аталады.
5-оқушы:Нұржол:Табиғаттың сұлу мүсіні , көрікті келбеті –жануарлар. Халқымыз ежелден-ақ жануарларды көзінің қарашығындай аялап, қамқорлыққа алған көздері мөлдіреп тұрған қыздарын «Ботагөз» деп атаған.
Ана: Айжан:
Мана, күндіз тәуіп шал не деп кетті?
Әлде өтірік, әлде шын демеп кетті.
Аққумен баланы аластаңдар –
Деді – дағы, жәйімен жөнеп кетті.
Тұрсаңшы, таяу қалды таң атуға,
Неткен жансың санасыз жаратылған?
Манағы тәуіп шалдың айтқан сөзі.
Ұмытылып кетті ме санатыңнан.
Айналайын аққудың қанатынан,
Қайтейін, ол да адамға бола туған
«Жетім көлге» барып қайт таң жамылып.
Әке:Рүстем: Апыр-ай, қалай барам?!
Атармын аққу құсты қалай ғана?
Оқ атам қасиетке қалай ғана?
Бармаймын, бара алмаймын,
Қалай барам?!
Ана: Жалғыз ұлдан артық па, жалған бәрі,
Балам өлсе бақыттың керегі не?
Топан су басып кетсін қалғандарын.
Құрысын онсыз сенің жалған бағың!
Мылтықты әкел! Атты ертте!
Жалған бәрі.
(Мылтықты алып, белін түйіп шығып кетеді.)
. Көл бетінде екі оқушы аққу биін билейді.
Бір кезде тарс еткен мылтық үні естіліп, бір аққу құлап түсіп, біреуі айналып ұшып кетеді. Қанатымен жер сабалаған аққуды көріп, дел-сал болған ана сахнаға шығады. Шашы жайылған, үстінде қара киім.
Алдынан қарт шығады.
Қарт:Армат: Әй, балам!
Болмады ғой, болмайды ғой…
Қасиет кетті көлден, сорлады ғой.
Тәуіптің айтқанының бәрі өтірік,
Атқа мін, ауылға қайт, олжаны қой…
Әйел мылтықты лақтырады. Ауыл.Әкесі қайтыс болған баланы алып шығады да, ақ төсекке салады.Ана қолын соза аққуды көрсетеді.
Ана: Мына жатқан жетім көл, мына аққуды
Өз қолыммен өлтірдім, аттым жаңа…
Жоқ, мен емес… Мен атпадым.
Кеше гөр, кешіре гөр, жаратқаным!
Екі қолын аспанға соза тізерлеп отырады.Балаға жақындайды.
Ана: Қазір ботам…
Мінеки, таң атады…
Қазір ботам аққумен ұшықтаймын.
Жазыласың, құлыным… балапаным!
(қолын соза):
Мұғалім:
Тиме аққуға!
Мендейлердің атын ал, түйесін ал,
Тиме аққуға, аққудың киесі бар.
Мендейлердің затын, биесін ал,
Тиме аққауға, аққудың киесі бар.
Би (Аққу) Дильяра
Табиғат – әсемдіктің төркінісің
Ән саламын бір сенің көркің үшін
Бүкіл адам табынып бір өзіңе
Сенен алып тұрғандай бар тынысын – дегендей кезекті биге береміз.
Мұғалім: Адам табиғат перзенті. Дүниеде екі ана ғана бар. Бірі тіршіліктің анасы – табиғат-ана, екіншісі – адамның анасы. Екеуі де сондай мейірімді. Сондықтан осы екі анаға да қаталдық көрсетуге, жанын жаралауға болмайды.
Табиғат қызығам сенің суретіңе,
Бас ием сенің құдіретіңе.
Тұрасың күллі әлемге нұр таратып,
Тұтқасы тіршіліктің күн бетінде.
Мұғалім:
Өте жақсы, балалар біз табиғаттың тамаша туындыларына саяхат жасадық. Табиғат-Ана адамзат баласына бар қажетті нәрсенің барлығын да беріпті.Ол бізге дем алсын деп ауа берді,ішсін, бар қажеттіне жаратсын деп мөлдір су берді, ғажайып жасыл әлем сыйлады, орман-тоғайымыз әдемі болсын деп құсы мен әдемі аңдарын берді, қысқасы біз өмірге қажеттінің бәрін Табиғат- Анадан алады екенбіз.
Ол қандай мейірімді,өзі қандай дархан,кең болса да, жүрегі де дәл сондай қайырымдылыққа, мейірімділікке толып тұр. Олай болса біз, балалар дәл қазір Табиғат-Анадан үйренген мейірімділігімізді бір-бірімізге арнаймыз. Ойынның аты: «Мейірімді жүрек» деп аталады.
Сергіту сәті «Мейірімділікті табиғаттан үйрен» немесе « Мейірімді жүрек»ойыны. Әр бала бала қасындағы көршісіне, досына оның жақсы қасиетін білдіретін сөздерді жазып жүрекшені ұсынады. Мысалы: Сен мейірімдісің, Сен әдемісің, Сен ақылдысың!.
Бұлақтай мөлдір таза бол! Жұлдызың жарық болсын! Айың оңыңнан тусын!
Көңілің көлдей шалқысын! Гүлдей жайнай бер! Таудай талап бер!
Қызғалдақтай құлпыра бер! .т.б.
слайд
А)«Мен табиғатты сүйемін немесе табиғатпен сырласу»
(Бұл тапсырмалар оқушыларға алдын-ала берілген болатын, мына беріліп отырған шағын шығармалар солардың ішінен таңдап алынғаны)
Диляра: «Табиғат! Сен дүниедегі ең сұлусың, ең әдемісің! Сенің жұпар ауаң да, жүгірген аңың да, айналаны әсем әнге бөлеген құсың да әдемі! Мен сенен әдемілікті үйрендім.
Мен кей кездері армандаймын, шіркін, ақын болғанымда ғой, сенің әрбір тасыңды да, топырағыңды да жырға қосар едім деп.
Бірақ мен сенің сұлулығыңды жүрегімнің түкпірінде сақтаймын!»
Мұғалім:Оқушылардың пікірі тыңдалып болған соң: балалар, сендер табиғаттың әдемілігін осылай жырласаңдар,Яна оны өлеңмен былайша өрнектепті. Кәне, бәріміз тыңдап көрейікші.
Яна: (тақтамен әзірленген табиғат суреттері көрсетіліп, мына өлең жолдары баяу музыка әуенімен оқылады)
Күн сәулесі төгілгені әдемі,
Алуан түрлі қызыл гүлдер әдемі.
Сылдыр қаққан мөлдір суда әдемі.
Биік –биік шыңдарым да әдемі.

Айдын көлде аққу қандай әдемі
Сұңқар құстың самғағаны әдемі
Даланы әнге бөлеген құстарым қандай әдемі
Мөлдіреген көздері киігім қандай әдемі

Ақ көрпеге оранған қысым қандай әдемі.
Масатыдай құлпырған көктем қандай әдемі
Асыр салып ойнайтын жазым қандай әдемі.
Сары түске боялған күзім қандай әдемі.

Осылайша табиғатқа бір қарап
Табиғатпен сырласуда әдемі.
Жер-Ананы аяласаң жан-тәнмен
Боласыңдар сендер де, дүниедегі ең әдемі!
слайд
Сабақты қортындылау кезеңі: «Жүректен жүрекке» Оқушылар сабақ соңында табиғатқа тілек айтып, тақтада ілініп тұрған күннің сәулесіне кезегімен мынандай сөздерді апарып іледі.
Гүлдей бер, Жер-Ана!
Аспаның ашық болсын!
Аспаныңды бұлт торламасын!
Тоғайың аң мен құсқа толсын!
Суың мөлдір, таза болсын!
Өзен, көлің, теңізің балықтарға толсын!
Орманың қызыл, жасыл гүлдерге толсын!
Күнің жарық болсын!т.б.
Хормен :
Табиғат сені сүйеміз,
Басымызды иеміз!

Барлығы орындарынан тұрып, Табиғат-Анаға тағзым етеді. Ән «Жас дәуірдің түлегіміз»
Осымен бүгінгі ашық тәрбие сағатымыз аяқталды.





Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Начальные классы

Категория: Мероприятия

Целевая аудитория: 2 класс

Скачать
ТАБИ?АТПЕН СЫРЛАСУ

Автор: ?ара??лова Л?ззат Итемген?ызы

Дата: 29.04.2015

Номер свидетельства: 207115

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства