kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесі. Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шешу

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йелері. Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесін  алмастыру т?сілімен шешу.

Саба?ты? ма?саттары: екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шешу да?дыларын ?алыптастыру. Рационал сандармен берілген пропорциялы? те?деуді келтіріп шеше білуді ?айталау.

Саба?та ?олданылатын к?рнекіліктер: формулалар жазыл?ан кесінділер, карточкалар, логикалы? тапсырмалар,фишкалар.

Саба?ты? ?діс-т?сілдері: к?рнекіліктерді ?олдану, практикалы? жатты?у ж?мыстарын орындату, практикалы? саба?.

Саба?ты? типі: аралас саба?

Саба? барысы:

¨                   ?йымдастыру кезе?і

¨                   Тамаша ?штік

¨                   Жа?а саба?ты т?сіндіру

¨                   Математикалы? ?атар ?ткізу ар?ылы есептер шы?арту

¨                   Математикалы? лото

¨                   Семантикалы? карта

¨                   ?йге тапсырма беру

¨                   Саба?ты ?орытындылау, ба?алау.

  1. О?ушыларды т?гелдеу, саба??а дайынды?ын тексеру.
  2. Логикалы? тапсырма.

Т?мендегі с?здерді? біреуі бас?алардан б?лек. Ол с?з ?айсысы?

А) алма    в) ?арбыз

С) помидор   д) ас?аба?    жауабы: алма.

©     екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесіні? шешімі деп нені айтады?

©     Те?деулер ж?йесіндегі те?деулерді? графиктері болатын т?зулер ?иылысса, осы те?деулер ж?йесіні? неше шешімі болады?

©     Сызы?ты?  те?деулер ж?йесін графиктік т?сілмен шешкенде, ?андай жа?дайда ж?йені? шешімі болмайды? Шексіз к?п шешімі ?андай жа?дайда болады?

  1. Та?ырыпты? алдын ала тапсырмасында

х-у=29 (1)

2х+7у=112  (2) те?деулер ж?йесін (1)  те?деудегі х-ті у ар?ылы ?рнектеп алып, оны (2) те?деуге ?ойып, бір айнымалысы бар те?деуге келтіріп шешу т?сілі к?рсетілген. Сонда

х=29+у

2(29+у)+7у=112

б?л ал?аш?ы берілген те?деулер ж?йесімен м?ндес те?деулер ж?йесі. Осыдан у=6; х=35 шы?ады. Осы к?рсетілген реттілікпен

х+у=1

5х+3у=37 те?деулер ж?йесін шешу о?ушылар?а тапсырыл?ан.

Жауабы; (17;-16)

Та?ырыпты? ?ыс?аша мазм?ны.

Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесін  алмастыру т?сілімен шешуді мысал есептерді шы?арудан бастау дидактикалы? т?р?ыдан к?рнекіліктерді пайдаланумен бірдей н?тиже береді. Мысалы,

2х+у=11                    у=11-2х

5х-2у=5                     5х-2(11-2х)=5

5х-22+4х=5

=27

х=3   у=11-2·3=5     жауабы: (3;5)

  Екі айнымалысы бар сызы?ты?  те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шешу ?шін:

©     Те?деуді? біреуіндегі бір айнымалыны екіншісі ар?ылы (х-ті у ар?ылы немесе у-ті х ар?ылы) ?рнектеу керек;

©     Табыл?ан ?рнекті екінші те?деудегі осы айнымалыны? орнына ?ою керек. Сонда бір айнымалысы бар сызы?ты? те?деу шы?ады;

©     Шы??ан бір айнымалысы бар сызы?ты? те?деуді шешіп, онда?ы айнымалыны? м?нін табу керек;

©     Табыл?ан айнымалыны? м?нін екінші айнымалыны табу ?рнегіндегі орнына ?ойып, екінші айнымалыны табу керек.

    Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесіндегі те?деулерді? біреуіндегі айнымалыны? коэффициенті 1-ге те? бол?ан жа?дайда берілген те?деулер ж?йесін шешу ?шін алмастыру т?сілін ?олдан?ан тиімді.

  1. Математикалы? ?атар

І де?гейлік тапсырмалар

1 ?атар:

№1497 те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шеші?дер.

-х+у=4            х=у-4

4х+у=-1       4(у-4)+у=-1   4у-16+у=-1,  5у=15, у=3, х=-1

жауабы: (-1;3)

2 ?атар:

Жауабы: (2;3)

3 ?атар:

II де?гейлік тапсырмалар

1 ?атар:

№1498 те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шеші?дер.

4х+3у=5      у=-5+2х

у-2х=-5       4х+3(-5+2х)=5 

4х-15+6х=5    10х=20  х=2

у=-5+4   у=-1  жауабы: (2;1)

2 ?атар:

35+5у-3у=1, 2у=-34, у=-17, х=-10

Жауабы: (-10;-17)

3 ?атар:

Жауабы: (6;-6)

III де?гейлік тапсырма

№1499

Жауабы: (-1;6)

Жауабы: (4;-3)

V. Математикалы? лото:

1. 1 т ма?та ауыр ма, 10ц темір ауыр ма? (те?)

2. Т?рт ?ойды? неше ая?ы бар?(16 ая?)

3. 1 ж?мырт?а 3 минутта піссе, 4 ж?мырт?а ?анша минутта піседі? (3 мин)

4. Егер тырна бір ая?ымен т?рса 3 кг болады, ал екі ая?ымен т?рса оны? салма?ы ?анша? (3 кг)

5. ?стел беті т?ртб?рышты, оны? бір б?рышын арамен кесіп алса?, неше б?рыш ?алады? (5 б?рыш)

VI. Семантикалы? картамен ж?мыс:

I н?с?а

                   Жауаптары

Есептер

18,65

7,78

9

4х-5у-20

-15

К

М

Б

Ш

Э

95

І

Ю

Й

С

Т

-9х+2у-20 = -13х+7у

Н

Л

Ц

Л

П

С

О

А

Г

І

0,9

     х=1,2

В

М

И

У

Б

                                                              II н?с?а

                Жауаптары

Есептер

6х+9у+15

59,406

20

30

20,2

Н

А

?

Т

Ж

18,21

Б

Е

И

У

С

-2х+3у+15 = -8х-6у

?

Т

В

М

Е

?

Е

І

П

Х

2,5(3х+0,4) – 5,1х,

    х=8

К

Г

О

Д

З

«Білім – те?із» с?зімен б?гінгі саба?ымды ая?таймын.

VII. ?йге тапсырма: №1497 (1,3,5),   №1500

VIII. Ба?алау

                                            Сау болы?ыздар!

Просмотр содержимого документа
«Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесі. Екі айнымалысы бар сызы?ты? те?деулер ж?йесін алмастыру т?сілімен шешу »

Сабақтың тақырыбы: Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйелері. Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу.

Сабақтың мақсаттары: екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу дағдыларын қалыптастыру. Рационал сандармен берілген пропорциялық теңдеуді келтіріп шеше білуді қайталау.

Сабақта қолданылатын көрнекіліктер: формулалар жазылған кесінділер, карточкалар, логикалық тапсырмалар,фишкалар.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекіліктерді қолдану, практикалық жаттығу жұмыстарын орындату, практикалық сабақ.

Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақ барысы:

  • Ұйымдастыру кезеңі

  • Тамаша үштік

  • Жаңа сабақты түсіндіру

  • Математикалық қатар өткізу арқылы есептер шығарту

  • Математикалық лото

  • Семантикалық карта

  • Үйге тапсырма беру

  • Сабақты қорытындылау, бағалау.

  1. Оқушыларды түгелдеу, сабаққа дайындығын тексеру.

  2. Логикалық тапсырма.

Төмендегі сөздердің біреуі басқалардан бөлек. Ол сөз қайсысы?

А) алма в) қарбыз

С) помидор д) асқабақ жауабы: алма.

  • екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесінің шешімі деп нені айтады?

  • Теңдеулер жүйесіндегі теңдеулердің графиктері болатын түзулер қиылысса, осы теңдеулер жүйесінің неше шешімі болады?

  • Сызықтық теңдеулер жүйесін графиктік тәсілмен шешкенде, қандай жағдайда жүйенің шешімі болмайды? Шексіз көп шешімі қандай жағдайда болады?

  1. Тақырыптың алдын ала тапсырмасында

х-у29 (1)

2х+7у112 (2) теңдеулер жүйесін (1) теңдеудегі х-ті у арқылы өрнектеп алып, оны (2) теңдеуге қойып, бір айнымалысы бар теңдеуге келтіріп шешу тәсілі көрсетілген. Сонда

х29+у

2(29+у)+7у112

бұл алғашқы берілген теңдеулер жүйесімен мәндес теңдеулер жүйесі. Осыдан у6; х35 шығады. Осы көрсетілген реттілікпен

х+у1

5х+3у37 теңдеулер жүйесін шешу оқушыларға тапсырылған.


Жауабы; (17;-16)

Тақырыптың қысқаша мазмұны.

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешуді мысал есептерді шығарудан бастау дидактикалық тұрғыдан көрнекіліктерді пайдаланумен бірдей нәтиже береді. Мысалы,

2х+у11 у11-2х

5х-2у5 5х-2(11-2х)5

5х-22+4х5

27

х3 у11-2·35 жауабы: (3;5)

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу үшін:

  • Теңдеудің біреуіндегі бір айнымалыны екіншісі арқылы (х-ті у арқылы немесе у-ті х арқылы) өрнектеу керек;

  • Табылған өрнекті екінші теңдеудегі осы айнымалының орнына қою керек. Сонда бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу шығады;

  • Шыққан бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді шешіп, ондағы айнымалының мәнін табу керек;

  • Табылған айнымалының мәнін екінші айнымалыны табу өрнегіндегі орнына қойып, екінші айнымалыны табу керек.

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесіндегі теңдеулердің біреуіндегі айнымалының коэффициенті 1-ге тең болған жағдайда берілген теңдеулер жүйесін шешу үшін алмастыру тәсілін қолданған тиімді.

  1. Математикалық қатар

І деңгейлік тапсырмалар

1 қатар:

№1497 теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешіңдер.

-х+у=4 х=у-4

4х+у-1 4(у-4)+у-1 4у-16+у-1, 5у15, у3, х-1

жауабы: (-1;3)

2 қатар:


Жауабы: (2;3)

3 қатар:


II деңгейлік тапсырмалар

1 қатар:

№1498 теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешіңдер.

4х+3у5 у-5+2х

у-2х-5 4х+3(-5+2х)5

4х-15+6х5 10х20 х2

у-5+4 у-1 жауабы: (2;1)

2 қатар:


35+5у-3у=1, 2у=-34, у=-17, х=-10

Жауабы: (-10;-17)

3 қатар:


Жауабы: (6;-6)


III деңгейлік тапсырма

№1499


Жауабы: (-1;6)


Жауабы: (4;-3)


V. Математикалық лото:

1. 1 т мақта ауыр ма, 10ц темір ауыр ма? (тең)

2. Төрт қойдың неше аяғы бар?(16 аяқ)

3. 1 жұмыртқа 3 минутта піссе, 4 жұмыртқа қанша минутта піседі? (3 мин)

4. Егер тырна бір аяғымен тұрса 3 кг болады, ал екі аяғымен тұрса оның салмағы қанша? (3 кг)

5. Үстел беті төртбұрышты, оның бір бұрышын арамен кесіп алсақ, неше бұрыш қалады? (5 бұрыш)

VI. Семантикалық картамен жұмыс:



I нұсқа

Жауаптары

Есептер

18,65

7,78

9

4х-5у-20

-15


К

М

Б

Ш

Э

95

І

Ю

Й

С

Т

-9х+2у-20 = -13х+7у

Н

Л

Ц

Л

П


С

О

А

Г

І

0,9

х=1,2

В

М

И

У

Б

II нұсқа

Жауаптары

Есептер

6х+9у+15

59,406

20

30

20,2


Н

А

Қ

Т

Ж

18,21

Б

Е

И

У

С

-2х+3у+15 = -8х-6у

Ң

Т

В

М

Е


Ө

Е

І

П

Х

2,5(3х+0,4) – 5,1х,

х=8

К

Г

О

Д

З

«Білім – теңіз» сөзімен бүгінгі сабағымды аяқтаймын.

VII. Үйге тапсырма: №1497 (1,3,5), №1500

VIII. Бағалау

Сау болыңыздар!!




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Математика

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс

Автор: Исатаева Фариза Сисенбай?ызы

Дата: 16.05.2015

Номер свидетельства: 212288

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

Распродажа видеоуроков!
ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства