kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Видеоуроки Олимпиады Подготовка к ЕГЭ

Саба?ты? та?ырыбы: "К?лпашті? ?ршы?ы"

Нажмите, чтобы узнать подробности

К?лп?шті? ?ршы?ы.

Автор:Шешемні? замандасы еді. Бізді? ?йді? ?ыр жа?ында т?рады. А?арлы-ша?арлы, бала-ша?асы к?п адам. Ерінен ерте айырыл?ан. Со?ыс?а кетіп, содан хабар-ошарсыз кеткен. Ертеден ?ара кешке дейін есікті? алдында ?ршы? иіріп отыратын К?лп?шты? екі к?зі бізді? ?йді? т?тінінде   Таби?атынан ?ыдырымпаз адам бол?ан со?, к?рші ?ола? онша жа?тыра ?оймайтын. Біра? сума?айлы?ы, ауыл ?йді бір-біріне айдап салар айта?шыл ?сек-ая?ы жо? ?йел. Жіп иіретін ?ршы?- К?лп?шті? жан жолдасы, т?нде басына жастап ?йы?тайды екен.                                                                     

         Дегенмен, т?тін шы??ан ?йді а?дып, ысты? тама?ыны? ?стіне д?л т?сетін ?деті бары рас. Ж?рт К?п?шті? осы мінезінен з?резап бол?ан. Бая?ы заман емес, ?азіргі а?ыл-тегіл то?шылы? уа?ытта,о?ашаланып аузы?а тама?ты енді ала бергенде, бір емес, екі емес, орта? бола берген адам-ата? болса да жа?тырасы?ба т?йірі. Біра?, К?лп?ш ж?ртты? к??кілін, ?ыржы?-тыржы? теріс ?аба?ын ?аперіне де алмайтын. Салдырлап ??гімесін айтып, алды артына ?арамай тама?ты асай беретін, тіпті «жесе?дерш» деп ?з асы?ды ?зі?е ты?палайтын.

?ысты? ал?аш?ы айыны? бір к?ні еді. ?олты?ына ыдысын ??ша?тап К?лп?ш ?йінен асы?ыс шы?ып, бізді? ?йге ?арай ?азда?дай ж?гіріп келеді. Жа?ындай бере К?лп?штан б?рын ?йге сып етіп кіріп кеттім. Апамдар ш?й ішіп отыр екен. Іле-шала К?лп?шта кірді.

К?лп?ш: -Алла, белім, белім.

(ПАУЗА)

Автор: ?лгінде ?ана сап-сау отыр?ан шешем олда ая? астынан ауыра ?ал?аны. Мен а? та?мын.

К?лп?ш:- Саумысы?, К?лия? Ауырып ?ал?анбысы??

К?лия: Ауырмай отыратын к?нім барма К?лп?ш.

К?лп?ш: Мен де сол, ?лмеген со? ж?ркте ?йтеуір. Екі к?н болды, белден шойырыл?алы.

К?лия: ?ш к?ннен бері мені? де басымны? са?инасы ?стап.

К?лп?ш: Менде жетісіп отыр?аным жо?,б?тір. Бес к?ннен бері екі тізем ?а?сайды.

К?лия:Он к?ннен бері мені? о? иы?ым шаншып ж?р.

К?лп?ш:Бір ай болды мына екі ая?ымды кеміріп жатыр-ау, жеп жатыр.

К?лия: Былтырдан бері ??даны? ??діреті, екі к?зім к?рмейтінді шы?арды. ?стіп ж?ріп су?ара??ы со?ыр болып ?алмасам жарар еді.

К?лп?ш: ?ойшы-ей, ?айда?ыны айтпай, кейде мені? де екі ??ла?ым тарс бітіп ?алады.

Жоламан: Ендігі с?тте шешемде, К?лп?шта ауруларын ?мытып ?за? сонар ??гімеге к?шкен. Ал, мен а? та?мын.

К?лп?ш: Е, е замандас-ай шалы? бар сен осындайсы?. Жиырма жылдан бері жесір бізді? не жанымыз ж?р. ?лейін десем ?ол тимей.

К?лия: ?ой бойында шыбын жаны бар демесе?, бізді? ?йді? иесіне трудовой ?тіп кетсе керек.

К?лп?ш: ?й, ж?зі ?арау ?лы?а ш?й ??йса?шы. ?й жесе?дерш, ?ялма?дар,же?дер.

К?лия: К?зден бері осы жа??ала?ты? пайда болып ж?р.?азір ?ой?анымды ?азір ?мытамын.

К?лп?ш: Менде ?мытша?пын-ей. ?неуг?ні Ш?ке?дердікі ет ас?ан екен, барайын деп т?рып ?ара басып ?йы?тап ?алыппын.

К?лия: Кеше,со?ым сой?ан к?нге дейін тісімізді? суын сорып отырамызба деп, ?ал?ан ?ара ешкіні сойып алды? (аузынан а?дамай шы?ып кеткен с?зге К?лия сасып ?алып аузын баса ?ояды)

К?лп?ш: Не дейді? Со?ым сойды?дарма не?Тіпті т?тіндері? бы?сымап еді.сенде сара?данып барасы?-ау К?лия?! Ішек-т?шек,?арын-сарын берсе?ші?

К?лия: Ойб?ййй басым, осы біреу бірде?е с?раса басым аура ?алатын несі екен?!

К?лп?ш: ?й. К?лия сені? осы шелегі? бар еді ?ой жо?алып кеткен,соны тапты?ба?

К?лия: Жо?, кетті ?ой жо?алып.

К?лп?ш: ?йй,к?рші мен сол шелегі?ді бір жерден к?рдім.

К?лия: ?ойшей,распа? ?айдан к?рді? айтса?шы?

К?лп?ш:Шелегі?ні? т?бі майыс?ан еді ?ой ? ??ла?ы?ды бері жа?ындатшы к?рші-ау.Мен айтты деп айтпа. Сені? сол шелегі? Ма?ашты? ?орасында керосин ??юлы т?р.Е,е

К?лия:Рас па? Ма мен Ма?аштарды жа?ын тартып араласып ж?рсем.

К?лп?ш:Ия, мына екі к?зіммен к?рдім.Рас айтам Алла бар.?тірік айтсам нан ?рсын.

К?лия: ?йй албасты бас?ыр Ма?аш. Мен барып шелегімді алып келейін онда.

К?лп?ш:?йй т?ра т?р К?лия. ?ара су?а ?амалпай, бір шайлы? с?т бер.

К?лия: Сенен ая?анымды ит жесін. Шелегімні? ?айда екенін айт?аны? ?шін са?ан осы с?тті бердім.

К?лп?ш: О,о,о мынауы? к????п с?т. Рахмет К?лия.Мен ?йіме кетейін.

К?лп?ш кетеді.

К?лия: Осы К?лп?шта ?ызы?-?й.Ая?ым,белім деп келіп еді. ?тірік ??гіме айтып с?т алып кетті.

Автор: Терезеден тыс?а ?арап едім, ?йіне ?арай ??стай ?шып бара жат?ан К?лп?шты к?рдім.Мен а? та?мын.

Просмотр содержимого документа
«Саба?ты? та?ырыбы: "К?лпашті? ?ршы?ы" »

Күлпәштің ұршығы.

Автор:Шешемнің замандасы еді. Біздің үйдің қыр жағында тұрады. Ақарлы-шақарлы, бала-шағасы көп адам. Ерінен ерте айырылған. Соғысқа кетіп, содан хабар-ошарсыз кеткен. Ертеден қара кешке дейін есіктің алдында ұршық иіріп отыратын Күлпәштың екі көзі біздің үйдің түтінінде Табиғатынан қыдырымпаз адам болған соң, көрші қолаң онша жақтыра қоймайтын. Бірақ сумақайлығы, ауыл үйді бір-біріне айдап салар айтақшыл өсек-аяңы жоқ әйел. Жіп иіретін ұршық- Күлпәштің жан жолдасы, түнде басына жастап ұйықтайды екен.

Дегенмен, түтін шыққан үйді аңдып, ыстық тамағының үстіне дәл түсетін әдеті бары рас. Жұрт Күпәштің осы мінезінен зәрезап болған. Баяғы заман емес, қазіргі ағыл-тегіл тоқшылық уақытта,оңашаланып аузыңа тамақты енді ала бергенде, бір емес, екі емес, ортақ бола берген адам-атаң болса да жақтырасыңба тәйірі. Бірақ, Күлпәш жұрттың күңкілін, қыржың-тыржың теріс қабағын қаперіне де алмайтын. Салдырлап әңгімесін айтып, алды артына қарамай тамақты асай беретін, тіпті «жесеңдерш» деп өз асыңды өзіңе тықпалайтын.

Қыстың алғашқы айының бір күні еді. Қолтығына ыдысын құшақтап Күлпәш үйінен асығыс шығып, біздің үйге қарай қаздаңдай жүгіріп келеді. Жақындай бере Күлпәштан бұрын үйге сып етіп кіріп кеттім. Апамдар шәй ішіп отыр екен. Іле-шала Күлпәшта кірді.

Күлпәш: -Алла, белім, белім.

(ПАУЗА)

Автор: Әлгінде ғана сап-сау отырған шешем олда аяқ астынан ауыра қалғаны. Мен аң таңмын.

Күлпәш:- Саумысың, Күлия? Ауырып қалғанбысың?

Күлия: Ауырмай отыратын күнім барма Күлпәш.

Күлпәш: Мен де сол, өлмеген соң жүркте әйтеуір. Екі күн болды, белден шойырылғалы.

Күлия: Үш күннен бері менің де басымның сақинасы ұстап...

Күлпәш: Менде жетісіп отырғаным жоқ,бәтір. Бес күннен бері екі тізем қақсайды.

Күлия:Он күннен бері менің оң иығым шаншып жүр.

Күлпәш:Бір ай болды мына екі аяғымды кеміріп жатыр-ау, жеп жатыр.

Күлия: Былтырдан бері құданың құдіреті, екі көзім көрмейтінді шығарды. Өстіп жүріп суқараңғы соқыр болып қалмасам жарар еді...

Күлпәш: Қойшы-ей, қайдағыны айтпай, кейде менің де екі құлағым тарс бітіп қалады.

Жоламан: Ендігі сәтте шешемде, Күлпәшта ауруларын ұмытып ұзақ сонар әңгімеге көшкен. Ал, мен аң таңмын.

Күлпәш: Е, е замандас-ай шалың бар сен осындайсың. Жиырма жылдан бері жесір біздің не жанымыз жүр. Өлейін десем қол тимей...

Күлия: Қой бойында шыбын жаны бар демесең, біздің үйдің иесіне трудовой өтіп кетсе керек.

Күлпәш: Әй, жүзі қарау ұлыңа шәй құйсаңшы. Әй жесеңдерш, ұялмаңдар,жеңдер.

Күлия: Күзден бері осы жаңғалақтық пайда болып жүр.Қазір қойғанымды қазір ұмытамын.

Күлпәш: Менде ұмытшақпын-ей. Әнеугүні Шәкеңдердікі ет асқан екен, барайын деп тұрып қара басып ұйықтап қалыппын.

Күлия: Кеше,соғым сойған күнге дейін тісіміздің суын сорып отырамызба деп, қалған қара ешкіні сойып алдық (аузынан аңдамай шығып кеткен сөзге Күлия сасып қалып аузын баса қояды)

Күлпәш: Не дейді? Соғым сойдыңдарма не?Тіпті түтіндерің бықсымап еді.сенде сараңданып барасың-ау Күлия?! Ішек-түшек,қарын-сарын берсеңші?

Күлия: Ойбүййй басым, осы біреу бірдеңе сұраса басым аура қалатын несі екен?!

Күлпәш: Әй. Күлия сенің осы шелегің бар еді ғой жоғалып кеткен,соны таптыңба?

Күлия: Жоқ, кетті ғой жоғалып...

Күлпәш: Әйй,көрші мен сол шелегіңді бір жерден көрдім.

Күлия: Қойшей,распа? Қайдан көрдің айтсаңшы?

Күлпәш:Шелегіңнің түбі майысқан еді ғой ? Құлағыңды бері жақындатшы көрші-ау...Мен айтты деп айтпа. Сенің сол шелегің Мағаштың қорасында керосин құюлы тұр.Е,е

Күлия:Рас па??? Ма мен Мағаштарды жақын тартып араласып жүрсем...

Күлпәш:Ия, мына екі көзіммен көрдім.Рас айтам Алла бар.Өтірік айтсам нан ұрсын.

Күлия: Өйй албасты басқыр Мағаш. Мен барып шелегімді алып келейін онда...

Күлпәш:Әйй тұра тұр Күлия. Қара суға қамалпай, бір шайлық сүт бер.

Күлия: Сенен аяғанымды ит жесін. Шелегімнің қайда екенін айтқаның үшін саған осы сүтті бердім.

Күлпәш: О,о,о мынауың көөөөп сүт. Рахмет Күлия.Мен үйіме кетейін.

Күлпәш кетеді.

Күлия: Осы Күлпәшта қызық-әй.Аяғым,белім деп келіп еді. Өтірік әңгіме айтып сүт алып кетті.

Автор: Терезеден тысқа қарап едім, үйіне қарай құстай ұшып бара жатқан Күлпәшты көрдім.Мен аң таңмын.




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Музыка

Категория: Мероприятия

Целевая аудитория: 10 класс

Скачать
Саба?ты? та?ырыбы: "К?лпашті? ?ршы?ы"

Автор: Тенна?имова Раушан ?обылан?ызы

Дата: 15.05.2015

Номер свидетельства: 211773

Личный сайт учителя и сертификат бесплатно!!!
Получите в подарок сайт учителя


Распродажа видеоуроков! Скидки от 40%
ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства