Сөз мерген-тілдік ойын

Мектеп атауы:

№5 мектеп-лицей

Ресурстар

Мұғалімнің аты- жөні:

Атраубаева Б.К

Күні:

18.09.2026

Сынып: 3Б

Қатысушылар саны: 25

Қатыспағандар саны:

слайд

үлестірме қағаздар

түрлі түсті карточкалар;

сөздер жазылған қағаздар;

ұпай белгілері;

интерактивті тақта;

Тақырыбы:

«Сөз мерген – тілдік ойын»

Құндылық

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

Мақсаттары:

Оқушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру, сөздік қорын молайту, сауатты сөйлеу және ойлау қабілеттерін дамыту.

Сабақтың кезеңі

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Жүру барысын алдын ала үйлестіру

Алғашқы сөз (кезең)

Ортаңғы кезең

Тапсыр-

малар легі

Соңы(бекіту)

1. Кіріспе

Мұғалім:

— Армысыздар, құрметті ұстаздар, қымбатты оқушылар!

Бүгінгі біздің көңілді де қызықты тіл сайысымызға қош келдіңіздер!

Қазақ тілінде сөз көп. Әр сөздің өз мағынасы, өз сыры бар. Ал сол сөздерді дұрыс тауып, орынды қолдана білетін баланы біз «Сөз мерген» дейміз.

Бүгін кімнің сөзге жүйрік, ойға ұшқыр, тапқыр екенін анықтаймыз!

Барлығы бірге:

— Біз — сөз мергендерміз!

2-кезең. «Сөзді тап!»

Әр топқа бірнеше жұмбақ оқылады. Жауабын бірінші болып тапқан топқа ұпай беріледі.

1.Өзі сөйлей білмейді,

Бірақ «сөйлейді».

(Кітап)

2.Білімнің жолын ашатын,

Білімнің сырын шашатын.

(Мектеп)

3.Жазу жазып үйреткен,

Балаларды сүйреткен.

(Мұғалім)

4.Қабат-қабат қаптама,

Ақылың болса аттама.

(Кітап)

5.Аяғы жоқ, қолы жоқ,

Бірақ сурет салады.

(Аяз)

3-кезең. «Артық сөзді тап»

Экраннан немесе карточкадан сөздер көрсетіледі.

1. алма, алмұрт, өрік, қалам

2. ит, мысық, сиыр, дәптер

3. қызыл, көк, жасыл, жүгірді

4. мектеп, сынып, тақта, қоян

Топтар артық сөзді тауып, неліктен артық екенін түсіндіреді.

4-кезең. «Сөзден сөз құра»

Әр топқа бір ұзын сөз беріледі.

Мысалы:

«Балмұздақ»

Осы сөздің әріптерін пайдаланып, мүмкіндігінше көп жаңа сөз құрау керек.

Мысалы:

бал, мұз, ақ, аз, құз т.б.

5-кезең. «Жоғалған әріп»

Тақтаға сөздердің кейбір әріптері түсіріліп жазылады.

м_ктеп → мектеп

қ_лам → қалам

д_птер → дәптер

к_тап → кітап

б_ла → бала

_стаз → ұстаз

Қосымша тапсырма:

Табылған сөздердің ішінен бір сөзбен сөйлем құрау.

6-кезең. «Мақалды жалғастыр»

Мұғалім мақалдың бірінші бөлігін айтады, топтар жалғастырады.

Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.

Отан — оттан да ыстық.

Бірлік болмай, тірлік болмас.

Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.

Досы көпті жау алмайды, ақылы көпті дау алмайды.

Әр дұрыс жауапқа — 1 ұпай.

7-кезең. «Жылдам жауап»

Мұғалім сөз айтады, оқушылар оның қарама-қарсы мағынасын табады.

Бұл кезеңді «Кім жылдам?» түрінде өткізуге болады.

8-кезең. «Сөз мерген» финалы

Әр топтан бір оқушы шығады.

Тақтаға бірнеше сөз қойылады:

КҮН, ДОС, ОТАН, БІЛІМ, МЕКТЕП

Оқушы таңдаған сөзіне байланысты мақал, тұрақты сөз тіркесі немесе сөйлем айтуы керек.

Мысалы:

ОТАН → «Отан — оттан да ыстық.»

БІЛІМ → «Білімді мыңды жығады.»

ДОС → «Досы көпті жау алмайды.»

Қорытынды

Мұғалім ұпайларды санайды.

Мұғалім:

— Бүгін барлығыңыз өздеріңіздің нағыз «Сөз мерген» екендеріңізді көрсеттіңіздер. Сөзді білу — білімді болудың бір жолы. Ал ана тілімізді құрметтеу — әрқайсымыздың міндетіміз.

Жеңімпаз топ анықталып, марапатталады.

Номинациялар ретінде:

🏆 «Ең тапқыр топ»

🏆 «Ең жылдам топ»

🏆 «Ең білімді топ»

🏆 «Сөз мерген» — жеке оқушыға

Соңында бәрі бірге:

«Ана тілім — ардағым,

Қазақ тілі — мақтаным!»

Оқушылар бірге хормен айтады.

Сергіту сәті «Сөзбен қимылда»

Мұғалім сөз айтады, оқушылар қимылмен көрсетеді:

Ұш! — қолдарын қанат сияқты қағады.

Жүгір! — орнында жүгіреді.

Секір! — секіреді.

Отыр! — отырады.

Тұр! — тұрады.

Ұйықта! — көздерін жұмады.

Ал мұғалім әдейі шатастырып, басқа қимыл көрсетеді. Оқушылар сөзге ғана бағынуы керек. Бұл өте көңілді өтеді.

Оқушылардың жауаптары:

үлкен — кіші

ұзын — қысқа

жақсы — жаман

ақ — қара

ыстық — суық

биік — аласа

тез — баяу

батыр — қорқақ