kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Армысы?, ?з-Наурыз! 4 сынып.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? ма?саты :    О?ушылар?а Наурыз туралы м?лімет бере отырып, осы мерекеге орай наурыз туралы ?н ?йрету, жергілікті а?ын-композиторларды? шы?армашылы?ымен таныстыру.

            Саба?ты? міндеті:

            Білімділік: Баланы? музыкалы? ?абілетіні? дамуына ы?пал ете отырып, наурыз туралы таным-т?сініктерін ке?ейту.

            Дамытушылы?:   Есту, есте са?тау ?абілетін дамыту, музыкалы? сауатын ашу, білімін             тере?дету.

            Т?рбиелік:  О?ушыларды ?лтты? салт-д?ст?рді с?йе білуге, ??рметтеуге, ту?ан жерге деген с?йіспеншілік сезімдерін арттыру?а т?рбиелеу

            Саба?ты? т?рі: Жа?а саба?ты ме?герту.

            Саба?ты? типі:  Аралас саба?.

            Саба?ты? ?дісі: Дамыта о?ыту технологиясы, компьютерлік о?ыту технологиясы, т?сіндірмелі, с?ра?-жауап., баяндау, жеке о?ушымен ж?мыс, дарынды о?ушымен ж?мыс.

            Саба?ты? к?рнекілігі:   С. Елманов "Шал?ар шабыт шашуы", наурыз туралы м?ліметтер, интерактивті та?та, слайдтар,  дидактикалы? материалдар, музыкалы? аспап.

            Саба?ты? барысы:   

               ?йымдастыру б?лімі:

                                   а)Сынып о?ушыларын т?гендеу.

                                   ?)О?у ??ралдарын тексеру.

                                   б)Сыныпты? санитарлы? тазалы?ын ?ада?алау.  

            ?й тапсырмасын с?рау:   

            а)   "Ананы? тілі"  ?биірбек Тіналиев     ?ні

            ?) Ана та?ырыбына ой-тол?ау.

            Актуалдау:  Осы ай жылды? ?ай мезгіліне жатады? Б?л мезгілде таби?атта ?андай ?згерістер болады? Б?л айда ?андай мерекелер бар?

Олай болса, осы наурыз айына байланысты с?зж?мба?ымызды шешейік. Енді, б?гінгі ?тетін саба?ымызды? та?ырыбы осы наурыз мерекесіне байланысты болма?.  Біз б?гін жергілікті а?ын-сазгеріміз Сайлаубек Елмановты? "Наурыз тойы" ?німен танысамыз.

Жа?а саба?.  С. Елманов "Наурыз тойы" ?ні.

            Наурыз – к?не мейрам. Наурыз мерекесін тойлау д?ст?рі д?ние ж?зі халы?тарыны? к?пшілігіні? т?рмыс-салтында ба?зы замандардан орын ал?ан. Б?л мейрамды ежелгі гректер “патрих”, бирмалы?тар “су мейрамы”, т?жіктер “г?л гардон”, “б?йшешек”, “г?лнаурыз”, хорезмдіктер “наусарджи”, татарлар “нардуган”, буряттар “сагаан сара”, со?дылы?тар “наусарыз”, армяндар “навасарди”, чуваштар “норис ояхе” деп т?рліше ата?ан. ?бу Райхан Бируни, Омар ?айям, т.б. е?бектерінде шы?ыс халы?тарыны? Наурызды ?алай тойла?анды?ы туралы м?ліметтер мол. Мысалы, парсы тілдес халы?тар Наурызды бірнеше к?н тойла?ан. Олар б?л к?ндерде ?р жерге ?лкен от жа?ып, от?а май ??яды; жа?а ?нген жеті д?нге ?арап болаша?ты болжайды; жеті а? кесемен д?ст?рлі ?лтты? к?же “сумалак” ?сынады; ескі киімдерін тастайды; ескірген шыны ая?ты сындырады; бір-біріне г?л сыйлап, ?йлеріні? ?абыр?асына д??гелек ою – “к?н символын” салады; ?йдегі тіреу а?аш?а г?л іледі; т?рлі жарыстар (жамбы ату, т.б.) ?йымдастырады.

            Д?ст?рлі ?аза? ?о?амында ?лыс к?ні жыл басы санал?ан. Халы?ты? мифологиялы? т?сінігі бойынша 21 наурыз т?ні даланы ?ыдыр аралайды. ?лыс к?ні ?аза? елі ?шін ?р?ашан ?асиетті, киелі санал?ан. Халы? таза, жа?а киімдерін киген. Ауылды? ер адамдары бір-бірімен ?ос ?олдасып, т?с ?а?ыстырады; ?йелдер ??ша?тасып, бір-біріне игі тілектер айтады. Бірін-бірі мерекеге арнап дайындал?ан наурыз к?же ішуге ша?ырады. О?ан ?ойды? басы мен с?р ет салып пісірілуі – ?ыс та?амымен (етпен) ?оштасуды, ??рамына а?ты? ?осылуы – жаз та?амымен (с?т, а?) ?ауышуды білдіреді. ?детте, осы к?ні адамдар арам пи?ыл, пендешілік атаулыдан тазарып, ар-ожданы алдында арылады. Ауыл а?са?алдары араларына жік т?скен бауырлас ел, руларды, а?айын, дос-жарандарды бір дастар?аннан д?м таттырып, табыстыр?ан, жал?ыз жарым жетімдерді ?йлендіріп, жеке отау еткен. Кемба?ал, м?гедектерді жа?ын туыстарыны? ?арауына арнайы міндеттеп тапсыр?ан. Ж?т?а ?шырап ?инал?андар?а жылу жинап берген. Алтыба?ан басында ?н айтылып, к?й тартылады. Д?ст?рлі ?лтты? ойындар (к?кпар, аударыспа?, к?рес, ?ыз ?уу, алтыба?ан, те? к?теру, т.б.) ойналады. Та? ата к?пшілік биік т?бені? басына шы?ып, ат?ан та?ды ?арсы алады.

Просмотр содержимого документа
«Армысы?, ?з-Наурыз! 4 сынып. »


Сабақтың тақырыбы : Армысың, әз-Наурыз! 4 сынып.

Жаңа ән үйрену: "Наурыз тойы" Әні, сөзі Сайлаубек Елмановтікі

Сабақтың мақсаты :    Оқушыларға Наурыз туралы мәлімет бере отырып, осы мерекеге орай наурыз туралы ән үйрету, жергілікті ақын-композиторлардың шығармашылығымен таныстыру.

Сабақтың міндеті:

Білімділік: Баланың музыкалық қабілетінің дамуына ықпал ете отырып, наурыз туралы таным-түсініктерін кеңейту.

Дамытушылық: Есту, есте сақтау қабілетін дамыту, музыкалық сауатын ашу, білімін тереңдету.

Тәрбиелік: Оқушыларды ұлттық салт-дәстүрді сүйе білуге, құрметтеуге, туған жерге деген сүйіспеншілік сезімдерін арттыруға тәрбиелеу

Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгерту.

Сабақтың типі: Аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: Дамыта оқыту технологиясы, компьютерлік оқыту технологиясы, түсіндірмелі, сұрақ-жауап., баяндау, жеке оқушымен жұмыс, дарынды оқушымен жұмыс.

Сабақтың көрнекілігі: С. Елманов "Шалқар шабыт шашуы", наурыз туралы мәліметтер, интерактивті тақта, слайдтар, дидактикалық материалдар, музыкалық аспап.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру бөлімі:

а)Сынып оқушыларын түгендеу.

ә)Оқу құралдарын тексеру.

б)Сыныптың санитарлық тазалығын қадағалау.

Үй тапсырмасын сұрау:

а) "Ананың тілі" Әбиірбек Тіналиев әні

ә) Ана тақырыбына ой-толғау.

Актуалдау: Осы ай жылдың қай мезгіліне жатады? Бұл мезгілде табиғатта қандай өзгерістер болады? Бұл айда қандай мерекелер бар?

Олай болса, осы наурыз айына байланысты сөзжұмбағымызды шешейік. Енді, бүгінгі өтетін сабағымыздың тақырыбы осы наурыз мерекесіне байланысты болмақ. Біз бүгін жергілікті ақын-сазгеріміз Сайлаубек Елмановтың "Наурыз тойы" әнімен танысамыз.

Жаңа сабақ. С. Елманов "Наурыз тойы" әні.

Наурыз – көне мейрам. Наурыз мерекесін тойлау дәстүрі дүние жүзі халықтарының көпшілігінің тұрмыс-салтында бағзы замандардан орын алған. Бұл мейрамды ежелгі гректер “патрих”, бирмалықтар “су мейрамы”, тәжіктер “гүл гардон”, “бәйшешек”, “гүлнаурыз”, хорезмдіктер “наусарджи”, татарлар “нардуган”, буряттар “сагаан сара”, соғдылықтар “наусарыз”, армяндар “навасарди”, чуваштар “норис ояхе” деп түрліше атаған. Әбу Райхан Бируни, Омар һайям, т.б. еңбектерінде шығыс халықтарының Наурызды қалай тойлағандығы туралы мәліметтер мол. Мысалы, парсы тілдес халықтар Наурызды бірнеше күн тойлаған. Олар бұл күндерде әр жерге үлкен от жағып, отқа май құяды; жаңа өнген жеті дәнге қарап болашақты болжайды; жеті ақ кесемен дәстүрлі ұлттық көже “сумалак” ұсынады; ескі киімдерін тастайды; ескірген шыны аяқты сындырады; бір-біріне гүл сыйлап, үйлерінің қабырғасына дөңгелек ою – “күн символын” салады; үйдегі тіреу ағашқа гүл іледі; түрлі жарыстар (жамбы ату, т.б.) ұйымдастырады.

Дәстүрлі қазақ қоғамында Ұлыс күні жыл басы саналған. Халықтың мифологиялық түсінігі бойынша 21 наурыз түні даланы Қыдыр аралайды. Ұлыс күні қазақ елі үшін әрқашан қасиетті, киелі саналған. Халық таза, жаңа киімдерін киген. Ауылдың ер адамдары бір-бірімен қос қолдасып, төс қағыстырады; әйелдер құшақтасып, бір-біріне игі тілектер айтады. Бірін-бірі мерекеге арнап дайындалған наурыз көже ішуге шақырады. Оған қойдың басы мен сүр ет салып пісірілуі – қыс тағамымен (етпен) қоштасуды, құрамына ақтың қосылуы – жаз тағамымен (сүт, ақ) қауышуды білдіреді. Әдетте, осы күні адамдар арам пиғыл, пендешілік атаулыдан тазарып, ар-ожданы алдында арылады. Ауыл ақсақалдары араларына жік түскен бауырлас ел, руларды, ағайын, дос-жарандарды бір дастарқаннан дәм таттырып, табыстырған, жалғыз жарым жетімдерді үйлендіріп, жеке отау еткен. Кембағал, мүгедектерді жақын туыстарының қарауына арнайы міндеттеп тапсырған. Жұтқа ұшырап қиналғандарға жылу жинап берген. Алтыбақан басында ән айтылып, күй тартылады. Дәстүрлі ұлттық ойындар (көкпар, аударыспақ, күрес, қыз қуу, алтыбақан, тең көтеру, т.б.) ойналады. Таң ата көпшілік биік төбенің басына шығып, атқан таңды қарсы алады.

Елманов Сайлаубек Елманұлы 1962 жылы Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Сарыбұлақ кеңшарында дүниеге келген. Әкесі Есімбетов Елман соғыс ардагері, ауыл ұстасы, пошта бастығы боп қызмет жасап, 1970 жылы дүниеден өткен. 1969-1970 жылдары Қорғантұз орта мектебінен 1 сыныпты бітіріп, 2-3 сыныпты Алақозы ауылында атасының қолында оқыған. 1973 жылы 4 сыныпты №2 мектепте, 1974 жылы №1 мектепте 5 сыныпқа барып, 1979 жылы аталмыш мектепті бітірген. 1989 жылдан бастап айтыс ақыны. Шығарған әндері: «Мектебім», «Достарым», «Ақтөбе», «Шалқарым- жұмақтың бесігі», «Неке жүзігі», «Көңіл толқыны», «Жан досым», «Арманым» т.б.

Дамыту:

Жаңа ән үйрету : "Наурыз тойы" Әні, сөзі Сайлаубек Елмановтікі

Жеке оқушылармен жұмыс: Кеспе қағаздар

№1 «Наурыз» атауы қай тілден енген? Мағынасы қандай?

№2 Наурыз көже қалай жасалады? Неше тағам салынады?

№3 Наурызда берілетін қандай баталарды білесің?

№4 Қандай ұлттық ойындарды білесіңдер?

5 Наурыз туралы қандай әндер білесіңдер?

Олай болса, қазақ халқының мұзбалақ ақыны М. Мақатаевтың сөзіне жазылған Т.Сарыбаевтың әні "Наурыз-думанды" Аружанның орындауында тыңдап көрейік.

Бекіту: Біз бүгін қандай әнмен таныстық?

Сайлаубек Елманов кім?

Шалқар өңірінен шыққан қандай ақын-композиторларды білесіңдер?

Жалпы, наурыз мерекесі туралы не білесіңдер?

Отбасында наурыз мерекесін қалай қарсы аласыңдар?

Қорыту: Наурызда жарқылдаған жасын от бар,
Адамдар құлай сүйген қасиет бар.
Ұлтымның дәстүр- салтын жарқыратқан
Жырында жүрек тербер өсиет бар.

Үйге тапсырма: Олай болса, үйге тапсырма С. Елмановтың "Наурыз тойы" әнін

жаттап келу ә) Шалқар өңірінен шыққан ақын-композиторлар туралы мәнжазба.

Бағалау:




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Музыка

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 4 класс

Скачать
Армысы?, ?з-Наурыз! 4 сынып.

Автор: Алибеков Дархан Нурманович

Дата: 30.03.2015

Номер свидетельства: 194057

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства