kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

«?ла?ат – ?лтты? т?рбиеде»

Нажмите, чтобы узнать подробности

Ата-аналар?а арнал?ан ке?естер:  «?ла?ат – ?лтты? т?рбиеде»

Преподаватель казахского языка, Куракбаева Сулушаш Сайрановна

Управление образования акимата Костанайской области

ГККП «Казахстанский агротехнический колледж»

?лтты? т?рбиені? негізі бала?а ананы? с?тімен, ана тілімен, бесік жырыны? ?лдиімен беріледі. Т?лімгерлікті? б?ла? к?зі де, т?рбиені? барып ??яр арнасы да мектепке дейінгі мекеме, балаба?шалар екені белгілі.

  Тіл-т?рбиені? басты тірегі. Ана тілі ар?ылы баланы хал?ымызды? ойымен, ?лтты? д?ст?рмен, ?дебиетімен, м?дениетімен, тіршілігімен  таныстырамыз. ?рі оларды? мейірімді, е?бек с?йгіш, ?жет боп ?суіне халы?ты? педагогиканы? ?айнар к?зімен сусындату жолында ж?мыс істеудеміз.

Заман талабына сай ?л мен ?ызды т?рбиелеу,?рпа? т?рбиелеу-?асиетті де, келелі міндеттерді? бірі. Ата-бабаларымызды? бала т?рбиесіндегі мол т?жірбиесін, бай рухани ?азынасын бала т?рбиесінде ж?йелі т?рде пайдалану-мектепке дейінгі т?рбие  мамандарыны? алды??ы ?лкен міндет. Сол себепті хал?ымызды? ?асырлар бойы жина?тал?ан ?рпа? т?рбиесі ж?ніндегі ой-пікір, білім,т?жірбиелер жина?ына с?йене отырып,келер ?рпа?ты е?бекке, ?нер-білім машы?тарын ме?гертуге,отбасы, Отанны? ар-намысын ?ор?ау?а,адамгершілік ?асиеттерге т?рбиелеуді к?здейміз. Ата-баба д?ст?ріне асыл м?ра дегендей, ?лтты? салт-д?ст?рді? т?рбиелік м?ні ?те зор. Ата-аналар отбасында баланы хал?ымызды? салт-д?ст?рімен т?рбиелегенді ?сынамын.

Салт-д?ст?рлер:

1.К?рімдік

2.Бесікке салу

3.С?йінші

4.?она? к?ту

5.Бата беру

 Сайыс ар?ылы халы? ауыз ?дебиеті мен салт-д?ст?р туралы блімдерін бай?ау.

1.?н-би

2.?ол ?нерден танымын аны?тау

3.К?рес ар?ылы к?штілік, ептілікке, ал асы? ар?ылы мергендік, татулы??а, ізгілікке  т?рбиелеуге болады. Асы? ойыны балаларды? денесін шыны?тырып ?ана ?оймай, оларды? санау да?дыларын ?алыптастырады.

 Балаларды? ой-?рісін, іс-?имылын дамыту, балаба?шаларда эстетикалы? т?лім-т?рбие беруге ?ойылатын басты талаптарды? бірі болып саналады. Сонды?тан балаларды ?лтты?  ?дет-??рып  д?ст?рімен таныстыра отырып, с?здік ?орларын байыту,с?йлеу білуге ?йрету. Саба? барысында балалар бесікті жабды?тап,аластаумен, киіз жабды?тарымен танысты. Сахналы? ?ойылым ?ойып, ертегіні р?лге б?ліп о?ыды.

  Ана тілін жетік ме?гергенше, хал?ымызды? бай тарихын, ?дет-??рпын, салт-д?ст?рін жетік білу м?мкін емес.

Салт д?ст?р:

1.Бесік той

2.Т?сау кесу

3.С?ндет той

4.Тіл ашар

5.Танапбау

?дет- ??рып

1.Ою-?рнек жасау

2.?й жи?аздары

3.Т?рмысты? заттар м?сіндеу

4.  ?лтты? б?йымдар е?бек

5.??ра? ??рау ??растыру

?неге отбасынан «Дидарласу» отауы Ата-аналар ке?есі

1.?желер мектебі

2.Жас ?нерлі бала

3.Пікір талас

К?й санды? отауы   

1.Бесік  жырлары

2.Халы? ?ндері

3.?лтты? ойындар

4.Шешендік ?нер

5.Жа?ылтпаштар

6.Ж?мба?тар

7.Ертегіні сюжеттеу

8.Ма?ал-м?телдер

9. Данала? с?здер

10.Айтыс

Ата-аналар?а ?аза?ты? с?ндік ?олта?балы ?нері жайында т?сінік беру ма?сатында к?здеген саба?та балалар  ?лтты? т?тынатын б?йымдарымен таныстырылып, к?рімдік тал?амдарын дамыту к?зделеді. ?рі ою-?рнек т?рлерін салу?а ?йретеді.

  -Балалар б?гін біз халы? шеберлері жаса?ан б?йымдарды ?зіміз жаса?ан к?рмеден к?реміз.  М?нда?ы ?рбір б?йымды жасау ?шін шеберлер ?аншама тер т?гіп, е?бек етті. «Талабы бар е?бекке бас ?рады» деген ма?ал тегін айтылма?ан. Сендерден де болаша?та осындай шеберлер шы?уы м?мкін. Зейін салып ?ара?даршы, ?андай ?сем б?ымдар! Хал?ымыз к?шіп-?онып ж?ріп ?лтты? ?нерді ?міріне серік еткен. Серік етіп ?ана ?оймай, оны ?рпа?тан-?рпа??а м?ра етіп ?алдыр?ан. «?нерліні? ?нерін ?йрен, жаман мінезден жирен» деген халы?, сендер асыл м?раларды жал?астырушысы?дар.

 -Мынау ?аза? хал?ыны? к?не заманнан келе жат?ан ?й жи?аздары: санды?,текемет,ая??ап,?оржын. Ыдыс – ая?тары; ?ыш ыдыстар, а?аш тоста?ан, ?асы?, ожау,келі-келсап, ?азан, торсы? т.б.

  Б?дан кейін зергерлік б?йымдар жайында ??гімеленеді. Шеберлер т?рлі б?йымдарда ?лтты? ою-?рнек т?рлерін пайдалан?ан.

 «Си?ырлы санды?» дидактикалы? ойыны ойналады.

Шарты: оюларды? атын с?рау. Мысалы: мына оюлар ?алай аталады?

1.                ??с ?анаты

2.                ??с т?мсы?

3.                Бота мойын

4.                ?ыз?алда?

5.                М?йіз

6.                ?ош?ар м?йіз

Зергерлік б?йым т?рлері: ?амшы,ж?ген,??йыс?ан,ерто?ым,ер,белбеу.

Ата-аналар адамгершілік т?рбиесін жетік білетін ?стаз халы? педагогикасыны? ?асырлар бойы ?алыптас?ан салт-д?ст?рлерін,?дет-??рыптарын жан-жа?ты тере? білумен ?атар,?ркениетті ?мірмен байланыстыра отырып, білім беруді? барлы? кезе?дерінде пайдалан?аны д?рыс.

    Хал?ымызды? т?лім-т?рбиелік м?расына ??ілсек,ол адамгершілікті ?айырымдылы?ты,мейірбанды?ты д?ріптейді. Ата-бабаларымыз баланы бесігінен жа?сы ?деттерге баулы?ан. «?лкенді сыйла», «?лкенге с?лем бер», «Жолын кесіп ?тпе»-деген ?ла?атты с?здері ?те зор. Адамгершілігі,?яты бар адамны? бет-бейнесі иман ж?зді,жар?ын,биязы,?зі парасатты болады. Ондай адамды халы? «Иман ж?зді кісі» деп ??рметтеп,сыйла?ан. Балаларымызды имандылы??а т?рбиелеу ?шін  оларды? ар-?ятын, намысын оятып, мейірімділік, ?айырымдылы?,кішіпейілділік, ?ам?орлы?, адалды?, ізеттілік сия?ты ?асиеттерді бойына сі?іру ?ажет.

Просмотр содержимого документа
««?ла?ат – ?лтты? т?рбиеде» »

Ата-аналарға арналған кеңестер: «Ұлағат – ұлттық тәрбиеде»


Преподаватель казахского языка, Куракбаева Сулушаш Сайрановна

Управление образования акимата Костанайской области

ГККП «Казахстанский агротехнический колледж»


Ұлттық тәрбиенің негізі балаға ананың сүтімен, ана тілімен, бесік жырының әлдиімен беріледі. Тәлімгерліктің бұлақ көзі де, тәрбиенің барып құяр арнасы да мектепке дейінгі мекеме, балабақшалар екені белгілі.

Тіл-тәрбиенің басты тірегі. Ана тілі арқылы баланы халқымыздың ойымен, ұлттық дәстүрмен, әдебиетімен, мәдениетімен, тіршілігімен таныстырамыз. Әрі олардың мейірімді, еңбек сүйгіш, өжет боп өсуіне халықтық педагогиканың қайнар көзімен сусындату жолында жұмыс істеудеміз.

Заман талабына сай ұл мен қызды тәрбиелеу,ұрпақ тәрбиелеу-қасиетті де, келелі міндеттердің бірі. Ата-бабаларымыздың бала тәрбиесіндегі мол тәжірбиесін, бай рухани қазынасын бала тәрбиесінде жүйелі түрде пайдалану-мектепке дейінгі тәрбие мамандарының алдыңғы үлкен міндет. Сол себепті халқымыздың ғасырлар бойы жинақталған ұрпақ тәрбиесі жөніндегі ой-пікір, білім,тәжірбиелер жинағына сүйене отырып,келер ұрпақты еңбекке, өнер-білім машықтарын меңгертуге,отбасы, Отанның ар-намысын қорғауға,адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеуді көздейміз. Ата-баба дәстүріне асыл мұра дегендей, ұлттық салт-дәстүрдің тәрбиелік мәні өте зор. Ата-аналар отбасында баланы халқымыздың салт-дәстүрімен тәрбиелегенді ұсынамын.

Салт-дәстүрлер:

1.Көрімдік

2.Бесікке салу

3.Сүйінші

4.Қонақ күту

5.Бата беру

Сайыс арқылы халық ауыз әдебиеті мен салт-дәстүр туралы блімдерін байқау.

1.Ән-би

2.Қол өнерден танымын анықтау

3.Күрес арқылы күштілік, ептілікке, ал асық арқылы мергендік, татулыққа, ізгілікке тәрбиелеуге болады. Асық ойыны балалардың денесін шынықтырып қана қоймай, олардың санау дағдыларын қалыптастырады.

Балалардың ой-өрісін, іс-қимылын дамыту, балабақшаларда эстетикалық тәлім-тәрбие беруге қойылатын басты талаптардың бірі болып саналады. Сондықтан балаларды ұлттық әдет-ғұрып дәстүрімен таныстыра отырып, сөздік қорларын байыту,сөйлеу білуге үйрету. Сабақ барысында балалар бесікті жабдықтап,аластаумен, киіз жабдықтарымен танысты. Сахналық қойылым қойып, ертегіні рөлге бөліп оқыды.

Ана тілін жетік меңгергенше, халқымыздың бай тарихын, әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін жетік білу мүмкін емес.

Салт дәстүр:

1.Бесік той

2.Тұсау кесу

3.Сүндет той

4.Тіл ашар

5.Танапбау

Әдет- ғұрып

1.Ою-өрнек жасау

2.Үй жиһаздары

3.Тұрмыстық заттар мүсіндеу

4. Ұлттық бұйымдар еңбек

5.Құрақ құрау құрастыру

Өнеге отбасынан «Дидарласу» отауы Ата-аналар кеңесі

1.Әжелер мектебі

2.Жас өнерлі бала

3.Пікір талас

Күй сандық отауы

1.Бесік жырлары

2.Халық әндері

3.Ұлттық ойындар

4.Шешендік өнер

5.Жаңылтпаштар

6.Жұмбақтар

7.Ертегіні сюжеттеу

8.Мақал-мәтелдер

9. Даналақ сөздер

10.Айтыс

Ата-аналарға қазақтың сәндік қолтаңбалы өнері жайында түсінік беру мақсатында көздеген сабақта балалар ұлттық тұтынатын бұйымдарымен таныстырылып, көрімдік талғамдарын дамыту көзделеді. Әрі ою-өрнек түрлерін салуға үйретеді.

-Балалар бүгін біз халық шеберлері жасаған бұйымдарды өзіміз жасаған көрмеден көреміз. Мұндағы әрбір бұйымды жасау үшін шеберлер қаншама тер төгіп, еңбек етті. «Талабы бар еңбекке бас ұрады» деген мақал тегін айтылмаған. Сендерден де болашақта осындай шеберлер шығуы мүмкін. Зейін салып қараңдаршы, қандай әсем бұымдар! Халқымыз көшіп-қонып жүріп ұлттық өнерді өміріне серік еткен. Серік етіп қана қоймай, оны ұрпақтан-ұрпаққа мұра етіп қалдырған. «Өнерлінің өнерін үйрен, жаман мінезден жирен» деген халық, сендер асыл мұраларды жалғастырушысыңдар.

-Мынау қазақ халқының көне заманнан келе жатқан үй жиһаздары: сандық,текемет,аяққап,қоржын. Ыдыс – аяқтары; қыш ыдыстар, ағаш тостаған, қасық, ожау,келі-келсап, қазан, торсық т.б.

Бұдан кейін зергерлік бұйымдар жайында әңгімеленеді. Шеберлер түрлі бұйымдарда ұлттық ою-өрнек түрлерін пайдаланған.

«Сиқырлы сандық» дидактикалық ойыны ойналады.

Шарты: оюлардың атын сұрау. Мысалы: мына оюлар қалай аталады?

        1. Құс қанаты

        2. Құс тұмсық

        3. Бота мойын

        4. Қызғалдақ

        5. Мүйіз

        6. Қошқар мүйіз


Зергерлік бұйым түрлері: Қамшы,жүген,құйысқан,ертоқым,ер,белбеу.

Ата-аналар адамгершілік тәрбиесін жетік білетін ұстаз халық педагогикасының ғасырлар бойы қалыптасқан салт-дәстүрлерін,әдет-ғұрыптарын жан-жақты терең білумен қатар,өркениетті өмірмен байланыстыра отырып, білім берудің барлық кезеңдерінде пайдаланғаны дұрыс.

Халқымыздың тәлім-тәрбиелік мұрасына үңілсек,ол адамгершілікті қайырымдылықты,мейірбандықты дәріптейді. Ата-бабаларымыз баланы бесігінен жақсы әдеттерге баулыған. «Үлкенді сыйла», «Үлкенге сәлем бер», «Жолын кесіп өтпе»-деген ұлағатты сөздері өте зор. Адамгершілігі,ұяты бар адамның бет-бейнесі иман жүзді,жарқын,биязы,өзі парасатты болады. Ондай адамды халық «Иман жүзді кісі» деп құрметтеп,сыйлаған. Балаларымызды имандылыққа тәрбиелеу үшін олардың ар-ұятын, намысын оятып, мейірімділік, қайырымдылық,кішіпейілділік, қамқорлық, адалдық, ізеттілік сияқты қасиеттерді бойына сіңіру қажет.




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Классному руководителю

Категория: Мероприятия

Целевая аудитория: Прочее.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
«?ла?ат – ?лтты? т?рбиеде»

Автор: Куракбаева Сулушаш Сайрановна

Дата: 24.02.2015

Номер свидетельства: 178168

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства