kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

“ Ezop va uning masallarida hayot ibratlari, insoniy xususiyatlarning yoritilishi ”

Нажмите, чтобы узнать подробности

u                               Ezop (miloddan avvalgi 6-asr) — yunon masalchisi.                        Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul boʻlib, soʻng ozod qilingan.       Lidiya shohi Krez saroyida xizmatda boʻlgan, Delfada oʻldirilgan. Antik davrda maʼlum boʻlgan deyarli barcha masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular miloddan avvalgi 4—3alardan boshlab toʻplangan va "Ezop masallari" kitobiga kiritilgan. Milodiy 10— 15-asrlardagi qoʻlyozmalarda 300 dan ortiq shunday masal saqlanib qolgan. uE. masallari gʻoyaviy jihatdan tushkunlik va umidsizlik ruhida yozilgan, personajlari (asosan, hayvonlar) oʻta shartli, voqealar ixcham bayon qilingan; tili sodda, jonli tilga yaqin. E. masallari syujeti Yevropa masalchiligi syujetining asosini tashkil etgan. Lotin masalchisi Fedr (1-asr) va yunon masalchisi Babriy (2-asr)dan tortib J. Lafonten va I. A. Krilovtacha E. masallari syujetini davrga moslab ijodiy rivojlantirganlar. u Ezop (miloddan avvalgi 6-asr) — yunon masalchisi.                        Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul boʻlib, soʻng ozod qilingan.       Lidiya shohi Krez saroyida xizmatda boʻlgan, Delfada oʻldirilgan. Antik davrda maʼlum boʻlgan deyarli barcha masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular miloddan avvalgi 4—3alardan boshlab toʻplangan va "Ezop masallari" kitobiga kiritilgan. Milodiy 10— 15-asrlardagi qoʻlyozmalarda 300 dan ortiq shunday masal saqlanib qolgan. uE. masallari gʻoyaviy jihatdan tushkunlik va umidsizlik ruhida yozilgan, personajlari (asosan, hayvonlar) oʻta shartli, voqealar ixcham bayon qilingan; tili sodda, jonli tilga yaqin. E. masallari syujeti Yevropa masalchiligi syujetining asosini tashkil etgan. Lotin masalchisi Fedr (1-asr) va yunon masalchisi Babriy (2-asr)dan tortib J. Lafonten va I. A. Krilovtacha E. masallari syujetini davrga moslab ijodiy rivojlantirganlar.

Просмотр содержимого документа
«“ Ezop va uning masallarida hayot ibratlari, insoniy xususiyatlarning yoritilishi ”»

Namangan viloyati Yangiqo’rg’on tumani 22-umumiy o’rta ta’lim maktabi o’qituvchisi Abduraxmonova Tursunoy Botirovna 5-sinf “Adabiyot” darslarida“Ezop va uning masallarida hayot ibratlari ,insoniy xususiyatlarning yoritilish” mavzusida taqdimoti.

Namangan viloyati Yangiqo’rg’on tumani 22-umumiy o’rta ta’lim maktabi o’qituvchisi

Abduraxmonova Tursunoy Botirovna 5-sinf “Adabiyot” darslarida“Ezop va uning masallarida hayot ibratlari ,insoniy xususiyatlarning yoritilish” mavzusida taqdimoti.

Ezop haqida ma’lumot.

Ezop haqida ma’lumot.

  • Ezop  (miloddan avvalgi 6-asr) — yunon masalchisi. Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul boʻlib, soʻng ozod qilingan. Lidiya shohi Krez saroyida xizmatda boʻlgan, Delfada oʻldirilgan. Antik davrda maʼlum boʻlgan deyarli barcha masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular miloddan avvalgi 4—3alardan boshlab toʻplangan va "Ezop masallari" kitobiga kiritilgan. Milodiy 10— 15-asrlardagi qoʻlyozmalarda 300 dan ortiq shunday masal saqlanib qolgan.
  • E. masallari gʻoyaviy jihatdan tushkunlik va umidsizlik ruhida yozilgan, personajlari (asosan, hayvonlar) oʻta shartli, voqealar ixcham bayon qilingan; tili sodda, jonli tilga yaqin. E. masallari syujeti Yevropa masalchiligi syujetining asosini tashkil etgan. Lotin masalchisi Fedr (1-asr) va yunon masalchisi Babriy (2-asr)dan tortib J. Lafonten va I. A. Krilovtacha E. masallari syujetini davrga moslab ijodiy rivojlantirganlar.
TULKI VA ECHKI     Ezop  (miloddan avvalgi 6-asr) — yunon masalchisi. Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul boʻlib, soʻng ozod qilingan. Lidiya shohi Krez saroyida xizmatda boʻlgan, Delfada oʻldirilgan. Antik davrda maʼlum boʻlgan deyarli barcha masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular miloddan avvalgi 4—3alardan boshlab toʻplangan va
  • TULKI VA ECHKI
  • Ezop  (miloddan avvalgi 6-asr) — yunon masalchisi. Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul boʻlib, soʻng ozod qilingan. Lidiya shohi Krez saroyida xizmatda boʻlgan, Delfada oʻldirilgan. Antik davrda maʼlum boʻlgan deyarli barcha masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular miloddan avvalgi 4—3alardan boshlab toʻplangan va "Ezop masallari" kitobiga kiritilgan. Milodiy 10— 15-asrlardagi qoʻlyozmalarda 300 dan ortiq shunday masal saqlanib qolgan.
  • E. masallari gʻoyaviy jihatdan tushkunlik va umidsizlik ruhida yozilgan, personajlari (asosan, hayvonlar) oʻta shartli, voqealar ixcham bayon qilingan; tili sodda, jonli tilga yaqin. E. masallari syujeti Yevropa masalchiligi syujetining asosini tashkil etgan. Lotin masalchisi Fedr (1-asr) va yunon masalchisi Babriy (2-asr)dan tortib J. Lafonten va I. A. Krilovtacha E. masallari syujetini davrga moslab ijodiy rivojlantirganlar .
BALIQCHI VA BALIQCHA   Baliqchi kun bo‘yi baliq tutishga harakat qilib faqat kichkinagina Baliqchani tutibdi.  — Yolvoraman, meni qo‘yib yubor, — debdi Baliqcha. — Men hozir yeyishing uchun judayam kichkinalik qilaman. Agar hozir meni daryoga qo‘yib yuborsang, men tezda o‘saman, keyin sen mendan ajoyib¬ taom tayyorlaysan.  — Yo‘q, yo‘q, Baliqcham, — debdi Baliqchi, — men seni hozir yeyman, bundan keyin seni tutolmasligim mumkin.  Qissadan hissa: Kelajakdagi nasiya katta narsadan ko‘ra, qo‘lingdagi naqd kichik narsa afzal.
  • BALIQCHI VA BALIQCHA Baliqchi kun bo‘yi baliq tutishga harakat qilib faqat kichkinagina Baliqchani tutibdi. — Yolvoraman, meni qo‘yib yubor, — debdi Baliqcha. — Men hozir yeyishing uchun judayam kichkinalik qilaman. Agar hozir meni daryoga qo‘yib yuborsang, men tezda o‘saman, keyin sen mendan ajoyib¬ taom tayyorlaysan. — Yo‘q, yo‘q, Baliqcham, — debdi Baliqchi, — men seni hozir yeyman, bundan keyin seni tutolmasligim mumkin. Qissadan hissa: Kelajakdagi nasiya katta narsadan ko‘ra, qo‘lingdagi naqd kichik narsa afzal.
SICHQONLAR KENGASHI   Mushukning doimiy xavf solishidan tushkunlikka tushgan sichqonlar muammolarini hal qilish uchun kengash chaqirishibdi. Ular birin-ketin bildirilgan rejalarni tahlil qilib, ularni rad eta berishibdi. Oxiri bir yosh Sichqon mushukning bo‘yniga qo‘ng‘iroq osib qo‘yishni taklif qilibdi.  — Qanday ajoyib fikr, — deb qichqi¬rishibdi ular, — bu Mushuk kelganda qochish uchun juda yaxshi ogohlantirish!  Ular bu taklifni zavq-shavq va olqish¬lar bilan qabul qilishibdi. Shunda keksa bir Cichqon o‘rnidan turib:  — Bu rostdan ham juda yaxshi maslahat va, shubhasiz, bizning muammomizni hal qiladi, — debdi. — Biroq Mushukning bo‘yniga qaysi birimiz qo‘ng‘iroqni ilamiz?!  Qissadan hissa: Taklif qilish bosh¬qa, uni bajarish boshqa.
  • SICHQONLAR KENGASHI Mushukning doimiy xavf solishidan tushkunlikka tushgan sichqonlar muammolarini hal qilish uchun kengash chaqirishibdi. Ular birin-ketin bildirilgan rejalarni tahlil qilib, ularni rad eta berishibdi. Oxiri bir yosh Sichqon mushukning bo‘yniga qo‘ng‘iroq osib qo‘yishni taklif qilibdi. — Qanday ajoyib fikr, — deb qichqi¬rishibdi ular, — bu Mushuk kelganda qochish uchun juda yaxshi ogohlantirish! Ular bu taklifni zavq-shavq va olqish¬lar bilan qabul qilishibdi. Shunda keksa bir Cichqon o‘rnidan turib: — Bu rostdan ham juda yaxshi maslahat va, shubhasiz, bizning muammomizni hal qiladi, — debdi. — Biroq Mushukning bo‘yniga qaysi birimiz qo‘ng‘iroqni ilamiz?! Qissadan hissa: Taklif qilish bosh¬qa, uni bajarish boshqa.
IKKI DO‘ST VA AYIQ   Ikki do‘st o‘rmonda aylanib yurganlarida to‘satdan ayiqqa duch kelib qolishibdi. Ulardan birinchisi shoshib daraxtga chiqib olibdi va ayiqning changalidan qutulib qolibdi. Ikkinchisi esa, hech narsa qo‘lidan kelmasligini bilib, o‘zini o‘lganga solib yotib olibdi.  Ayiq yerda yotgan kishining oldiga kelib, qulog‘ini hidlabdi. Hatto uni turtib ham ko‘ribdi. Kishini o‘lgan deb o‘ylab, unga tegmasdan ketib qolibdi.  Ayiq ketgach, haligi kishining do‘sti daraxtdan tushib kelib:  — Do‘stim, ayiq qulog‘ingga nima deb shivirladi? — deb so‘rabdi.  — U menga: qiyinchilik paytida tashlab ketadigan do‘st bilan sayohatga chiqishni yaxshilab o‘ylab ko‘rmabsan-da, dedi, xolos, — deb javob beribdi do‘sti.  Qissadan hissa: Do‘stlik qiyinchilikda sinaladi.
  • IKKI DO‘ST VA AYIQ Ikki do‘st o‘rmonda aylanib yurganlarida to‘satdan ayiqqa duch kelib qolishibdi. Ulardan birinchisi shoshib daraxtga chiqib olibdi va ayiqning changalidan qutulib qolibdi. Ikkinchisi esa, hech narsa qo‘lidan kelmasligini bilib, o‘zini o‘lganga solib yotib olibdi. Ayiq yerda yotgan kishining oldiga kelib, qulog‘ini hidlabdi. Hatto uni turtib ham ko‘ribdi. Kishini o‘lgan deb o‘ylab, unga tegmasdan ketib qolibdi. Ayiq ketgach, haligi kishining do‘sti daraxtdan tushib kelib: — Do‘stim, ayiq qulog‘ingga nima deb shivirladi? — deb so‘rabdi. — U menga: qiyinchilik paytida tashlab ketadigan do‘st bilan sayohatga chiqishni yaxshilab o‘ylab ko‘rmabsan-da, dedi, xolos, — deb javob beribdi do‘sti. Qissadan hissa: Do‘stlik qiyinchilikda sinaladi.
KO‘RSHAPALAK, QUSHLAR VA YIRTQICHLAR   Qushlar bilan yirtqichlar o‘rtasida katta nizo chiqibdi. Ikkala tomon ham o‘ziga qo‘shin yig‘a boshlabdi. Ko‘rshapalak qaysi tarafga qo‘shilishni bilmay, ikkilanib qolibdi. U turgan shox oldidan o‘tib ketayotgan qushlar:  — Yur, bizlar bilan, — deyishibdi.  Ammo Ko‘rshapalak:  — Men yirtqichman, — debdi.  Keyinroq ini tagidan o‘tib ketayotgan yirtqichlar tepaga qarab shunday deyishibdi:  — Yur, bizga qo‘shil.  Lekin u: — Men qushman, — debdi.  Xayriyatki, oxirgi lahzalarda tinchlik o‘rnatilibdi, hech qanday urush bo‘lmabdi. Shunda Ko‘rshapalak qushlarning oldiga borib ulardan o‘zini xursandchiliklariga sherik qilishlarini so‘rabdi. Ammo hamma qushlar undan yuz o‘girib, uchib ketishibdi. Shundan keyin¬ Ko‘rshapalak yirtqichlarning oldiga boribdi. Biroq tezda u yerdan ham chekinishga majbur bo‘libdi, zero, yirt¬qichlar uni burda-burda qilishga shay turardilar.  Shunda Ko‘rshapalak o‘ziga shunday dedi:  — Fazilati bo‘lmaganning do‘sti ham bo‘lmas ekan.
  • KO‘RSHAPALAK, QUSHLAR VA YIRTQICHLAR Qushlar bilan yirtqichlar o‘rtasida katta nizo chiqibdi. Ikkala tomon ham o‘ziga qo‘shin yig‘a boshlabdi. Ko‘rshapalak qaysi tarafga qo‘shilishni bilmay, ikkilanib qolibdi. U turgan shox oldidan o‘tib ketayotgan qushlar: — Yur, bizlar bilan, — deyishibdi. Ammo Ko‘rshapalak: — Men yirtqichman, — debdi. Keyinroq ini tagidan o‘tib ketayotgan yirtqichlar tepaga qarab shunday deyishibdi: — Yur, bizga qo‘shil. Lekin u: — Men qushman, — debdi. Xayriyatki, oxirgi lahzalarda tinchlik o‘rnatilibdi, hech qanday urush bo‘lmabdi. Shunda Ko‘rshapalak qushlarning oldiga borib ulardan o‘zini xursandchiliklariga sherik qilishlarini so‘rabdi. Ammo hamma qushlar undan yuz o‘girib, uchib ketishibdi. Shundan keyin¬ Ko‘rshapalak yirtqichlarning oldiga boribdi. Biroq tezda u yerdan ham chekinishga majbur bo‘libdi, zero, yirt¬qichlar uni burda-burda qilishga shay turardilar. Shunda Ko‘rshapalak o‘ziga shunday dedi: — Fazilati bo‘lmaganning do‘sti ham bo‘lmas ekan.
MUSHUK — KELINCHAK   Kunlardan bir kuni Olimp xudolari tirik mavjudotlarning tabiatini o‘zgartirish mumkin yoki mumkin emasligi ustida tortishib qolishibdi.  Yupiter:  — O‘zgartirsa bo‘ladi, — debdi. Ammo Venera bunga qarshi chiqibdi. Muammoni hal qilish maqsadida Yupiter mushukni qiz bolaga aylantirib qo‘yibdi va uni yosh bir yigitga turmushga beribdi. Risoladagidek to‘y bo‘libdi, kelin-kuyov to‘y bazmida o‘tirishibdi.  — Qara, — debdi Yupiter Veneraga, — kelin o‘zini qanday munosib tutayapti. Kim ham uni kecha mushuk edi, deb ayta oladi? Shubhasiz, uning tabiati o‘zgardi.  — Bir oz kut, — debdi Venera va to‘yxonaga sichqonni qo‘yib yuboribdi. Buni ko‘rgan Kelin joyidan sakrab turibdi va sichqon ustiga o‘zini otibdi.  — Ana, ko‘rdingmi? — debdi Venera.  Qissadan hissa: Qon bilan kirgan — jon bilan chiqadi.
  • MUSHUK — KELINCHAK Kunlardan bir kuni Olimp xudolari tirik mavjudotlarning tabiatini o‘zgartirish mumkin yoki mumkin emasligi ustida tortishib qolishibdi. Yupiter: — O‘zgartirsa bo‘ladi, — debdi. Ammo Venera bunga qarshi chiqibdi. Muammoni hal qilish maqsadida Yupiter mushukni qiz bolaga aylantirib qo‘yibdi va uni yosh bir yigitga turmushga beribdi. Risoladagidek to‘y bo‘libdi, kelin-kuyov to‘y bazmida o‘tirishibdi. — Qara, — debdi Yupiter Veneraga, — kelin o‘zini qanday munosib tutayapti. Kim ham uni kecha mushuk edi, deb ayta oladi? Shubhasiz, uning tabiati o‘zgardi. — Bir oz kut, — debdi Venera va to‘yxonaga sichqonni qo‘yib yuboribdi. Buni ko‘rgan Kelin joyidan sakrab turibdi va sichqon ustiga o‘zini otibdi. — Ana, ko‘rdingmi? — debdi Venera. Qissadan hissa: Qon bilan kirgan — jon bilan chiqadi.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Литература

Категория: Презентации

Целевая аудитория: 5 класс

Скачать
“ Ezop va uning masallarida hayot ibratlari, insoniy xususiyatlarning yoritilishi ”

Автор: Абдурахманова Турсуной Ботировна

Дата: 03.05.2020

Номер свидетельства: 548601

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства