kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

XVIII ?асырды? ал?аш?ы ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?атынастары

Нажмите, чтобы узнать подробности

8-сынып. ?аза?стан тарихы

Саба?ты? та?ырыбы:

    § 5. XVIII ?асырды? ал?аш?ы ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?атынастары

Саба?ты? ма?саты:

•          О?ушыларды? ?аза?-орыс ?арым-?атынастарыны? дамуы жайлы білім де?гейін ?л?айту. Патшалы? Ресейді? ?аза?станда?ы отаршылды? саясатыны? м?нін ашып к?рсету, ?скери бекністеріні? салынуына ?арсы ?аза? хал?ыны? к?ресі туралы баяндау;

•          О?ушыларды т?рлі о?и?алар мен ??былыстарды? себеп-салдары мен тарихи ма?ызын талдай білуге,  жа?а деректер мен фактілерге, а?парат к?здеріне с?йене отырып логикалы? ойлай білуге да?дыландыру;

•          О?ушыларды ?зара к?мектесу, ынтыма?, досты? рухында т?рбиелеу.

Саба?ты? т?рі: аралас

?дісі: интерактивті

К?рнекілігі: карта, сызба

Негізгі т?сініктер: ?амал, бекініс, ?скери-барлау экспедициялары, Ресей империясыны? отаршылды? саясаты, ?аза? хал?ыны? ?скери бекіністер салу?а ?арсы ерлік к?ресі.

Саба?ты? барысы:

1.         ?йымдастыру кезе?і

2.         О?у ??ралын тексеріп т?гелдеу

3.         «Хабар» /ел жа?алы?тарынан./

4.         О?ушы зейінін саба??а аудару

?й тапсырамысн с?рау:

1.         Жо??ар ханды?ы жаулап алушылы? саясатыны? негізгі себептері ?андай?

2.         ?аза?стар жо??ар бас?ыншыларына ?ай жерлерде ?ткен шай?астарда тойтарыс берді? Жо??арлар?а ?арсы азатты? к?ресіні? басында кімдер т?рды?

3.         Шап?ыншылы?ты? ал?аш?ы кезе?індегі ?аза?старды? же?ілу себептері  ж?не жо??арлар?а ?арсы халы?-азатты? к?ресті? тарихи ма?ызы.

Жа?а саба?ты о?ытуды?  жоспары:

1.         ?аза? ханды?ы мен Ресей мемлекеті арасында?ы ?арым-?атынасты? жандана бастауы

2.         Патша ?кіметіні? ?скери бекіністер салуы.

3.         Ресейді? ?аза?стан?а жіберген елшіліктері

4.         Ресейді? Орта ж?не Кіші ж?з ?аза?старымен шекаралы? ?а?ты?ыстары.

     Екі ел арасында?ы ?зара  демократиялы? ж?не ?скери байланыс орнату?а деген м?дделілікті? бол?аны  о?ушылар?а ?ткен саба?тардан таныс. Осы ?арым-?атынасты на?тылай т?сетін мысалдар келтіре кету керек. Жа?а та?ырыпты баяндау барысында орыстар к?нделікті ?мірде ж?не ресми  ??жаттарда  ?аза?старды неге «?ыр?ыз», «?ыр?ыз-?айса?» ата?анын т?сіндіремін. О?ушыларды?  білімділік д?режесін арттыра т?су ма?сатымен, екі ел арасында?ы ?арым-?атынасты? ?ыр-сырын кесте ар?ылы тере? ашып к?рсетеміз.

«XVIII ?асырды? ал?аг?ы ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?атынастары»

?атынастары ?аза? ханды?ы         Ресей мемлекеті

Дипломатиялы?

Сауда-экономикалы?

Екі ел байланыстарыны? ма?ызы            

Картаны? к?мегімен ?скери бекіністер салуды? барысымен танысамыз. О?и?алар тізбегі:

•             Орыс-?аза? ?атынастарыны? тарихы ерте кезден басталады,  XVIII ?асырды? басынан бастап екі елді? бір-бірін танып білуге деген ?ызы?ушылы?ы арта т?сті. Сібір губернаторы М.П.Гагарин орыс патшасына Ертістен Жаркентке дейінгі   алтын?а ?те бай  жаса?ан жобасын ?сынады. 1715 жылы шілдеде подполковник И.Д.  Бухгольц бас?ар?ан  экспедиция Тобылдан шы?ып Ертісті бойлай аттанады Экспедициясыны? ж?мысыны? н?тижесінде Ж?мішев ж?не Омбы (1716жылы) бекіністеріні? негізі ?аланды.

•          1715-1716 жылдары князь А.Д.Бекович-Черкасскийй экспедициясы Хиуа?а жоры??а шы?ты.

•          1717 жылы Ж?мішевпен Ертісті бойлай ?скери  ?амалдар салу ?шін П.Северский мен  В.Чередовты?  экспедициясы  жаса?талады. П.Северскийді? отряды Железинск бекінісін салды. В.Чередовты? отряды Калбасинск ?амалы т?р?ызып, Ертісті? о? жа?асында Семей бекінісіні? (1718 жылы) негізін ?алады.

•          1719-1720 жылдары майор И.М.Лихаревті? экспедициясы Ертісті бойлай ж?ріп, 1720 жылы ?скемен, Черноярск ж?не Коряков ?амалдарын салып шы?ты. Кейінірек оларды? арасына ша?ын редуттар мен форпосттар орнатылады. Б?л ?скери-?ор?анысты? тірек пунктері Жо?ары Ертіс шекаралы? шебін ??рды ж?не жо??ар, т.б. шабуылынан ?ор?ануда  зор р?л ат?арды.

•          1722 жылы парсы жоры?ынан орал?ан І Петр ?аза?старды Орыс мемлекеті ??рамына ?осып алу жоспары: «. миллион?а дейін ж?мсалса да, аса к?п шы?ындар?а ?арамастан.  Азияны? барлы? елдері мен жерлеріне жеткізеді.    ба?ы заманнан естіліп кеткен ?ыр?ыз-?айса? ордаларын Ресей империясыны? ??рамына алу.» туралы айтты. Ресей империясы мен ?аза? хал?ы арасында?ы ?арулы ?а?ты?ыс жайлы, о?ушылар?а жа?а та?ырыпты ?аншалы?ты ме?гергенін білу ?шін, ?орытынды тапсырмалар беріліп, с?ра?тар ?ойылады.

 1-тапсырма. ??жаттармен ж?мыс.

-О?улы? пен хрестоматиядан тиісті ??жаттарды о?ы?дар.

1. Ресей мемлекеті ?аза? ханды?ына ?атысты саясатында ?андай ма?саттарды к?здейді?

2-тапсырма. ??жаттармен ж?мыс.

О?улы? пен хрестоматиядан тиісті ??жаттарды о?ып шы?ып, мына с?ра?тар?а жауап бері?дер:

1.         И.Д.Бухгольцті? ?аза?станда?ы ?скери экспедициясыны? ма?сатын аны?та?дар.

2.         Ертістегі ?скери бекіністер не ма?сатпен салынды?

Саба?ты бекіту:

1.         ?скери бекіністер салу?а ?аза? хал?ы ?алай ?арады?

2.         Орыс бекініс ?амалыны? т?р?ындары мен ?аза?тар арасында?ы ?скери ?а?ты?ыстар неге жиі болып т?рды?

?йге тапсырма:

1.         1715-1720 жылдары т?р?ызыл?ан ?скери бекіністер желісін карта?а салып келі?дер.

2.         XVIII ?асырды? ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?арым-?атынастарыны? жандануыны? себептері неде?

3.         XVIII ?асырды? басында?ы ?аза? ханды?ыны? жа?дайына сипаттама бері?дер.

Просмотр содержимого документа
«XVIII ?асырды? ал?аш?ы ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?атынастары »


8-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы:

§ 5. XVIII ғасырдың алғашқы үштен біріндегі қазақ-орыс қатынастары

Сабақтың мақсаты:

• Оқушылардың қазақ-орыс қарым-қатынастарының дамуы жайлы білім деңгейін ұлғайту. Патшалық Ресейдің Қазақстандағы отаршылдық саясатының мәнін ашып көрсету, әскери бекністерінің салынуына қарсы қазақ халқының күресі туралы баяндау;

• Оқушыларды түрлі оқиғалар мен құбылыстардың себеп-салдары мен тарихи маңызын талдай білуге , жаңа деректер мен фактілерге , ақпарат көздеріне сүйене отырып логикалық ойлай білуге дағдыландыру;

• Оқушыларды өзара көмектесу, ынтымақ, достық рухында тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Көрнекілігі: карта, сызба

Негізгі түсініктер: қамал, бекініс, әскери-барлау экспедициялары, Ресей империясының отаршылдық саясаты, қазақ халқының әскери бекіністер салуға қарсы ерлік күресі.

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу

3. «Хабар» /ел жаңалықтарынан.../

4. Оқушы зейінін сабаққа аудару

Үй тапсырамысн сұрау:

1. Жоңғар хандығы жаулап алушылық саясатының негізгі себептері қандай?

2. Қазақстар жоңғар басқыншыларына қай жерлерде өткен шайқастарда тойтарыс берді? Жоңғарларға қарсы азаттық күресінің басында кімдер тұрды?

3. Шапқыншылықтың алғашқы кезеңіндегі қазақстардың жеңілу себептері және жоңғарларға қарсы халық-азаттық күрестің тарихи маңызы.

Жаңа сабақты оқытудың жоспары:

1. Қазақ хандығы мен Ресей мемлекеті арасындағы қарым-қатынастың жандана бастауы

2. Патша үкіметінің әскери бекіністер салуы.

3. Ресейдің Қазақстанға жіберген елшіліктері

4. Ресейдің Орта және Кіші жүз қазақстарымен шекаралық қақтығыстары.

Екі ел арасындағы өзара демократиялық және әскери байланыс орнатуға деген мүдделіліктің болғаны оқушыларға өткен сабақтардан таныс. Осы қарым-қатынасты нақтылай түсетін мысалдар келтіре кету керек. Жаңа тақырыпты баяндау барысында орыстар күнделікті өмірде және ресми құжаттарда қазақстарды неге «қырғыз», «қырғыз-қайсақ» атағанын түсіндіремін. Оқушылардың білімділік дәрежесін арттыра түсу мақсатымен, екі ел арасындағы қарым-қатынастың қыр-сырын кесте арқылы терең ашып көрсетеміз.

«XVIII ғасырдың алғагқы үштен біріндегі қазақ-орыс қатынастары»

Қатынастары Қазақ хандығы Ресей мемлекеті

Дипломатиялық

Сауда-экономикалық

Екі ел байланыстарының маңызы

Картаның көмегімен әскери бекіністер салудың барысымен танысамыз. Оқиғалар тізбегі:

• Орыс-қазақ қатынастарының тарихы ерте кезден басталады, XVIII ғасырдың басынан бастап екі елдің бір-бірін танып білуге деген қызығушылығы арта түсті. Сібір губернаторы М.П.Гагарин орыс патшасына Ертістен Жаркентке дейінгі алтынға өте бай жасаған жобасын ұсынады. 1715 жылы шілдеде подполковник И.Д. Бухгольц басқарған экспедиция Тобылдан шығып Ертісті бойлай аттанады Экспедициясының жұмысының нәтижесінде Жәмішев және Омбы (1716жылы) бекіністерінің негізі қаланды.

• 1715-1716 жылдары князь А.Д.Бекович-Черкасскийй экспедициясы Хиуаға жорыққа шықты.

• 1717 жылы Жәмішевпен Ертісті бойлай әскери қамалдар салу үшін П.Северский мен В.Чередовтың экспедициясы жасақталады. П.Северскийдің отряды Железинск бекінісін салды. В.Чередовтың отряды Калбасинск қамалы тұрғызып, Ертістің оң жағасында Семей бекінісінің (1718 жылы) негізін қалады.

• 1719-1720 жылдары майор И.М.Лихаревтің экспедициясы Ертісті бойлай жүріп, 1720 жылы Өскемен, Черноярск және Коряков қамалдарын салып шықты . Кейінірек олардың арасына шағын редуттар мен форпосттар орнатылады. Бұл әскери-қорғаныстың тірек пунктері Жоғары Ертіс шекаралық шебін құрды және жоңғар, т.б. шабуылынан қорғануда зор рөл атқарды.

• 1722 жылы парсы жорығынан оралған І Петр қазақстарды Орыс мемлекеті құрамына қосып алу жоспары: «... миллионға дейін жұмсалса да, аса көп шығындарға қарамастан... Азияның барлық елдері мен жерлеріне жеткізеді... бағы заманнан естіліп кеткен қырғыз-қайсақ ордаларын Ресей империясының құрамына алу ...» туралы айтты. Ресей империясы мен қазақ халқы арасындағы қарулы қақтығыс жайлы , оқушыларға жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін білу үшін, қорытынды тапсырмалар беріліп, сұрақтар қойылады.

1-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.

-Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқыңдар.

1. Ресей мемлекеті Қазақ хандығына қатысты саясатында қандай мақсаттарды көздейді?

2-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.

Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқып шығып, мына сұрақтарға жауап беріңдер:

1. И.Д.Бухгольцтің Қазақстандағы әскери экспедициясының мақсатын анықтаңдар.

2. Ертістегі әскери бекіністер не мақсатпен салынды?

Сабақты бекіту:

1. Әскери бекіністер салуға қазақ халқы қалай қарады?

2. Орыс бекініс қамалының тұрғындары мен қазақтар арасындағы әскери қақтығыстар неге жиі болып тұрды?


Үйге тапсырма:

1. 1715-1720 жылдары тұрғызылған әскери бекіністер желісін картаға салып келіңдер.

2. XVIII ғасырдың үштен біріндегі қазақ-орыс қарым-қатынастарының жандануының себептері неде?

3. XVIII ғасырдың басындағы Қазақ хандығының жағдайына сипаттама беріңдер.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: История

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
XVIII ?асырды? ал?аш?ы ?штен біріндегі ?аза?-орыс ?атынастары

Автор: Сма??л Салтанат Ж?ма?азы?ызы

Дата: 23.02.2015

Номер свидетельства: 177759

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства